Nhà xuất bản Kim Đồng – 1960

Bìa của Trương Qua, minh họa của Nguyễn Thụ

Kính tặng anh Nam Trân

I

Bê vàng lững thững đi theo bé Nam ra ruộng. Bé Nam tay cầm dây thừng dắt bê, tay cầm cái bẫy cu cườm, miệng hát nghêu ngao. Mặt trời đã lấp ló sau lũy tre cuối làng. Bé Nam và bê vàng đi trên con đường ruộng thấp, nhỏ, còn dâm dấp sương đêm. Từ ngày bê vàng về đây, trừ buổi chiều đi học, sáng nào bé Nam cũng dắt bê vàng đi theo con đường này ra gò, rồi hết buổi lại cũng theo con đường này về nhà.

Nhiều tiếng ậm ò trên khu gò bên phải. Bê vàng quay ngoặt đầu nhìn. Thuộc đường quá đến nỗi chỗ nào có mương nước chảy qua, chỗ nào có nhiều hoa cỏ may mọc dày bê vàng cũng nhớ.

Một đàn bò hiện ra ở bên trên các bụi bờ rồi từ từ tiến lên gò. Lúc đầu chỉ mới thấy bò mẹ. Sau mới thấy các chú bê con. Hết đàn này lại tiếp đàn khác. Rồi lại một đàn khác nữa… Đông và vui quá. Bê vàng đếm đủ bốn đàn. Đàn ít nhất cũng được ba con. Đàn đông nhất dễ đến bảy tám. Càng thấy người ta đông đảo, vui vẻ bao nhiêu, bê vàng càng thấy buồn và lẻ loi bấy nhiêu.

*

* *

Bê vàng quê vốn ở một miền gần núi có nhiều hoa và chim. Mỗi mùa một thứ hoa. Toàn là hoa rừng. Mùa hoa ổi, trắng lấm lấm như sao. Mùa hoa sim, tím rung rinh như bướm. Mùa hoa mai vàng dệt gấm ở lưng núi cao. Và chim thì đủ giống, đủ màu. Chim lớn, chim bé, chim trắng, chim xanh, chim vàng, chim đỏ. Có giống hót cao lên lanh lảnh, vang cả núi rừng. Có giống chỉ hót khẽ, từng đàn riu ríu. Có giống chỉ thủ thỉ từng đôi.

Sáng sáng, mặt trời chưa kịp mọc, bê vàng đã nghe rộn rã tiếng hót ở quanh nhà ở ven rừng, ở bên kia bờ suối, ở tít trên núi cao.

Đàn của bê vàng lúc ấy khá đông. Tính cả bê vàng và mẹ được cả thảy là bảy. Mỗi sáng bê vàng lại theo mẹ và cả đàn lên sát bên chân núi để ăn cỏ. Từ xóm đến chân núi có hơi xa. Bê vàng không biết là đi bao lâu mới đến. Chỉ biết lúc ở nhà đi, mây trắng vẫn còn nằm ở ven chân núi, lúc đến nơi thì mây trắng đã rủ nhau đi cả.

Cỏ ở chân núi thơm và ngọt. Nhất là vào mùa xuân là mùa các hoa rừng nở nhiều. Cỏ như có hương hoa thấm vào. Nhai cứ nghe thoang thoảng mùi thơm. Chính bê vàng mê cỏ, bỏ bú sớm, chứ không phải mẹ bê vàng cai sữa bê vàng đâu. Tuy vậy, bê vàng vẫn thích đứng ăn gần mẹ, để thỉnh thoảng có ngứa trán, ngứa đầu, bê vàng lại xán đến bên mẹ, nhờ mẹ liếm trán cho. Mẹ bê vàng yêu con lắm, dù có đang ăn cũng ngừng lại liếm cho con. Lưỡi mẹ ấm áp dịu dàng. Bê vàng vừa đứng im cho mẹ liếm, vừa lắng tai nghe chim hót, vừa đưa mắt nhìn những cánh chim màu trắng, màu đỏ, màu xanh bay loang loáng ở giữa ngàn cây như những bông hoa biết bay. Ăn xong, trưa nắng, cả đàn lại kéo nhau theo cụ Tám ra suối uống nước rồi tìm chỗ có bóng cây để nằm nhai lại và ngủ lim dim. Bê vàng lại nằm bên mẹ, thiu thiu ngả đầu vào cổ mẹ.

Bê vàng đang sống sung sướng êm đềm như thế thì một buổi sáng cụ Tám dẫn người lạ mặt vào chuồng chỉ bê vàng rồi bảo: “Nó đây! Tốt nhất rồi chứ còn con nào bằng nó nữa”. Người lạ mặt nhờ cụ Tám dắt bê vàng ra khỏi chuồng. Người ấy vỗ lưng bê vàng, nhấc chân xem móng, vạch mồm xem lưỡi, có vẻ rất yêu quý bê vàng. Mẹ bê vàng đứng trong chuồng nhìn ra, đôi mắt như lo lắng điều gì. Bê vàng cũng lo, không hiểu người ta định làm gì mình. Mãi đến lúc cụ Tám dắt bê trở vào, bê vàng mới yên tâm. Tuy vậy bê vàng vẫn hỏi mẹ:

- Mẹ ơi, họ định làm gì con thế hở mẹ?

- Mẹ cũng không biết. Nhưng chắc là không có việc gì đáng lo.

Bê vàng lại đưa lưng nhờ mẹ liếm. Nhưng hôm đó, cụ Tám không cho bê vàng theo đàn lên chân núi ăn cỏ. Bê vàng lồng lên cố tìm cách để đi theo. Không thoát được tay cụ Tám! Miệng cụ vừa dỗ bê, tay cụ vừa ghìm chặt cái dây thừng buộc bê vào gốc cây mít còn tơ. Bê tức lắm, vừa cố vùng vẫy vừa kêu mẹ đến cứu. Mẹ bê đang đi ở ngoài ngõ, nghe bê kêu vội ngoảnh đầu lại, rồi không đi nữa. Cả đàn dừng lại. Mẹ bê vàng định quay vào thì vừa lúc cụ Tám đã buộc xong bê và xách roi chạy ra. Thế là cả đàn lại rục rịch đi. Mẹ bê không chịu đi cũng không được. Bê vàng càng kêu lên một cách thất vọng “Mê! Mê!” Mẹ bê cũng ậm ò gọi con… mỗi lúc mỗi thêm lo lắng, nhưng mỗi lúc mỗi xa dần.

Bê vừa giận cụ Tám, lại vừa lo không hiểu người ta giữ mình ở nhà để làm gì. Hỏi ai bây giờ. Bê nhớ mẹ, bê trách mẹ sao không quay về cứu bê... Bê buồn lắm, nằm xuống đất, gục đầu lên chân trước.

Đến xế chiều thì người lạ mặt lại cởi cái dây buộc ở gốc mít. Bê mừng quá. Có thế chứ! Lẽ nào cứ buộc bê mãi ở đây, chắc người ấy lại dắt bê đi lên chân núi chỗ mẹ bê đang ăn cỏ đây. Bê vui quá. Cỏ xanh, núi mát. Tiếng chim ở trên các cành cây, trên các mỏm đá. Bê đứng dậy rất nhanh, sẵn sàng để đi lên chân núi. Người lạ mặt chào mọi người trong nhà rồi dắt bê ra ngõ. Bê nhìn lên ngả chân núi. Bê kêu lên. Không có tiếng mẹ đáp lại. Xa nhỉ! Nhưng không hề gì, chỉ chốc nữa, bê lại gặp đàn, gặp mẹ. Bê đi hấp tấp, người lạ mặt phải vừa dỗ dành vừa chạy theo cho kịp bê.

- Gượm này! Gượm này!

Bê vẫn rướn cổ đi nhanh. Ngã ba đường đây rồi. Bê vừa quặt bước qua con đường dẫn lên chân núi thì cái dây thừng đã giật mạnh đầu bê lại. Và bê sửng sốt khi thấy người lạ mặt rẽ qua con đường đi xuống xóm dưới. Bê chống cự lại, hai chân trước chống mạnh xuống đất, trì lại phía sau. Người lạ mặt quát lên rồi cố sức kéo. Giằng co một lúc lâu, bê yếu sức phải chịu thua. Người lạ mặt lôi bê đi từng bước. Cái dây thừng siết vào cổ bê đau quá. Nhưng trong gan ruột bê, còn có những đau đớn hơn. Thôi nguy rồi. Nếu theo người lạ mặt đi xuống con đường này, thì mỗi bước là mỗi xa thêm mẹ, xa thêm đàn. Xa mẹ bê sống làm sao được chứ. Bê lại cố chống cự. Người lạ mặt sao khỏe đến thế. Giá là cụ Tám thì chưa chắc bê đã chịu thua.

Lúc này thì bê đành phải đi thôi. Không còn cách nào khác. Bê ngoảnh đầu lại nhìn lên phía chân núi. Mẹ của bê có biết bê đang mỗi bước mỗi xa mẹ đây không? Bê ứa nước mắt. Người lạ mặt lại cứ tưởng bê vì bị dây thừng siết cổ nên thả lỏng dây ra, bê nhân đó ngoảnh đầu lại kêu “Mê! Mê!” âm ĩ. Xung quanh vẫn im lặng như tờ. Bóng núi mỗi lúc mỗi ngả dài. Gió mỗi lúc mỗi mát hơn. Cả đàn lúc này có lẽ sắp được cụ Tám dẫn ra suối để uống nước và tắm. Mẹ ơi! Các chú, các bác ơi!

Im lặng, lạ nhỉ, hình như lũ chim nó cũng buồn cho bê phải xa mẹ, xa đàn hay sao mà chúng im lặng cả thế. Bê ngoảnh đầu nhìn lại. Núi cứ cao thêm. Nhà cửa cứ nhỏ dần lại. Đường cứ bớt dốc đi. Mẹ ơi! Bê có còn được thấy mẹ, thấy đàn không? Người lạ mặt này là ai mà ác thế?

Người lạ mặt vẫn luôn miệng dỗ dành bê: “Đi đi con”. Ơ! Ông ấy cứ gọi mãi bê là con! Ông có thương bê thì trả bê trở lại, chứ sao lại cứ dắt bê đi xuống mãi thế này.

Bê cứ theo người lạ mặt xuống mãi, xuống nữa. Hai bên đường vẫn là bụi bờ, đồi thấp, đồi cao. Bê bắt đầu thấy mỏi và đau đau ở chân.

Bây giờ thì núi đã bỏ bê chạy lùi rất xa.

Mãi đến lúc mặt trời lặn, mới thấy thấp thoáng ở phía trước một mái nhà tranh. Càng đến gần, bê càng ngạc nhiên. Cái nhà sao đông người thế. Mà ồn ào quá. Họ trao cho nhau những cái bát, những quả chuối, những cái bánh tròn, to rồi cười, và vỗ vai nhau. Mãi sau này, gặp hai ba lần như thế, nghe người lạ mặt nói, bê mới rõ đấy là một cái quán cơm và nhà nghỉ trọ.

Đêm đó, người lạ mặt buộc bê ở sau quán, ngay gần chỗ người ấy nằm ngủ. Buộc xong, người ấy chạy đi cắt ngay một mớ cỏ rất non, rất ngọt mang lại cho bê, dỗ dành:

- Ăn đi con! Ăn đi. Mai sáng lại đi!

Đi đường xa mệt, bê ăn xong là nằm xuống nghỉ ngay. Bê lại nhìn về ngả núi. Nhưng đêm đã bắt đầu xuống rồi, mọi vật đều như biến mất trong bóng tối.

Sáng hôm sau lại đi nữa. Đến nửa buổi thì đất đai nhà cửa, cây cối bỗng khác hẳn. Đất sao cứ phẳng lì. Nhà cửa cứ san sát kề vai nhau. Không phải cái này cõng cái kia như ở quê của bê. Cây cối dáng hiền từ nhỏ bé. Có thứ cây gì giông giống cây lồ-ô, mà người ta cứ gọi là tre. Tre! Cái tên hay nhỉ. Còn lúa thì thật là bát ngát. Lúa nhiều quá. Lúa chạy mãi, chạy mãi, bê nhìn không thấy rõ cây nữa, chỉ toàn một màu xanh mát, xanh tươi.

Bê lại nhớ núi, nhớ đàn, nhớ mẹ. Chắc núi, đàn và mẹ cũng nhớ mình.

Đến chiều thì người lạ mặt dắt bê đi vào một cái cổng tre lớn. Người lạ mặt bảo bê:

- Thế là về đến nhà rồi con ạ!

Nhiều người từ trong nhà chạy ra chào hỏi, và ngắm mãi bê. Ai cũng khen:

- Con bê này đẹp nhất xóm rồi!

*

* *

Người lạ mặt ấy là chủ mới của bê. Con ông ấy là bé Nam hiện đang dắt bê ra ruộng ăn cỏ đây. Bê về dưới này thế là đã được mười hôm rồi. Bê chưa hết buồn, mặc dù ông chủ mới và bé Nam hết sức nâng niu chiều chuộng bê. Bê cứ nghĩ: giá ai bắt bé Nam đi xa lúc đó bé Nam mới hiểu được mình nhớ mẹ, nhớ đàn như thế nào. Đằng này, bê thì buồn là thế mà bé Nam một, hai cứ bảo:

- Mày về đây sướng nhé! Vui nhé!

Không sướng, không vui được đâu! Mặc dù cỏ ở đây mềm hơn, ngọt hơn! Mặc đù đường ở đây đi êm hơn, bằng hơn, không biết mỏi chân là gì!

Bên cạnh nỗi nhớ mẹ, nhớ đàn, bê còn nhớ núi nhớ chim và nhớ hoa. Một bữa, bé Nam chỉ cho bê thấy một cái gì như một đàn rùa đang bò nối theo nhau thành một dãy dài, xanh mờ mờ ở ngả mặt trời lặn rồi bảo:

- Bê ơi! Làng cũ mày ở chỗ ấy đấy nhé! Núi đấy!

Núi mà thế à! Bê lắc đầu, hai cái tai đập đập vào trán, không tin. Núi quê của bê cao lớn sừng sững kia chứ! Còn hoa ở đây sao mà ít thế! Toàn là lúa với ngô thôi. Họa hoằn lắm mới thấy một đám hoa gì nho nhỏ vàng vàng mọc ở ven đường, hay những đám cỏ may li ti. Chim cũng vậy, chả bù với quê hương của bê. Đôi lúc bê cứ lim dim cặp mắt như để nhớ lại những rừng hoa ổi trắng lấm tấm như sao, những rừng hoa sim tím rung rinh như bướm, những rừng hoa mai vàng dệt gấm ở lưng núi cao. Đôi lúc bê cứ vểnh tai lên, như để nghe lại những tiếng chim rừng, con thì hót cao lanh lảnh, con thì réo rắt, con thì thủ thỉ, thù thì.

Đã xa mẹ, xa quê hương, lại còn thêm nỗi khổ là từ ngày về đây, bê chưa hề được gần, được quen với một bạn bè nào hay một chú một bác bò nào khác.

Bê cứ thui thủi, một mình. Ăn cỏ một mình, ngủ một mình. Bé Nam đã có lúc xin bố:

- Con dẫn bê đi ăn chung với bò thằng Nghĩa, con Tý nhé!

- Không được! Con phải vừa trông bê vừa trông đám bắp.

Để trông bắp, bé Nam phải dắt bê ra cái gò nhỏ xíu ở gần bên bụi tre già mọc ngay trên bờ đám bắp, và thả bê ăn cỏ. Trong lúc đó ở các gò rộng khác, cỏ xanh hơn non hơn. Và bà con nhà bò ở trong xóm kéo đến, đông đúc vui vẻ. Bê cứ vừa nhai cỏ vừa ngẩng cao đầu để nhìn những chú bê con nhảy tung tăng quanh mẹ, rồi lại húc đầu vào vú mẹ để bú, hoặc những chú bê ngang tuổi với bê đang cụng đầu vào nhau để đọ sức đẩy nhau.

Nhiều lúc bê ao ước, giá bố bé Nam nuôi thêm một bê nữa cho bê có đôi, có bạn thì thật đỡ buồn, nhưng mong mãi cũng chẳng được. Chỉ có một lần mừng hụt mà thôi. Hôm ấy, ông chủ của bê bỗng dắt đến một chú bò đực đen khá lớn. Bê cứ tưởng chú bò đực sẽ đến đây ở chung chuồng với mình. Bê kêu lên để chào hạn. Chú bò đực cũng kêu lên để đáp. Vừa lúc đó, bố bé Nam ở trong nhà đi ra với chú của bé Nam và lại gần chú bò đực đen để ngắm nghía. Bố bé Nam lại cũng nhấc chân chú bò đực lên xem móng, vạch lông chú bò xem xoáy, gật gật đầu chầm chậm y như cái ngày bố bé Nam lên mua bê ở quê hương bê. Bê biết chú bò đực này cũng vừa mua ở đâu về. Và lại càng chắc là sẽ có bạn để chuyện trò, để nhắc nhở quê hương của mình cho nhau nghe. Nhưng chỉ một lát sau ông chú của bé Nam lại đã dắt chú bò đực đen đi mất. Bê vàng chỉ biết ngơ ngẩn nhìn theo.

II

Giờ đây, bé Nam đã dắt bê vàng ra đến cái gò nhỏ. Mặt trời hết bị vướng vào lũy tre, đã đứng thẳng dậy, có vẻ ung dung lắm. Gió buổi sáng thổi nhè nhẹ, chỉ làm rung rinh những ngọn cờ bắp. Bé Nam buộc bê vào một gốc tre già rồi chạy đi đặt bẫy cu cườm.

Bê cúi xuống ngoạm một nhúm cỏ, giật lên nhai rồi nhìn theo bé Nam. Bé Nam đang hí hoáy chôn bẫy ở giữa đám lạc vừa mới nhổ xong. Thế là hôm nay bé Nam chuyển qua chơi bẫy chim rồi. Thảo nào cả buổi chiều hôm qua, bê cứ thấy bé Nam hì hục vót, chuốt mấy cọng tre già mang từ nhà ra đây. Bé Nam đặt bẫy vừa xong thì thằng Nghĩa, con Tý đã từ xa chạy đến và gọi bé Nam ơi ới:

- Này! Này! Chờ chúng tao cùng đặt bẫy với chứ!

- Ừ mau lên! Mau lên! Bẫy của tao, tao đặt rồi!

Đặt bẫy xong, cả ba đứa đều đắc ý. Đứa nào cũng có vẻ chắc mẩm sẽ bắt được chim. Ba đứa kéo nhau túm tụm ngồi nấp ở sau bụi duối, vừa bàn tán vừa nhìn ra bốn chung quanh xem có con cu cườm nào bay đến và sà xuống đám lạc chúng vừa đặt bẫy không. Bê thấy lo lo cho những con cu cườm. Nhưng may, không thấy con nào bay đến cả. Ở dưới này ít chim thật. Bê lại cúi xuống ngoạm cỏ, lại nhớ đến chim và hoa ở quê nhà. Đằng kia ba đứa trẻ ngồi đợi, ý chừng đã nản nên lại rủ nhau đi đánh khăng. Bê nghe thằng Nghĩa bảo:

- Kệ cứ để bẫy ở đấy, ngồi đợi làm gì! Đi đánh khăng đi. Chim nó có mắc bẫy thì nó vùng vẫy, thế nào mình cũng thấy cơ mà.

Ba đứa vừa nhìn chỗ đặt bẫy, vừa kéo đi ra khoảng gò rộng. Bé Nam trước lúc đi còn ngoái lại xem bê có đi xa không. Thấy bê vẫn ngoan ngoãn đứng ăn sát bụi tre. Bé Nam có vẻ bằng lòng lắm. Bé Nam giục bạn:

- Nào đi mau lên!

Bây giờ thì chúng nó đã chơi đùa mê say, chỉ lâu lâu mới có một đứa chạy lủi lủi ra nhìn xuống đám ruộng có đặt bẫy, không thấy gì lại chạy trở lên gò.

Bê vàng đang mải gặm cỏ bỗng thấy thấp thoáng một bóng chim bay đáp vào bụi tre. Chắc là một chú cu cườm. Đừng có dại mà mắc bẫy nhé! Bê ngẩng đầu nhìn lên. Trên cành tre cao không có chú cu cườm nào cả. Chỉ có một chú sáo nghệ, hình như mới lớn lên. Chú sáo nhảy nhót rồi cất tiếng hót. Tiếng hót nghe không vui, mà lại buồn buồn. Bê vàng lạ lắm: sao thế nhỉ?

Bê vàng liền ngẩng đầu kêu lên để chào sáo nghệ. Sáo nghệ từ trên ngọn tre cúi xuống nhìn bê vàng, im một phút rồi mới đáp lại:

- Chào anh bê vàng! Sáo nghệ đây! Sáo nghệ đây!

Rồi sáo nghệ chậm rãi bay xuống cạnh bê vàng:

- Anh bê ăn cỏ một mình thôi à! Bố mẹ đâu! Bố mẹ đâu!

Bê vàng nhìn sáo nghệ một giây lâu rồi kể lại chuyện mình phải xa mẹ, xa đàn như thế nào cho sáo nghệ nghe.

Sáo nghệ đứng im trước mặt bê vàng, vừa nghe chuyện vừa nhìn bê vàng một cách yêu mến như để chia sẻ nỗi khổ của người bạn khác giống. Sáo mải mê nghe, không biết rằng trong một đám cỏ ngay gần đấy một chú châu chấu xanh đã len lét nằm im, và chờ lúc sáo quay đầu đi, đã bay vù lên để trốn thoát…

Bê vàng kể xong liền hỏi sáo nghệ:

- Còn bà con của sáo nghệ thì bây giờ có những ai?

Đến lượt sáo nghệ buồn rầu kể lại chuyện đời mình.

Bố mẹ sáo sinh được ba con. Ba anh em sáo nghệ vừa mọc lông đuôi thì một buổi sáng sáo mẹ bay đi tìm mồi cho con, không trở về nữa. Sáo bố bay đi tìm mới biết sáo mẹ đã bị một gã thổi sì đồng giết chết trong lúc tha mồi về cho con... Nghe tin mẹ chết, ba anh em sáo con kêu khóc sướt mướt. Sáo bố một mình lo nuôi ba con. Cái tổ sáo vắng bóng mẹ, những chiều mưa, giông, càng thấy trống và lạnh... Tuy không được ăn no lắm, vì một mình sáo bố không tìm đủ mồi cho ba con, nhưng cả ba chú sáo nghệ đã lớn lên trông thấy. Lông cánh của ba chú mọc gần đủ. Sáo bố đã có ý chọn ngày tốt trời, tập cho ba con biết cách bay và cách chuyền. Một buổi trưa trời âm u, một con diều hâu lạ bỗng từ đâu bay về. Nó to lắm, nó lượn đi lượn lại trên không để tìm mồi. Cái tổ sáo không thoát khỏi mắt nó. Nó sà xuống. Để bảo vệ ba con, sáo bố đã chống lại diều hâu rất kịch liệt. Nhưng so với diều hâu, sáo bố bé quá lại sức yếu, nên bị diều hâu mổ chết. Ba anh em sáo nghệ vừa thương bố, vừa sợ chết kêu cứu inh ỏi. Trời đang giông. Sấm sét ầm ầm, chẳng ai nghe và đến cứu kịp. Hai anh của sáo nghệ bị diều hâu cắp tha đi. Chỉ riêng sáo nghệ đã nhanh nhẹn chui tọt vào cái hốc cây sâu, diều hâu không thể vào được nhờ đó mới thoát chết.

Câu chuyện của sáo nghệ làm bê vàng rơm rớm nước mắt. Ra sáo nghệ còn khổ hơn bê vàng nhiều quá. Bê vàng giận cái lũ diều hâu vô cùng. Giá bê vàng mà có thể bay được đi tìm cái thằng diều hâu hung ác để trả thù cho sáo nghệ thì bê vàng sẽ làm ngay.

Sau câu chuyện, bê vàng và sáo nghệ đã trở nên thân nhau.

Đằng kia, bé Nam và đám bạn bè của bé Nam vẫn say mê đánh khăng, không hề biết tí gì về việc này.

III

Từ hôm kết bạn với sáo, bê vàng thấy nỗi buồn nhớ mẹ nguôi đi được một phần. Mỗi sáng, khi bé Nam dắt bê ra bãi một lúc là sáo nghệ lại bay đến, sà xuống gò nhảy quanh quẩn ở cạnh bê vàng vừa kiếm ăn, vừa hót lên… Đôi bạn mỗi ngày mỗi trở nên thân thiết. Có lúc để đùa với bạn, sáo nghệ lại bay lên lưng bê vàng nhảy nhót và liếc mỏ. Lông trên lưng bê mịn màng, sáo nhảy nghe êm êm. Còn bê, nghe đôi chân nhỏ nhắn, vàng tươi của bạn tung tăng trên lưng mình, bê thấy ấm áp cả lòng; đôi chân bạn như vỗ về, an ủi.

Mải lo bẫy cu cườm, đánh khăng, bé Nam với bọn thằng Nghĩa, con Tý mấy hôm đầu vẫn chưa thấy tình bạn giữa sáo và bê. Nhưng một hôm thì cả bọn cùng nhận ra. Đầu tiên là bé Nam. Bê nghe bé Nam ngạc nhiên nói với lũ bạn:

- Bọn bay à, sao sáng nào con sáo kia nó cũng bay đến đây, nhảy nhảy trên lưng con bê nhà tao là sao?

- Quen thì nó làm thế chứ gì!

- Không phải, sáo nó mổ bắt rận đấy!

- Ồ, con sáo đẹp mày nhỉ!

- Đẹp thật. Sáo một chúng mày ạ!

- Sáo một bắt được mà nuôi, khôn lắm chúng mày ơi!

- Làm bẫy đi!

Bê nghe bé Nam cười vang rồi bảo:

- Cu cườm thì mới hòng bẫy, chứ sáo thì bẫy thế nào được, sao mày không bẫy cả chim én đi.

Cả bọn cùng cười rồi lại kéo nhau đi bẫy cu cườm. Riêng bê thì yên tâm. May quá nhỉ. Nếu mà bẫy được sáo, chắc bọn trẻ nó cũng chẳng tha. Bê nói điều đó với sáo, và gật gật đầu kêu lên khe khẽ để mừng cho sáo. Trong lúc đó sáo đang ngẩng cao đầu nhìn lên mặt trời, hót líu lo một hồi. Từ ngày gặp nhau, bê thấy sáo vui hơn, hay hót hơn. Chắc sáo cũng đỡ nhớ thương bố mẹ và những anh em của sáo.

Sáng sáng, sáo bay đến chơi với bê một lúc rồi lại bay đi kiếm ăn ở chỗ khác nữa. Cái gò này, bụi tre này hiếm mồi lắm. Nhưng chỉ đi kiếm ăn một chốc rồi sáo lại bay về đậu trên lưng bê. Lại nhảy nhót. Lại líu lo. Sáo bay đi kiếm ăn lâu, bê trông, ngóng. Bê ra gò chậm, sáo bay đến bụi tre, nhảy nhót đợi chờ. Chưa hết! Một buổi sáng, sáo nghệ còn mang đến cho bê vàng một bông hoa râm bụt đỏ tươi. Sáo nghệ bảo:

- Đây là bông hoa râm bụt nở trên cao nhất và đẹp nhất. Sáo cho bê! Sáo cho bê!

Bê vàng chưa bao giờ được thấy hoa râm bụt nên thích lắm. Cũng nhân đấy bê vàng mới nói cho sáo nghe về những thứ hoa ở quê hương mình. Phần bê thì vừa gặm cỏ, bê vừa xem chú ý xem có chú cào cào, châu chấu nào nấp ở đâu đó; nếu thấy được là bê đuổi lên ngay rồi chỉ cho sáo bắt làm mồi. Đôi bạn thương nhau thật là hết dạ.

Tình bạn đang êm đềm, yên ổn, bỗng một buổi chiều, bê nghe thằng Nghĩa bảo với bé Nam:

- Nam ạ! Tao có cách bắt được con sáo nghệ thường hay đến chơi với con bê của mày rồi!

- Cách nào?

- Chiều hôm qua, tao học được của thằng Lại cách làm cái ná cao-su hay lắm. Bắn trúng là rơi ngay. Để tao mua dây cao-su về tao làm cho mày xem.

- Thế mày mua làm cho tao một cái luôn!

- Cũng được! Nhưng thế thì mày phải lo tìm chạng cho cả tao với mày.

- Chạng là cái gì?

Thằng Nghĩa chạng hai ngón tay ra giải nghĩa. Bé Nam gật đầu lia lịa:

- Được, thế tao sẽ lo tìm hai cái chạng. Còn mày thì đi mua dây cao-su nhé! Mà mua ở đâu?

- Ngày mai, phiên chợ, họ có bán đấy.

- Thế mai tao trông bò cho mày, mày chạy đi mua vậy!

Bê nghe nói mà lo quá. Sao  các tướng ấy lại có lắm trò chơi ác độc thế nhỉ? Nghĩ ra được trò chơi cũng là giỏi thật; nhưng nghĩ ra những trò chơi bổ ích thì tốt chứ nghĩ ra những trò chơi làm hại cho người khác thì thật là đáng ghét! Ừ nhỉ, sao đã nghĩ ra được những cái ná cao-su như thế, các cậu ấy không đi bắn cái bọn diều hâu độc ác mà lại cứ đi bắn những người bạn hiền lành đáng yêu như sáo! Lại như bao lần, bê vàng rất tiếc là bé Nam không hiểu được tiếng mình nói; nếu không bê vàng sẽ nói hết những ý nghĩ của mình về việc này và thằng Nghĩa sẽ phải bỏ cái ý định quái ác là dùng ná để bắn sáo nghệ, bạn của bê vàng. Chao! Nếu sáo nghệ mà bị bắn chết hay bị thương thì bê vàng sẽ khổ biết bao! Nhất định bê phải báo tin dữ này ngay cho sáo biết.

Sáng hôm sau như thường lệ bé Nam lại lấy cái giỏ con buộc vào mõm bê vàng (bé Nam sợ bê vàng ăn ngô và lúa của người khác ở dọc đường từ nhà ra gò) rồi đi cạnh bê vàng ra cổng. Bê vàng vừa đi vừa nghĩ đến sáo nghệ và đến đám thằng Nghĩa. Bê vẫn nghe bé Nam bảo thằng Nghĩa bắn rất tài. Vì vậy bê càng lo. Thấy cái ná cao-su bé Nam dắt ở lưng quần và túi đạn nặng trĩu, bê vàng ghét quá. Có lúc bê cứ quay đầu húc vào hông bé Nam, húc vào cái túi đạn, cho cái ná rơi đi, cho túi đạn rơi đi, có lần cái ná rơi thật, nhưng bé Nam lại cúi xuống nhặt ngay. Nhặt xong bé lại vỗ vỗ lên lưng bê rồi bảo:

- Đi nhanh đi, đừng có nghịch, ra đấy bắn được sáo tha hồ mà vui.

Bê càng bực hơn. Bé Nam không hiểu được lời nói của bê vàng thì ít ra cũng đoán được ý bê vàng, khi bê vàng húc rơi cái ná chứ! Bé Nam đã có lần xin bố thả bê ra gò rộng với các đàn bò khác, bê rất mến, thế mà lần này lại nhất định hại bạn của bê ư? Bê quay đầu lại, húc bé Nam lần nữa. Bé Nam không hiểu cứ cười rồi lấy hai tay xô vào mông bê đẩy đi.

Bê ra đến bụi tre, nhìn xung quanh. Buổi sáng trời đẹp quá. Ánh nắng đã xếp thành cái quạt hồng ở chân trời xa. Sáng nay bé Nam dắt bê ra gò sớm hơn mọi ngày nhiều. Mà cả thằng Nghĩa, con Tý cũng thế; trên gò rộng, các đàn bò cũng đã thấy đông đủ.

Cỏ xanh ở ngay bên mõm, bê chưa ăn vội. Bê phải theo dõi xem ba đứa bé định bắn sáo như thế nào. Và bê phải xem chừng hễ sáo bay đến là bảo sáo phải bay đi ngay.

Bê vàng nghe thằng Nghĩa ở gò rộng réo bé Nam thật to. Bé Nam chạy đi ngay. Hai đứa với con Tý đứng bàn tán, chỉ trỏ hết bụi cây này đến bụi cây khác. Chắc là chúng tìm chỗ để nấp bắn đây. Bê đoán không sai. Vì sau đấy thì cả Nghĩa và bé Nam đều trao roi cho con Tý và xách ná lại nằm nấp sau bụi duối cách bụi tre một khoảng ngắn. Chúng nấp ở đó mà bắn thì dễ trúng thật. Bê vàng lo lắng nhìn lên cao, ngả sáo thường bay tới. Bỗng bê vàng sực nhớ là bé Nam đã quên mở cái giỏ con buộc ở mõm bê vàng. Thế này thì bê vàng làm sao mở miệng để nói cho sáo biết và bay đi. Chao! Bé Nam chỉ lo việc bắn sáo mà quên cả mọi việc. Bê vàng sốt ruột quá.

Cánh đồng im lặng không có một tiếng vật, tiếng người. Hết nhìn lên cao, bê lại nhìn đến chỗ bụi duối, nơi mà bé Nam và Nghĩa đang nấp kín. Bê mong sáo hôm nay đừng đến nữa.

Bỗng giữa những đám mây trắng trông giống như đàn cừu hàng nghìn con đang đi, một chấm đen nhỏ xuất hiện rồi lớn dần, lớn dần…

Chết mất! Sáo đến kia ư! Đúng là sáo rồi! Đôi cánh sáo vẫn vô tư, vui vẻ, đập vội vàng như để chóng đến với bạn. Bê cuống cuồng quật mõm xuống đất để cho cái giỏ con đứt tung ra, nhưng không được. Chỉ thấy đau điếng ở mõm. Mà cái giỏ thì đã chật nên càng như bó chặt lấy mõm bê. Bê lại thấy bé Nam và Nghĩa cựa quậy ở chỗ bụi duối, dáng chừng cả hai cũng đã thấy sáo rồi. Làm sao xua sáo đi ngay bây giờ. Còn đang bối rối thì sáo đã sà ngay bên chân bê, nhảy tung tăng, đôi mắt nhỏ thông minh nhìn bê một cách thân thiết. Không mở mồm để nói được, bê đành cúi ngay đầu xuống, hất hất mõm để bảo sáo bay đi. Sáo tưởng bê đùa với mình lại càng nhảy nhót vui vẻ. Có lúc bê hất mạnh quá làm sáo suýt ngã. Sáo vẫn không hiểu gì. Hình như sáng nay sáo có điều gì vui lắm. Bê nhìn nhanh về phía bụi duối để xem chừng, rồi lại lấy dấu ra hiệu bảo sáo bay đi. Hơi lơ đãng, sáo lại ngỡ bê muốn bảo mình nhảy lên lưng chơi như mọi ngày. Sáo ung dung bay lên lưng nhảy tưng tưng rồi líu lo hót dài. Bê càng cuống cuồng. Sao sáo lại cứ tưởng nhầm là mình đùa nhỉ? Cứ nhảy nhót thế này thì nguy mất. Mà kia rồi, đầu bé Nam và Nghĩa lại thấy thập thò lên kia rồi! Sáo ơi, bay đi! Bay đi! Bay nhanh đi!

Cái đuôi bê vung lia lịa. Sáo vẫn thản nhiên như không. Bỗng sáo như đoán ra có cái gì khác thường. Nhất là nhìn vào đôi mắt bê, khi bê quay đầu lại, sáo càng nghi ngờ hơn. Đôi mắt cuống cuồng lo âu nhìn đến lạ. Sáo đứng im để đoán xem bê nghĩ gì. Bê thấy sáo đứng im cũng đã đoán là sáo bắt đầu hiểu, nên càng vung đuôi mạnh hơn. Bay đi sáo ơi! Bay ngay đi! Còn chần chừ gì nữa!

Bê vàng bỗng giật mình đánh thót một cái và nghe đau điếng ở trên lưng. Đúng là thằng Nghĩa và bé Nam vừa bắn ra. Bê vàng đau nhưng rất mừng vì hiểu rằng như thế là sáo không bị trúng đạn. Nhìn lại thì sáo đã vụt bay lên cao rồi. Bây giờ chỉ còn loang loáng đôi cánh hốt hoảng bay ở phía xa. Bóng sáo cứ nhỏ dần, nhỏ dần, đến lúc này chỉ còn bé như con châu chấu. Thế rồi sáo biến mất. Bê quên hẳn cái vết đạn ở lưng mà chỉ còn có buồn và lo. Như thế này thì sáo còn dám trở lại với mình không? Mình có còn gặp sáo không? Nếu sáo không đến nữa, nếu từ nay bê vàng lại sống thui thủi một mình, bên cái bụi tre già, trên đám gò bé xíu này, bê sẽ buồn biết chừng nào!

Bê vàng nghe thằng Nghĩa và bé Nam cãi nhau ở đằng kia:

- Tao bảo không trúng con sáo mà trúng lưng con bê đấy!

- Ai bảo. Tao thấy trúng rõ ràng. Chỉ tại mày vo viên đạn nhỏ quá nên bắn trúng mà chẳng ăn thua gì.

Thằng Nghĩa bỗng cười giòn và nói:

- Kìa Nam ơi! Mày không tháo cái giỏ để con bê mày nó nhịn đói à?

Bé Nam vội vàng chạy đến cạnh bê vàng để tháo cái giỏ buộc mõm ra. Bê vàng đang giận nên húc vào tay bé Nam một cái rất mạnh.

Thằng Nghĩa lại cười bảo:

- Nó bị bắn trúng lưng nên nó húc trả đấy!

Bê vàng ghét thằng Nghĩa vô cùng. Thằng Nghĩa không thể hiểu được vì sao bê vàng lại tức giận.

Hết cãi nhau chán, bé Nam và thằng Nghĩa bây giờ lại hy vọng:

- Thế nào nó cũng còn bay trở lại. Lần sau, nhất định tao bắn trúng. Lúc nãy mày bắn sau tao đấy nhé. Phải bắn một loạt chứ. Thế mới hòng ăn chắc.

- Tao sợ nó không dám trở lại nữa thôi!

- Ôi dào! Sáo nó dạn lắm, mày chưa biết! Tao cam đoan nó trở lại đấy.

Thằng Nghĩa đã đoán nhầm. Sáo không trở lại. Cả buổi sáng. Cả buổi chiều. Bê vàng buồn ngẩn ngơ. Bé Nam và thằng Nghĩa cũng thất vọng. Bê chẳng thiết gì ăn cỏ nữa. Ăn cho đỡ đói thôi. Còn thấy ngon lành gì nữa đâu! Bê chỉ ngẩng đầu mà nhìn về ngả sáo thường bay đến. Khoảng trời xanh biêng viếc vẫn cứ trống trơn. Và càng trống trơn càng thấy rộng quá. Bê nhớ sáo. Và càng giận thằng Nghĩa, bé Nam.

Chiều hôm ấy, bé Nam đánh bê về, vừa đi vừa vỗ vào hông bê rồi bảo:

- Hôm nay mày làm sao mà chẳng chịu ăn cỏ? Ăn mà cũng lười à?

Bê kêu lên một tiếng to như bảo “không phải”. Rồi bê lại quay đầu húc vào người bé Nam để bảo đấy là tại lỗi của bé Nam và Nghĩa đấy. nhưng bé Nam chẳng chịu hiểu gì cả. Về nhà, bé Nam bị bố mắng cho một trận, bảo là ham chơi, bỏ bê ăn đói! Bố bé Nam lại quát:

- Ham chơi bỏ nó đói thì bây giờ phải đi cắt cỏ về cho nó ăn ngay!

Giá bê mà nói được nhỉ! Bê chỉ nói một câu thôi. Bê sẽ nói:

- Bác ơi! Bác chỉ cần bảo bé Nam và thằng Nghĩa đừng bắn sáo, bạn của bê đấy, bê sẽ ăn no cành hông cho bác mừng.

Nhưng bê nói thế nào được. Đành chỉ kêu lên một cách buồn bã. Làm cho bố bé Nam lại tưởng rằng bê đói nên bê đòi ăn.

IV

Sáng ngày sau, bé Nam và Nghĩa vẫn quyết tâm chờ sáo đến. Bê thì nửa mong sáo đến, nửa mong cho đừng đến nữa. Nghĩ đến chuyện sáo không đến thì cũng buồn; mà nghĩ đến chuyện sáo đến thì cũng lo.

Sáo không đến. Vì sáo không đến nên cả buổi mai và buổi chiều trôi qua thật chậm, rất chậm. Mặt trời cứ như quên cả bước đi, và có lúc như đứng im tại chỗ. Bé Nam cùng Nghĩa đợi mãi sốt ruột, đã xách ná đi tha thẩn quanh đó để tìm các loại chim khác mà bắn. Suốt cả ngày, hai đứa cũng chẳng hạ được con chim nào.

Bê lại buồn, lại chẳng thiết ăn. Thiếu bạn, bê lại nhớ về quê hương, về đàn, về mẹ.

Cả ngày hôm sau, sáo cũng chẳng đến. Cả ngày sau nữa, sáo vẫn biệt tăm. Thế này là sáo chẳng dám đến nữa đâu. Càng nhớ sáo, bê vàng càng ngơ ngẩn, cả ngày bê chỉ ngoạm ngoạm vài ba nhúm cỏ cho khỏi đói lòng. Bé Nam mỗi chiều lại bị bố mắng và bắt đi cắt cỏ. Cỏ bé Nam cắt về, lúc đầu bê định không ăn nhưng sau đó bê nghĩ: mình mà không ăn, bố bé Nam lại tưởng mình ốm nên không ăn, như thế sẽ không bắt bé Nam đi cắt cỏ nữa. Không được, phải phạt bé Nam về cái tội đã làm cho bê và sáo phải xa nhau. Bê gắng ăn. Thế là bé Nam lại càng bị bố mắng về tội không chăm sóc bê nên để bê đói. Bé Nam cũng đâm lạ, không hiểu vì sao, cỏ ngoài gò xanh thế mà bê chẳng chịu ăn. Còn cỏ mình cắt về thì lại ăn rất ngon lành. Bé Nam gắt với bê:

- Mày dạo này sinh hư rồi nhé. Tao hết yêu mày rồi!

Bê cũng chẳng yêu bé Nam đâu! Cứ vứt ná đi, hay đừng bắn sáo nữa thì bê sẽ yêu ngay.

Thấy bé Nam phải phạt cắt cỏ đêm, bê có vẻ bằng lòng. Nhưng còn thằng Nghĩa? Không rõ thằng Nghĩa có bị mắng, bị phạt gì không? Bê nghĩ nếu thằng Nghĩa mà không bị phạt gì cả thì bực thật. Bê cứ nằm ép vào bóng mát bụi tre và nghĩ liên miên như thế! Nhưng kìa, có cái gì loang loáng, đen đen bay ngang trên đồng, bay qua bụi tre thế? Bê ngẩng lên: Sáo! Đúng là sáo! Nhưng sáo chỉ bay lướt qua bụi tre mà không đậu xuống. Bê mừng quá, đứng ngay dậy, kêu lên để gọi sáo. Sáo đã bay tít đằng xa.

Bê đứng ngẩn nhìn theo. Thế là thế nào? Có phải sáo nhớ bê, nên bay qua thăm bê chăng? Sáo bay qua mà không đỗ lại một lúc?

Bê đang đoán một đoán hai thì đã thấy sáo bay trở lại. Lần này, vừa bay đến bụi tre, sáo vừa hót. Giọng hót vừa vui mừng, vừa lo lắng. Sáo cũng vẫn chỉ bay qua, không đỗ lại. Thôi đúng rồi! đúng là sáo nhớ bạn nên bay đến để thăm, nhưng không dám đỗ xuống, sợ lại bị thằng Nghĩa và bé Nam bắn nữa. Bê càng thấy yêu sáo, càng thấy vui sướng trong lòng. Sáo ơi! Bay lại đây nữa nhé! Phải đấy, chúng nó đã phá không cho chúng ta gần nhau thì từ nay, thỉnh thoảng sáo lại bay qua đây để lũ mình thấy nhau, đỡ buồn, đỡ nhớ sáo nhé.

Sáo lại bay trở lại. sáo vừa hót vừa kể lể những nỗi mong nhớ trong hai ngày xa nhau. Sáo bay đến đâu, đầu bê hướng theo đến đấy. Bê cũng kêu lên để nói những niềm nhớ mong và vui sướng của mình khi được gặp lại bạn…

Thế là từ hôm ấy, bê đã thấy yên tâm, không còn sợ mất bạn nữa. Bê lại thấy cỏ ở trên gò thơm ngon như cũ. Nhất là những lúc có sáo đến, nom bê có vẻ vui tươi lạ. bê vẫy đuôi, vẫy tai.

Nhưng rồi một buổi sáng, bé Nam cũng nhận thấy sáo nghệ đã trở lại bụi tre với bê. Bé Nam réo Nghĩa. Nghĩa và bé Nam lại bàn tán. Khi hai đứa chỉ thấy sáo bay đi bay lại chứ không đỗ xuống bụi tre, đỗ xuống lưng bê vàng thì hai đứa đâm ra lạ lùng. Bé Nam bảo:

- Sáo nó khôn thật đấy! Nó bay kiểu đó thì đố ai mà bắn được.

- Tao bắn được như thường!

- Vậy mày thử bắn đi.

- Nói chơi vậy chứ bắn thế nào được mà bắn. Sáo nó khôn ghê lắm. Mình đứng đây thì nó còn bay qua bay lại, mình đến gần bụi tre là nó bay thẳng đấy.

Hai đứa thử thí nghiệm thì quả đúng thế! Bê mừng lắm, biết rằng từ nay, không lo sợ gì cho sáo nữa. Bỗng bê nghe bé Nam nói với thằng Nghĩa:

- Này, hình như con sáo nhớ con bê của tao đấy mày ạ! Chứ nếu không, sao nó bay trở lại làm gì? Trở lại để kiếm ăn, sao lại không đỗ xuống. Mà hình như con bê tao vắng con sáo nó cũng buồn sao sao ấy.

- Mày chỉ đặt chuyện, sáo với bê thì thương nhớ, bạn bè cái gì?

Bê nghe vừa bực, vừa cảm động. Bê vừa mến bé Nam, vừa ghét thằng Nghĩa. Sao thằng Nghĩa nó không chịu tìm hiểu những con vật vốn nhiều tình, nhiều nghĩa nhỉ. Đúng đấy bé Nam ạ, bé Nam đừng tìm cách chia rẽ bê với sáo nữa nhé.

*

* *

Sáng nay mặt trời đi lạc ở đằng nào, phương nào không biết nữa. Mây trắng giăng cùng cùng. Bê đang ngóng sáo thì sáo đến. Sáo sà xuống sát gần bê và lại thả tặng bê một bông hoa râm bụt đỏ tươi. Xong lại bay vút lên, hót líu lo. Sáo cứ bay qua bay lại, nghểnh đầu, hé mỏ để cười với bê. Một lúc lâu lắm, sáo mới từ biệt bạn bay đi.

Bê lấy mõm ngửi ngửi cái hoa râm bụt đỏ. Chắc lại cái hoa nở cao nhất và đẹp nhất. Bạn mang hoa tặng mình, mình lấy gì tặng lại bạn? Lâu rồi, bê không còn có dịp để xua châu chấu, cào cào và chỉ cho sáo bắt mồi.

Bê đang nghiêng nghiêng đầu chọn một nhúm cỏ non thì bỗng nghe trong xóm có tiếng trẻ con khóc ré lên. Rồi lát sau bê lại thấy thằng Nghĩa ba chân bốn cẳng chạy ra gò. Phía sau có người đuổi theo. Thằng Nghĩa cố thoát, nhưng không thoát được. Nó bị túm ngay trên gò. Bê nghe văng vẳng tiếng thằng Nghĩa cãi lại:

- Tôi có bắn nó đâu! Tôi bắn con chích chòe, nó đứng gần đấy nên trúng phải đấy chứ!

- Bắn chích chòe gì mà lại nhằm mặt con bé mà bắn! Mày lại đây, tao dẫn đến mách bố mày cho bố mày biết. Đi chăn bò không chịu chăn bò, cứ lo bắn, bắn. Chim không chết mà mấy đứa nhỏ cứ vỡ đầu, vêu trán ra. Đi mau lên!

Thằng Nghĩa cố trì lại, nhưng không được. Nó bị người kia lôi đi tuồn tuột. Bê thích lắm, kêu lên để ủng hộ việc làm của người kia. Đúng đấy, phải trị tội thằng Nghĩa. Nghĩa ơi! Phen này thì rồi tha hồ mà bắn nhé!

Bé Nam ở đâu cũng hồng hộc chạy về, mặt mày phờ phạc. Lại vẫn theo thằng Nghĩa đấy chứ gì! Cứ theo thằng Nghĩa nữa thì chỉ tổ thêm vạ thôi, bé Nam ạ.

Bé Nam lau mồ hôi trán, nhìn về phía thằng Nghĩa bị lôi đi rồi vỗ vỗ vào lưng bê:

- Ăn đi! Ăn đi!

Nói xong, bé Nam lại ngồi xuống, rút cái ná ở trong lưng ngắm nghía. Cái ná bị đứt tung mất một dây cao-su. Có lẽ vừa bị ai giằng co, giành giật gì đây. Bê nhìn bé Nam, nhớ lại những câu nói của bé Nam hôm trước. Bê muốn nói với bé Nam một câu: bé Nam ơi, vứt cái ná cao-su đi! Hay có giữ thì chỉ giữ để bắn lũ diều, lũ quạ.

Hình như bé Nam đã hiểu được ý muốn của bê vàng nên bé Nam cất ná vào túi và dắt bê đi ra sát bờ gò nơi có nhiều cỏ non hơn.

Bê ngoan ngoãn nghe lời bé Nam. Bê ăn đây. Bê vui thì cỏ không ngon cũng hóa ngon. Bê vui vì bạn sáo của bê đã thoát khỏi nguy hiểm. Bê vui vì bé Nam đã thấy rõ tình bạn giữa bê và sáo và không có ý gì muốn phá hoại, muốn chia rẽ nữa. Bê vui vì thằng Nghĩa sẽ bị trừng phạt. Bê vui, vui lắm. Bê giật cỏ non từng đám kêu bừn bựt rồi nhai ngấu nghiến, ngon lành, thỉnh thoảng, bê lại quay đầu, lấy tai đập vào tay bé Nam một cách trìu mến.

V

Vào buổi sáng hay buổi chiều, điều đó không ai rõ, chỉ biết một hôm, bê đã tin được cho sáo hay là từ nay, thằng Nghĩa đã bị mất ná cao-su, đã bị cấm không được bắn bậy bạ nữa. Từ nay, sáo và bê lại có thể ngày ngày gặp nhau một cách đàng hoàng.

Kia kìa, hãy nhìn về phía bụi tre ở cái gò vừa thay áo mới sau mấy trận mưa rào mát mẻ, sáo và bê đấy. Sáo đang nhảy nhót, líu lo trên lưng bê. Bê cũng đang tìm cào cào, châu chấu xua ra cho sáo ăn mồi. Đôi bạn sáng nay gặp nhau rất sớm, bởi vì trời đã nhay nháy mắt, báo trước cho đôi bạn biết rằng, hôm nay trời sẽ đẹp.

1952-1961