Anna và Molly tác động đến Tommy, theo chiều hướng tốt.
Marion bỏ Richard. Anna cảm thấy không còn là chính mình.
Anna đang đợi Richard và Molly. Lúc đấy đã khá muộn, gần mười một giờ. Mấy tấm rèm trong căn phòng cao màu trắng đã được kéo lại, mấy cuốn sổ đã bị đẩy đi khuất tầm mắt, một chiếc khay đựng đồ uống và bánh sandwich chờ sẵn. Anna ngồi thõng thượt trong ghế bành, trong trạng thái đờ đẫn vì kiệt quệ tinh thần. Bây giờ cô đã hiểu rằng mình không hề kiểm soát được những việc mình làm. Ngoài ra, chập tối hôm đó qua cánh cửa khép hờ phòng Ivor cô còn nhìn thấy Ronnie khoác áo choàng ở nhà. Có vẻ như cậu ta cứ thế quay lại ở, và giờ thì có ném cả hai ra ngoài hay không là tùy thuộc ở cô. Cô bắt gặp bản thân mình đang nghĩ: Thế thì có gì sai nào? Và thậm chí còn nghĩ rằng cô và Janet nên thu dọn đồ đạc rồi chuyển đi, để căn hộ lại cho Ivor và Ronnie, làm bất cứ việc gì để tránh xung đột. Ý nghĩ chẳng cách ngưỡng điên rồ bao xa này không khiến cô ngạc nhiên, bởi vì cô đã kết luận rằng rất có khả năng cô bị điên. Không một ý nghĩ nào khiến cô hài lòng, bởi vì đã có mấy ngày cô quan sát các ý nghĩ và hình ảnh trôi qua đầu, chẳng liên quan gì đến bất cứ cảm xúc nào cả, và không thấy chúng là của cô.
Richard nói sẽ đón Molly ở nhà hát, nơi cô đóng vai một góa phụ ngon nghẻ ham chơi đang cố gắng chọn lựa giữa bốn người chồng mới, người trước lại hấp dẫn hơn người tiếp theo. Họ định mở hội nghị. Ba tuần trước, Marion, do bị Tommy giữ ở lại muộn, đã ngủ trên gác trong căn phòng trống trước kia Anna và Janet từng ở. Ngày hôm sau, Tommy thông báo với mẹ rằng Marion cần một chỗ tạm trú ở London. Tất nhiên, cô sẽ trả đầy đủ tiền thuê nhà, mặc dù cô định chỉ thỉnh thoảng mới đến ở. Kể từ bấy đến giờ, Marion mới về nhà có mỗi một lần để lấy quần áo. Cô sống trên gác, và trên thực tế đã âm thầm rời bỏ Richard cùng các con. Nhưng có vẻ như cô không hề biết điều đó, bởi vì sáng nào cũng có cảnh thề thốt rối rít trong bếp nhà Molly, Marion kêu ca rằng cô thật là hư hỏng vì đêm hôm trước đã bị giữ ở lại quá khuya, nhưng hôm nay cô sẽ về nhà và chăm sóc mọi thứ, “ừ, tớ hứa thật đấy, Molly ạ,” cứ như Molly là người cô phải chịu trách nhiệm. Trước đó Molly đã gọi cho Richard, yêu cầu anh ta phải làm gì đấy. Nhưng anh ta từ chối. Anh ta thuê một người giữ nhà về mặt hình thức; còn cô thư ký Jean của anh ta đã ấm chỗ rồi. Anh ta vui mừng vì Marion ra đi.
Sau đó một chuyện khác đã xảy ra. Tommy, vốn chưa hề rời khỏi mái ấm gia đình kể từ khi ra viện, đã cùng Marion tới dự một cuộc họp chính trị bàn về độc lập của châu Phi. Sau đó có một cuộc biểu tình tự phát trên đường phố ngoài cửa trụ sở đóng tại London của đất nước mà họ đang bàn tới. Marion và Tommy đi theo đám đông, hầu hết là sinh viên. Có đụng độ với cảnh sát. Tommy không mang theo gậy trắng, chẳng có dấu hiệu nào bên ngoài cho thấy cậu bị mù cả. Cậu không “xê ra” khi người ta bảo cậu, nên bị bắt. Marion, trước đó đã bị đám đông tách khỏi Tommy trong mấy giây, lao vào cảnh sát, rít lên như điên dại. Họ bị đưa về đồn cùng với cả chục người khác. Sáng hôm sau họ bị phạt. Báo chí ầm ĩ đăng tải câu chuyện về “vợ một nhà tài chính nổi tiếng của thành phố”. Thế là giờ Richard gọi điện cho Molly, nhưng đến lượt cô lại từ chối anh ta. “Anh đâu có định nhấc một ngón tay nào vì Marion, bây giờ anh chỉ quan tâm bởi vì báo chí đang điều tra và có thể phát hiện ra Jean.” Do đó, Richard gọi điện cho Anna.
Trong suốt cuộc trò chuyện này, Anna quan sát bản thân đứng cầm ống nghe điện thoại, một nụ cười chực tắt khẽ nhếch trên gương mặt, trong khi Richard và cô trao đổi những lời thù nghịch. Cô có cảm giác như thể cô buộc phải làm điều này, cứ như cô và Richard chẳng thể sử dụng những từ ngữ nào khác; và cứ như những gì họ nói là cuộc trao đổi của người điên.
Anh ta giận dữ đến mức lảm nhảm: “Đây đích thị là trò hề. Là âm mưu cô đặt ra để trả thù, đúng thế đấy. Độc lập cho châu Phi, thật là một trò hề! Biểu tình tự phát. Cô đã truyền cái bệnh cộng sản ấy cho Marion, còn cô ấy thì quá ngây thơ nên có tận mắt thấy cũng không nhận ra được. Tất cả là vì cô và Molly muốn nhạo báng tôi.”
“Dĩ nhiên chuyện là vậy, Richard thân mến ạ.”
“Chính cô nghĩ ra trò đùa này, vợ của nhà tư bản biến thành cộng sản!”
“Tất nhiên.”
“Tôi thề sẽ khiến cô bị lật mặt.”
Anna nghĩ: cái đáng sợ ở việc này là, nếu đây không phải nước Anh thì cơn giận của Richard đã khiến nhiều người bị mất việc, hoặc đi tù, hoặc bị bắn. Ở đây anh ta chỉ là một người đang lên cơn giận dữ, nhưng anh ta là hình bóng của một điều gì đó thật kinh khủng… thế mà mình đứng đây mỉa mai nhẹ nhàng.
Cô nói, giọng mỉa mai: “Richard thân mến ơi, cả Marion lẫn Tommy đều không dự tính làm điều này. Họ chỉ hùa theo đám đông thôi.”
“Hùa theo! cô nghĩ cô đang lừa ai thế?”
“Vì tình cờ là tôi lại ở đó. Anh không biết rằng thực ra các cuộc biểu tình ở thời điểm này đều là tự phát à? Đảng Cộng sản Anh không còn chút sức hút nào đối với thanh niên nữa, còn Công đảng thì quá đạo mạo nên không thể tổ chức kiểu như thế được. Như vậy chuyện xảy ra là vài nhóm thanh niên cứ thế đi thể hiện chính kiến về châu Phi hoặc chiến tranh, vân vân.”
“Đáng ra tôi phải biết là cô cũng ở đó.”
“Không, không chắc là anh phải biết. Bởi vì đây là chuyện tình cờ. Tôi đang từ nhà hát về nhà thì nhìn thấy một nhóm sinh viên ào lên dọc đường phố. Tôi xuống xe buýt và đi theo xem. Phải đến lúc đọc báo tôi mới biết là Marion và Tommy có mặt ở đó.”
“Vậy cô định làm thế nào với chuyện này?”
“Tôi chả định làm thế nào với chuyện này cả. Anh có thể tự mình xử lý mối đe dọa đỏ mà.”
Rồi Anna đặt ống nghe xuống, biết rằng chuyện vẫn chưa kết thúc, và thực ra cô sẽ làm gì đó, bởi vì đang hiện hữu một kiểu logic buộc cô phải làm vậy.
Ngay sau đó Molly gọi điện, vẻ rất suy sụp: “Anna, cậu phải gặp Tommy và cố gắng giúp thằng bé hiểu ra đạo lý.”
“Cậu thử chưa?”
“Đấy mới là điều kỳ cục. Thậm chí tớ còn không thử được nữa cơ. Tớ cứ liên tục tự nhủ - mình không thể tiếp tục sống như khách lạ trong chính ngôi nhà đã bị Marion và Tommy chiếm mất nữa. Sao lại phải thế chứ? Nhưng rồi một điều gì đó rất kỳ cục xảy ra, tớ cố gắng buộc mình phải đi đối mặt với họ - nhưng ta không thể đối mặt với Marion được, cô ấy không có mặt. Và tớ thấy mình đang nghĩ thế này: Ờ tại sao lại không có chứ? Thế có gì sai nào? Ai quan tâm đâu? Tớ thấy mình nhún vai. Từ nhà hát về tớ vào nhà và rón rén lên gác trong căn nhà của chính mình để khỏi làm phiền Marion và Tommy, cảm thấy khá áy náy vì mình có mặt ở đó. Cậu có hiểu điều đó không?”
“Có, không may là tớ lại hiểu.”
“Ừ. Nhưng điều làm tớ thấy sợ là thế này - nếu thực sự mô tả tình huống này bằng lời - cậu nghĩ xem, vợ hai của chồng tớ dọn vào nhà tớ bởi vì cô ấy không thể sống thiếu con trai tớ được, vân vân - còn hơn cả kỳ cục nữa, đấy là… nhưng tất nhiên điều đấy chẳng liên quan đến bất cứ điều gì cả. Cậu có biết hôm qua tớ nghĩ gì không, Anna? Tớ đang ngồi trên gác, im như thóc để khỏi làm phiền Marion với Tommy và nghĩ tốt nhất là mình thu dọn đồ đạc rồi đi lang thang đâu đó, mặc kệ họ ở lại đó, và tớ nghĩ thế hệ tiếp theo chỉ cần nhìn thoáng chúng ta một cái là chúng sẽ lựa chọn kết hôn năm mười tám tuổi, cấm ly dị, và áp dụng những quy tắc đạo đức khắt khe và tương tự vậy, bởi vì nếu không thì sự hỗn loạn thật quá đáng sợ…” Đến đây giọng Molly trở nên ngập ngừng, và cô kết thúc nhanh chóng: “Hãy gặp họ đi Anna, cậu phải gặp, bởi vì đơn giản là tớ không thể đối mặt với bất cứ điều gì.”
Anna mặc áo khoác vào, cầm túi lên, sẵn sàng “đối mặt”. Cô không hề biết phải nói gì, hoặc thậm chí mình đang nghĩ gì. Cô đang đứng giữa phòng, trống rỗng như túi giấy, sẵn sàng bước đến chỗ Marion, chỗ Tommy, và nói… cái gì nhỉ? Cô nghĩ đến Richard, đến cơn giận dữ bị giội nước lạnh thường lệ của anh ta; đến Molly, toàn bộ dũng khí khô cạn theo những giọt nước mắt rã rời; đến Marion đi quá khổ đau mà bước vào cơn cuồng loạn lãnh đạm; đến Tommy - nhưng cô chỉ nhìn thấy cậu bé, thấy gương mặt mù lòa bướng bỉnh, cô có thể cảm nhận được một loại sức mạnh đến từ cậu bé, nhưng cô không biết gọi tên nó là gì.
Cô bỗng cười khúc khích. Anna nghe thấy tiếng cười: phải, đấy là điệu cười khúc khích của Tommy vào cái đêm cậu đến gặp mình trước khi tự tử. Kỳ cục thay, từ trước đến nay mình chưa bao giờ nghe thấy bản thân cười như thế.
Điều gì xảy ra với con người bên trong Tommy từng cười khúc khích như vậy? Con người ấy đã biến mất hoàn toàn - mình nghĩ Tommy đã giết chết con người ấy khi viên đạn xuyên qua đầu nó. Thật lạ là mình lại buông ra tiếng cười khúc khích vui vẻ vô nghĩa đó! Mình sẽ nói gì với Tommy bây giờ? Thậm chí mình còn không biết điều gì đang xảy ra.
Tất cả những chuyện này là sao đây? Mình phải đến gặp Marion với Tommy và nói: Hai người phải thôi giả vờ quan tâm đến phong trào giải phóng dân tộc châu Phi đi, cả hai người đều biết khá rõ là điều này vớ vẩn cơ mà?
Anna lại cười khúc khích, cười cái sự vô nghĩa của việc này.
Thế thì Tom Mathlong sẽ nói gì nhỉ? Cô hình dung mình đang ngồi đối diện Tom Mathlong trong một quán cà phê, kể cho anh nghe về Marion và Tommy. Anh sẽ lắng nghe và nói: “Anna ạ, em kể với anh rằng hai người này đã quyết định giúp đỡ phong trào giải phóng châu Phi à? Vậy thì tại sao anh lại phải quan tâm đến động cơ của họ?” Nhưng rồi anh sẽ cười lớn. Đúng vậy. Anna có thể nghe thấy tiếng cười của anh, sâu, vang dội, bị lắc ra từ bụng anh. Đúng vậy. Anh sẽ đặt tay lên đầu gối và cười lớn, rồi lắc đầu và nói: “Anna thân mến ơi, anh ước sao bọn anh gặp phải những vấn đề như của em.”
Khi nghe thấy tiếng cười ấy, Anna cảm thấy dễ chịu hơn. Cô vội vã nhặt lấy mấy mẩu giấy tờ mà cô chợt nhớ ra khi nghĩ tới Tom Mathlong; cô nhét hết vào túi xách và chạy xuống đường, đến nhà Molly. Vừa đi cô vừa nghĩ đến cuộc biểu tình khi Marion và Tommy bị bắt. Cuộc biểu tình đó không giống chút nào với những cuộc tuần hành chính trị trật tự của Đảng Cộng sản thời trước; hoặc giống với cuộc mít tinh của Công đảng. Không, nó ngẫu nhiên, mang tính thử nghiệm - mọi người làm nhiều điều họ không hề biết lý do tại sao. Dòng người trẻ tuổi chảy dọc con phố dẫn đến trụ sở kia giống như dòng nước. Không ai chỉ huy hay điều khiển họ. Sau đó biển người vây quanh tòa nhà, hô khẩu hiệu gần như là ngập ngừng, cứ như đang lắng nghe tiếng mình xem thế nào. Rồi cảnh sát tới. Và cảnh sát cũng do dự và ngập ngừng. Họ không biết phải trông đợi điều gì. Đứng ở một bên, Anna quan sát thấy: dưới mỗi chuyển động ngẫu nhiên, bồn chồn của mọi người và cảnh sát là một mô típ, một mô hình nội tại. Khoảng mười hay hai mươi thanh niên, tất cả đều mang vẻ mặt giống nhau - nghiêm nghị, kiên định, tận tụy - đang di chuyển theo cùng một kiểu nhằm cố tình trêu chọc và khiêu khích cảnh sát. Họ sẽ chạy qua, hoặc chạy tới chỗ một cảnh sát, gần đến mức làm xô lệch mũ sắt của anh ta hoặc thúc vào cánh tay anh ta, làm ra vẻ vô tình. Họ lách đi, sau đó quay lại. Cảnh sát đang theo dõi nhóm thanh niên này. Từng người một lần lượt bị bắt, bởi vì họ đang hành động theo cái kiểu chắc chắn sẽ khiến họ bị bắt. Và tới khoảnh khắc bị bắt, trên mỗi khuôn mặt đều hiện lên cùng một vẻ thỏa mãn, như đạt được thành tựu. Có một khoảnh khắc vật lộn riêng - tay cảnh sát tàn bạo hết mức có thể; và trên gương mặt hắn đột nhiên mang vẻ độc ác.
Trong khi đó, đám đông sinh viên không đến vì nhu cầu cá nhân được thách thức và bị chính quyền trừng phạt, vẫn tiếp tục hô khẩu hiệu, thử nghiệm tiếng nói chính trị của mình, và mối quan hệ của họ với cảnh sát là khác hẳn, giữa họ với cảnh sát không có mối ràng buộc nào.
Vậy Tommy mang vẻ mặt như thế nào khi cậu bị bắt? Chẳng cần nhìn Anna cũng biết.
Khi cô mở cửa phòng Tommy, cậu đang ở một mình và lập tức hỏi: “Dì Anna đấy à?”
Anna kìm mình lại để không nói: Sao cháu biết? và hỏi: “Marion đâu?”
Cậu trả lời, giọng cứng nhắc và nghi ngờ: “Ở trên gác.” Chẳng khác gì cậu đã nói lớn: “Con không muốn dì gặp dì ấy.” Đôi mắt trống rỗng tăm tối của cậu dán vào Anna, gần như hướng vào giữa người khiến cô cảm thấy mình phơi bày lồ lộ, cái nhìn tăm tối kia mới nặng nề làm sao. Nhưng không hẳn là hướng vào giữa; cô Anna mà cậu đang ngăn cấm hay cảnh báo kia đang ở hơi lệch bên trái cô. Với đôi chút kích động, Anna cảm thấy rằng cô đang bị ép dịch sang trái, về giữa tầm nhìn, hay tầm-không-nhìn, trực tiếp của cậu. Anna nói: “Dì sẽ đi lên gác, con đừng mất công.” Vì cậu đã chớm nhấc mình lên, làm động tác ngăn cô lại. Cô đóng cửa và đi thẳng lên căn phòng mà cô đã từng ở chung với Janet. Cô nghĩ rằng cô rời khỏi Tommy bởi vì cô chẳng có quan hệ gì với cậu cả, chẳng có gì để nói cả; rằng cô sắp sửa gặp Marion, người mà cô cũng chẳng có gì để nói.
Cầu thang vừa hẹp vừa tối. Rồi đầu Anna nhô ra khỏi cái giếng tối thẫm ấy vào vẻ sạch sẽ sơn trắng nơi một chiếu nghỉ nhỏ xíu. Qua cánh cửa, cô nhìn thấy Marion đang gặp người trên một tờ báo. Cô chào Anna với nụ cười xã giao vui vẻ. “Xem này!” cô thốt lên, đắc thắng dúi tờ báo cho Anna. Có một bức ảnh Marion với câu trích: “Thật đáng ghê tởm thay cái cách người ta đối xử với những người châu Phi nghèo khổ.” Và đại loại như thế. Bài bình luận rất ác ý, nhưng có vẻ như Marion không nhận thấy. Cô rướn người qua vai Anna mà đọc, mỉm cười, thỉnh thoảng hơi khom vai một cách nghịch ngợm, gần như nhún nhảy trong cơn vui sướng tội lỗi. “Mẹ và các chị tớ cáu ghê lắm, nổi cơn tam bành tán loạn.”
“Tớ có thể hình dung được,” Anna đáp khô khốc. Cô nghe giọng phê phán nhỏ nhẹ, khô khốc của mình, nhìn thấy Marion nhăn mặt quay đi. Anna ngồi trong chiếc ghế bành bọc vải trắng. Marion ngồi trên giường. Trông cô giống như một bé gái vĩ đại, mệnh phụ xinh xắn lôi thôi lếch thếch này. Nhìn cô vừa đáng yêu vừa khiêu khích.
Anna nghĩ: Mình ở đây để bắt Marion đối mặt với thực tế. Thực tế của cô ấy là gì? Sự trung thực khủng khiếp do rượu khơi dậy. Tại sao cô ấy lại không nên giống như thế này kia chứ, tại sao cô ấy lại không nên dành phần đời còn lại để cười khúc khích, hẩy lệch mũ cảnh sát và ủ mưu với Tommy?
“Thật tuyệt khi được gặp cậu, Anna ạ,” Marion nói, sau khi chờ Anna lên tiếng. “Cậu uống trà nhé?”
“Không,” Anna đáp, nhổm người dậy. Nhưng đã quá muộn. Marion đã ra khỏi phòng và đi vào căn bếp nhỏ cạnh đấy. Anna đi theo.
“Căn hộ mới nhỏ nhắn đáng yêu làm sao, tớ thích nó biết bao, cậu thật may mắn khi được sống ở đây, tớ hẳn đã không thể nào dứt ra nổi.”
Anna nhìn căn hộ nhỏ nhắn xinh đẹp, trần thấp và có cửa sổ sạch sẽ, sáng bóng. Mọi thứ đều mang màu trắng, sáng, tươi mới. Mọi đồ vật bên trong đều khiến cô đau đớn, bởi vì những căn phòng nhỏ nhắn vui tươi này đã lưu giữ tình yêu của cô và Michael, bốn năm thơ ấu của Janet, tình bạn ngày càng khăng khít của cô với Molly. Anna dựa vào tường và nhìn Marion, mắt đã mờ đi vì kích động, đang đóng vai một bà chủ nhà nhanh nhẹn, và đằng sau cơn kích động này là nỗi sợ hãi ghê gớm rằng Anna sắp sửa đưa cô về nhà, rời xa nơi trú ẩn màu trắng này bên ngoài mọi trách nhiệm.
Anna tắt ngấm: có thứ gì đó trong cô vừa chết, hoặc rời khỏi những gì đang xảy ra. Cô trở thành cái vỏ ốc. Cô đứng đó, nhìn những từ như tình yêu, tình bạn, nghĩa vụ, trách nhiệm, và biết tất cả đều là dối trá. Cô cảm thấy mình nhún vai. Và khi Marion nhìn thấy cái nhún vai đó, nỗi sợ hãi thực sự hiện lên khuôn mặt cô và cô nói: “Anna!” Một lời cầu khẩn.
Anna nhìn Marion cùng nụ cười mà cô biết là trống rỗng và nghĩ, ờ, có quan trọng quái gì đâu. Cô quay về căn phòng kia và ngồi xuống, thấy mình trống rỗng.
Ngay sau đó Marion bước vào, mang theo khay trà. Trông cô có vẻ tội lỗi và thách thức, trước một Anna mà cô nghĩ sẽ phải đối mặt. Cô bắt đầu bằng cách soạn lung tung thìa và tách uống trà để tránh cô Anna lúc này không có mặt ở đó, rồi cô thở dài, cô đẩy cái khay trà ra xa, và mặt cô dịu lại.
Cô nói: “Tớ biết là Richard và Molly bảo cậu đến nói chuyện với tớ.”
Anna ngồi im. Cô có cảm giác như mình sẽ ngồi im mãi. Nhưng rồi cô biết cô sắp sửa lên tiếng. Cô nghĩ: Không biết mình sẽ nói gì đây? Và không biết ai là người sẽ nói? Thật kỳ cục khi ngồi đây, chờ được nghe mình nói. Cô mở lời, gần như là mơ màng: “Marion, cậu còn nhớ anh Mathlong nữa không?” (Cô nghĩ: Mình sắp sửa nói về Tom Mathlong phải không nhỉ, kỳ cục thật!)
“Anh Mathlong là ai?”
“Là thủ lĩnh người Phi ấy. Cậu còn nhớ không, cậu đến gặp tớ là vì anh ấy.”
“Ồ có, nhất thời tớ quên khuấy mất cái tên đó.”
“Sáng nay tớ vừa nghĩ về anh ấy.”
“Ồ vậy sao?”
“Ừ, thật.” (Giọng Anna tiếp tục, điềm tĩnh và hờ hững. Cô lắng nghe nó.)
Marion bắt đầu trông có vẻ chú tâm và khổ sở. Cô đang giật một lọn tóc buông xõa, quấn quanh ngón tay trỏ.
“Hai năm trước khi đang ở đây, anh ấy rất suy sụp. Anh ấy đã mất nhiều tuần cố gắng gặp Bộ trưởng Bộ thuộc địa, nhưng bị hắt hủi. Anh ấy biết rõ là mình sắp sửa phải vào tù. Anh ấy rất thông minh, Marion ạ.”
“Ừ, chắc chắn vậy.” Nụ cười mà Marion dành cho Anna vừa nhanh vừa miễn cưỡng, như thể muốn nói: Ừ, cậu đang bày trò khéo léo, tớ biết cậu muốn nói chuyện gì rồi.
“Đến Chủ nhật, anh ấy gọi điện cho tớ nói rằng anh ấy mệt mỏi và cần được nghỉ ngơi. Vì vậy nên tớ đưa anh ấy đi thuyền trên sông Thames xuống Greenwich. Lúc quay về anh ấy chả nói năng gì cả. Cứ ngồi trên thuyền và mỉm cười. Anh ấy nhìn bờ sông. Cậu biết đấy, Marion, thật ấn tượng phải không khi trở về từ Greenwich, khối vững chãi London? Tòa nhà Hội đồng Hạt? Và các tòa nhà công ty khổng lồ. Và những chiếc cầu tàu cùng tàu thuyền và bến cảng. Và rồi Westminster…” (Anna nói, khẽ khàng, vẫn thích thú muốn biết chính mình sẽ nói gì tiếp.) “Mọi thứ đã hiện hữu ở đó suốt nhiều thế kỷ nay. Tớ hỏi anh ấy đang nghĩ gì. Anh ấy bảo: Người thực dân da trắng không làm anh thấy nản lòng. Lần trước ngồi tù anh cũng không thấy nản lòng - lịch sử đứng về phía dân tộc anh. Nhưng chiều nay anh đã cảm nhận được sức nặng của Đế quốc Anh đè lên anh như một tấm bia mộ. Anh ấy nói: Em có nhận thấy là phải mất bao nhiêu đời mới tạo ra được một xã hội có xe buýt chạy đúng giờ? Nơi thư từ công việc được trả lời một cách hiệu quả? Nơi em có thể tin tưởng rằng các bộ trưởng không nhận hối lộ? Lúc ấy thuyền đang đi qua Westminster và tớ nhớ rằng mình đã nghĩ trong số các chính trị gia trong đó, rất ít người có được một nửa phẩm chất của anh ấy - bởi vì anh ấy gần như một vị thánh, Marion ạ…”
Giọng Anna vỡ ra. Cô nghe thấy chính mình nói câu này và nghĩ: Giờ thì mình đã biết chuyện gì đang xảy ra. Mình đang bị cuồng loạn. Mình đã rơi sâu vào cơn cuồng loạn của Marion và Tommy mất rồi. Mình không còn kiểm soát được chút nào những việc mình làm. Cô đang nghĩ: Mình dùng từ vị thánh - khi là chính mình, mình chẳng bao giờ dùng từ đó cả. Mình chẳng biết nó có nghĩa là gì. Giọng cô tiếp tục, cao hơn, the thé: “Ừ, anh ấy là một vị thánh. Một người tu khổ hạnh, nhưng không hề loạn thần kinh. Tớ bảo với anh ấy rằng thật buồn khi ý nghĩ về nền độc lập của châu Phi lại biến thành vấn đề xe buýt đúng giờ và thư từ công việc được đánh máy cẩn thận. Anh ấy bảo có thể là buồn, nhưng đất nước của anh sẽ bị đánh giá theo cách đó.”
Anna bắt đầu khóc. Cô ngồi khóc, nhìn chính mình khóc. Marion nhìn cô, nhoài người về phía trước, mắt sáng rực, tò mò, đầy vẻ hồ nghi. Anna ngăn dòng nước mắt lại và tiếp tục: “Bọn tớ lên bờ tại Westminster. Bọn tớ đi qua tòa nhà Nghị viện. Anh ấy nói - tớ cho rằng anh ấy đang nghĩ đến những tay chính trị gia nhỏ bé bên trong tòa nhà ấy, ‘Lẽ ra anh không nên làm chính trị mới phải. Trong một phong trào giải phóng dân tộc, có đủ kiểu người dính líu vào, gần như đều tình cờ, giống như lá cây bị cuốn vào cơn lốc xoáy.’ Rồi anh ấy suy nghĩ một lát, và nói: ‘Anh nghĩ rất có khả năng là sau khi giành được độc lập, anh sẽ lại thấy mình ở trong tù cho mà xem. Anh không phải là mẫu người dành cho những năm đầu cách mạng. Anh không thích những bài diễn văn đại chúng. Anh thấy hạnh phúc hơn khi được viết những bài báo phân tích.’ Sau đó bọn tớ cùng ghé vào một chỗ để uống trà và anh ấy nói: ‘Dù cách này hay cách khác thì anh cũng nghĩ rằng sẽ dành phần lớn đời mình trong tù.’ Anh ấy nói vậy đấy!”
Giọng Anna lại vỡ ra. Cô nghĩ: Lạy Chúa lòng lành, nếu là người ngồi đây nhìn chính mình, mình sẽ phát ốm lên với cái lối ủy mị này mất. Ôi, mình đang làm chính mình phát ốm. Cô nói thành tiếng, giọng run run: “Chúng ta không nên biến những gì anh ấy ủng hộ thành ra rẻ mạt.” Cô nghĩ: Mỗi lời mình đang nói ra này đều khiến cho những gì anh ủng hộ thành ra rẻ mạt.
Marion đáp: “Anh ấy có vẻ tuyệt vời lắm. Nhưng đâu phải ai cũng được như thế.”
“Tất nhiên là không rồi. Anh ấy có một người bạn - tay này chỉ toàn chém gió, khích động quần chúng rồi đi rượu chè và chơi gái. Có lẽ tay này sẽ là Thủ tướng đầu tiên - anh ta có đủ mọi phẩm chất - khả năng đến gần quần chúng, cậu biết đấy.”
Marion cười lớn. Anna cũng cười lớn. Tiếng cười nghe to quá mức và mất kiểm soát.
“Còn một người nữa,” Anna nói tiếp. (Ai nhỉ? Cô nghĩ. Chắc chắn là mình không định nói về Charlie Themba đấy chứ?) “Tay này là một thủ lĩnh công đoàn tên Charlie Themba. Anh ta là người bạo lực, sôi nổi, ưa cãi vã và trung thành và… chậc, gần đây thì anh ta bắt đầu đổ vỡ.”
“Đổ vỡ?” Marion đột ngột nói. “Ý cậu là sao?”
Anna nghĩ: Ừ, ra là từ đầu mình vốn vẫn định nói về Charlie. Thực ra thì có lẽ đây là người mà mình đang dẫn dắt đến từ nãy đến giờ.
“Thì là sụp đổ. Nhưng cậu biết không Marion, kỳ cục một cái là không ai nhận ra vào thời điểm anh ấy bắt đầu sụp đổ? Bởi vì các hoạt động chính trị ở nơi ấy - chúng đều bạo lực và đầy mưu mô, ganh tị, và thù hận - phần nào giống với nước Anh thời nữ hoàng Elizabeth…” Anna ngừng lại. Marion đang cau mày vẻ khó chịu. “Marion này, cậu có biết là trông cậu đang giận dữ không?”
“Thế à?”
“Ừ, bởi vì nghĩ đến những linh hồn khốn khổ là một chuyện, nhưng đồng ý rằng nền chính trị châu Phi lại có chút gì tương đồng với nền chính trị Anh lại là một chuyện khác - ngay cả với cái nước Anh cách đây rất lâu.”
Marion đỏ mặt, rồi cô cười lớn. “Nói tiếp về anh ta đi,” cô nói.
“Ồ, Charlie bắt đầu cãi nhau với Tom Mathlong, người bạn thân nhất của anh ta, sau đó với toàn bộ các bạn bè khác, kết tội họ âm mưu chống lại mình. Rồi anh ta bắt đầu viết thư rất cay đắng cho những người như tớ, ở đây. Bọn tớ không được thấy những điều cần phải thấy. Sau đó bỗng nhiên tớ nhận được một bức thư - tớ có mang nó theo người. Cậu có muốn xem không?”
Marion chìa tay ra. Anna đặt bức thư vào đó. Anna nghĩ: Khi bỏ bức thư này vào túi xách, mình chưa ý thức được tại sao… Bức thư này là bản sao. Nó đã được gửi cho một số người. Chữ Anna thân mến được viết bằng bút chì cứng ở đầu thư.
“Anna thân mến, trong thư trước tôi đã kể về những âm mưu chống lại tôi và lũ kẻ thù đang bày mưu tính kế hại tôi. Bạn bè cũ đã quay lưng với tôi và thông qua diễn văn nói với mọi người trong vùng rằng tôi là kẻ thù của Quốc hội và là kẻ thù của họ. Trong khi đó tôi lại đang ốm đau nên viết thư này để nhờ gửi đồ ăn sạch vì tôi sợ bị bỏ thuốc độc. Tôi ốm, bởi vì tôi phát hiện ra vợ tôi ăn lương của cảnh sát và của chính bản thân Thống đốc. Ả ta quá xấu xa nên tôi sẽ phải bỏ. Tôi đã hai lần bị bắt bất hợp pháp, và tôi phải gánh chịu bởi vì không có ai giúp đỡ tôi cả. Tôi cô đơn trong chính căn nhà của mình. Tai mắt theo dõi tôi qua mái nhà lẫn tường nhà. Tôi bị cho ăn đủ loại thực phẩm nguy hiểm, từ thịt người (thịt người chết) tới bò sát, kể cả cá sấu. Con cá sấu sẽ trả thù. Ban đêm tôi thấy mắt nó long lên nhìn tôi, còn mõm nó thì từ trong tường thò ra chực đớp tôi. Giúp tôi gấp lên nhé. Chào thân ái, Charlie Themba.”
Marion buông thõng cánh tay cầm lá thư xuống bên mình. Cô ngồi im. Sau đó cô thở dài. Cô đứng dậy, như mơ ngủ, đưa cho Anna bức thư rồi lại ngồi xuống, vuốt phần váy bên dưới, rồi đan tay vào nhau. Cô nói, giọng gần như mơ màng: “Anna ạ, tớ thức suốt cả đêm hôm qua. Tớ không thể quay lại với Richard được. Tớ không thể.”
“Còn lũ trẻ thì sao?”
“Ừ, tớ biết. Nhưng kinh khủng một nỗi là tớ chả quan tâm. Chúng ta có con bởi vì chúng ta yêu một người đàn ông. Ờ, tớ nghĩ vậy. Cậu bảo điều đó không đúng với cậu, nhưng đúng với tớ. Tớ ghét Richard. Tớ thực sự ghét. Tớ nghĩ chắc tớ đã ghét lão ta nhiều năm nay mà không biết.” Marion chậm rãi đứng dậy, động tác vẫn như mơ ngủ. Mắt cô quét khắp phòng tìm rượu. Một chai whisky nhỏ đặt trên một chồng sách. Cô rót nửa ly rồi ngồi xuống vừa cầm ly vừa nhấp từng ngụm. “Vậy thì tại sao tớ lại không nên ở đây cùng Tommy? Sao lại không cơ chứ?”
“Nhưng Marion ạ, đây là nhà Molly…”
Đến đây thì có tiếng động dưới chân cầu thang. Tommy đang đi lên. Anna thấy cơ thể Marion giật nẩy lên và trấn tĩnh. Cô đặt ly whisky xuống và nhanh chóng dùng khăn tay lau miệng. Cô đã quên mất chính bản thân mình trong ý nghĩ: Cầu thang rất trơn, nhưng mình không được ra giúp thằng bé.
Chậm rãi, những bước chân chắc chắn, mù lòa đi lên cầu thang. Chúng dừng lại ở chiếu nghỉ khi Tommy xoay người, lần sờ những bức tường. Rồi cậu bước vào. Căn phòng này không quen thuộc với cậu, cậu dừng lại đặt tay bên mép cửa, sau đó hướng gương mặt mù lòa tăm tối về giữa phòng, buông cánh cửa ra và bước về phía trước.
“Sang trái một chút,” Marion nói.
Cậu tự chỉnh mình về bên trái, bước qua một bước, va đầu gối vào cạnh giường, quay tròn người thật nhanh để khỏi ngã, rồi ngồi xuống, va thêm cái nữa. Giờ thì cậu nhìn quanh căn phòng vẻ thăm dò.
“Dì ở đây,” Anna nói.
“Dì ở đây,” Marion nói.
Cậu đáp lời Marion: “Con nghĩ đã đến lúc dì bắt đầu nấu bữa tối. Nếu không sẽ chẳng có thời gian trước cuộc họp đâu.”
“Tối nay chúng tớ sẽ tham dự cuộc họp lớn,” Marion nói với Anna, giọng vui vẻ và hối lỗi. Cô bắt gặp ánh mắt của Anna, nhăn mặt, rồi quay đi. Và đúng lúc đó Anna thấy, hay nói đúng hơn là cảm thấy, rằng bất cứ điều gì người ta mong đợi cô “nói” với Marion và Tommy thì cô đều đã nói. Lúc này Marion nói với Tommy: “Anna nghĩ là chúng ta đang làm sai phương pháp.”
Tommy quay mặt về phía Anna. Đôi môi dày bướng bỉnh của cậu cọ cọ vào nhau. Đấy là một động tác mới - đôi môi cậu lóng ngóng chà lên nhau, cứ như thể toàn bộ cảm giác không chắc chắn mà cậu không chịu thể hiện trong cảnh mù lòa đều hiện lên ở đây. Cái miệng, trước đó là dấu hiệu hiển hiện cho ý chí nghiêm trang, tăm tối của cậu, luôn được kiểm soát, thì bây giờ có vẻ như là thứ duy nhất không được kiểm soát ở cậu, vì cậu không nhận thức được rằng mình đang ngồi nhay miệng. Trong thứ ánh sáng rõ ràng, nông choèn của căn phòng nhỏ, cậu ngồi cảnh giác trên giường, rất trẻ, rất xanh xao, một cậu bé không có khả năng tự vệ, có cái miệng thảm hại và dễ tổn thương.
“Tại sao?” cậu hỏi. “Tại sao?”
“Vấn đề là,” Anna đáp, nghe thấy giọng mình lại trở nên hài hước và khô khan, mọi vẻ cuồng loạn đều biến mất, “vấn đề là London đầy sinh viên đổ xô đi đánh cảnh sát. Nhưng hai người lại ở vị trí rất thích hợp để nghiên cứu mọi thứ và trở thành chuyên gia.”
“Con nghĩ dì đến đây để đưa Marion di xa con,” Tommy nói, nhanh và cáu kỉnh, bằng cái giọng chưa ai từng nghe thấy ở cậu từ hồi bị mù. “Tại sao dì ấy lại phải quay về với bố? Dì định bắt Marion quay về đấy à?”
Anna nói: “Xem nào, tại sao hai người lại không đi nghỉ một thời gian? Như vậy Marion sẽ có thời gian để nghĩ xem nên làm gì. Và con sẽ có cơ hội để thử đôi cánh của mình ở bên ngoài căn nhà này, Tommy ạ.”
Marion đáp: “Tớ chả cần phải nghĩ. Tớ sẽ không quay lại đâu. Có ích gì cơ chứ? Tớ không biết cần phải làm gì với đời mình, nhưng tớ biết nếu quay lại với Richard thì tớ toi.” Cô trào nước mắt, vì vậy cô đứng dậy và chạy trốn vào nhà bếp. Tommy nghe bằng cách quay đầu theo hướng mẹ kế đi, lắng nghe, dường như bằng những sợi cơ cổ căng lên, tiếng bước chân của cô trong nhà bếp.
“Con đã rất có ích cho Marion,” Anna nói, hạ thấp giọng.
“Vậy sao?” cậu nói, phấn khởi đến đáng thương khi nghe thấy vậy.
“Vấn đề là - con phải ở bên dì ấy. Thật chẳng dễ dàng gì khi cuộc hôn nhân hai mươi năm tan vỡ - cũng gần bằng tuổi con rồi còn gì.” Cô đứng dậy. “Và dì nghĩ con cũng đừng nên khắt khe với bọn dì đến thế.” Cô thấp giọng nói nhanh, ngạc nhiên khi thấy câu này giống như một lời nài nỉ. Cô nghĩ: Mình không cảm thấy như vậy, tại sao mình lại nói vậy? Cậu bé mỉm cười, tỉnh táo, buồn bã, đỏ mặt. Nụ cười của cậu hướng về một chỗ nào đó ngay bên vai trái cô. Cô dịch vào hướng nhìn của cậu. Cô nghĩ: Bất cứ điều gì mình nói bây giờ đều được Tommy trước đây nghe thấy, nhưng cô không tài nào nghĩ ra điều gì để nói.
Tommy nói: “Con biết dì đang nghĩ gì, dì Anna ạ.”
“Sao cơ?”
“Đâu đó trong đầu dì đang nghĩ: Mình chẳng khác quái gì một kẻ làm công tác xã hội cả, thật là phí thời gian!” Anna cười nhẹ nhõm; cậu bé đang trêu chọc cô. “Đại loại thế,” cô nói.
“Đấy, con biết mà,” cậu nói, vẻ đắc thắng. “Dì Anna ạ, con vẫn thường nghĩ rất lung về điều đó, từ khi con tìm cách tự bắn mình, và con đi đến kết luận là dì sai rồi. Con nghĩ mọi người cần người khác tốt với mình.”
“Rất có thể con nói đúng.”
“Vâng. Không một ai thực sự tin rằng tất cả những điều to tát lại có chút lợi ích nào đó.”
“Không một ai?” Anna khô khan nói, nghĩ đến cuộc biểu tình mà Tommy từng ủng hộ.
“Chẳng lẽ Marion không đọc báo cho con nghe nữa hay sao?” cô hỏi.
Cậu mỉm cười, cũng khô khan như cô, và nói: “Vâng, con biết dì định nói gì, nhưng cũng thế cả thôi. Dì có biết người ta thực sự muốn gì không? Con muốn nói đến tất cả mọi người. Mọi người trên thế giới đều nghĩ: Ước sao chỉ cần có một người khác mà mình có thể thực sự trò chuyện, thực sự hiểu mình, tốt với mình. Đây là điều mọi người thực sự muốn, nếu như họ nói thật.”
“Này, Tommy…”
“Ồ vâng, con biết dì đang nghĩ rằng tai nạn đó đã làm não con bị tổn thương, và đôi khi con cũng tự nghĩ có lẽ đúng là như vậy, nhưng đấy là điều mà con tin là thật.”
“Đấy không phải là lý do tại sao dì vẫn luôn tự hỏi không biết có phải… con đã thay đổi hay không. Mà là do cách con đối xử với mẹ.”
Anna nhìn thấy máu dồn lên mặt cậu bé - rồi cậu cúi mặt, ngồi im. Cậu dùng tay phác một cử chỉ như muốn nói: Thôi được, nhưng hãy để cho con yên. Anna chào cậu và bước ra ngoài, đi qua Marion lúc này đang quay lưng lại.
Anna chậm rãi đi về nhà. Cô không biết giữa ba người bọn họ đã xảy ra chuyện gì, hoặc tại sao nó lại xảy ra, hoặc, thực thế, rồi sẽ có gì tiếp theo. Nhưng cô biết một rào cản nào đó đã được gỡ xuống, và bây giờ mọi việc sẽ thay đổi.
Cô nằm một lát; chăm sóc Janet khi cô bé từ trường về, bắt gặp ánh mắt của Ronnie báo trước rồi sẽ có một trận chiến ý chí, rồi ngồi chờ Molly và Richard.
Khi nghe thấy tiếng hai người lên gác, cô gồng mình sẵn sàng đợi cảnh cãi vã quen thuộc, nhưng cuối cùng hóa ra chẳng cần thiết. Họ bước vào gần như bè bạn. Rõ ràng là Molly đã dặn lòng đừng gây sự. Hơn nữa, cô cũng không có thời gian để trang điểm sau khi rời nhà hát, vì vậy không còn thấy ở cô cái vẻ lanh lợi luôn khiến Richard cảm thấy khó chịu nữa.
Họ ngồi xuống. Anna rót đồ uống. “Tớ vừa gặp họ,” cô báo cáo. “Và tớ nghĩ mọi việc sẽ ổn cả thôi.”
“Làm thế nào mà em tạo nên được sự thay đổi kỳ diệu này vậy?” Richard hỏi, từ ngữ rất mỉa mai nhưng ngữ điệu thì không.
“Em không biết.”
Im lặng, Molly và Richard nhìn nhau.
“Em thực sự không biết. Nhưng Marion bảo sẽ không quay về với anh nữa đâu. Em nghĩ cô ấy nói thật. Và em khuyên họ nên đi nghỉ đâu đó.”
“Nhưng anh đã đề nghị như vậy cả mấy tháng nay rồi cơ mà,” Richard nói.
“Em nghĩ nếu anh tặng cho Tommy và Marion một chuyến đi tới đâu đó trong cái mớ anh đang làm và đề nghị họ khảo sát tình hình ở đó, họ sẽ đi đấy.”
“Anh thực sự ngạc nhiên,” Richard nói, “khi thấy hai người bọn em đề xuất những ý tưởng anh đưa ra từ lâu lắm rồi mà cứ như là những đề nghị mới mẻ thật sự xuất sắc vậy.”
“Mọi chuyện đã thay đổi,” Anna đáp.
“Em không hề giải thích tại sao,” Richard nói.
Anna ngần ngừ, sau đó nói với Molly chứ không phải với Richard: “Kỳ cục thật đấy. Tớ đi lên đó, trong đầu không nghĩ ra một chuyện gì để nói cả. Rồi thì tớ cũng phát cuồng như họ, thậm chí tớ còn khóc nữa. Thế mà lại có tác dụng. Cậu hiểu không?”
Molly nghĩ ngợi, sau đó gật đầu.
“Anh không hiểu,” Richard nói, “nhưng anh không quan tâm. Sau đó thì sao?”
“Anh nên đi gặp Marion xếp đặt mọi chuyện, và đừng cằn nhằn cô ấy nữa, Richard ạ.”
“Anh có cằn nhằn cô ấy đâu, cô ấy cằn nhằn anh đấy chứ,” Richard nói, giọng buồn phiền.
“Và tớ nghĩ tối nay cậu nên nói chuyện với Tommy, Molly ạ. Tớ có cảm giác có lẽ thằng bé đã sẵn sàng nói chuyện.”
“Nếu vậy thì tớ sẽ đi ngay bây giờ, kẻo nó đi ngủ mất.”
Molly đứng dậy, và Richard đứng theo cô.
“Anh nợ em lời cảm ơn, Anna ạ,” Richard nói.
Molly bật cười. “Lần sau lại hằn học như thường thôi mà, tớ cam đoan đấy, nhưng lịch sự như thế này cũng vui, dù chỉ là một lần.”
Richard cười - miễn cưỡng, nhưng vẫn là một nụ cười; anh ta khoác tay Molly, và cả hai đi xuống cầu thang.
Anna lên gác với Janet, và ngồi trong bóng tối với đứa con đang ngủ say. Cô thấy trong mình trào dâng lên thứ tình yêu bảo bọc với Janet như thường lệ, nhưng đêm nay cô xét kỹ lại cảm xúc này: Những người mình quen chẳng có ai hoàn hảo, không bị dằn vặt và không phải tranh đấu cả, điều tốt nhất có thể nói về ai khác là họ có tranh đấu - nhưng khi chạm vào Janet ngay lập tức mình cảm thấy: Ổ, với con sẽ khác. Tại sao lại phải khác? Sẽ chẳng khác gì cả. Mình cũng sẽ tiễn con vào một trận chiến như thế, nhưng đây không phải là cảm giác của mình khi nhìn con ngủ.
Anna, sau khi đã nghỉ ngơi và hồi phục, rời phòng Janet, đóng cửa lại, và đứng trên chiếu nghỉ trong bóng tối. Giờ là thời điểm đối mặt với Ivor. Cô gõ cửa, mở hé ra dăm phân và nói vào bóng tối: “Ivor, cậu phải dọn đi thôi. Ngày mai cậu phải rời khỏi đây.” Im lặng một lúc, sau đó là giọng nói chậm rãi và gần như vui vẻ: “Phải công nhận là tôi hiểu lý do của chị, Anna ạ.”
“Cảm ơn cậu, hy vọng là thế.”
Cô đóng cửa lại và xuống tầng dưới. Thật dễ dàng làm sao! Cô nghĩ. Tại sao mình lại hình dung là nó khó khăn nhỉ? Rồi trong đầu cô thấy hình ảnh rất rõ ràng Ivor đi lên gác mang theo một bó hoa. Cô nghĩ, tất nhiên là ngày mai cậu ta sẽ thuyết phục cô, sẽ đi lên gác cùng một bó hoa trong tay, lấy lòng cô.
Cô chắc chắn điều này sẽ xảy ra đến mức ngồi chờ vào giờ ăn trưa và thấy cậu ta leo lên gác mang theo một bó hoa lớn cùng nụ cười mệt mỏi của một người đàn ông quyết tâm lấy lòng phụ nữ.
“Tặng bà chủ nhà dễ thương nhất thế giới,” cậu ta lẩm bẩm.
Anna nhận hoa, lưỡng lự, sau đó dùng nó quật ngang mặt cậu ta. Cô run lên vì giận.
Cậu ta vẫn đứng mỉm cười, quay mặt đi nhại cảnh một người đàn ông phải chịu phạt oan.
“Ái chà chà,” cậu ta lẩm bẩm. “Ái chà chà.”
“Cút đi,” Anna nói. Đời cô chưa bao giờ giận dữ như thế.
Cậu ta đi lên gác và mấy giây sau cô nghe thấy tiếng cậu ta thu dọn đồ đạc. Cậu ta nhanh chóng đi xuống, mỗi tay xách một cái va li. Tài sản của cậu ta. Tất cả những gì cậu ta có trên đời. Thật buồn làm sao, chàng thanh niên nghèo này, toàn bộ tài sản bỏ trong hai chiếc va li.
Cậu ta đặt chỗ tiền thuê còn nợ lên bàn - năm tuần, bởi vì cậu ta thường xuyên quên trả tiền. Anna, một cách thích thú, để ý thấy rằng cô phải kìm mình để không cho lại cậu ta. Trong khi đó cậu ta vẫn đứng, mệt mỏi vì kinh tởm: người ta có thể mong đợi được gì ở mụ đàn bà bòn tiền này chứ?
Nhưng chắc là cậu ta vừa mới ra ngân hàng rút tiền hoặc đi vay sáng nay, có nghĩa là cậu ta đã lường tới việc cô sẽ cứng rắn, dù có bó hoa ấy. Hẳn là cậu ta đã tự nhủ: Vẫn có cơ hội dùng hoa để lấy lòng mụ ấy, mình sẽ thử, mạo hiểm bỏ ra năm shilling cũng đáng.