Lão Xá Tự Truyện

Lượt đọc: 402 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết Thứ Hai
Phụ Thân

❊ ❊ ❊

Cha tôi, Thư Vĩnh Thọ, thuộc Chính Hồng kỳ, là lính hộ quân trong hoàng thành, tiền lương mỗi tháng là ba lạng bạc.

Tôi hoàn toàn không thể tự lập: Sống tiếp thì tốt hơn? Hay chết đi thì tốt hơn? Tôi còn chẳng bằng một con gà con lông vàng ấy. Nó vừa chui ra khỏi vỏ trứng là đã có thể rụt rè vỗ đôi cánh nhỏ dưới ánh nắng, rồi tìm kiếm trên mặt đất và góc tường dăm ba hạt nhỏ có thể nuốt vào bụng. Tôi chẳng biết gì cả, sống hay chết của tôi hoàn toàn phải phó mặc vào người khác; đói bụng, tôi chỉ biết khóc lóc, cách cụ thể nhất chẳng qua chỉ là rơi nước mắt! Tôi chỉ cầu được no một bữa, nhưng mẹ lại không có sữa cho tôi ăn. Bầu ngực mẹ mềm nhũn áp trước ngực, núm vú chỉ là hai quả nho đen nhăn nheo, khó coi, không có lấy một giọt sữa. Làm sao bây giờ, tôi đói mà! Mẹ và chị cả đành dùng một chiếc nồi đất nhỏ nấu chút hồ, cho thêm chút bột bánh gạo, đút vào cái miệng nhỏ đỏ chót của tôi. Sữa bột thay thế và sữa bò tươi, vào cái thời đại kém văn minh ấy đều chưa thịnh hành; cho dù có dễ tìm đi chăng nữa, trong nhà cũng chẳng có nhiều tiền như vậy để tiêu cho tôi. Sức của cháo hồ chỉ đủ một cách tiêu cực khiến tôi tạm thời không đứt hơi, nó không thể giúp cho lớp da đỏ mềm trên người tôi tách khỏi xương cốt. Tôi đến khóc cũng chẳng phát ra nổi tiếng kêu vang dội.

Giả như tôi có thể tự chủ, tôi nhất định không muốn cứ kéo dài sự qua loa này mãi, tuy có hơi có lỗi với mẹ, nhưng cách sống tạm bợ qua ngày thế này sao có thể có lỗi với sinh mệnh chứ?

Đương nhiên mẹ không hổ thẹn với lòng mình. Mẹ đã nghĩ hết mọi cách để tôi được no ấm. Còn việc tôi rốt cuộc vẫn không no không ấm, mẹ còn lo lắng sốt ruột hơn bất kỳ ai, thậm chí hơn cả chính bản thân tôi, nhưng mẹ lại không nghĩ ra được cách nào hay. Mẹ chỉ có thể ấp ôm khuôn mặt gầy gò của tôi, ngấn lệ bảo tôi rằng: "Sao con không đầu thai vào một nơi tốt lành chứ?" Sau đó, mẹ dùng sức liên tục hôn tôi, hôn đến mức tôi không thở nổi, trên đôi má gầy guộc của hai mẹ con đều hiện lên chút sắc máu rất khó thấy.

"Bảy tháng biết ngồi, tám tháng biết bò". Thế nhưng đến bảy tháng tôi vẫn không biết ngồi, tám tháng cũng chẳng biết bò. Tôi rất ngoan ngoãn, tựa hồ như sống đến khoảng bảy, tám tháng tuổi, tôi đã nếm trải tường tận hương vị của sinh mệnh, đã biết cách nhẫn nại và qua loa. Trừ lúc chị cả kéo tôi đứng dậy bước đi lảo đảo, bình thường tôi rất ít khi cười. Trên khuôn mặt vàng vọt nhỏ nhắn của tôi hầu như phảng phất vẻ kiêu ngạo do nhẫn nhịn mà thành, cho nên cũng trách sao cô cứ luôn bảo tôi là một "đứa nhỏ bà ngoại không thương, cậu mợ không yêu".

Tôi đoán chừng, lúc đó bản thân chắc chắn trông không lấy gì làm đẹp đẽ cho lắm. Dù mẹ luôn bảo hồi nhỏ tôi tuấn tú thế nào, trắng trẻo ra sao, nhưng tôi mãi vẫn không dám tin sâu. Nếu trong mắt mẹ mà cũng có con cái xấu xí, thì loài người cho dù không tuyệt diệt, có lẽ cũng phải giảm đi rất nhiều rất nhiều rồi. Khi tôi lên bảy lên tám, mỗi lần anh rễ cả đến thăm chúng tôi, anh ấy nhất định phải xem "con tằm nhỏ" của tôi. Xem xong, anh ấy giống như đã yên tâm lắm vậy, cắn lưỡi nói — anh ấy là một người rất đẹp trai, chỉ tiếc là hơi ngọng — "Hừ, thằng hai được đấy; hồi trước, ấy thế mà chỉ bé bằng hạt đậu thôi đấy!" Tôi rất không thích nghe câu này, cho dù có nhỏ đi chăng nữa, thì cũng đâu đến mức đi chung một giuộc với hạt đậu chứ! Thế nhưng, e rằng điều này còn chân thực hơn lời ca tụng của mẹ, sự gầy gò xấu xí của tôi là điều không thể chối cãi.

Năm một tuổi rưỡi, tôi đã "khắc" chết cha.

Dung mạo của cha, tôi không tài nào hình dung nổi, bởi vì còn chưa đến lúc tôi có thể nhớ rõ dung mạo của ông thì ông đã qua đời. Đây là chuyện về sau, không cần nói nhiều ở đây. Tôi chỉ có thể nói rằng, ông là một tên lính hoàng kỳ "mặt vàng không râu", bởi vì khi tôi lên tám lên chín, tôi vô tình phát hiện ra chiếc thẻ lưng mà ông dùng để ra vào hoàng thành, trên đó khắc bốn chữ lớn "mặt vàng không râu".

Năm Nghĩa Hòa Đoàn khởi nghĩa, tôi còn chưa tròn hai tuổi, đương nhiên không cách nào nhớ nổi khí thế và cảnh tượng cuồng phong bão lửa, tiếng giết trời đất lúc bấy giờ. Thế nhưng, kể từ khi tôi bắt đầu biết nhớ chuyện, cho đến khi mẹ già qua đời, tôi đã nghe biết bao nhiêu lần lời kể đầy nước mắt của bà về tội ác của Liên quân tám nước. Đối với hình ảnh các ngã đường đoàn dân khởi nghĩa tụ tập về Bắc Kinh, bà kể không nhiều lắm, bởi vì bà, cũng giống như những người phụ nữ bình thường thời bấy giờ, không dám tùy tiện bước chân ra khỏi cửa. Thế nhưng bà vô cùng căm hận, cho nên cũng ghi nhớ thật sâu tội ác của đám lính ngoại quốc — chúng kéo đến tận cửa gây chuyện hành hung cướp bóc. Lời kể của mẹ khắc sâu trong lòng tôi, khó mà phai mờ. Trong thời thơ ấu của mình, tôi hầu như chẳng cần nghe mấy câu chuyện về ác ma ăn thịt trẻ con này nọ. Lính ngoại quốc trong lời kể của mẹ còn hung ác bạo ngược hơn cả ác ma nanh vuốt đầy miệng trong truyện cổ tích. Hơn nữa, truyện cổ tích chỉ là truyện cổ tích, còn những gì mẹ kể là sự thật rành rành, là sự thật có liên quan trực tiếp đến một nhà chúng tôi.

Tôi không nhớ nổi tiếng nói nụ cười của cha, ông hy sinh vào năm nào trong trận chiến giáp lá cà với liên quân. Ông là lính hộ quân lãnh ba lạng lương bổng mỗi tháng, nhiệm vụ là bảo vệ hoàng thành. Liên quân công phá cửa Địa An Môn, cha tử trận tại một tiệm gạo ở phố Bắc Trường Thôn.

Hồi đó, mẹ và chị đều không dám ra cửa, anh trai vừa tròn chín tuổi, còn tôi thì hầu như suốt ngày ngủ trên kang, nhà chúng tôi thực sự không có cách nào dò thám được tin tức gì về cha — biết bao nhiêu nghĩa đoàn, binh lính, cùng những người dân vô tội cứ thế mà mất tích!

Cũng may là người anh họ thứ hai bên nhà cậu đến báo tin. Người anh thứ hai cũng là lính hoàng kỳ, làm việc trong hoàng thành. Khi rút lui thua trận, anh đi ngang qua tiệm gạo đó, ghé vào tìm chút nước uống. Lúc đó là trời mùa hè. Nhân viên trong tiệm đều đã trốn sạch, chỉ có cha tôi nằm ở đó, toàn thân sưng phồng vì bỏng, đã không thể nói chuyện được nữa. Ông cởi đôi vớ vải vốn đã bị tháo ra vì chân sưng phù đưa cho anh hai, không nói một lời nào. Cha kiên trì chịu đựng đau đớn cho đến khi qua đời vào lúc nào, không một ai hay biết.

Vũ khí của cha là súng đài thức cũ, bắn xong lại nhồi thuốc súng. Vài cây súng đài đặt chung một chỗ, không ít thuốc súng đã vãi tung tóe xuống đất. Viên đạn của lính ngoại quốc bắn bén lửa thuốc súng, mà trên người cha lại còn mang theo thuốc súng, thế là...

Trong cảnh hỗn loạn đó, anh hai thân mình lo chưa xong, chẳng có cách nào cõng người chú suýt chết trở về, tìm xe không có xe, tìm người không có người, ngay cả Hoàng đế và Thái hậu chẳng phải cũng đã bỏ trốn rồi sao?

Vừa bước vào cửa, anh hai liền ôm mặt khóc lớn, giao đôi vớ đó cho mẹ tôi. Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc đến chuyện này anh hai vẫn vô cùng đau lòng, tự trách. Thế nhưng cả nhà chúng tôi chưa từng trách cứ anh ấy nửa lời. Chúng tôi căm hận Liên quân tám nước!

Nỗi thống khổ và khó khăn của mẹ lúc bấy giờ, không khó để tưởng tượng. Trong thành lửa sáng rực trời khắp nơi, tiếng súng đạn vang rền, người có tiền thừa cơ trốn chạy, người dân nghèo đói khát cắt đứt đường sinh sống. Cha là trụ cột trong nhà, ông còn sống, cả nhà chúng tôi còn có chút gạo cũ để ăn; ông mất rồi, chúng tôi đành phải tự mưu sinh. Mẹ là người hiếu thắng, không vì đau buồn mà phó mặc cho số phận. Mẹ đầu tắt mặt tối làm việc ngày đêm, kiếm được chút thù lao cỏn con, giúp các con tránh khỏi cái chết. Về mặt tinh thần, tôi là một đứa trẻ trầm uất buồn bã, bởi vì tôi vừa hiểu chuyện một chút là đã biết sầu lo chuyện ăn uống. Nỗi thống khổ này chẳng phải là trường hợp cá biệt gì nổi trội. Năm tháng ấy, có biết bao nhiêu đứa trẻ bị đem bán đi hoặc chết yểu vì đói rét cơ chứ!

Liên quân công phá Bắc Kinh, bọn chúng rốt cuộc đã giết bao nhiêu người, cướp đi bao nhiêu tài sản, hoàn toàn không thể thống kê nổi. Đây là một món nợ vĩnh viễn không bao giờ tính hết được! Nói về tàn sát, quả thực là gà chó không tha. Gà ở mọi nhà trong thành Bắc Kinh đều bị lính ngoại quốc bắt sạch. Con chó nào dám sủa, lập tức bị đâm chết — con chó vàng lớn nhà chúng tôi cũng chết dưới lưỡi lê. Bắt gà giết chó thể hiện sự dũng cảm và oai phong của kẻ chiếm đóng. Nói về cướp bóc, kẻ chiếm đóng quả thực rất "văn minh". Bọn chúng không thô lỗ giống như bọn cướp rừng xanh, cướp đoạt tài sản xong là la hét bỏ đi. Không! Bọn chúng đều có kỹ thuật trộm cắp đỉnh cao, bọn chúng kiên nhẫn, tỉ mỉ lục lọi từng nhà từng hộ, cạo sạch vét trọn, thong thả và tinh tế hệt như thiếu nữ chải đầu vậy.

Con ngõ nhỏ chúng tôi ở, đến xe kiệu cũng không vào nổi, xưa nay vốn vô danh tiểu tốt. Những hộ gia đình ở đó toàn là người dân lao động nghèo rớt mồng tơi, món đồ quý giá nhất cũng chỉ là chiếc nhẫn cưới của thím Trương (có lẽ là bằng đồng trắng), hay chiếc trâm cài tóc bằng bạc của thím Hai Lý, thế nhưng, lính ngoại quốc lại thông minh hệt như loài chuột tìm đến con ngõ nhỏ này, từng nhóm ba năm người, chẳng biết một ngày kéo đến mấy bợm. Cửa nhà chúng tôi buộc phải mở toang suốt cả ngày, phụ nữ giấu kéo trong ngực, lặng lẽ ngồi sát chân tường, chờ đợi những tên cướp văn minh — đao phủ kiêm cướp ngày, tiểu tớ. Bọn chúng đến nơi, trước tiên đi bắt gà, sau đó xông vào nhà lật tung hòm xiểng, thong thả, không bỏ sót ngóc ngách nào mà gom sạch những món đồ có chút giá trị đi. Mẻ đầu tiên nếu có bỏ sót chỗ nào, tự khắc sẽ có mẻ thứ hai, thứ ba đến săm soi tỉ mỉ hơn.

Trên chiếc kang của nhà chúng tôi có hai chiếc hòm gỗ cũ rách từ lâu. Tôi đang ngủ gần chiếc hòm. Những tên cướp văn minh lại tới. Con chó vàng của chúng tôi đã bị đám cướp đợt trước đâm chết, máu vẫn chưa khô. Bọn chúng lật ngược đáy hòm lên, đổ tất cả đống đồ rách nát ra ngoài. Sau khi bọn cướp đi rồi mẹ bước vào, tôi vẫn bị chiếc hòm úp đè lên người. Chắc chắn là tôi đã ngủ rất say, bằng không, nếu bọn chúng không tìm được đồ tốt mà nghe thấy tiếng khóc của trẻ con, mười phần thì có đến tám chín phần sẽ tặng cho tôi một nhát lê. Mạng sống của một người Trung Quốc, vào thời điểm đó, tính là cái thớ gì chứ! Hơn nữa, tôi lại là một đứa trẻ gầy cò, xấu xí và nhếch nhác đến thế cơ mà!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.