Sau Tết Nguyên đán năm 1983, cái lạnh mùa xuân vẫn còn cắt da cắt thịt. Buổi tối hôm nay, trước cổng Bệnh viện Trung tâm số 2 Bắc Mã Lộ, bên trái có một nhà vệ sinh công cộng, trước cửa nhà vệ sinh là một ngọn đèn đường, Bảo Kiệt đang đứng dưới cột đèn, dịch về phía tây một chút, dưới cột đèn tiếp theo là tôi.

Đối diện tôi là Nam Hạng Hồ Đồng, đầu hẻm có bốn người đang đứng, họ cách một con đường Bắc Mã Lộ chằm chằm nhìn tôi và Bảo Kiệt.

Đã hơn mười giờ tối, đúng vào thời điểm "quỷ nhe răng", người qua lại trên đường vốn dĩ đã thưa thớt, thế mà người chúng ta đang đợi — kẻ đội chiếc mũ lông cừu cắt ngắn vẫn mãi không xuất hiện.

Các vị đọc đến đây, chắc nên biết bọn tôi định làm gì rồi chứ? Các bạn có lẽ đã đoán đúng, chúng ta sắp đi cướp mũ lông cừu cắt ngắn!

Vào thời đó, một chiếc mũ lông cừu cắt ngắn chính là biểu tượng quan trọng của một "đại côn đồ" (đại sái nhi). Tiêu chuẩn khi ra đường lúc bấy giờ là một chiếc áo đại cán bằng vải Tô Châu (quân phục lót lông), áo quân phục bốn túi, quần vải Tô Châu, bốt sĩ quan, túi đeo chéo quân dụng, cộng thêm một chiếc mũ lông cừu cắt ngắn.

Bảo Kiệt đứng dưới cột đèn phía trước tôi, chịu trách nhiệm quan sát và kiểm định chất lượng mũ, mũ màu vàng, loại quá cũ thì không lấy.

Mặc dù đèn đường lúc bấy giờ còn khá mờ ảo, nhưng vẫn có thể nhìn đại khái được độ mới của chiếc mũ.

Hơn một tiếng đồng hồ trôi qua, vẫn chẳng thấy bóng dáng người nào đội chiếc mũ lông cừu cắt ngắn có độ mới khá khẩm một chút đi qua.

Tôi xoa xoa hai tay, số nóng ngóng nhìn về phía Bảo Kiệt, cũng chỉ có thể nhìn thấy bóng dáng mập mờ cùng đốm thuốc lá lúc ẩn lúc hiện của cậu ta.

Sự bất an trong lòng thôi thúc tôi vươn tay sờ vào con dao cạo giắt ở thắt lưng đã đi theo tôi hơn một năm nay, tức thì cái ác từ gan nảy sinh, trong lòng dâng lên một thứ hưng phấn khó tả, khiến tôi cứ giậm chân tại chỗ không ngừng, vận động đôi chân sắp chết cóng, sẵn sàng ra tay bất cứ lúc nào!

Đúng là ma đưa lối quỷ dẫn đường, xui xẻo chẳng từ lúc nào cả. Đợi cả buổi tối chẳng đợi được ai đi qua, đột nhiên từ Bệnh viện Trung tâm số 2 lảo đảo đi ra hai người, vừa hay một trong số đó đội một chiếc mũ lông cừu cắt ngắn có chất lượng vô cùng tốt.

Bảo Kiệt vội vàng lấy từ trong túi áo ra một quả pháo đập, tôi lập tức nép vào bóng tối của cột đèn đường.

Bảo Kiệt nhìn hai kẻ đó càng ngày càng đến gần tôi, sắp tới nơi rồi, cậu ta giơ tay ném mạnh xuống đất, pháo đập vang lên một tiếng "bốp" giòn giã.

Hai kẻ này ngẩn người, quay đầu nhìn về phía Bảo Kiệt. Ngay trong khoảnh khắc lơ đễnh này, tôi lập tức lao vút ra từ bóng tối, nhanh như cắt chộp lấy chiếc mũ lông cừu cắt ngắn kia.

Hai kẻ kia bị tiếng pháo thu hút, hoàn toàn không chú ý tới việc tôi đã ra tay giật phăng chiếc mũ ở chỗ tối.

Hai người còn đang ngẩn ngơ, tôi đã chạy về hướng Nam Hạng Hồ Đồng bên kia đường. Lúc này mấy kẻ ở đầu hẻm cũng xoay người đi vào trong hẻm.

Những con hẻm trong thành cổ chằng chịt như mê cung, hẻm nọ nối tiếp hẻm kia, người không sống ở đây mà đi vào Đông vòng Tây quẹo thì chắc chắn sẽ chóng mặt. Vào cái đêm trăng thanh gió múa này, người bình thường không dám đuổi theo vào trong đâu, thế mà hai tên xui xẻo này lại gan lì, thế mà dám đuổi theo vào thật.

Lúc này, bốn kẻ vừa ở bên kia đường đã đứng đợi sẵn tụi nó trong hẻm rồi.

Tôi cũng quay người trở lại, Bảo Kiệt lại xách thanh dao Cuba của hắn từ sau cánh cửa viện ra.

Tổng cộng sáu đại ca, vây chặt hai kẻ này vào giữa.

Hai kẻ này vừa nhìn thấy trận thế này liền muốn chuồn khỏi hẻm, nhưng Bảo Kiệt đã cầm dao ngang nhiên chặn đường lui của tụi nó, hai người đành phải đứng khựng lại.

Kẻ bị giật mất mũ rõ ràng đã tỏ ra chột dạ, nhưng vẫn phải cố ra vẻ bình tĩnh, lên tiếng: "Sao thế mấy anh em? Đây là tìm mối thù cũ, hay là cướp đường thế?"

Tôi chĩa thẳng dao cạo vào cổ họng hắn, mang theo ánh mắt khinh bỉ nói với hắn: "Nếu mày biết điều, tao chỉ lấy mũ, mày mà dám thốt ra nửa chữ 'không', tao giữ lại cái mạng của mày!"

Kẻ đó nói: "Đại gia chú mày nói khoác hơi quá rồi đấy, mày thực sự dám giữ lại mạng của tao cơ à?"

Tôi hất cằm, nói: "Mày muốn thử xem không?"

Tên đứng cạnh hắn nói: "Mấy anh em thôi đi, mũ các anh cứ cầm lấy, tụi em hai anh em đưa người bị thương đến Trung tâm số 2 để xem vết thương do đao kiếm. Quan chức bên trên đã nhúng tay vào rồi, chuyện này một ngày mà gây ra hai vụ thì tụi em cũng xoay không xuể. Chi bằng thế này, mấy anh em để lại danh hào, cho tụi em toàn thây rời đi, tụi em giải quyết xong vụ kia trước, quay đầu lại chúng ta bàn tiếp vụ này, các anh thấy thế nào?"

Tôi thầm nghĩ: Hèn chi hai tên này giữa đêm hôm khuya khoắt lại từ Bệnh viện Trung tâm số 2 đi ra, hóa ra là đưa bạn đến trị thương!

Tôi thấy tình hình là thế này, liền đáp: "Đã thực sự là thế này, bọn tao cũng không bắt nạt tụi mày. Tao tên Mực Đẩu (Mực Tàu), đợi tụi mày chùi đít sạch sẽ rồi thì cứ đến tìm tao. Hôm nay tao không sờ vào mày, mày cứ đi đường của mày, danh hào đã để lại cho mày rồi, có suy nghĩ gì cứ tùy lúc đến tìm tao, tao chờ mày!"

Tôi thu dao cạo lại, ra hiệu cho Bảo Kiệt nhường đường, nhìn hai kẻ đó lảo đảo bước ra khỏi hẻm, biến mất trong màn đêm giá lạnh.

Gió lạnh lùng, ánh sao ảm đạm, sáu người chúng tôi đi qua Nam Hạng Hồ Đồng dài dằng dặc, Thành Hoàng Miếu, Phủ Thự Nhai, đi tới một tòa trạch viện sâu thẳm ở Lục Gia Đại Môn.

Một người trèo tường vào trong viện, mở cửa lớn từ bên trong, năm người còn lại lần lượt bước vào một căn phòng chưa đầy hai mươi mét vuông.

Những người hàng xóm trong đại viện cơ bản đều đã ngủ cả rồi, căn phòng này lại sáng trưng đèn đuốc, trong phòng đã có vài người ngồi đó, khói thuốc mịt mù, nồng nặc mùi rượu, trên bàn bát đĩa thừa mứa ly chén xiêu vẹo.

Vừa bước vào phòng, có người đưa ngón trỏ lên miệng suỵt một tiếng, ra hiệu cho những người mới vào nói nhỏ tiếng lại, rồi tiện tay kéo rèm cửa sổ.

Bây giờ trong căn phòng này, có năm người cấu thành nên hình hài ban đầu của băng nhóm chúng ta, bỏ qua mấy kẻ kia thì không nhắc đến nữa, chúng ta chỉ nói đến mấy anh em bọn mình đây. Năm người cùng tôi đi cướp mũ lông cừu cắt ngắn lần lượt là: Bảo Kiệt, Lượng Tử, Quốc Đống, Tiểu Nghĩa Tử và Tư Lệnh.

Mấy người chúng tôi hầu hết là bạn học cấp hai, lấy Lý Bân làm đầu lĩnh, tụ tập mấy người anh em, thường xuyên đánh đấm chém giết, sau này cấu kết thành một băng nhóm. Nhưng ngày nào cũng tụ tập lại với nhau, quan hệ sắt đá nhất là mấy người sau đây: Lý Bân, Bảo Kiệt, Lão Tam và Lượng Tử. Những người còn lại đều có đồng bọn của riêng mình, nhưng bên nào có việc thì đều gọi nhau chăm sóc lẫn nhau.

Mọi người đều là thiếu niên mười bảy mười tám tuổi, đang ở cái tuổi tràn trề sinh lực, chẳng ngán bố con thằng nào.

Nói đến đây, tôi không thể không giới thiệu cụ thể về mấy người chúng ta!

Lý Bân — người lớn tuổi nhất trong nhóm chúng tôi. Vì học cấp hai lưu ban một năm, lại thêm đi học muộn một năm, thế nên lớn hơn chúng tôi hai tuổi, trở thành lão đại của tụi tôi. Thế nhưng chúng tôi đều vây quanh cậu ta, không phải vì cậu ta lớn hơn chúng tôi hai tuổi, mà là vì Lý Bân bẩm sinh đã có phong thái của một lão đại, diện mạo gần giống Châu Nhuận Phát thời trẻ, chiều cao hơn một mét tám, vóc dáng thẳng tắp. Mặc dù chưa tròn hai tuổi, nhưng trầm tĩnh và già dặn. Cậu ta ít nói, nói năng từ tốn, nhưng lời nói ra là đinh đóng cột, gặp chuyện có chủ kiến, hỉ nộ không bộc lộ ra sắc mặt. Cậu ta là người bỏ học sớm nhất, kiếm tiền sớm nhất trong số chúng tôi. Người này có thể co có thể duỗi, sau khi bỏ học thì đạp xích lô ở nhà máy gia vị số 5, chở giấm đi đưa cho các cửa hàng thực phẩm khắp nơi. Giấm lúc bấy giờ đều là đóng chai mang theo sọt quay vòng, mỗi ngày đi lại giữa các cửa hàng thực phẩm Nam Khai. Nhìn theo ánh mắt bây giờ, tuy trông cũng là một thanh niên lực lưỡng, nhưng rốt cuộc mới mười mấy chưa tròn hai tuổi, cũng thật chịu khó khổ cực. Sau đó Bảo Kiệt và Lão Tam lần lượt bỏ học rảnh rỗi không có việc gì làm, Lý Bân nói với bên nhà máy, thế là hai người họ cũng đi đưa giấm cùng Lý Bân. Mỗi người một chiếc xe ba gác bàn, xuyên qua những con phố lớn, mỗi tháng có tiền lương cố định, nói về quá khứ thì kiếm được không ít.

Có tiền thì cũng có tư bản để mỗi ngày tụ tập anh em ăn uống chơi bời. Lý Bân là người hào phóng, trọng nghĩa khinh tài, đối với các tiểu huynh đệ ra tay hào phóng, hơn nữa lại quen thuộc đường đi nước bước, côn đồ ở Nam Khai, trong thành quen biết không ít. Cậu ta dường như sinh ra đã là con sâu trong đám chơi bời quậy phá, nói chuyện làm việc cứ tỏ ra có khí chất, có mặt mũi hơn chúng tôi. Hồi đó chúng tôi mới mười lăm mười sáu tuổi, mà tôi thì vẫn đang đi học. Nói thật lòng, tôi khâm phục, thậm chí có chút sùng bái Lý Bân.

Bảo Kiệt — cũng là người có mối thâm tình tốt nhất với tôi lúc bấy giờ. Người thô kệch to lớn, phát triển sớm hơn tất cả chúng tôi, nói chuyện giọng oang oang, tính tình xốc nổi đại khái, suốt ngày đội mũ lệch trừng mắt xéo, hai bả vai hếch lên suýt thì cao hơn mái hiên, mở miệng ra là đạo lý giang hồ giả nghĩa giả nhân, nào là "Thà mất giang sơn chứ không thất hẹn cuộc hẹn", "Chó khôn giữ ba xóm, hảo hán giữ ba làng", mấy câu này đều là tôi học từ cậu ta.

Mỗi ngày cứ gặp mặt là chẳng biết cậu ta bốc đâu ra lắm đoạn văn thế, hôm nay ai tỷ thí với ai, ngày mai người chỗ nào với chỗ nào đập phá lẫn nhau... Cậu ta là nhân vật si mê chuyện chơi bời quậy phá nhất, hễ nhắc đến đánh nhau là từ trong tâm phát ra sự hưng phấn không kìm chế được, cản còn không kịp, máu chiến hơn bất kỳ ai. Chuẩn bị hung khí này, xem địa hình trước này, gom người gom độ này, đều là một tay cậu ta chạy ngược chạy xuôi bận rộn.

Nhưng có một điểm thế này, tên này gan thỏ dạ sói, đừng nhìn hắn ta lúc nào cũng hung hãn như Trương Phi, nhưng hễ thực sự muốn động thủ là lập tức lôi quan hệ ném tên tuổi ra, có thể dùng mồm thì tuyệt đối không động thủ, đây cũng là điểm sau này tôi coi thường hắn nhất. Cho đến tận hôm nay, tôi vẫn cực kỳ coi thường những kẻ ở ngoài đường có chút xíu ma sát nhỏ là lập tức lấy điện thoại ra gọi, cứ như một cuộc gọi có thể gọi tới cả một tập đoàn quân vậy. Chuyện nào ra chuyện đấy, bất đồng ý kiến không nói rõ được đạo lý thì nên động thủ thế nào cứ động thủ thế ấy, đều có khí phách cơ mà, hai bên thực sự động thủ thì tất sẽ phân định cao thấp, có một bên muốn bớt việc thì chẳng dựng lên nổi.

Bảo Kiệt chính là cái loại đập bàn hù dọa mèo mà thôi, hắn mà không dọa được đối phương, động thủ cái là kẻ chạy đầu tiên chắc chắn là hắn, rất nhiều lần đều như vậy, nhưng đây là chuyện sau này, tạm thời không nhắc tới.

Lại nói đến Lão Tam — tên đầy đủ là Trương Nghi, gia cảnh khó khăn nhất trong đám anh em. Nhà có bốn anh em một cô em gái, toàn bộ đều trông cậy vào bố cậu ta và cậu ta kiếm tiền nuôi gia đình.

Đại ca của cậu ta là một mọt sách, nhị ca cũng lăn lộn bên ngoài, nhưng lớn hơn chúng tôi rất nhiều, chỉ coi chúng tôi như trẻ con, không dẫn chúng tôi chơi cùng. Dưới cậu ta còn một đứa em trai và một đứa em gái, lúc bấy giờ đều còn nhỏ. U già tuy là một phụ nữ nội trợ, nhưng rất coi trọng thể diện, lại đặc biệt bênh con, điển hình của kiểu "tọa địa pháo".

Cả nhà đi ra mặc quần áo rách rưới, vá chằng vá đụp, nhưng có một điểm thế này, nhà người ta cái miệng rất mạnh, nỡ ăn nỡ uống, vất vả lắm kiếm được ít tiền đều tống hết vào cái miệng. Trong nhà nghèo rớt mồng tơi thế nào đi chăng nữa, nhưng hễ xốc nồi lên, tuyệt đối không hầm gà thì cũng hầm thịt. U già của cậu ta đối với chúng tôi cũng cực kỳ tốt, không gọi tên chúng tôi, mở miệng ra là "con ơi" câu nào ra câu nấy.

Lão Tam ăn uống ngon nghẻ, là một gã béo trắng, có tâm cơ, không ồn ào, nhìn thấu sự đời, hiếm khi nổi giận, lúc nào cũng cười mặt chào đón, trong lòng phân định rõ ràng. Tóc xõa ngang vai, mắt híp thịt mỡ, nói chuyện cười trước, bàn luận đầu ra đấy, mặt mũi tuyệt đối có thừa.

Mấy anh em chúng tôi ai có chuyện gì, cậu ta chắc chắn là người đến đầu tiên, quan hệ giao thiệp rộng rãi, rảnh rỗi thích ở cùng một đám ông lão ngoài cửa, thích nghe các ông lão kể về "luận điểm giang hồ" của Thiên Tân vệ ngày xưa.

Một con người như cậu ta, thế nhưng lại là kẻ tâm ác thủ lạt nhất trong số chúng tôi. Nhìn cậu ta ngày qua ngày đối xử với ai cũng hòa khí, hễ đánh nhau là cậu ta chắc chắn xông lên đầu tiên, ra tay ác nhất, đánh nhau dũng mãnh nhất. Hơn nữa trước khi đánh nhau, cậu ta sẽ phân tích hình thức, được mất, hậu quả, đường lui... của trận đánh này cực kỳ rõ ràng, ở bên cạnh Lý Bân chính là vai trò quân sư.

Người thảm nhất trong nhóm chúng tôi cũng chính là cậu ta. Khoảng những năm 1990 mấy, tôi đã nhìn thấy "Lệnh truy nã" về cậu ta trên đường Sơn Tây, vì vụ án cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, sau đó đã bị xử tử hình rồi, ô hô ai tai!

Lượng Tử — cậu ta nhỏ tuổi nhất trong số mấy người chúng tôi, vóc dáng cũng nhỏ nhất, tinh quái kỳ quái, nói nhiều, cái miệng ngày nào cũng không rảnh rỗi, lại còn bị tăng động, người cũng không yên tĩnh. Ở nhà là bảo bối, bên trên có bảy chị gái mà chỉ có mỗi cậu ta là tiểu đệ duy nhất, bạn nghĩ xem cậu ta được cưng chiều thế nào ở nhà?

Miệng nhanh nhẹn, chân tay lanh lẹ. Đừng nhìn cậu ta ở nhà nói một không hai, nhưng ra ngoài tụ tập với chúng tôi, lại trở thành tiểu sai vặt chạy ngược chạy xuôi. Chạy vặt này, ra ngoài mua thuốc lá này, đều là việc của cậu ta. Chỉ vì cậu ta vóc dáng nhỏ bé, không nổi bật, thế nên hồi đó chúng tôi ra ngoài ẩu đả quần chúng đều để cậu ta mang theo hung khí, nhìn thoáng qua thì giống như trẻ con, trên người mang hung khí thì không dễ bị chú ý.

Cuối cùng lại nói đến tôi nhé, tôi moi tim móc phétt nóng hổi móc ra để giải bày với các vị về quá khứ trước đây của tôi. Tôi nghĩ trong số các vị, có người lớn tuổi, có người nhỏ tuổi, đều đừng cười chê những việc làm của tôi khi còn trẻ, chúng ta cũng đừng nâng cao quan điểm bàn chuyện đúng sai. Dẫu sao cũng đã qua ba mươi mấy năm rồi, chính là hôm nay sống đã thông suốt, điềm tĩnh rồi, mới dám cả gan lải nhải chuyện cũ rích của tôi đoạn này, để các bạn bè nhỏ tuổi hơn tôi có được cái hiểu và nhận thức đại khái về khoảng thời gian đó.

Phố xá cũ láng giềng xưa, bạn bè cáo mượn oai hùm đều quen gọi tôi là Mực Đẩu nhi (Mực Tàu), mực của con mực, đó là biệt danh của tôi.

Trước kia nhà chúng tôi là một đại gia tộc trong thành cổ, sau này suy tàn. Nhà chúng tôi trước đời tôi, mấy đời ngược lên trên đều làm nghề giáo dục, ông nội tôi là giáo viên lâu năm của trường trung học Thiên Minh, bố tôi từng làm việc ở trường trung học số 36, trung học Loan Đẩu, trường điểm nhì Đông Môn Lý.

Chẳng hiểu thế nào, đến đời tôi, trong nhà lại xuất hiện một "nghịch tặc" như tôi!

Thực ra hồi tiểu học tôi còn khá ngoan ngoãn, lên cấp hai, tuổi dậy thì, tuổi nổi loạn nối đuôi nhau kéo đến, định lực tiêu tan hết, ngày nào đi học về cũng trân trân nhìn đám chơi bời quậy phá từng tốp từng nhóm chặn đường cướp tiền ở cổng trường, kết bạn thành đôi.

Tên gọi kết bạn yêu đương giữa nam nữ sinh bị chặn lại ở Thiên Tân vệ lúc bấy giờ gọi là "đắp bạn". Loại nữ sinh không học hành đàng hoàng ở trường, có ý định chơi bời quậy phá một chút thì gọi là "tiểu hóa" (đồ chơi nhỏ), kẻ chơi bời kết bạn với những nữ sinh như thế gọi là "giá hóa".

Có đôi khi tôi cũng rất hâm mộ tạo hình này của bọn họ, nhưng lúc bấy giờ tôi vẫn coi như ngoan ngoãn, những người có thể chơi cùng tôi cũng chỉ là mấy đứa trẻ ngoan ngoãn khác, thế nên không thể bước chân vào vòng tròn của những băng nhóm nhỏ này cho đến một ngày tôi bị chặn đánh ở cổng trường, nếm mùi cay đắng, tôi mới bước lên con đường này.

Tính cách của tôi lúc đó cực kỳ hướng nội, trong số các bạn nhỏ ở tiểu viện đại tạp hán là "thổ phỉ trầm tính" nổi tiếng, lớn lên cũng vậy, cả ngày chẳng thấy tôi nói chuyện, nếu bạn không chủ động nói chuyện với tôi, tôi có thể cả ngày không thèm nhấp môi. Nhưng tôi làm việc gì cũng không màng hậu quả, hễ máu dồn lên não là chuyện gì cũng dám làm, gan lợn dạ chó, từng đánh cược ngủ trong nhà xác với người khác, trèo ống khói nhà máy.

Tôi còn có một tật xấu, chính là từ nhỏ đã biết rằng, dù chuyện lớn đến đâu, có thể tự gánh vác thì tự gánh vác, không mang rắc rối đến cho người khác. Ngay cả trong lúc tôi và Lý Bân thân thiết nhất, miễn là chuyện do chính tôi gây ra thì tôi quyết không tìm người khác, thậm chí không nói cho họ biết, có thể tự mình giải quyết thì tự mình giải quyết, để người khác giải quyết thì đành chịu nhận thua.

Chính tính cách này đã khiến tôi sau này không ít lần chịu thiệt, dẫu vậy tôi chưa từng hối hận chút nào!