Nhà xuất bản Kim Đồng – 1976

Bìa của Kim Bạch

Ngày xưa, có một lần Hổ đã đi tìm gặp Người và bảo Người phải nộp cho nó cái trí khôn của mình. Người lúc ấy đang đi cày. “Thật đáng tiếc, trí khôn của tôi, tôi lại để ở nhà”. Nghe Người nói, Hổ liền bảo Người về lấy. Người tỏ vẻ lo lắng: “Nếu tôi về Hổ sẽ ăn mất trâu của tôi thì sao? Hay hổ chịu khó để tôi buộc Hổ vào gốc cái cây kia trong lúc tôi đi vắng nhé!”

Hổ nghĩ bụng: “Được, miễn là ta có được trí khôn của mày, sau đó, ta sẽ ăn thịt trâu mày và cả mày nữa.”

Hổ gật đầu bằng lòng. Người bèn lấy dây mây trói Hổ thật chặt vào gốc cây đa to. Trói xong, Người liền lấy bắp cày nện cho Hổ một trận. Người lại lấy rơm chất xung quanh Hổ và châm lửa đốt. Lửa cháy rần rật. Người bảo Hổ: “Trí khôn của ta đấy! Gắng mà lấy đi!” Rồi Người dắt trâu ra về...

Hổ bị lửa đốt, gầm rống, vùng vẫy... Những sợi dây mây bị cháy dứt tung, Hổ vội chạy biến vào rừng, thoát chết. Bộ lông của Hổ trước kia chỉ một màu vàng rực, từ đấy mới có những vằn đen. Những vằn đen ấy là dấu vết những sợi dây mây đã trói Hổ bị cháy và đốt cháy luôn cả lông của Hổ.

Hổ thoát vào rừng, ngày đêm tìm cách trả thù Người. Hổ nghĩ: “Nó giỏi vậy, nhưng con nó chắc gì đã giỏi! Ta đợi đến đời con nó sẽ đi lấy trí khôn của Người về cho loài ta và trả mối thù kia luôn.”

Hổ ra công nuôi dạy Hổ con cho thật thành thạo trong việc rình mồi, vồ mồi, xé mồi... Hổ lại kể cho con nghe chuyện Nguời đã định giết mình để Hổ con nhớ lấy mối thù ấy.

Hổ già còn nghĩ thêm: “Cha ông mình, chỉ toàn dùng vuốt, dùng nanh... Với nai, với hươu, với trâu bò thì được. Nhưng với Người, có lẽ phải thêm những cách khác.” Hổ già liền tập cho con những dáng đi đứng, những câu đối đáp thật hiền lành, mềm mỏng. Cuối cùng Hổ già còn dạy cho Hổ con biết cả cười và khóc nữa.

Thấm thoắt, Hổ con đã lớn và tỏ ra là một chú Hổ vừa khỏe, vừa ác lại vừa gian xảo ít ai bì kịp.

Hổ già liền cho Hổ con ra khỏi rừng xuống tìm gặp đứa con của người đi cày ngày trước. Hổ già dặn đi dặn lại:

- Con phải nhớ kỹ điều này: Chớ có để nó lấy dây trói con vào cây và lấy lửa đốt con chết cháy.

Hổ con liền hỏi:

- Lửa nó như thế nào? Cha nói cho con biết để tránh chứ!

- Lửa nó vàng sáng như mặt trời, mà nóng hơn mặt trời.

Hổ già lại dặn thêm:

- Nhưng con nhớ là phải lấy cho được trí khôn của nó trước, sau hãy xé xác nó ra...

Hổ già còn dặn nhiều nữa. Nhiều quá, Hổ con đâm phát cáu:

- Dặn gì lắm thế! Để con xé xác nó ra, ăn một bữa cho đỡ thèm rồi mang trí khôn của nó về ngay cho cha mà thôi!

Hổ già lo quá quát luôn:

- Đấy! Đấy! Thế là quên hết rồi! Xé xác nó trước thì còn ai để đưa trí khôn cho mày mang về nữa! Phải lấy cho được cái trí khôn trước đã nhé! Nhớ chưa nào!

- Dạ, nhớ rồi!

Hổ con ra đi. Hổ già hồi hộp chờ đợi. Hổ già đắc ý lắm: “Có được trí khôn của Người, Hổ này sẽ không chỉ làm vua ở rừng mà còn làm vua khắp khắp!”

Trời nghiêng về chiều. Hổ già cố ý chọn buổi chiều để cho người và trâu mệt nhọc, không được khỏe và tinh anh để chọi nhau với Hổ con.

Hổ con vừa gặp con trai bác thợ cày với trâu thì đã làm ra vẻ hiền lành và nói:

- Chào anh bạn đi cày! Chào anh trâu!

- Chào Hổ! Hổ có việc gì mà xuống đây?

- Tôi sống trong rừng cũng vui, nhưng muốn có thêm bè bạn ở dưới này... Anh và Trâu có muốn kết bạn với chúng tôi không?

Con trai bác thợ cày liền đáp:

- Cảm ơn! Tôi sống thế này cũng đủ vui rồi!

Hổ con khẽ nhếch mép cười, trong bụng thấy hơi khó chịu. Nhưng Hổ con vẫn cố nhịn:

- À! Này, anh bạn đi cày, tôi thường được voi, hươu đem biếu rất nhiều ngà đẹp và nhung quý. Tôi biếu anh một ít... Rồi anh cho tôi xin một ít trí khôn của anh...

Con trai bác thợ cày vui vẻ đáp lại:

- Thế anh không nhớ chuyện ngày xưa bố anh cũng đã xuống đây đòi lấy khí khôn của bố tôi à!

- Ôi dào! Đó là chuyện ngày xưa! Còn tôi bây giờ chỉ muốn chúng ta sống tử tế với nhau!

- Vậy anh muốn tôi biếu anh bao nhiêu trí khôn?

- Anh cứ đưa trí khôn cho tôi xem đã… Chắc anh lại để ở nhà phải không?

- Ồ! Đó là chuyện ngày xưa! Bây giờ tôi lại treo trí khôn của tôi trên cây đa ở giữa đồng kia kìa! Anh cứ leo lên đó mà xem!

Hổ con đỏ cả mặt, lắc lắc đầu:

- Dì mèo hiền lành của tôi đã quên dạy cho chúng tôi cái món leo trèo ấy. Anh hãy trèo lên giúp, lấy xuống cho tôi xem đi!

- Tôi trèo lên cây, ở dưới này, Hổ ăn mất trâu của tôi thì sao? Hay Hổ chịu khó để tôi lấy dây buộc Hổ vào gốc cây một lúc nhé!

Hổ con nghe nói, giật thót cả mình:

- Hừm! Hừm! Không được! Không được!

- Thế thì để tôi đánh trâu về nhà vậy.

- Ừ! Về rồi ra ngay nhé!

- Về rồi ra thì trời tối mất. Trí khôn của tôi nó đi ngủ, không thức dậy được đâu!

Hổ con bực lắm, đã muốn vồ ngay lấy con trai bác thợ cày. Nhưng nhớ lời Hổ già dặn, Hổ con đành nuốt giận làm lành.

- Vậy anh định thế nào?

- Hổ cứ về rừng, sớm mai ra gốc đa là có tôi chờ sẵn… Trí khôn của tôi lúc nào cũng được bọc kỹ trong hai lá gan lợn, thật tươi và thật ngon…

Hổ con nghe nói thèm rỏ dãi, nhưng đành phải nghe theo.

Hổ già thấy Hổ con về không, bực lắm. Hỏi kỹ đầu đuôi câu chuyện, nghe Hổ con hẹn sớm mai sẽ mang trí khôn của người về, lại bọc trong hai lá gan lợn thật tươi, thật ngon. Hổ già mới vui vẻ dần dần. Hổ già đắc chí bảo con:

- Con có thấy mưu của cha là cao không? Chẳng cần đến nanh, vuốt mà vẫn bắt được mồi!

Về phía người con trai bác thợ cày, anh cũng về nhà kể với bố mẹ mình câu chuyện gặp Hổ và ý định của anh sẽ làm trong ngày mai. Bố anh vui vẻ gật đầu. Sau bữa cơm, anh liền xách một cái mai và mang một đôi quang gánh ra đi

Sáng hôm sau, Hổ con vừa đến chỗ cây đa ở giữa đồng thì đã thấy con trai bác thợ cày ngồi chờ sẵn ở đấy. Anh nói với Hổ con:

- Mặt trời sắp mọc! Trí khôn của tôi sắp dậy rồi! Đấy, tôi treo nó ở cái cành cao nhất kia kìa!

Hổ con nhìn lên thấy có hai lá gan lợn lớn, rất tươi, treo lủng lẳng ở đấy. Hổ giục:

- Thôi, anh trèo lên ngay bây giờ thì vừa!

Con trai bác thợ cày thoăn thoắt trèo lên cây.

Hổ con cười và nghĩ thầm trong bụng: “Ta mà lấy được trí khôn của mày rồi thì xác mày và xác bố mày ta sẽ xé ra làm trăm mảnh...”

Con trai bác thợ cày đã leo ra đến chỗ treo hai lá gan lợn. Anh ta gọi to:

- Tôi thả nó xuống đây này! Hổ vồ cho trúng nhé!

Hai lá gan lợn từ trên cao lao xuống.

Hổ con nhảy bổ đến, vồ lấy ngay.

Đất ở dưới chân Hổ con bỗng sụt xuống.

Hổ con rơi tọt xuống một cái hố sâu, và càng hoảng hơn khi thấy bụi trắng không biết từ đâu bốc lên mù mịt.

Rồi khi cả cái thân hình của Hổ con vừa rơi đánh ầm xuống nước thì vôi sống ở đâu cứ nhè dưới bụng Hổ con mà sôi lên ùng ục. Nóng quá! Bỏng quá! Hổ con cố nhảy chồm lên, nhưng liền đó lại rơi xuống. Hổ con giãy giụa, gầm thét điên cuồng...

Thì ra đêm trước, sau khi đào hố và thấy có nước, người con trai bác thợ cày đã đi gánh liền hai gánh vôi sống treo sẵn ở lưng chừng hố. Còn ở trên mặt hố anh đã lấy một tấm phên đặt lên rồi rải đất giả như là đất thường. Hổ con sập hố, rơi tọt xuống hố thì cả hai gánh vôi sống cũng rơi theo. Vôi sống gặp nước, mặc sức mà sôi, mà luộc chín Hổ...

Lúc này, con trai bác thợ cày đã nhanh nhẹn từ trên cây leo xuống. Anh đến đứng bên miệng hố và nói to:

- Hổ đã lấy được trí khôn của ta rồi đấy chứ? Gắng mà mang về nhé!

Như bố mình ngày trước, người con trai bác thợ cày lại ung dung ra về.

Hổ già nằm trong rừng, chờ đợi Hổ con về, nghĩ đến cái trí khôn của Người được bọc kỹ trong hai lá gan lợn, thật tươi, thật ngon, thỉnh thoảng lại liếm mép.

Bỗng nghe thấy tiếng Hổ con gầm thét, Hổ già giật mình chồm dậy. Nó liều chết phóng vội xuống chỗ gốc đa, nơi năm xưa nó đã từng bị đòn và bị đốt. Hổ già loay hoay mãi mới tìm cách lôi được Hổ con lên.

Hổ con lúc này bị bỏng rộp cả nửa dưới thân, sống dở, chết dở, không lết đi được. Hổ già đành dùng hết sức lực còn lại, cõng Hổ con lên lưng và thất thểu ra về. Được Hổ già tìm cách cứu chữa, Hổ con thoát chết.

Nhưng vì bị bỏng rộp cả phía dưới bụng nên lông ở dưới bụng sau đó mọc lại không còn vàng rực như trước nữa mà trắng toát như màu vôi sống...

Một hôm, ngồi nhìn lại vết bỏng lớn dưới bụng và đám lông trắng như vôi đó, Hổ con bỗng lên giọng trách Hổ già:

- Con bị bỏng thế này, một phần cũng vì cha! Cha bảo lửa nó vàng sáng như mặt trời, nóng hơn mặt trời, nhưng lửa nó trắng như sữa, chứ có vàng đâu!

Hổ già giận quá mắng lại con, vừa mắng vừa rùng mình kinh sợ, khi nhớ lại chuyện ngày trước:

- Có mày ngu thì có! Lửa gì lại lửa màu trắng! Chính mắt tao trông thấy nó đốt cho suýt chết, tao còn lạ gì!

Hai bố con nhà Hổ cứ thế mà cãi nhau...

Và các em ạ, cho đến bây giờ, loài Hổ vẫn còn cãi nhau về chuyện lửa vàng hay lửa trắng...

Tuy vậy, nghĩ đến chuyện lại đòi ăn cướp trí khôn của Người thì cả hai bố con Hổ ác đều cạch đến già.