Thời gian: Mùa thu năm kháng chiến thứ tư.
Địa điểm: Trùng Khánh.
Nhân vật: Cụ ông Triệu Tường Sâm — sáu mươi tuổi. Thuở nhỏ đọc sách Khổng Mạnh, tráng niên ôm ấp chí cứu đời. Làm quan đi vãng lai hai mươi năm, về già ẩn lui, thường lấy việc không được giãi bày trọn vẹn hoài bão làm tiếc nuối, nên dùng thơ ca rượu chè để tự vui.
Bà cụ Triệu — vợ của Tường Sâm, năm mươi tám tuổi. Tin Phật làm việc thiện, ghét nhất là máy bay địch ném bom. Con cái đều đã trưởng thành, mà con trai chưa vợ, con gái chưa chồng, tự trách phước mỏng, niệm Phật càng thêm thiết tha.
Triệu Lập Chân — con trai trưởng của Tường Sâm. Chuyên tâm học vấn, quyết chí không kết hôn, tuổi đã ba mươi lăm, ba mươi sáu.
Triệu Hưng Bang — con trai thứ của Tường Sâm, có tài cán. Sau khi kháng chiến bùng nổ, trốn khỏi gia đình, phục vụ trong quân đội.
Triệu Tố Uyên — con gái của Tường Sâm. Vì là con gái "út", nên được cả nhà cưng chiều, gia giáo rất nghiêm, rất muốn lãng mạn, mà lại không dám lắm. Phong Hải Vân — bạn trai của Tố Uyên. Đẹp trai, sáo rỗng, cái gì cũng biết, cái gì cũng không tinh.
〔Mở màn: Trong phòng khách nhà họ Triệu. Đây là một căn phòng đáng khen ngợi. Bốn năm nay kẻ địch đã ném biết bao nhiêu trái bom ở Trùng Khánh, thế mà rốt cuộc không có lấy một quả "rơi trúng" vào chỗ này. Ngói nhà tuy đã từng bay mất mấy lần, cửa ra vào và cửa sổ nhiều lần bị chấn động rớt xuống, nhưng căn phòng này quyết tâm kháng cự sự hủy diệt. Sự bài trí trong phòng phảng phất chút khí tượng thời chiến: Câu đối màu xám vàng trên vách, tượng Phật, hoành phi (do cụ ông tự đề: "Cành Đọc Nhân Gia" — Nhà đọc sách làm ruộng), những chiếc ghế nặng nề không được thoải mái cho lắm, chiếc bàn to mà không hợp chỗ, cùng với bình hoa trên bàn, điếu bát... đều thuộc về thế hệ của hai ông bà họ Triệu. Giả sử không có thứ khác lọt vào, căn phòng này chắc chắn sẽ mang phong vị cổ kính độc đáo của nó. Thế nhưng, vì căn phòng bên cạnh chịu chấn động bom đạn khá mạnh, cho nên những đồ vật thuộc thế hệ của Lập Chân và Tố Uyên hình như cứ có chỗ trống là chèn vào, nêm chặt giữa những món đồ "cổ". Tủ quần áo có gắn gương, tiêu bản động vật, lồng chim và lồng thỏ — mà lại có cả chim chóc và thỏ trắng sống đấy nhé! Cùng với một số thứ lặt vặt chẳng dính dáng gì đến hai ông bà họ Triệu, cũng đều có được chỗ dung thân. Điều này đã phá hỏng khí tượng vốn có của căn phòng, khiến cụ ông vô cùng đau lòng, mọi người cũng chẳng dễ chịu gì. Hiện tại, Triệu Tố Uyên vâng lệnh cha, phải dỡ hai chiếc lồng chim trên vách xuống, để dọn chỗ treo bức "Sơn thủy" mà cụ ông mới kiếm được ở sạp hàng nhỏ. Cô không mấy nhiệt tình với công việc này. Không treo tranh thì chính là không tuân lệnh cha. Mang lồng chim đi thì lại có lỗi với đại ca, đại ca đã dặn dò cô chăm sóc mấy chú chim nhỏ này mà. Cô vừa tháo một chiếc lồng xuống thì đại ca hớt hơ hớt hải chạy vào.
Triệu Lập Chân: Tố Uyên! Em xem này, lại kiếm được một báu vật rồi! (Lấy ra một chiếc hộp giấy nhỏ) Thu hoạch bất ngờ đấy! Em xem đi!
Triệu Tố Uyên: Lại là con sâu róm đáng sợ nào đấy phỏng?
Triệu Lập Chân: Một con nhện có cái bụng và cái đầu giống sâu róm, ở Tứ Xuyên rất khó tìm thấy đấy. Em nhìn xem này!
Triệu Tố Uyên: Hôm nay em không có tâm trạng để xem bảo bối của anh đâu! Ngay cả mấy cái lồng này, bố còn bảo khiêng ra ngoài cơ mà, lại còn bày vẽ thêm nhện nhủng vào nữa, cụ ông lại càng không vui cho xem!
Triệu Lập Chân: Sao thế? Sao thế? Bố lại nổi giận à? Vì sao chứ?
Triệu Tố Uyên: Vì anh, vì em, vì nhị ca!
Triệu Lập Chân: Anh biết tội của mình rồi: Không kết hôn, không làm quan, suốt ngày chỉ loay hoay với chim non và sâu róm! Tội danh của lão nhị, anh cũng biết. Thế em có gì không phải nào?
Triệu Tố Uyên: Toàn tại cuộc chiến tranh này, toàn tại cuộc chiến tranh này! Nếu không có chiến tranh này, bố đã không cằn nhằn thế, nhị ca cũng chẳng lén trốn đi ra tiền tuyến đánh giặc. Em cũng sẽ không, không —
Triệu Lập Chân: Sẽ không gì cơ?
Triệu Tố Uyên: Sẽ không gặp Phong Hải Vân! Em, em chẳng biết phải thế nào mới phải! Đại ca à, anh dễ sống rồi. Anh ôm chặt chủ trương của mình, nghiên cứu sinh vật, chỉ cần bom không rơi xuống đỉnh đầu là anh có cách.
Triệu Lập Chân: Khoa học mà hưng thịnh thì trên thế giới này căn bản sẽ không còn bom đạn nữa. Anh nào có vì lợi ích của bản thân mới trốn vào khoa học, mà là để tìm ra chân lý cho nhân loại còn đang u mê không tỉnh táo này; các nhà khoa học đều như thế cả.
Triệu Tố Uyên: Nói thế nào đi nữa, anh cũng coi như có cách rồi. Còn nhị ca thì sao, cũng có cách rồi. Nó hy sinh ở tiền tuyến thì là lấy thân báo quốc; bình an trở về thì là khải hoàn vinh quang; đều là những việc đường đường chính chính! Chỉ có mỗi em là hoàn toàn không có cách nào! Nơi này là nhà tù, em không bay ra ngoài được. Để tỏ ý phản kháng, em đành phải, đành phải...
Triệu Lập Chân: Lãng mạn một phen!
Triệu Tố Uyên: Đại ca!
Triệu Lập Chân: Anh không có ý xấu! Lãng mạn là tấm bùa thúc đẩy sự sinh sôi tiếp nối của sự sống, từ bướm nhện dưới thấp cho đến loài người trên cao, từ bẩm sinh đã biết rõ chuyện này rồi. Thế nhưng, muội muội à, đừng đem chuyện này ra làm trò đùa, phải mở to mắt ra mà nhìn cho kỹ đấy!
Triệu Tố Uyên: Cha mẹ quản giáo chúng ta nghiêm khắc biết dường nào, em có muốn không mở to mắt cũng không được, chỉ sợ làm tổn thương lòng của các cụ. Đồng thời, các cụ càng muốn lấy đôi mắt của các cụ làm đôi mắt của em, thì em lại càng muốn chẳng thèm dùng mắt nữa, mà cứ như con ruồi không đầu, đâm đầu đụng đại một trận!
Triệu Lập Chân: Nhìn từ sinh vật học mà nói, loài đâm đầu đụng đại rất ít, ngay cả ếch nhái và chim hoàng yến nhỏ cũng chẳng đâm đầu bừa bãi! Động vật nhỏ đều biết "lựa chọn" bạn đời!
Triệu Tố Uyên: Đại ca, anh đừng đem những lời kiểu này ra chọc tức em nữa được không? Em thật sự đau khổ lắm rồi! Em hỏi anh, anh thấy Phong Hải Vân thế nào?
Triệu Lập Chân (ngồi xổm xuống xem cái lồng chim mà Tố Uyên vừa tháo xuống): Có thức ăn có nước uống, tháo xuống làm gì?
Triệu Tố Uyên: Bố muốn treo tranh, dọn chỗ!
Triệu Lập Chân: Thời buổi này mà còn treo tranh á?
Triệu Tố Uyên: Bố cũng sẽ nói, thời buổi này mà còn nuôi thỏ chim làm gì?
Triệu Lập Chân: Ồ! Thế thì, anh đành phải nhượng bộ vậy. (Đứng lên, đi tháo chiếc lồng khác) Không có chỗ để, anh đành cả ngày dùng tay nâng lấy chúng vậy! (Định mang lồng đi)
Triệu Tố Uyên: Đại ca đừng đi vội, anh chưa trả lời câu hỏi của em cơ mà!
Triệu Lập Chân: Vội cái gì? Đây đâu phải chuyện có ngay cách giải quyết được đâu.
Triệu Tố Uyên: Sáng nay bố đã nói, mọi thứ phải có một cuộc tổng giải quyết đấy!
Triệu Lập Chân: Tổng giải quyết? Giải quyết cái gì? Giải quyết ai?
Triệu Tố Uyên: Giải quyết anh, giải quyết em, giải quyết nhị ca! Cho nên em mới hỏi anh, anh thấy Phong Hải Vân thế nào, để còn ứng phó với cuộc tổng giải quyết này chứ.
Triệu Lập Chân: Đúng vậy, muội muội à! Anh có thể nhìn ra được, cuộc chiến tranh này đã khiến thần kinh của cụ ông căng đến mức — giống như một chiếc giương đầy cung — không thể căng thêm chút nào nữa rồi sao? Cho nên mới phải tổng giải quyết. Chúng ta phải thông cảm cho bố, có phải không?
Triệu Tố Uyên: Em nào dám oán hận cụ chứ? Em là muốn giải quyết vấn đề cơ mà.
Triệu Lập Chân: Anh chẳng có vấn đề gì cả. Anh thừa nhận văn hóa của thế hệ bố, cho nên lúc nào cũng muốn thông cảm cho cụ. Anh cũng thừa nhận thế hệ của chúng ta có trách nhiệm cải tiến văn hóa của thế hệ bố, hơn nữa hy vọng bố có thể nhìn nhận rõ điểm này. Giả sử bố không nhìn rõ điểm này, đó là sự xung đột của thời đại, chứ giữa cha con chúng ta chẳng có điểm nào không kịp cả. Còn về lão nhị —
Triệu Tố Uyên: Bố muốn đánh điện tín gọi nó về gấp đấy!
Triệu Lập Chân: Đây lại là sự xung đột của thời đại. Phụ thân là một người có khí tiết, em còn nhớ hai câu thơ của cụ không: "Thân hậu thanh danh lưu khí tiết, nhãn tiền phong vật quý thi tài!" Thơ hay làm sao! Cho nên, cụ thà không đầu hàng Nhật Bản, mà cứ lưu vong theo quốc đô. Tuổi tác lớn nhường ấy, quả thực không dễ dàng gì! Thế nhưng, em muốn bắt một vị lão nhân như thế ủng hộ đánh giặc, thế thì em nhìn nhầm người rồi. Trọng khí tiết, đồng thời lại quá mức yêu chuộng hòa bình, chính là mâu thuẫn lớn nhất trong lòng bố — hoặc nên nói là của văn hóa chúng ta. Đến lúc cần thiết, cụ có thể tự sát, chứ tuyệt đối không giơ nấm đấm lên đánh người! Cho nên, bố cứ cho rằng lão nhị đi đánh giặc là chuyện cực kỳ vô lý.
Triệu Tố Uyên: Bố muốn gọi nhị ca về, kết hôn sinh con, phụng dưỡng cha mẹ.
Triệu Lập Chân: Hoàn toàn chính xác, bây giờ nếu anh đã sáu mươi tuổi, chắc là anh cũng sẽ nghĩ như vậy. Thế nhưng, lão nhị có sinh mệnh và sứ mệnh của lão nhị, nó sẽ không vì làm tròn chữ hiếu mà quên mất quốc gia.
Triệu Tố Uyên: Bây giờ nên nói đến chuyện của em rồi chứ nhỉ? Anh thấy Phong Hải Vân thế nào?
Triệu Lập Chân: Anh —
Triệu Tố Uyên: Cậu ấy rất đẹp trai!
Triệu Lập Chân: Người đẹp trai làm chuyện "đẹp trai"!
Triệu Tố Uyên: Anh thấy cậu ấy không đàng hoàng lắm à?
Triệu Lập Chân: Ừm — không chỉ không đàng hoàng, anh thấy cậu ta không thành thật!
Triệu Tố Uyên: Sao cơ?
Triệu Lập Chân: Em xem nhé, phụ thân rất thành thật, cụ tin rằng tư tưởng của mình là tốt nhất, cũng tha thiết mong mỏi con cái mình cũng tốt đẹp giống như cụ. Lão nhị rất thành thật, tin rằng muốn cứu nước thì không thể không liều mạng, thế là nó đi liều mạng. Phong Hải Vân tin vào cái gì chứ? Cậu ta biết chưng diện bản thân, biết hát vài câu nhị hoàng, biết đánh bài phé, biết kiếm chút tiền mọn, biết... nhưng rốt cuộc cậu ta tin vào cái gì cơ chứ?
Triệu Tố Uyên: Em không biết! Em hỏi là cậu ấy có thể trở thành một bạn đời tốt hay không, mặc kệ cậu ấy tin vào cái gì!
Triệu Lập Chân: Anh vẫn mong em, em gái ruột của anh, gả cho một "người" thành thật, chứ không phải —
Triệu Tố Uyên: Có người gọi cửa kìa! (Thấy anh định ra mở cửa) Đợi đã! Biết đâu lại là Phong Hải Vân đấy! Nếu là cậu ấy, lát nữa để bố trông thấy lại phải làm ầm lên một trận cho xem! Đại ca anh xem, bố càng nổi cáu thì em lại càng hay hành động theo cảm tính! Em không muốn cả đời bị nhốt trong cái lồng này, thế nhưng cũng không muốn trốn ra khỏi lồng rồi lại rơi vào cạm bẫy! Em thật sự hết cách rồi!
Triệu Lập Chân: Để anh ra xem thử!
Triệu Tố Uyên: Nghe kìa! Tiêu rồi! Cụ ông ra mở cửa rồi kìa!
Triệu Lập Chân: Bình tĩnh lại nào, Tố Uyên!
Triệu Tố Uyên: Bố mà không cho cậu ấy vào thì chẳng phải là — ôi, nghe kìa, họ vào rồi kìa! Em phải làm sao đây?
Triệu Lập Chân: Đừng hoảng vội! Tùy cơ ứng biến!
Triệu Tường Sâm (ở ngoài cửa): Mời Phong tiên sinh! Mời vào!
Phong Hải Vân (đi vào, tay cầm một bó hoa tươi): Lập Chân huynh! Ồ, Tố Uyên! (Dâng hoa cho cô) Mấy bông hoa nhỏ, không mua được loại đẹp, bình thường lắm, được cái vẫn còn tươi.
Triệu Tường Sâm: Phong tiên sinh, qua bên này ngồi đi! Lập Chân, mang mấy bông hoa đó đi vẩy chút nước vào, để lát Phong tiên sinh nói chuyện xong hãy cầm về, nhà chúng ta không có cái thói quen tặng hoa! Không có thói quen này!
Triệu Tố Uyên: Bố!
Triệu Tường Sâm: Lập Chân, giúp em gái con treo bức tranh đó lên cho đàng hoàng. Ta sống một ngày thì phải có tranh để xem một ngày, mặc kệ bom của người Nhật lợi hại đến đâu! Phong tiên sinh, mời ngồi! Có chuyện gì thế?
Phong Hải Vân (ngồi nửa mông xuống ghế): Triệu bác phụ, Lập Chân huynh, Tố Uyên tiểu thư!
Triệu Tường Sâm (thấy anh em định chào hỏi Phong): Hai đứa cứ treo tranh của mình đi, ta tiếp khách rất giỏi!
Phong Hải Vân (chán nản ngồi xuống): Tôi đến để báo tin, tin vui đấy! Hưng Bang huynh về rồi!
Triệu Tố Uyên: Ồ, nhị ca về rồi á! Thật không vậy?
Triệu Tường Sâm: Tố Uyên, làm việc của con trước đi!
Triệu Tố Uyên: Bố, bây giờ không phải thời cổ đại nữa, nam nữ với nhau rốt cuộc cũng phải có chút...
Triệu Tường Sâm: Nhảm nhí! Đám trẻ này, nghịch ngợm quá thể! Ta nói Hưng Bang là một tên lưu manh, các con không tin. Nhìn xem, lúc nó đi, chẳng thèm bẩm báo ta một tiếng; bây giờ nó về rồi, lại chẳng bẩm báo cha mẹ mà lại đi nói với người khác trước! Hiếu là đứng đầu trăm nết, nó đã không thể tận hiếu với cha mẹ, thì còn có thể hiệu trung với quốc gia nữa sao? Thật là nực cười! Nực cười!
Triệu Lập Chân: Vừa rồi em gái bảo tôi, không phải chính ngài muốn đánh điện tín gọi nhị đệ về cơ mà?
Triệu Tường Sâm: Ta muốn gọi nó về là một chuyện, nó về thì nên bẩm báo ta một tiếng trước lại là một chuyện khác chứ!
Phong Hải Vân: Hưng Bang huynh cũng đâu có thông báo cho tôi.
Triệu Tường Sâm: Thế cậu biết bằng cách nào?
Phong Hải Vân: Đây chứ đâu! (Lấy báo ra)
Triệu Tố Uyên (đến định cầm lấy tờ báo): Báo gì thế, sao chúng tôi không thấy nhỉ?
Triệu Tường Sâm: Lập Chân, "con" xem đi!
Triệu Lập Chân (nhận lấy tờ báo, Phong chỉ chỗ có tin tức): Tin rất ngắn: Nhân viên công tác chính trị chiến trường phía Bắc Triệu Hưng Bang v.v... mười hai người đến Trùng Khánh.
Triệu Tố Uyên (chạy ra bên cửa sổ): Mẹ! Mẹ! Nhị ca sắp về rồi kìa!... Báo nói đấy!... Mẹ tự ra xem đi!
Triệu Tường Sâm: Phong tiên sinh, cảm ơn cậu nhé! (Đứng lên chuẩn bị tiễn khách) Mấy bông hoa này —
Phong Hải Vân (cũng đứng lên, nhưng hoàn toàn không muốn cáo biệt): Triệu bác phụ, hồi nhỏ tôi còn từng học cùng trường với Hưng Bang huynh mấy ngày đấy. Bạn cũ cả mà! Tôi phải làm tiệc tẩy trần cho cậu ấy mới được. Ngài xem, hai ba năm nay, tôi cũng kiếm được chút tiền; chẳng tốn mấy sức lực, chắc là vận may tốt! Mặc cho thiên hạ có khói lửa chiến tranh thế nào, người có vận may vẫn cứ có vận may thôi, thật đấy! Cho nên, mặc dù ai nấy đều kêu nghèo, nhà chúng ta đây ngược lại vẫn tạm ổn qua quýt được! Vâng, tôi phải làm tiệc tẩy trần cho Hưng Bang huynh, nhân tiện hỏi xem cậu ấy còn về tiền tuyến nữa hay không. Giả sử cậu ấy không về nữa — tôi nghĩ cậu ấy cũng nên ở nhà lo liệu chuyện của mình rồi, một người không thể đánh giặc cả đời được! Vâng, nếu cậu ấy không muốn về tiền tuyến nữa, chỗ tôi có rất nhiều công việc đang chuẩn bị sẵn cho cậu ấy đây!
Triệu Tố Uyên: Việc gì thế?
Phong Hải Vân: Việc nhiều lắm! Việc nhiều lắm!
Triệu Tường Sâm: Đến lúc đó hãy hay. Không còn chuyện gì khác nữa chứ, Phong tiên sinh?
Phong Hải Vân: A! — Tôi nghĩ hôm nay chắc chắn Hưng Bang huynh sẽ về đến nhà, tôi cứ ở đây chờ cậu ấy vậy! Cậu ấy đến, tất cả chúng ta lập tức đi uống rượu. Vọng Nguyệt Lâu, quán quen của tôi, món ăn cũng tạm ổn! Địa điểm không đẹp lắm, giá cả cũng không tính là đắt, bất quá, món ăn thì — tạm ổn!
Triệu Tường Sâm: Tôi từ trước đến nay vốn không hay ra quán xá, vả lại trong nhà cũng còn chút việc nhỏ, xin cảm ơn! Mấy bông hoa này!
Phong Hải Vân: Lập Chân huynh, nếu bác phụ không nể mặt, anh và Tố Uyên tiểu thư đi cùng cho vui được không?
Triệu Lập Chân: Người trùng tên trùng họ có rất nhiều, tin trên báo nói chưa chắc đã là nhị đệ, mà cũng có thể không phải.
Triệu Tố Uyên: Em nghĩ nhất định là nhị ca!
Triệu Lập Chân: Cho dù là nó, thì cũng phải để cho nó nghỉ ngơi đã chứ! Mấy bông hoa này —
Triệu Tố Uyên: Đại ca!
Triệu Tường Sâm: Tố Uyên! (Đi xem bức tranh vừa treo xong) Treo hơi thấp xuống một chút rồi!
Phong Hải Vân (vội chạy qua xem tranh): Bức tranh này đẹp thật đấy!
Triệu Tường Sâm: Đẹp ở chỗ nào hả Phong tiên sinh?
Phong Hải Vân: Rất cổ nhé, giấy vàng úa cả rồi! Rất hay! Rất hay!
Triệu Tố Uyên (dài giọng thở dài một tiếng, ngồi phịch xuống)
Triệu Tường Sâm: Phong tiên sinh, mời về cho! Hôm khác ta bảo Lập Chân sang cảm ơn cậu! Lập Chân, tiễn khách!
Phong Hải Vân: Tạm biệt, Triệu bác phụ, Lập Chân huynh, Tố Uyên!
Triệu Tố Uyên (bỗng nhiên đứng phắt dậy): Hải Vân, anh cứ để mặc họ đuổi đi như thế à? Anh có còn ra dáng nam nhi nữa không!
Triệu Tường Sâm: Nói năng kiểu gì thế hả Tố Uyên!
Phong Hải Vân: Tôi biết phải làm sao đây? Vì tình yêu, tôi, tôi hy sinh tất cả! Tiền bạc, thời gian, thậm chí cả thể diện, còn bắt tôi thế nào nữa chứ? Tôi dẫu sao cũng có chút tiền, chứ không phải hoàn toàn không có tính khí đâu nhé!
Triệu Lập Chân: Hôm khác lại nói chuyện nhé Hải Vân! Hôm nay tâm trạng của bố không được thoải mái cho lắm, Tố Uyên cũng có chút...
Triệu Tố Uyên: Có chút gì cơ? Đại ca, đến cả anh cũng áp bức em!
Triệu Lập Chân: Anh —?
Phong Hải Vân: Tạm biệt nhé các vị! Hưng Bang huynh về, tôi mời khách! (Lập Chân tiễn anh ta ra ngoài)
Triệu Tố Uyên (nhặt bó hoa lên, chạy ra cửa, dùng sức ném mạnh ra ngoài): Phong tiên sinh, hoa của anh đấy!
Triệu Tường Sâm: Thế này là thế nào hả? Tố Uyên!
Triệu Tố Uyên: Con không biết! Con không tài nào diễn tả nổi lòng mình trông ra sao nữa! Đừng hỏi con nữa, có được không bố? (Chán nản ngồi thụp xuống)
Bà cụ Triệu (ôm pho tượng Phật đồng nhỏ, cùng hương nến giấy tiền, đi vào cùng Lập Chân): Không cần con cầm; tay con chưa rửa mà đã cầm đồ cúng thần hả? Con nói xem, thằng hai lên báo thật rồi à? Mẹ đã bảo nó có chí khí mà, con xem có đúng không? A-di-đà-phật, Phật tổ phù hộ thằng hai của tôi! (Đặt lư hương v.v... xuống, ôm tượng Phật đi vòng quanh nhà) A-di-đà-phật! A-di-đà-phật!
Triệu Lập Chân: Bây giờ đã là mùa sương mù rồi, sẽ không còn ném bom nữa, việc gì phải niệm Phật thế này chứ?
Bà cụ Triệu (vừa đi vòng quanh vừa nói): Phật là phải niệm mỗi ngày! Tai họa ập đến đầu rồi mới niệm Phật thì Phật tổ đâu có rảnh mà lo chuyện bao đồng của con? Hơn ba năm nay, nhà chúng ta không bị lũ giặc Nhật oanh tạc san bằng, chẳng phải đều là nhờ Bồ Tát phù hộ đó sao? (Đi vòng hết bốn góc nhà) Tố Uyên, giúp mẹ thắp hương đi. Các con đều phải dập đầu một cái, thằng hai suôn sẻ trở về, không dễ dàng gì đâu!
Triệu Tố Uyên: Mẹ! (Sắp khóc)
Bà cụ Triệu: Sao thế hả con cục cưng của mẹ! Cục cưng út của mẹ!
Triệu Tố Uyên: Mẹ!
Bà cụ Triệu: Nói đi chứ, cục cưng!
Triệu Tố Uyên (cố nén nước mắt): Không có gì đâu mẹ!
Bà cụ Triệu: Chuyện này là thế nào nhỉ? Lại là thằng lớn ăn hiếp con út của mẹ đấy phỏng?
Triệu Lập Chân: Mẹ à, con lớn ngần này rồi, còn đi ăn hiếp em gái nữa chắc?
Bà cụ Triệu: Chưa lập gia đình thì dù bao nhiêu tuổi vẫn cứ là trẻ con! Nghe đây, thằng lớn! Thằng hai sắp về rồi phải không? Ồ, cho mẹ xem tờ báo đó coi! Các con không nhìn nhầm đấy chứ!
Triệu Lập Chân: Không sai chút nào đâu, chính là Hưng Bang! (Cầm báo, chỉ cho bà xem) Đây không phải sao!
Bà cụ Triệu (dụi mắt): Đâu cơ? Ai da, mẹ không thấy rõ! Có phải Triệu Hưng Bang không? Tốt quá! Bồ Tát phù hộ! Thằng lớn, con nghe mẹ nói này, thằng hai về rồi, chúng ta không thể để nó chạy đi nữa. Nấu cơm ngon canh ngọt giữ chân nó lại; rồi thì, có cô gái nào thích hợp, gả vợ cho nó, thế mới giống một gia đình chứ; mẹ có chết đi — a-di-đà-phật! — cũng thấy nhắm mắt xuôi tay rồi!
Triệu Lập Chân: Hừ! Biết đâu lão nhị sẽ dẫn về một cô tiểu thư vừa trẻ trung vừa hoạt bát thì sao chứ!
Triệu Tường Sâm (hình như đang bị bức tranh mới treo làm cho mê mẩn, nhưng bỗng đột ngột quay phắt người lại): Con nói cái gì hả? Lập Chân!
Triệu Lập Chân: A! — Con nói đùa linh tinh thế thôi mà!
Triệu Tường Sâm: Không thể đem chuyện này ra nói đùa được! Em con lén trốn đi đã là bất hiếu, con còn muốn trông thấy nó dẫn về một con nhỏ hoang — hoang dã nào đó nữa chắc? Chẳng lẽ những bài học ta dạy cho các con đều là lời vô ích cả à? Không có chút tác dụng nào sao?
Bà cụ Triệu: Đừng nổi giận vội! Đừng nổi giận vội mà!
Triệu Tố Uyên: Nhị ca về rồi, bố ngàn đừng có —
Triệu Tường Sâm: Đừng có thế nào? Con còn mặt mũi nói thay cho kẻ khác cơ à?
Bà cụ Triệu: Thế này là thế nào chứ? Sao lại nhắm vào con út của tôi thế kia? Lại vì cái tên họ Phong tiểu nhân kia phải không? Mẹ thấy cậu ta được đấy chứ, vừa lịch sự, lại biết kiếm tiền. Thời buổi này, đường đường là bí thư khoa trưởng mà còn chẳng nuôi nổi vợ; cái tên họ Phong tiểu nhân đó có bản lĩnh kiếm tiền, ngoại hình lại...
Triệu Tố Uyên: Mẹ, đừng nói nữa mà!
Bà cụ Triệu: Sao thế? Mẹ nói cho bố con nghe chứ bộ! Cái tên tiểu nhân họ Phong như thế trong một trăm người cũng chưa chắc chọn ra được một người đâu, phải không nào?
Triệu Tố Uyên: Bố, ngài không thích Phong Hải Vân ạ?
Triệu Tường Sâm: Càng không thích cách làm của các con!
Triệu Tố Uyên: Thôi được, từ nay về sau con không bao giờ qua lại với cậu ta nữa, tuyệt giao luôn!
Bà cụ Triệu: Lại thế này là thế nào nữa đây?
Triệu Lập Chân: Em gái, ý em thế nào?
Triệu Tố Uyên: Đại ca, anh phải hiểu chứ.
Triệu Lập Chân: Vừa rồi anh nói sai lời, anh bảo cậu ta không thật thà lắm!
Triệu Tố Uyên: Em thấy cậu ta chẳng ra dáng nam nhi gì cả! Em không thèm cái tiền tài, âu phục, hoa tươi của cậu ta đâu! Toàn là các người ép em, em mới kết bạn với cậu ta đấy chứ!
Triệu Tường Sâm: Hồ đồ! Chúng ta ép con?
Triệu Tố Uyên: Hoàn toàn chính xác!
Triệu Lập Chân: Em gái!
Triệu Tố Uyên: Em! Em! Em, ai da, các người không hiểu em đâu! (Môi mấp máy một lúc, không tìm được lời để nói) Không nói nữa, chẳng có gì để nói cả! (Che mặt chạy ra ngoài)
Triệu Lập Chân (đuổi theo Tố Uyên): Em gái! Em gái!
Bà cụ Triệu: Thằng lớn, quay lại! Cho nó khóc một lúc là xong ấy mà, mẹ hiểu con gái của mẹ lắm. Con lại đây, mẹ bảo cái này mấy câu tâm sự! Thằng lớn, rốt cuộc con tính thế nào đây hả?
Triệu Lập Chân: Tính thế nào cái gì ạ? Mẹ!
Bà cụ Triệu: Con xem, trong cái thời buổi chiến tranh lộn xộn này, nói không chừng cơn gió nào đó thổi một cái là cuốn luôn cái bộ xương già này của mẹ đi mất, a-di-đà-phật! Mẹ chết rồi, ai sẽ chăm sóc con đây?
Triệu Lập Chân: Con —
Bà cụ Triệu: Đợi mẹ nói hết đã! Con xem, thằng hai sắp về rồi kìa. Chúng ta phải lo chuyện cưới vợ gả chồng cho nó, không thể để nó cứ lông bông như con ngựa hoang được nữa. Còn con nữa, thằng lớn, cũng nên hồi tâm chuyển ý, cưới một mái ấm gia đình đi thôi. Thử nghĩ xem, giả sử con và thằng hai cùng làm đám cưới trong một ngày, trong cùng một ngày mà mẹ được thấy hai cô con dâu bước chân vào cửa, mẹ sẽ vui mừng biết nhường nào cơ chứ!
Triệu Lập Chân: Mẹ! Con không thể quyết định thay cho lão nhị được, còn về phần con, mẹ xem đấy, sức khỏe của con không được tốt lắm.
Bà cụ Triệu: Phải rồi! Không có vợ chăm sóc cho con, sức khỏe sao mà tốt lên được chứ!
Triệu Lập Chân: Con lại không có bản lĩnh kiếm nhiều tiền.
Bà cụ Triệu: Có vợ con rồi, con biết kiếm tiền thì cũng phải kiếm, không biết kiếm thì cũng vẫn phải kiếm!
Triệu Lập Chân: Chính vì thế nên con mới không thể kết hôn! Con không thể vì hầu hạ vợ con mà từ bỏ khoa học được!
Bà cụ Triệu: Mẹ thì cứ "cập" (dập) đầu, con thì cứ "khoa" học; thằng lớn à, con quá ư là không nghe lời đấy nhé!
Triệu Tường Sâm: Nếu là vì lập đức lập công thì cũng còn tạm được; đằng này chỉ vì dăm ba con chó con thỏ con mà vứt bỏ cả đạo lý luân thường sang một bên, ta thật không thể hiểu nổi, cũng không thể đồng ý! Ta đã sớm muốn nói với con điều này rồi!
Triệu Lập Chân: Bố ơi, con thật sự có chút có lỗi với hai cụ! Thế nhưng — con không còn cách nào khác! Trong mắt bố, bọn con nghiên cứu khoa học, có người nuôi dăm ba con mèo con chó con, có người trồng dăm ba bông hoa đỏ cỏ xanh, đều là vô tích sự. Còn trong chính bọn con, đây là mỗi người chiếm một góc, từ các góc độ bao vây lấy chân lý và tự nhiên. Không vì danh, không vì lợi, bọn con chỉ đem sinh mệnh cắm vào trong chân lý. Chúng ta nắm bắt thêm được một chút chân lý, tâm hồn nhân loại liền có thêm một chút ánh sáng; chúng ta hiểu thêm được một chút tự nhiên, nhân loại liền gia tăng thêm một chút hạnh phúc. Cống hiến của bọn con đủ để khiến nhân loại ngày một tỉnh táo hơn, bởi vì mọi người mượn trái tim và đôi mắt của bọn con để nhìn thấy, để thấu hiểu. Thái độ của bọn con chính là một thứ giáo dục, bọn con không màng tư lợi, không màng hưởng thụ, mà chỉ vì chân lý cao xa nhất, tri thức tinh vi nhất mà hy sinh. Người đời giả như ai nấy đều có được phong độ thế này, thiết nghĩ, mọi người đều có thể quên đi một chút lợi ích nhỏ trước mắt, mà quan tâm nhiều hơn đến chân lý!
Triệu Tường Sâm: Thôi đi, thôi đi, Lập Chân! Những lời này, ta đã nghe không chỉ một lần rồi! Thế nhưng, con vẫn chưa thuyết phục được ta dù chỉ một lần! Chúng ta làm người, nên bắt đầu từ tu thân tề gia; đó là văn hóa của chúng ta, văn hóa đặc hữu của Trung Quốc chúng ta đấy! Thân mà chẳng tu, nhà mà chẳng tề, thì nói gì đến chân lý, nói gì đến chân lý nữa chứ!
Bà cụ Triệu: Thằng lớn, bố con nói thật đấy! Đừng tưởng là cụ đang trách mắng con nhé!
Triệu Tường Sâm: Lập Chân, quả thực ta không phải trách mắng con, mà là khuyên nhủ con đấy! Con xem, trong thời buổi loạn lạc này, sinh hoạt khó khăn biết nhường nào, tính mạng lúc nào cũng lâm vào cảnh nguy hiểm. Thứ nhất con không màng gia kế ra sao, thứ hai không màng có con đàn cháu đống hay không để nối dõi tông đường họ Triệu, thứ ba không màng đến trách nhiệm lớn lao là lập đức lập công, đây là đạo lý tu thân tề gia sao?
Triệu Lập Chân: Bố nói rất đúng ạ. Thế nhưng, con phải làm sao đây?
Triệu Tường Sâm: Phải làm sao ư? Rất đơn giản. Tìm chút việc chính đáng mà làm, hiện nay bất cứ nơi nào cũng thiếu người, công việc tuyệt đối không khó tìm, cho dù tạm thời chưa thể lập đức lập công, thì ít nhất cũng có thể tu thân tề gia. Còn như con thích nghiên cứu sinh vật, thì có thể làm vào lúc rảnh rỗi sau giờ làm — cái gọi là cách vật trí tri, vốn phải tiến hành sau khi đã thành tâm lập thân, ta không phản đối con đi cách vật trí tri, nhưng tuyệt đối không cho phép con quên mất đại đạo nhân sinh!
Bà cụ Triệu: Đúng đấy, thằng lớn! Mẹ lại có một chủ ý hay thế này: Con mà cứ khăng khăng đòi nuôi chim non thỏ nhỏ ấy mà, thì cưới một cô gái cũng thích nuôi chim non thỏ nhỏ là được chứ gì. Con ra ngoài bôn ba rèn luyện, bảo cô ấy ở nhà trông nom mấy con động vật nhỏ cho con, chẳng phải rất hay sao? Ở nhà nuôi dăm ba con chim con thỏ gì đó, còn tốt hơn là ngày ngày đánh bài; mẹ ghét nhất mấy đứa nam nữ trẻ tuổi cứ cấm đầu cấm cổ đánh mạt chược suốt ngày suốt đêm!
Triệu Lập Chân: Mẹ! (Cười nhẹ một tiếng) Mọi chuyện không đơn giản như thế đâu! Bố ơi, cái gọi là cách vật trí tri mà bố vừa nói chỉ là việc làm kiêm nhiệm tiện tay làm, cho nên khoa học của Trung Quốc mới mãi chẳng phát triển được. Khoa học là sự nghiệp cả đời, của bao nhiêu thế hệ, căn bản không phải là chuyện tiện tay làm cho xong chuyện. Hôm nay, nếu không có ai ở tiền tuyến liều mạng, thì quốc gia sẽ vong; cũng tương tự như thế, nếu không có ai ở hậu phương liều mạng vì khoa học, thì Trung Quốc mới, thế giới mới, sẽ lấy gì để kiến thiết đây. Chỉ nuôi dăm ba con chim con thỏ thì không phải là sinh vật học, con là muốn —
Triệu Tường Sâm: Là cố tình không nghe lời ta chứ gì!
Triệu Tố Uyên (ở ngoài cửa): Mẹ! Có người gọi cửa kìa, hình như là tiếng của nhị ca!
Bà cụ Triệu: Thế á? Mẹ ra mở cửa đây! Thằng lớn, dìu mẹ một chút, chân mẹ hơi mềm nhũn rồi!
Triệu Lập Chân: Mẹ đừng động đậy nữa ạ! Em gái đã đi rồi kìa.
Bà cụ Triệu: Con mau ra đón đi chứ, thằng hai chắc chắn mang theo rất nhiều hành lý đấy!
Triệu Lập Chân: Người ra trận đánh giặc chưa chắc đã mang theo hành lý đâu ạ!
Bà cụ Triệu (hướng về chồng): Cấm ông không được mắng thằng hai đấy nhé, nó khó khăn lắm mới về được đến nhà đấy!
Triệu Hưng Bang (kéo em gái bước vào): Mẹ!
Bà cụ Triệu: Nhị — thằng hai! (Nói không nên lời, ngấn lệ nhìn nó)
Triệu Hưng Bang (định bắt tay mẹ, lại thấy hơi ngại ngùng, vành mắt cũng đỏ hoe; quay sang anh cả): Đại ca! (Bắt tay, gượng cười) Vẫn đang giải phẫu thỏ trắng đấy à? Triệu Tố Uyên mới đây lại đẻ ra một ổ nữa, đều màu trắng cả, trông như mấy quả cầu tuyết nhỏ ấy!
Triệu Lập Chân: Lão nhị, em rắn rỏi hơn rồi, cũng đen đi nữa!
Triệu Hưng Bang: Tiền tuyến không có kem dưỡng da!
Bà cụ Triệu: Thằng hai, lại đây! Mẹ nhìn cho kỹ nào! Ồ, trước tiên phải gặp bố đã chứ!
Triệu Hưng Bang: Bố! Bố già của con...
Triệu Tường Sâm (từng chút một đứng dậy): Hưng Bang... về rồi đấy à! (Như đứng không vững, lại ngồi phịch xuống)
Bà cụ Triệu: Thằng hai, để mẹ nhìn con xem nào! À, Tố Uyên, đi lấy hương trầm ra đây, cúng Bồ Tát!
Triệu Hưng Bang: Mẹ! Đừng cúng Bồ Tát vội, cho con ngụm nước uống đã!
Triệu Lập Chân: Để em đi pha trà! Mẹ ơi, lá trà để ở đâu thế ạ?
Bà cụ Triệu: Để mẹ, để mẹ! Các con chẳng tìm được cái gì sất!
Triệu Hưng Bang: Mẹ! Mẹ đừng đi, không sao đâu! Ở tiền tuyến, có khi cả ngày lẫn đêm chẳng húp nổi một ngụm nước ấy chứ!
Bà cụ Triệu: Con xem kìa, con xem kìa! Đứa trẻ được cưng chiều từ bé, mà cả ngày lẫn đêm không húp nổi một ngụm nước! Thằng lớn, mau đi đi; lá trà ở cái bàn nhỏ trong phòng của mẹ ấy.
Triệu Lập Chân (đi xuống)
Triệu Hưng Bang: Thế hãy còn chưa thấm vào đâu đâu. Nhìn xem này, còn dính cả đạn pháo nữa đấy! (Xắn ống quần lên, lộ ra vết thương trên bắp chân)
Bà cụ Triệu (cùng con gái vội chạy tới xem): Cục cưng của mẹ! Gan lớn thật đấy! Mà chết ở bên ngoài thì chẳng phải khiến mẹ khóc chết tươi sao!
Triệu Hưng Bang: Chết xừ đi thì thôi chứ sao! Đánh giặc mà, lẽ nào lại không chết người!
Triệu Tố Uyên (kéo bố lại): Bố cũng xem đi này! Vết sẹo to thế này cơ mà!
Triệu Tường Sâm: Khỏi cần xem! Xả thân báo quốc là việc nam nhi đại trượng phu nên làm. Chỉ có điều, với gia đình chúng ta, sự giáo dục của chúng ta, hình như không cần phải đi mạo hiểm, da thịt tóc tai là cha mẹ cho, không được tổn hại! Giả như những người như chúng ta đều chết hết ngoài sa trường, thì mạch đọc sách thánh hiền tuyệt diệt mất sao!
Triệu Hưng Bang: Không đâu bố! Người đọc sách chúng con hễ đi đánh giặc, chao ôi lại biết thêm nhiều nhiều lắm những chuyện thế này; những điều ở trong sách mười năm cũng không lĩnh hội nổi, đến lúc thật sự chém thật giết thật rồi, nhìn một cái là nhìn thấu ra tận đẩu tận đâu, biết được bao nhiêu là điều!
Triệu Tố Uyên: Nhị ca, anh đã hiểu được những gì rồi? Kể nghe với! Kể nghe đi!
Triệu Hưng Bang: Nhiều lắm! Nhiều lắm!
Bà cụ Triệu: Khó khăn lắm mới về nhà, không nói chuyện gia đình ngắn dài, luyên thuyên đánh giặc làm gì cơ chứ? Tố Uyên, trước tiên bàn xem ăn món gì đi! Ra bếp xem thử đi con, ngoan nào, xem trong bếp còn những gì!
Triệu Tố Uyên: Cho em nghe thêm lát nữa đi mẹ! Những điều anh ấy kể thú vị biết bao chứ! Nhị ca sắp thành Napoleon đến nơi rồi ấy chứ!
Triệu Hưng Bang: Em á, Napoleon ư? Anh mong sao trên thế giới này mãi mãi không có Napoleon, mà chỉ có những người thấu hiểu thời cuộc, càng nhiều càng tốt!
Bà cụ Triệu: Các con cứ luyên thuyên đi, mẹ xuống bếp đây! Vì con trai của mình mà vất vả nhọc nhằn, mẹ có thể oán trách ai được cơ chứ? (Định đi)
Triệu Hưng Bang: Mẹ, con hiến một kế thế này có được không? Chúng ta ra quán ăn đi, ăn một bữa thật đã đời, đánh chén một trận tơi bời, có được không nào?
Triệu Tố Uyên: Em tán thành! Chỉ ghét cái cảnh vào bếp nấu nướng thôi!
Bà cụ Triệu: Mẹ ăn chay, hàng quán chẳng có nồi chay chính hiệu đâu; bảo họ xào món chay, xào xong thì vẫn dính đồ mặn. Bất quá, miễn là các con vui, trong lòng mẹ liền thấy thích; bắt mẹ ăn cơm chan nước sôi cũng chẳng hề gì!
Triệu Tố Uyên: Bọn con sao có thể nhìn mẹ ăn cơm chan nước sôi được chứ. Bảo thím Trương làm chút món chay, con xách về cho mẹ!
Bà cụ Triệu: Cảm ơn lòng hiếu thảo của con nhé, con gái ngoan! Lại còn — (Nhìn chồng)
Triệu Hưng Bang
Triệu Tố Uyên: Bố, ngài cũng muốn đi chứ? Nhất định rồi!
Triệu Tường Sâm: Ừm! —
Triệu Tố Uyên: Bố đồng ý rồi kìa!
Triệu Tường Sâm: Con nhóc điên này! Thật chẳng ra thể thống gì cả! (Hướng về vợ) Bà bảo thím Trương làm hai món chay gói lại nhé.
Triệu Lập Chân (xách một cái bình thiếc rất to và một chiếc bát cơm nhỏ đi vào)
Bà cụ Triệu: Thằng lớn, đây là thế nào thế? Sao không dùng ấm trà chén trà hả con?
Triệu Lập Chân: Con nghĩ người từ chiến trường về, đại khái không có cái bình to thế này thì không đủ uống đâu ạ!
Bà cụ Triệu: Ai da, cái thằng nghịch ngợm này! Các con dẫu có sống đến sáu mươi tuổi, mà không lập gia đình thì vẫn cứ là trẻ con thôi! (Đi xuống)
Triệu Lập Chân (rót trà): Lão nhị, cả bình này là của em đấy nhé! Ồ, bố có uống không ạ?
Triệu Tường Sâm (lắc lắc đầu): Hưng Bang, em học được những gì rồi? Ta lại muốn nghe cho ra ngô ra khoai đấy!
Triệu Hưng Bang: Ừm — con cảm thấy hình như đã học "thông" rồi ạ!
Triệu Tường Sâm: Học thông — rồi á? Ta đọc sách mấy chục năm trời, còn chưa dám nói là đã học thông; mày ra ngoài lang thang bạ đâu hay đấy ba năm, mà đã học thông được rồi cơ à? Nực cười!
Triệu Tố Uyên: Nhìn bộ dạng này của nhị ca, chắc là đã học thông thật rồi đấy! Bố xem anh ấy lịch lãm biết bao, tráng kiện biết bao kìa!
Triệu Tường Sâm: "Tráng kiện" với "thông suốt" thì có liên quan gì tới nhau chứ?
Triệu Lập Chân: Nhìn từ góc độ sinh vật học mà nói, có khi lại có quan hệ lớn lắm đấy chứ!
Triệu Hưng Bang: Bố xem, con đi bôn ba khắp nơi, nhìn thấy núi cao sông rộng, liền hiểu rõ địa lý, cùng vẻ đẹp của non sông. Hiểu được vẻ đẹp của non sông rồi, con lại càng yêu nước hơn; con cứ luôn muốn làm thơ —
Triệu Tố Uyên: Làm được bài nào chưa đấy?
Triệu Hưng Bang: Thơ làm không giỏi, ít nhất con cũng sáng tác được mấy bài ca. Tiền tuyến không dễ tìm nhà văn, con liền tùy tiện biên bừa đi một trận; bây giờ con có thể tính là một phần tư, hoặc thậm chí là một phần ba nhà văn rồi đấy!
Triệu Tố Uyên: Nhị ca, anh hát một bài do chính anh sáng tác đi!
Triệu Tường Sâm: Tố Uyên, đừng quậy phá nữa!
Triệu Hưng Bang: Tiền tuyến đang đánh giặc, thế nhưng cũng cần văn học, âm nhạc, hội họa; nó cũng ép buộc chúng ta phải quan tâm đến lịch sử, địa lý, chính trị, kinh tế, vệ sinh, nông thôn, công nghiệp... Hơn nữa, nó còn cho chúng ta biết mối quan hệ giữa âm nhạc và văn học, mối quan hệ giữa chính trị và quân sự, đủ mọi loại quan hệ; móc xích cái này lồng vào cái kia, thiếu đi bất cứ mắt xích nào cũng không được. Con gọi cái này là vòng tròn văn hóa. Hiểu được điều này rồi, bố sẽ biết văn hóa là gì, cùng với mặt mạnh và mặt yếu trong văn hóa của chúng ta.
Triệu Lập Chân: Tỷ như —
Triệu Hưng Bang: Ồ! Nghe câu này nhé, "Ta vốn là người tung hoành ngang dọc ở Ngọa Long Cương, tính tình phóng khoáng tản mạn." Quân nhân phải bước đều theo nhịp phách này, có được không nào? Ít nhất, anh cũng phải tung ra một câu "Đại đao hướng đầu lũ quỷ sứ mà chém tới" chứ lị!
Triệu Tường Sâm: Thô tục! Thô tục!
Triệu Hưng Bang: Thì là thô tục đấy, nhưng con đường này đi đúng hướng rồi. Nền giáo dục âm nhạc mới mẻ mang tính dung dưỡng đứt nối không dứt của chúng ta suốt mấy chục năm nay, cho đến tận bây giờ mới tìm thấy lối thoát. Nguyên lý nguyên tắc nghệ thuật thiên hạ đều giống nhau, chúng ta phải nắm bắt cho được cái gốc rễ chung này. Những tác phẩm của chính chúng ta xuất phát từ cái gốc rễ chung này, mới đích thực là những thứ mang tính xây dựng. Ồ, (nhìn bức tranh vừa treo lên lúc nãy) cứ lấy bức tranh này ra mà nói đi chẳng hạn.
Triệu Tường Sâm: Tranh của ta lại làm sao nữa hả?! Mày mà cũng biết thưởng thức hội họa cơ à?!
Triệu Hưng Bang: Đây là một bức tranh sơn thủy thanh lục, nếu bố đề lên bốn chữ lớn — Hoà ngã hà sơn (Trả lại giang sơn cho ta), có ích hay không? Không có ích! Trong thời gian kháng chiến, bố phải vẽ loại tranh gây chấn động tâm can ấy. Muốn thế, bố phải bỏ công phu nắm bắt cho vững lý luận và kỹ thuật hội họa phổ biến của thế giới. Đợi đến khi bố nắm bắt được lý luận và kỹ thuật ấy rồi, bố mới có thể vận dụng thiên tài của chính mình, sự phán đoán của chính mình, để sáng tạo ra hội họa Trung Quốc mang tầm vóc thế giới!
Triệu Tố Uyên: Nhị ca, anh cũng biết vẽ đôi chút rồi đấy chứ?
Triệu Hưng Bang: Một chút xíu thôi, nhưng điều đó không quan trọng. Ý con là, hễ đi đánh giặc rồi, thì tầm mắt lẫn tâm hồn của con đều bị tiếng đại pháo chấn động cho mở bừng ra, con đã nhìn thấy một Trung Quốc mới mẻ. Nó có văn hóa vốn có của nó, thế nhưng vì chiến tranh, nó sẽ từ sự tự tin mà càng nỗ lực hơn, từ sự giác ngộ mà học tập, mà sáng tạo ra âm nhạc, hội họa, văn học, chính trị, kinh tế, và — của chính nó, đồng thời cũng là mới nhất trên thế giới —
Triệu Lập Chân: Khoa học!
Triệu Hưng Bang: Xin lỗi đại ca nhé, quên mất mấy chú thỏ trắng của anh rồi!
Triệu Tường Sâm: Hừ, đại nghiệp vĩ đại lập đức lập công tu thân tề gia trị quốc bình thiên hạ, hình như đều bị hai đứa bao thèm hết cả rồi nhỉ! Đồ trẻ con!
Triệu Hưng Bang: Bất quá, bố ơi, tinh thần khoa học của đại ca, sự lạc quan và hy vọng vô cùng tỉnh táo của con, đại khái sẽ chẳng sai lệch đi đâu được đâu ạ. Bố đã làm xong công phu tu thân tề gia rồi, thế hệ của chúng con, thế hệ này đương nhiên không thể cứ mãi dựa vào hai anh em tụi con được, đến lúc phải làm chuyện trị quốc bình thiên hạ rồi chứ. Bố cứ chờ mà xem, đến khi bố tám mươi tuổi, bố sẽ nhìn thấy một Trung Quốc khác, một Trung Quốc tràn đầy sức sống, tỉnh táo sáng suốt, đàng hoàng chính trực, hòa bình hữu hảo, văn nhã lịch sự!
Triệu Tường Sâm: Cứ như thể mọi thứ hôm nay đều sáng sủa tươi đẹp lắm không bằng!
Triệu Hưng Bang: Giả như mọi thứ hôm nay đều tăm tối mịt mờ, con tin là chút ánh sáng trong lòng những người trẻ tuổi chúng ta rồi sẽ từ từ biến thành mặt trời. Con biết, người trẻ tuổi chúng ta không nên mù quáng lạc quan, thế nhưng thế hệ lớn tuổi như bố cũng đừng bi quan quá mức. Bố đã ban cho anh em con sinh mệnh, giáo dục, văn hóa, chúng ta nên tiếp tục tiến bước về phía trước, khiến cho văn hóa càng được cải thiện hơn, nâng cao hơn. Ấy gọi là Tề nhất biến, chí vu Lỗ; Lỗ nhất biến, thế nào nữa nhỉ?
Triệu Tố Uyên: Lỗ nhất biến, chí vu... mì tương đen!
Triệu Tường Sâm (nhịn không được phì cười): Cái con nhóc điên này, muốn tức chết ta đấy à!
Triệu Hưng Bang: Đi thôi, ăn mì tương đen thôi nào! Con có thể ăn liền tám bát đấy!
Triệu Tố Uyên: Đợi đã nào, nhị ca! Anh kể chút chuyện đánh nhau ở chiến trường đi! Anh mà không kể, thì không cho anh ăn mì tương đen nữa đâu!
Triệu Tường Sâm: Ta không thích nghe chuyện đánh giặc đâu, nghe đủ lắm rồi!
Triệu Tố Uyên: Bố ơi đây là đang nghe con trai ngài đánh giặc cơ mà! Chẳng lẽ bố không thích con trai mình trở thành anh hùng ư?
Triệu Hưng Bang: Giả như trận chiến đó do một tay con đánh thắng, thì chẳng có gì để nói cả! Điều đáng nói nhất, là do bách tính đánh thắng, điều này thực sự vĩ đại ngoài sức tưởng tượng!
Triệu Lập Chân: Cũng nên cho lão nhị nghỉ ngơi một lát chứ bộ?
Triệu Tố Uyên: Bố ơi, điều kiện trao đổi nhé: Bố bảo nhị ca kể một chút đi, con sẽ không bao giờ thèm đếm xỉa đến Phong Hải Vân nữa! Nhìn thấy nhị ca, con liền cảm thấy Phong Hải Vân chỉ nhỏ bé từng này (dùng ngón út so sánh) — một con động vật nhỏ xíu mà thôi!
Triệu Tường Sâm: Suốt ngày nói nhảm! Trông giống con gái chỗ nào cơ chứ?!
Triệu Tố Uyên: Nhị ca, kể đi chứ! Trừ phi anh thật sự muốn nghỉ ngơi một lát đấy nhé!
Triệu Hưng Bang: Con không mệt! Để con nghĩ xem nào, a, kể về chiến thắng Tự Hỏa đi! Trong chiến thắng này, con có thể chỉ cho mọi người thấy rõ, bách tính của chúng ta, hơn nữa lại là bách tính khắp các chốn Hán Mãn Mông Hồi Tạng, đã muôn người như một đánh bại kẻ địch như thế nào! (Màn tạm khép. Nếu có bàn xoay, hoặc biên tập đoạn thứ hai thành điện ảnh, thì tự nhiên không cần khép màn)
Tiết thứ hai
Thời gian: Mùa xuân, lúc rạng đông.
Địa điểm: Tây Tự.
Nhân vật: Triệu Hưng Bang — như tiết một.
Trúc Pháp Cứ — bác sĩ người Ấn Độ, phục vụ trong quân đội Tây Tự.
Ba Nhan Tự — binh sĩ Mông Cổ.
Mục Sa — binh sĩ Hồi giáo.
Lý Hán Hùng — người Thiểm Tây, làm lính ở Tự Viễn.
Mã Chí Viễn — binh sĩ Nhật Bản, đầu hàng quân Trung Hoa, trông coi ngựa — không phải tù binh.
La Tang Vượng Tán — cao tăng Tây Tự, đến thăm hỏi chúc phúc quân đội.
Phác Kế Châu — binh sĩ nghĩa dũng Triều Tiên.
Lâm Tổ Vinh — phóng viên thường trú tờ Báo Hoa kiều Nam Dương tại Tự Viễn.
Hoàng Vĩnh Huệ — đại biểu Hoa kiều Nam Dương, đến Tây Tự uý lạo quân đội.
Quân đội — tức đội ca khúc lớn, mấy chục người.
〔Mở màn: (Khoảng thời gian từ lúc khép màn tiết trước càng ngắn càng tốt) Xa xa là núi Đại Thanh. Mặc dù xuân đã sang, trên đỉnh núi vẫn còn đọng lại chút tuyết, trước núi, bình nguyên trải dài ngút ngàn, cỏ xuân xanh mơn mởn; hai ba khóm đào rừng liều lĩnh bung nở một nửa số hoa. Gần đó có một ngôi nhà đất đã tiêu điều đổ nát, vốn là nơi nghỉ chân của những người khai hoang, nay chỉ còn dùng làm cột mốc chỉ đường mà thôi. Lâm Tổ Vinh, Hoàng Vĩnh Huệ, và Đại sư La Tang ngồi ngoài nhà, chờ đợi tin tức tiền tuyến. Tiếng pháo vang vọng mờ ảo từ đằng xa.
Lâm Tổ Vinh: Tiếng pháo đã ở xa rồi, chúng ta chiến thắng rồi! (Chú ý: Các cuộc đối thoại dưới đây đều có vần điệu)
La Tang Vượng Tán: Ánh sáng của Phật, trí tuệ của Phật, chúc phúc cho quân đội chiến thắng của chúng ta!
Hoàng Vĩnh Huệ: A, chúng ta thắng rồi! Mời đi, xin hãy dùng ngòi bút tuyệt vời của anh, miêu tả cho thật chi tiết vào. Truyền tin tức chiến thắng giữa chốn băng thiên tuyết địa này đến miền Nam Dương quanh năm hoa tươi cây tốt, khiến cho những đồng bào ngày đêm hướng mắt ngóng về phương bắc phải vui mừng đến phát cuồng! Ồ, vị đại sư Tây Tự, Phật pháp vô biên, hãy chúc phúc đi, hào quang chiến thắng của chúng ta đã làm rạng ngời chính nghĩa! Nghe kìa, đó là ai vậy? (Đứng dậy) Đang ca hát tiến về phía chúng ta kìa!
Lâm Tổ Vinh (cũng đứng dậy): A, tiếng hát là anh em của tiếng pháo, tên của nó chính là chiến thắng!
Hoàng Vĩnh Huệ: Ra đón đi, ra đón đi! Đón chào những người anh hùng của Trung Hoa! A, vinh quang biết bao, anh hùng chính là anh em đồng bào của chúng ta!
Lý Hán Hùng (đi lên, hát): "Súng của tôi chuẩn xác biết bao, tay của tôi vững vàng biết bao! A, lòng của tôi đây, vừa chuẩn lại vừa vững! Ồ, gặp phải kẻ địch, gặp phải kẻ địch, tôi sao có thể không chĩa thẳng nòng súng vào hắn? Để đoạt lại giang sơn của chúng ta, không thể, không thể không dẫm nát quân thù thành tro bụi!"
Lâm Tổ Vinh: Đánh thắng rồi chứ hả? Đồng chí!
Lý Hán Hùng: Sờ súng của tôi xem này, nãy giờ mà vẫn còn nóng rực đây này; anh trách tôi bắn nhiều đạn quá hở? Không đâu đồng bào ơi, lần nào tôi cũng nhắm rất kỹ đấy nhé, một viên trúng một tên!
La Tang Vượng Tán: Tráng sĩ! Phật lực gia trì cho con!
Lâm Tổ Vinh: Ồ, lát nữa gặp lại sau nhé, tôi đi phát điện tín đây!
Hoàng Vĩnh Huệ: Anh còn chưa hỏi cho tường tận, sao đã vội báo tin?
Lâm Tổ Vinh: Truyền hai chữ "chiến thắng" đến Nam Dương trước đã, để đồng bào hoan hỷ cuồng nhiệt, để làn sóng xanh Nam Dương rạo rực kích động! Sau đó, sau đó tôi mới vẽ tranh miêu tả thật tỉ mỉ, tựa như cơn mưa xuân, từng giọt từng giọt đều khiến trong lòng họ thơm ngát ấm nồng!
La Tang Vượng Tán: Cùng đi nào, thiện sĩ! Tôi đi thành khẩn tụng chân kinh, chúc phúc cho buổi khải hoàn, đồng thời siêu độ cho các hương hồn liệt sĩ đã vì nước hy sinh!
Hoàng Vĩnh Huệ: Phải rồi, tôi cũng nên đi chuẩn bị thôi. Đem những tấm lòng thơm thảo của kiều bào dâng hiến từ đáy lòng, dẫu là món quà mọn hay trân quý đi nữa, ngày hôm nay đều kính dâng lên đội quân chiến thắng của chúng ta! Ồ, đồng bào, đồng chí, hút điếu thuốc đã nào, (dâng thuốc lá cho Lý) nghỉ chân ở đây chút đi! Tôi đi chuẩn bị, chuẩn bị uý lạo đội quân chiến thắng của chúng ta đây.
Lý Hán Hùng: Cảm ơn thịnh tình của ngài, điếu thuốc này đây, khiến tôi muốn trào nước mắt!
Lâm Tổ Vinh: Nghỉ ngơi chút đi đồng bào ơi? Lát nữa tôi còn phải hỏi chi tiết xem anh đã dùng súng dùng dao của mình, đuổi kẻ địch chạy thục mạng như thế nào cơ mà. (Cùng đi xuống với La, Hoàng)
Lý Hán Hùng (hút thuốc, ngồi xuống, hát nhỏ): "Súng của tôi chuẩn xác biết bao, tay của tôi vững vàng biết bao..."
Ba Nhan Tự (đi lên, hát): "Ngựa là ngựa Mông Cổ, gió là gió Mông Cổ, ngựa phi nhanh tựa gió, hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn, ai nấy đều là anh hùng!"
Lý Hán Hùng: Ba Nhan Tự, mày bắn chết mấy tên quỷ Nhật rồi hả?
Ba Nhan Tự: Khỏi cần hỏi tao, đằng nào mày cũng toàn lùi về sau! Hừ, còn có mặt mũi hút thuốc cơ đấy, không sợ cháy xém mồm à!
Lý Hán Hùng: Tao lùi về sau á? Mày cái đồ không có mắt, bảo bối giữa sa mạc kia!
Ba Nhan Tự: Bảo bối cái nỗi gì hả? Mày tưởng tao chỉ biết đánh quỷ Nhật thôi chắc? Mày mà không phục, tao cũng sẽ quật gãy chân mày cho mà xem!
Mục Sa (đi lên, thấy Lý và Ba định lao vào đánh nhau): Làm gì thế? Làm gì thế hả?
Ba Nhan Tự: Làm gì á? Mặc kệ tao! Tao chẳng biết chỗ khác thế nào, tao chỉ biết Tự Viễn thôi. Tác chiến ở Tự Viễn, người Mông Cổ chúng tao, những anh hùng Mông Cổ sẽ đứng ở tuyến đầu tiên! Ngựa của chúng tao phi nhanh như bay, đao của chúng tao chém gấp tựa điện, nếu không phải chúng tao đánh lui kẻ địch, tụi mày còn lâu mới được tiếp tục tác chiến trước núi Đại Thanh thế này nhé!
Mục Sa: Tín đồ H Islam giáo chúng tao, nếu như có khuyết điểm gì, thì chính là quá mức dũng cảm đấy! Tao vừa mới đánh bại giặc cướp Nhật Bản xong, đứa nào ngứa ngáy, tao đây vẫn rất thích cùng nó so tài lại một trận nữa đấy! (Định tham gia hỗn chiến)
Triệu Hưng Bang (đi lên): Này! Hán Hùng, Ba Nhan, Mục Sa, tụi mày đang làm cái quái gì thế hả?
Lý Hán Hùng: Triệu chủ nhiệm, (chào theo nghi thức quân đội) tôi lập chiến công đấy!
Ba Nhan Tự: Không có tao thì mày lập chiến công kiểu gì?
Mục Sa: Lẽ nào tao đường đường là kẻ dũng mãnh nhất đây lại đánh bại trận chắc?
Triệu Hưng Bang: Nghe đây! Tụi mày quên bén bài ca của tao rồi phỏng? Vào cái đêm mùa đông dài đằng đẵng khi gió cuồng thổi tuyết bay ngập cả vào trong nhà, ngựa không dám hí, sông băng đóng giá, chính là bài ca tao dạy cho tụi mày mà!
Mọi người (nhìn nhau im lặng):
Triệu Hưng Bang: Lại đây nào! (Dẫn nhịp hát)
Nơi nào là nhà tôi?
Nhà tôi ở Trung Hoa!
Bên bờ sông Dương Tử,
Dưới chân núi Đại Thanh,
Đều là nhà của tôi,
Nhà tôi ở Trung Hoa.
Vì Trung Hoa đánh giặc,
Không phân Hán Mãn Mông Hồi Tạng!
Vì sự phục hưng của Trung Hoa,
Mọi người mãi mãi nắm tay nhau cùng tiến bước.
Ồ, đại ca;
A! Nhị đệ;
Cùng một chỗ kháng địch,
Đều là anh hùng;
Khải hoàn trở về nhà,
Đều là huynh đệ.
Nơi nào là Trung Hoa,
Nơi nào là nhà tôi;
Sinh ra ở Trung Hoa,
Chết vì Trung Hoa!
(Nói) Nắm tay nhau lại nào!
Mọi người (nắm tay nhau):
Triệu Hưng Bang (lĩnh xướng): Chiến thắng, vinh quang,
Thuộc về bạn,
Thuộc về tôi,
Thuộc về Trung Hoa!
Trúc Pháp Cứ (cõng Phác trên lưng, Phác bị thương, đi lên):
Mã Chí Viễn (từ đằng sau đuổi theo): Bác sĩ Trúc, giao cậu ấy cho tôi! Trên chiến trường vẫn còn những huynh đệ bị thương, vết thương của họ đau như lửa đốt đấy! Cậu đi đi, đi đi! Ngón tay dịu dàng của cậu, chạm vào họ một cái; hoặc dùng ánh mắt của cậu, truyền cho họ chút sự ôn hòa của cậu, họ liền có thể biến đau đớn thành vui sướng!
Trúc Pháp Cứ: Đội cáng thương, đồng bào bá tính, đã chịu sự chỉ huy của chúng ta rồi, họ sẽ hết sức cẩn thận để khiêng những huynh đệ bị thương trở về. Chỉ có vị tráng sĩ Triều Tiên này, bị thương rồi mà vẫn muốn tiến lên, truy kích quân địch đến cùng; tôi đã nói biết bao lời ngon ngọt, cậu ấy mới chịu để cho tấm lưng của tôi có được chút vinh quang đấy!
Phác Kế Châu: Cảm ơn ngài, bác sĩ! Cho tôi xuống đi, lòng nhân ái của ngài đã vơi bớt đi nỗi thống khổ cho tôi rồi! (Trèo xuống)
Mã Chí Viễn: Để tôi cõng anh cho, lão Phác!
Lý Hán Hùng: Để tôi!
Ba Nhan Tự: Để tôi!
Mục Sa: Để tôi!
Triệu Hưng Bang: Mã đồng chí, bảo họ đến chăm sóc lão Phác đi, anh nên quay về, dắt mấy con chiến mã đã mất chủ về đây, đó là chức trách của anh mà!
Mã Chí Viễn: Tôi đã bắt được mấy con rồi, giao cho người chăn ngựa rồi, tôi lại đi đây, đi đây, ồ, tôi không thể để những chú chiến mã đáng yêu ấy cứ kêu gào thảm thiết ngoài hoang dã đâu!
Lý Hán Hùng: Hừ, mày biết thương ngựa, còn người bên tụi mày, bị thương, sắp chết đến nơi, thì lại chẳng có ai thèm ngó ngàng tới!
Mã Chí Viễn: Cái gì gọi là người "bên tụi mày"?
Ba Nhan Tự: Quỷ Nhật Bản chứ gì! Mày là tù binh!
Mã Chí Viễn: Mày biết tao không phải tù binh mà!
Mục Sa: Thế mày là cái gì nào?
Trúc Pháp Cứ: Chủ nhiệm Triệu, tôi còn phải quay về đây. Lão Phác, tôi giao anh ấy cho các cậu đấy, các cậu sẽ khiêng anh ấy về cổng doanh trại, dùng thuốc men để xoa dịu thân xác không sợ chết của anh ấy nhé! Mã đồng chí, đi cùng đường không?
Mã Chí Viễn: Bác sĩ Trúc, xin mời đi trước một bước, tôi phải nói cho raẽ phải trái rõ ràng cái đã!
Trúc Pháp Cứ: Vậy tạm biệt nhé, tôi hi vọng các cậu không đem tranh luận ra làm kháng chiến đấy! (Đi xuống)
Triệu Hưng Bang: Mã đồng chí, tôi hy vọng anh có thể tha thứ cho họ! Bọn họ, đánh thắng trận, khó tránh khỏi việc vì vui mừng mà trở nên kiêu ngạo vênh váo. Không có ý xấu đâu, chỉ là niềm vui trong lòng họ, muốn biến thành sự hung hăng nơi cửa miệng mà thôi.
Mã Chí Viễn: Chủ nhiệm Triệu, ngài biết đấy: Vào đêm gió tuyết ấy, tôi cưỡi trên con tuấn mã nương tựa vào nhau sống sót của tôi, ôm theo súng dao của mình, đến để đầu hàng, đến để góp sức báo đền chính nghĩa. Tôi không còn chịu sự chỉ huy mù quáng của các quân phiệt nữa, không còn vì họ mà thi hành những hình phạt tàn bạo đáng sợ ấy nữa. Quên đi vinh quang chiến tử sa trường của mình, tôi đầu hàng chính nghĩa, tuyệt đối không chút hối hận! Các quan trưởng của các vị, tự tay nhận lấy bảo đao của tôi, tự tay khoác lên người tôi chiếc áo choàng lông chống chọi gió tuyết này. Tôi vẫn thường nghĩ: Khi chính nghĩa chiến thắng, tôi sẽ mời các vị đến thăm ba hòn đảo của chúng tôi ngập tràn hoa anh đào nhé; không có chiến tranh, chỉ có hữu nghị, lúc ấy chúng ta mới giống như những đứa trẻ ngây thơ, ngồi quây quần cùng nhau uống rượu cười vui!
Phác Kế Châu: Đến lúc đó, những vết thương của tôi chính là niềm kiêu hãnh của tôi!
Triệu Hưng Bang: Hán Hùng, Ba Nhan, Mục Sa, tụi mày đã nghe thấy chưa hả?
Lý Hán Hùng: Chủ nhiệm, tôi cõng lão Phác về đây, coi như là sự trừng phạt cho việc tôi đã nói hớ nói sai đi! (Cõng Phác lên)
Ba Nhan Tự: Thì cũng chỉ là đùa vui dăm câu ba điều thôi mà!
Mục Sa: Nào, bắt tay cái đi, đồng chí! Tôi biết cậu sẽ không vì dăm ba câu nói đùa mà phải phiền muộn đâu cơ mà!
Triệu Hưng Bang hán hùng, đi thôi! Ba Nhan, Mục Sa, đi theo anh ấy, trên đường các cậu cũng phải giúp một tay nhé! Đồng chí Mã, đi đi, đừng để những lời đàm tiếu làm tổn thương bạn bè! Ồ, nghe kìa, đội lớn đã về rồi! Hãy để chúng ta vui vẻ bước đi theo khúc ca khải hoàn!
Mọi người (hát theo)
Đại quân (tức đội ngâm khúc, hát ở hậu đài)
(Ca khúc:)
"Tụy Viễn, Tụy Viễn, tiền tuyến kháng chiến, con cháu Hoàng Đế, chiến sĩ Mông Cổ Thanh Hải Tân Cương, tay nắm tay, vai kề vai, lại có cả tráng sĩ, đến từ Triều Tiên, ở hai bờ Hoàng Hà, trước Đại Thanh Sơn, bằng máu nóng, bằng chính khí,
trên sa mạc, bảo vệ Ninh Hạ Sơn Tây Thiểm Tây, khiến chính khí mãi trường tồn trên thế gian.
Băng sơn tuyết địa, hoa sen nở trong Phật điện, tín đồ nhà Phật, ngựa phi như bay, làm rạng danh Trung Hoa, làm rạng danh Thành Cát Tư Hãn!
Hảo hán đến từ quê hương Khổng Mạnh, người nhân có dũng, tung hoành nơi Tử Tái hùng quan!
Lại có cả người Hồi giáo anh dũng, hướng về phương Tây chiêm bái, hướng về phương Đông tham chiến!
Đều là nhân dân Trung Hoa, đều đổ máu rơi mồ hôi vì Trung Hoa!
Tiếng đại bác, tiếng súng, tiếng ca hòa quyện vào nhau, chúng ta khải hoàn! Chúng ta khải hoàn!
Mồ hôi nóng làm tan chảy băng tuyết Âm Sơn, mặt trời đỏ treo cao, gió xuân thổi ấm, hai bờ Hoàng Hà, một vùng hoa xuân rực rỡ!
Khiến khúc ca chiến thắng này,
chấn động đến Hải Nam,
truyền khắp nhân gian,
khiến nhân gian thức tỉnh,
Trung Hoa chiến đấu vì chính khí!
Hỡi các anh em, hãy cố gắng lên, cố gắng lên, tạm thời đừng buông đao súng,
đi thôi, siết chặt yên cương chiến mã, từ chiến thắng hôm nay, như gió bắc tựa tên, một hơi đánh đến ngày khải hoàn cuối cùng!
Trung Hoa muôn năm! Trung Hoa vạn vạn tuế!"
(Hạ màn)