1

Từ hôm ở tỉnh Q về tôi vẫn có áy náy trong lòng, thì sáng nay điện thoại của Lưu Văn Đằng báo Diệu Thúy đã về nhà rồi. Anh ta còn nói, nhà trường định kỷ luật cháu, nhưng anh đã phải gặp riêng thầy hiệu trưởng, nể mặt ông ta đã hứa là sẽ giải quyết ổn thỏa, cho nó tiếp tục học. Nhưng thần thái của cháu có vẻ chưa được ổn định, sẽ phải khuyên răn dần dần. Còn chuyện của Bích Thuận thế nào? Tôi hỏi. Cũng ổn thôi ạ- Anh ta trả lời ngay có vẻ muốn lấp liếm cho qua chuyện- Em chào thầy, chúc thầy khỏe, nhiều phát kiến mới cho khoa học!

Vừa cúp điện thoại, thì ngoài cửa vọng vào tiếng đứa trẻ bán báo rao:

- Báo đây. Báo đây. Có tin sốt dẻo về một vụ lạm dụng tình dục chưa từng có ở tỉnh Q…

Tôi vội chạy ra gọi mua một tờ. Trang cuối, mục trật tự an ninh nổi bật dòng tin: “Thầy hiệu trưởng gạ tình học sinh. Công an tỉnh Q vừa khởi tố điều tra vụ ông Dương Tiến 58 tuổi là hiệu trưởng trường phổ thông trung học thị xã đã bị phụ huynh kiện lạm dụng tình dục, mua dâm học sinh. Cùng bị thẩm vấn còn có cô Nguyễn Thị Bích Thuận, 20 tuổi, bị khép vào tội môi giới mại dâm. Cô này khai từng có quan hệ tình dục với thầy…”. Tôi nghĩ: cái gì phải đến đã đến. Bích Thuận vô tình hay hữu ý đã phạm vào tội danh môi giới mại dâm, nhưng thủ phạm, người đẩy cô vào con đường đó chính là tay hiệu trưởng tồi tệ ấy. Còn có những tòng phạm khác là những kẻ có chức, có quyền, có tiền ở tỉnh này mà báo chí đã nêu ra thì sao? Hai trong số đó Bích Thuận đã cho tôi biết tên, có cậu học trò tiến sĩ và ông chủ tịch huyện P. Từ hồi trẻ tính tôi đã vậy, yêu ai chỉ muốn gần gũi họ, ghét ai thì như xúc đất đổ đi. Ông bạn ở Hội văn nghệ dân gian bảo, vì tính đó cậu không làm lãnh đạo được. Lãnh đạo là phải biết giấu những cảm xúc thật của mình, để thuộc cấp hoặc đồng cấp không biết là mình đang yêu ai, ghét ai và không biết mình đang nghĩ gì. Giờ đây tôi bỗng thấy xót xa cho đứa con gái tội nghiệp của mình, có một thời nó yêu và tin anh ta với trái tim trong sáng đến thế. Vậy mà đêm qua tôi lại mơ thấy Đỗ Quyên về, tươi tắn, trẻ trung và nó vẫn nhắc đến người mình yêu một cách trìu mến. Tôi lại có lần còn mơ thấy bà vợ cả ghen của mình nữa, vẫn là nét mặt đau khổ bà nói lời xin lỗi. Tôi đã bỏ qua chuyện ấy từ lâu rồi, sao bà vẫn nhắc lại làm gì…

Có tiếng chuông reo ngoài cổng. Căn nhà hai tầng của tôi biệt lập với xung quanh bằng hàng rào cây xanh. Ngôi nhà lúc nào cũng kín đáo, im ắng. Từ dạo tôi nghỉ quản lý ở Viện rất hiếm khi có khách đến đây. Khi ra mở cổng, không thể tin được, khách lại là người bạn gái thời niên thiếu: Kim Thanh. Đã mấy năm nay chúng tôi không gặp nhau. Bà cùng tuổi, mà trẻ hơn tôi nhiều, tóc vẫn đen nhánh (có lẽ do nhuộm), ánh mắt, miệng cười trẻ trung và giọng nói vẫn nhẹ nhàng, thanh thoát như thuở nào.

- Em không gọi điện trước-Bà vui vẻ nói ngay- vì muốn tạo cho anh một sự bất ngờ đấy.

Chúng tôi vào nhà. Kim Thanh nhìn quanh trong nhà, rồi nói ngay:

- Đồ đạc vẫn là những thứ ngày xưa chị sắm, không có cái nào mới, đúng không?

- Thì em bảo- Tôi cười- chỉ cần có cái tivi xem tin tức, cái tủ lạnh để thức ăn khỏi ôi thiu, cái nồi cơm điện cắm hai lần mỗi ngày, cái xe máy để đi lại. Đủ quá còn gì. Gia đình nhà em dạo này thế nào?

- Em có mỗi thằng con trai làm ở Viện Toán- Kim Thanh nói- Năm ngoái được một trường đại học ở Pháp mời sang giảng dạy, nó đã đưa cả vợ con sang đấy.

- Còn ông xã em? Tôi hỏi.

Kim Thanh ngồi im lặng, mãi sau mới trả lời:

- Anh ấy bị ung thư phổi đã mất cách đây ba năm rồi. Vừa cải táng xong.

Tôi sững sờ, nói:

- Sao em không cho anh biết tin để đến chia buồn?

- Tang gia bối rối, nhiều bạn bè cũng trách như anh đấy. Em xin lỗi.

Hồi Đỗ Quyên mất, rồi bà xã tôi mất, vợ chồng Kim Thanh đều đã đến an ủi, giúp tôi rất nhiều việc trong tang lễ, vậy mà tôi lại đối xử với bạn bè vô tình như vậy. Nhìn người bạn học thuở ấu thơ giờ tuổi cũng đã ngoài sáu mươi đang rơm rớm nước mắt, tôi không khỏi chạnh lòng. Năm tháng qua đi, sự hao mòn mất mát cứ đến với mỗi người mà không ai thể dự liệu được. Tôi vô tình lại động vào một nỗi đau của bạn.

- Sao Kim Thanh không sang Pháp, ở luôn với con cháu bên ấy cho vui? Tôi hỏi.

- Cậu con em lúc sắp đi cứ nhùng nhằng mãi, muốn em cùng theo vợ con nó luôn- Kim Thanh nói- Nó bảo, mẹ một mình ở nhà chúng con không thể yên tâm. Em phải động viên cháu mãi. Con còn trẻ, đang lúc sung sức, sang đấy mới có điều kiện để phát triển theo con đường khoa học. Vợ chồng con cứ sang trước, ổn định rồi mẹ sang sau. Nói vậy chứ, em có đứa bạn con cũng định cư ở Tây, định sang ở lâu dài, sang được mấy tháng đã bỏ về, bảo là chẳng gì bằng ở nước mình, sang đấy văn hóa khác, phong tục tập quán khác, mình lại già rồi không sao hòa đồng được. Bọn trẻ nó mải mê công việc quên hết mọi thứ, chỉ có mình trơ ra chẳng biết làm gì, đi đâu, chẳng có bạn bè để tâm sự. Vậy chỉ nên sang chơi ít bữa rồi về.

Anh biết tại sao hôm nay em đến thăm anh không?

Tôi lắc đầu. Kim Thanh cười, nói tiếp:

- Đúng ngày này bốn mươi năm về trước, anh đang chuẩn bị đi B, em và đứa bạn đạp xe từ Hà Nội đến thăm anh ở thao trường tỉnh Q đấy.

- Vậy ư!- Tôi thực sự bất ngờ- Chính anh cũng chẳng nhớ. Ngày ấy Kim Thanh mới được vào Trường Y nhỉ. Thời gian trôi nhanh thế. Gặp lại nhau đều đã già cả rồi còn gì.

- Già thật rồi. Nhưng vẫn phải sống, phải làm việc- Kim Thanh nói- Anh còn mấy năm nữa thì về hưu?

- Còn hai năm nữa- Tôi nói- Nhưng sự nghiệp khoa học của anh thì hưu lâu rồi. Mươi năm trở lại đây anh có công trình khoa học nào đăng báo nước ngoài đâu, chủ yếu là đào tạo hoặc chạy dự án đầu tư nghiên cứu. Từ ngày vợ con mất, anh làm việc gì cũng cảm thấy hụt hơi, không thể đến nơi đến chốn. Mấy cô cậu tiến sĩ mình hướng dẫn thì đều bỏ nghề chuyển sang ngạch quản lý cả. Hồi mới về nước hăng lắm, tưởng có thể toàn tâm toàn ý cho khoa học, ruốt cuộc toàn sa vào việc sự vụ vụn vặt. Chẳng cứ mình, mấy anh bạn học ở Liên Xô ngày ấy, cũng bằng đỏ cả đấy, mà về nước bao năm chẳng có công trình nghiên cứu nào, chỉ chăm chăm chạy chức chạy quyền. Khi anh thôi Viện trưởng, tưởng là sẽ chuyên tâm với chuyên môn, cũng chẳng thể làm được cái gì đáng kể, mà ngày càng cùn lụi đi. Không biết bên ngành Y của em thế nào, chứ lĩnh vực khoa học công nghệ bên anh, không khí học thuật buồn tẻ lắm. Đáng lẽ phải liên kết nhau thành trường phái khoa học, trường phái này cạnh tranh với trường phái kia để thúc đẩy khoa học phát triển, thì ở chỗ anh cũng như nhiều cơ sở nghiên cứu khác, mạnh ai người ấy làm, thiếu thông tin, thiếu thực tế, kết quả thu được nghèo nàn, không xứng tầm. Có mạnh chăng là mạnh về bè phái, cánh hẩu. Hầu như ai cũng chỉ chăm chăm vun vén cho cá nhân mình…

Bỗng Kim Thanh nhìn tôi cười mỉm và nhẹ nhàng nói cắt ngang:

- Bao năm gặp lại sao toàn nói chuyện chuyên môn, thời cuộc nhiều thế! Thảo nào em thỉnh thoảng được bạn bè thông báo: về chuyên môn anh say sưa quên hết sự đời; về cách sống như thầy tu; còn về mối quan hệ chỉ khép kín trong cái tu viện này. Phải không nào?

Tôi cười xòa.

- Thôi, ta chuyển chủ đề- Kim Thanh nhìn thẳng vào mắt tôi và hỏi- Anh cứ định sống thế này mãi ư?

Tôi im lặng giây lát, trả lời:

- Làm sao khác được. Kim Thanh còn có con cháu để vui…

- Em cũng cô đơn lắm.

Nói xong Kim Thanh nhìn xuống hồi lâu. Rồi bà đứng lên lấy cái bình nước lọc trên bàn rót vào hai cốc, để trước tôi và cầm một cốc uống.

- Ấy- Tôi kêu lên- Có lỗi với khách quá, quên cả mời nước.

- Em đâu phải là khách- Kim Thanh cười và lại nhìn thẳng vào tôi, nói- Anh chưa trả lời em đấy.

- Chúng mình gặp lại nhau thì đã quá già rồi nhỉ- Tôi cố tình muốn làm cho câu chuyện được vui vẻ tự nhiên hơn- Thôi thì vì tình xưa nghĩa cũ, sắp tới ta nên năng gặp nhau hơn, được không nào.

- Đúng là tính cách con người hình thành từ khi còn trẻ, đến già càng không thể thay đổi được- Kim Thanh nói- Phan Lãng hãy thử thay đổi, cho khác với nếp cũ xem có được không nào.

- Kim Thanh bảo thay đổi thế nào?

-Thông minh như Phan Lãng mà điều đơn giản ấy không hiểu ư, hay cố tình không hiểu?

- Nói thế thì mình hiểu rồi- Tôi nói- Sao mà thay đổi được. Thời gian không cho phép thay đổi. Dường như mọi chuyện đều đã quá muộn. Thú thật, tuy anh không phải típ người bi quan, song cũng không phải típ lạc quan. Nói anh lâu nay anh sống như một thầy tu là đúng đấy.

Chợt chuông điện thoại trong túi Kim Thanh vang lên, bà lấy cái điện thoại ra, quay sang tôi nói: Xin lỗi, em nghe điện của cháu. Nét mặt bà bỗng trở nên tươi tỉnh: “Con đấy à. Con thế nào? Vợ con và hai cháu thế nào? Thế thì tốt rồi. Nhưng mẹ chưa thể sang ngay đợt này được đâu, mẹ định về quê chơi, đi thăm thú du lịch vài nơi, về rồi mới tính đến việc sang chỗ con. Có gì mẹ sẽ thông báo với các con trước một tháng để chuẩn bị. Vậy nhé. Gửi lời thăm vợ con và cho bà hôn các cháu nhé.” Xong, bà quay sang tôi:

- Em định đến mời anh cùng đi du lịch với em một chuyến. Đi Trung Quốc chẳng hạn. Hay đi đâu tùy anh chọn.

- Có hai người? Tôi bỗng hỏi lại một câu khá ngớ ngẩn.

- Còn mấy người nữa.

- Nhưng anh vừa nghỉ hết phép năm nay rồi.

- Với anh nghỉ thêm một tháng nữa, em nghĩ chắc cơ quan cũng chẳng có ý kiến gì đâu.

- Đúng là như thế- Tôi nói- Ở cơ quan lâu nay anh được hưởng cơ chế tùy nghi di tản mà. Song anh vẫn chẳng mấy khi lạm dụng điều ấy. Đi du lịch ư, anh rất thích đấy, nhất là lại đi với người bạn năm xưa. Nhưng…

- Không nhưng gì cả- Kim Thanh vội ngắt lời tôi- Anh thích đi đâu nào?

- Nghe anh trình bầy đã- Tôi nói- Vừa rồi có một vụ việc xẩy ra ở tỉnh Q tình cờ anh được biết, giờ công an đã vào cuộc…

- Điều ấy thì liên quan gì đến anh. Kim Thanh tỏ vẻ

sốt ruột.

- Có đấy- Tôi nói- Chuyện hơi dài, anh không tiện kể hết ra ở đây . Anh cần ở nhà để theo rõi tiến triển của sự việc em ạ. Có những điều bất công, điều vô luân đang diễn ra ngoài xã hội mà tình cờ anh được biết, tuy chẳng có liên quan gì trực tiếp đến mình mà chẳng thể bỏ qua. Như thế nếu có đi du lịch thì em thư thư cho anh, sau khi sự việc đã ngã ngũ anh sẽ bàn lại với em.

Vẻ mặt Kim Thanh thoảng một nét buồn sâu lắng. Bà nói chậm rãi:

- Phan Lãng vẫn như ngày xưa.

- Sao lại vẫn như ngày xưa?

- Dẫu anh là người luôn quan tâm đến người khác, rất có trách nhiệm với công việc chung, với xã hội - Kim Thanh nói-Nhưng hình như trong một tình huống cụ thể nào đấy của cuộc sống riêng tư, anh vẫn phải chịu tiếng là kẻ vô tâm, vô tình. Có lẽ đúng là chúng ta không có duyên với nhau, dẫu những kỷ niệm xưa em không bao giờ quên được. Dù sao em vẫn đợi, cho đến khi sự việc gì đó của anh giải quyết xong. Anh ghi lại số điện thoại của em đi.

Kim Thanh đi rồi, tôi bỗng thấy chống chếnh, giống hệt cái cảm giác của bốn mươi năm về trước khi chúng tôi chia tay nhau và tôi chuẩn bị đi B. Căn nhà này cũng cần có một người đàn bà lắm chứ. Chỉ cái bóng của họ thôi cũng đủ làm căn nhà đỡ lạnh lẽo. Những trách cứ của bà đâu có sai, về phương diện tình cảm riêng tư, tôi luôn là kẻ sống khô cứng, thậm chí là vô tình, nhạt nhẽo.

2

Anh trung úy cảnh sát hình sự thẩm vấn tôi cứ hỏi đi hỏi lại về các mối quan hệ của tôi với các quan chức và doanh nhân trong tỉnh. Vụ án đang được mở rộng ra các đối tượng khác. Tôi quá mệt mỏi và không muốn làm ảnh hưởng đến họ nên cố tình không nêu tên ai. Tôi bảo, đồng chí nên hỏi Bích Thuận thì hơn, cô ấy mới là đầu mối của các mối quan hệ.

- Anh nói lại lần nữa đi- Viên trung úy hỏi tiếp- Anh có yêu cầu cô ấy làm môi giới trong các quan hệ tình dục với các học sinh khác không?

- Không- Tôi nói dứt khoát- Tự cô ấy làm. Tôi không biết những việc cô ấy làm.

- Nhưng cô ấy lại khai chính anh bảo cô ấy tìm mối cho anh và các bạn anh.

- Không có chuyện ấy.

- Thôi được- Trung úy nói- anh cứ về suy nghĩ kỹ điều tôi vừa hỏi. Tuy anh được tại ngoại, nhưng không được đi đâu xa và phải giữ mối liên lạc thường xuyên với chúng tôi.

Vừa ra khỏi phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, tôi gặp cậu cháu họ bên nhà vợ, nó bảo:

- Cháu đã thẩm vấn Bích Thuận, cô ấy một mực nói là do chú xui tìm mối và mỗi lần như thế đều thưởng tiền cho cô ấy. Những nhà phát đơn kiện, chú đều tìm cách đưa tiền để họ rút đơn. Dù sao cũng đã có chỉ đạo, hồ sơ được lập sao cho có lợi nhất cho chú trong vụ này. Chú vẫn trả lời đúng như cháu đã dặn trước đấy chứ?

Tôi gật đầu.

- Mệt mỏi quá!- Tôi thở dài, thú nhận- Lúc làm những việc ấy thì quên hết mọi thị phi, chỉ đến lúc này mới thấy già mà dại.

- Cũng một phần tại dì cháu không quản chú- Nó cười nhếch mép- Dì cháu có điểm giống mẹ cháu, quá tự tin về mình và cũng không hẳn yêu ai hết mình, kể cả với bố cháu.

- Cháu nói vậy là làm sao?

- Ngoài cái bằng đại học cảnh sát- Nó nói- cháu còn có bằng thạc sĩ về tâm lý học tội phạm. Lâu nay cháu mắc bệnh nghề nghiệp, luôn xét đoán diễn biến tâm lý của những người xung quanh mình. Trong nhà, mẹ cháu là người quyết đoán, bố cháu thì nhu nhược, chẳng bao giờ có chính kiến. Vì thế thâm tâm mẹ cháu không coi trọng bố cháu. Từ bé cháu đã chứng kiến cảnh bố mẹ cãi cọ nhau luôn. Rồi một thời gian dài ông bà “chiến tranh lạnh” với nhau. Có lần cháu nghe mẹ mắng bố: Ông hèn lắm, đàn ông mà hèn, tôi đã dơ đi chẳng thèm nói nữa. Từ lâu cháu hiểu, ông bà đã ly thân song vẫn sống dưới một mái nhà, ăn cùng mâm và ngủ cùng giường.Từ lâu bố cháu đã là người khách lạ trong nhà dưới con mắt của

mẹ cháu.

- Như vậy mà cũng giống trường hợp của chú dì ư? Chú vẫn trọng dì và dì chưa bao giờ nặng lời với chú.

- Dì cháu đẹp và thông minh, rất tự tin là chú không bao giờ phản bội dì. Dì chỉ nghĩ đơn giản là không có người đàn bà nào hơn dì để chú say mê. Nhưng gần đây mấy lần gặp cháu, dì có nói khi biết chú đi lòng thòng dì buồn đấy, xấu hổ đấy, song vẫn muốn tỏ ra mình là người không nhỏ nhen, không thèm chấp nhặt, bởi dì luôn quan niệm chỉ có những kẻ yếu mới phải đi đánh ghen với người khác. Mà dì không muốn nhận mình là kẻ yếu. Tất nhiên sau những sự việc xảy ra, sự tự tin của dì đã sụp đổ và thâm tâm dì cũng không còn coi trọng chú nữa.

Trở về nhà, tôi vào nằm vật trên giường. Lúc tôi mở cổng, bà ấy biết tôi về mà không ngửng lên, không nói gì, cứ giả vờ lúi húi trồng rau ngoài vườn, mặc tôi đi qua sân vào nhà. Thằng cháu ở đội phòng chống tệ nạn nói đúng: bà hổ thẹn, đau lòng có người chồng tồi tệ như tôi!

Vụ việc bị báo chí khui ra, gây chấn động trong tỉnh. Ra đường, có người quen nhìn thấy tôi từ xa vội tránh như tránh hủi; có kẻ còn xầm xì với nhau khi tôi đi qua, cố tình nói to cho tôi nghe được: dơ lắm, gạ tình trẻ con đấy. Lần Huy Tuấn cuống cuồng gặp tôi khi con bé chân dài Thuỳ Mai đánh tiếng sẽ kiện, anh ta phải xì vội một bọc tiền và nhờ tôi thương lượng giúp, tôi có ý chê anh nhát như cáy, hơi tí đã sợ. Lúc đó, anh ta đã nói thẳng tuột: Chưa lộ thì ai cũng ngoan, cũng sạch cả. Mình nằm trong tổ chức, trong khi bao thằng nhòm ngó cái ghế của mình, chỉ đợi hở sườn là nó dùng lưỡi dao nhọn của tổ chức chọc chết tươi để đoạt ghế. Vậy nên phải bịt lỗ rò bằng mọi giá thầy ạ. Thì nay chính tôi bị đúng như nỗi quan ngại từ trước của anh ta: sự việc lộ ra, mất ghế, hình phạt nặng đang chờ! Hôm rồi, lãnh đạo Sở Giáo dục đã họp ra quyết định cách chức hiệu trưởng của tôi; tước luôn danh hiệu thầy, không được lên lớp; triệu về sở viết kiểm thảo và chờ phân việc khác. Đấy là tin từ sở đưa xuống, chỉ ít ngày nữa là quyết định sẽ về trường và cậu học trò phản thầy kia sẽ lên hiệu trưởng thay tôi. Chi bộ nhà trường cũng đã họp mấy buổi, có đại diện của Đảng uỷ cấp trên về dự. Tôi phải đọc bản kiểm điểm trước toàn thể đảng viên, có hai hình thức kỷ luật cùng được nêu ra: cảnh cáo ghi lý lịch và khai trừ vĩnh viễn, tôi tự nhận hình thức thứ hai, nặng nhất. Đến phần nghị án, cả chi bộ bàn cãi sôi nổi. Cậu hiệu phó là phó bí thư chi bộ (tôi vốn là hiệu trưởng kiêm bí thư chi bộ) chủ trì hội nghị, nổ phát súng đầu tiên: Thầy Dương Tiến đã vi phạm nghiêm trọng vào hai điều: đạo đức nghề nghiệp và pháp luật. Tiếc rằng chi bộ chúng ta đã không kịp thời phát hiện, giúp đỡ đồng chí, cảnh báo trước cho đồng chí tỉnh ngộ, mà đã để sự việc nghiêm trọng đến ngày hôm nay. Bản thân tôi vốn là học sinh của thầy, luôn luôn kính trọng thầy, sự việc xảy ra tôi cũng hết sức bất ngờ. Trước thầy từng là một trong các thần tượng của tôi. Nay thầy đã nêu một gương xấu để chúng ta biết mà tránh xa. Tôi đề nghị hình thức kỷ luật là cách chức cả về chính quyền và cấp ủy, khai trừ khỏi Đảng, còn những việc vi phạm pháp luật thì chuyển sang bên công an, viện kiểm sát truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tôi ngồi nghe trò kể tội, kết án mà như xát muối vào lòng. Quả cậu ta còn trẻ “võ” đã cao, cứ làm như không hề hay biết gì về tôi trước đó. Việc nó đến nhà cô bé dân tộc thiểu số kia xui viết đơn rồi cho tiền, tôi suy ra mấy nhà khác viết đơn cũng có bàn tay nó xúi giục. Tôi sai, tôi hở sườn, bị nó xọc dao, giành ghế là đáng đời lắm rồi!

Một thầy gần bằng tuổi tôi phát biểu tiếp theo cậu hiệu phó. Tôi chỉ đồng tình một nửa với đồng chí phó bí thư chi bộ thôi. Thời nay hủ hóa không còn là tội nặng như trước nữa các đồng chí ạ, vấn đề là đương sự đừng có đi quá đà. Tôi đã sống với anh Dương Tiến gần chục năm ở trường, thấy anh tận tuỵ, trình độ chuyên môn vững, nhiều năm đạt tiên tiến, đảng viên bốn tốt, dịp đầu năm chúng ta còn đề nghị ngành xét phong danh hiệu Nhà giáo ưu tú cho anh. Tiếc là lần này anh đã đi quá đà. Nhưng xét cả quá trình cống hiến cùng thành tích trong quá khứ đã đạt được của anh, tôi thấy cảnh cáo, ghi lý lịch là thỏa đáng.

Một số, nhất là các chị em thì phê gay gắt. Một cô giáo trẻ không kìm được cảm xúc, đã xỉa tay vào tôi mà nói: Nếu là ở nước Hồi giáo thì kẻ háo sắc như thầy mà ra đường là sẽ bị ném đá đấy! Một giáo viên nam cũng còn trẻ liền vụt đứng lên, quay sang cô giáo ấy, nói ngay: Đồng chí vì quá giận hành vi của thầy hiệu trưởng mà đã tự ý sửa luật của người ta rồi đấy. Luật Hồi giáo chỉ ném đá đến chết người đàn bà nào ngoại tình, còn đàn ông chúng tôi thì cho thoải mái hai, ba vợ. Cuộc họp đang căng thẳng, sau câu phát ấy của thầy giáo trẻ mọi người bỗng cười ầm, chỉ có tôi lúc đó đầu vẫn cúi gằm. Sao mà còn cười nổi nữa! Khi bỏ phiếu, không có hình thức kỷ luật nào quá bán, biên bản được gửi cả lên trên chờ Thị ủy ra quyết định cuối cùng. Nhưng tôi đã biết trước kết cục sẽ đến trong nay mai, một khi đã vào tù, mất quyền công dân thì mặc nhiên không còn gì nữa. Thân bại danh liệt rồi!

Tôi đã đánh mất tất cả. Giờ còn mặt mũi nào nhìn ai. Từ lâu trong nhà tôi đã trở thành người khách lạ, giờ ra ngoài là kẻ lạc loài, là con chiên ghẻ đáng phỉ nhổ. Tôi bỗng nghĩ đến cái chết. Cái chết mang lại sự giải thoát. Chết là hết mọi nợ nần, hết xấu hổ!

3

Tôi chưa về nhà ngay, mà đến nhà chị Bích Thuận trước.

Khi gần đến thị trấn, tôi bỗng thấy bồn chồn trong lòng, đó là cái cảm giác ngại ngần pha lẫn chán chường. Mình bỏ nhà đi mới hơn nửa tháng mà dường như là cả một đời. Ở dưới đáy của xã hội, đầy những cạm bẫy, nhớp nhúa, bệnh hoạn và tủi cực. Nay trở về lại cũng là không còn cách nào khác. Anh Quang Hanh bảo, em phải quên những ngày qua đi và tha thứ cho bố, tôi thấy khó mà làm được cả hai điều đó lúc này. Ngày bé tôi yêu bố, có lúc còn tự hào về bố, từ một công nhân bình thường trở thành giám đốc. Nhưng thật trớ trêu, càng lớn, càng hiểu hình ảnh đẹp của bố cứ phai mờ dần trong mắt tôi. Thật không thể tin nổi những người như bố, ông Dương Tiến lại có những việc làm tồi tệ như vậy, trong khi hễ mở mồm là rao giảng về đạo đức, về lối sống trong sạch, lành mạnh. Quả chị Bích Hường đã nhìn xa hơn tôi nhiều. Chị đang cố để có cái bằng, cái nghề sớm nhất về nước là tự lập được ngay, thoát khỏi ngay ngôi nhà quỷ ám ấy. Tôi thì chưa biết bao giờ có thể tự lập và trước mắt vẫn phải sống trong ngôi nhà quỷ ám ấy như một sự hành hạ tinh thần. Thật đau lòng, buồn tủi biết bao!

Vừa thấy tôi thấp thoáng ngoài cổng, chị Bích Thuận đã chạy bổ ra đón. Chị khóc, ôm lấy tôi nghẹn ngào:

- Chị có lỗi đã cho em biết một sự thật, vô tình đã đẩy em vào con đường ấy. Sao em dại dột tự đầy đọa mình thế?

Những ngày sống nhọc nhằn trên thành phố, không lúc nào tôi oán giận chị, mỗi khi nghĩ đến chị chỉ thấy thương thôi, cùng cảnh ngộ càng cảm thông với nhau hơn. Vừa vào nhà, ngồi trước mặt chị, tôi hỏi ngay:

- Chuyện của chị với ông Dương Tiến thế nào, cắt đứt dây dưa chưa? Ông ta còn ám chị không?

Chị nhìn tôi buồn rầu:

- Gay rồi Diệu Thúy ạ. Công an đã gọi chị lên thẩm vấn hai lần. Họ quy kết chị tội môi giới mại dâm. Ông Dương Tiến cũng bị thẩm vấn. Có nhiều đơn kiện ông lạm dụng tình dục với học sinh, còn có cả với đứa vị thành

niên nữa.

Tôi ngồi lặng, chợt nghĩ ngay đến ông bố bất hảo của mình, chắc là ông cũng bị liên đới. Tôi hỏi:

- Có cách nào gỡ không?

Lắc đầu, ánh mắt tuyệt vọng, rồi Bích Thuận hỏi lại:

- Những ngày qua em khổ lắm phải không? Chị đã trải trong chuyện đó, chị biết…

Tôi vội cắt lời:

- Sao chị biết là em làm chuyện đó?

- Ngay sau khi em đi chị đã lo điều ấy sẽ xảy đến với em. Em chẳng có lần nói với chị là trên thành phố không có ai là người thân à. Giận quá mất khôn, em lên đấy tứ cố vô thân lấy gì mà sống qua ngày. Với các cô gái trẻ đẹp bỏ quê ra thành phố hầu hết chỉ có sa vào con đường ấy. Thế rồi gần đây có người đến nói với chị là đã gặp em trong một quán đèn mờ.

Chúng tôi im lặng nhìn nhau hồi lâu. Dạo này Bích Thuận có béo lên, mặt đầy đặn hơn so với hồi sau khi đi nạo thai, nhưng ánh mắt thì vẫn vô hồn. Cái án nghiệt ngã kia đang treo lơ lửng trước mặt. Chị lẳng lặng đi pha cho tôi cốc cam vắt, bảo em uống đi cho tỉnh và hôm nay ở đây ăn cơm với chị, đêm nằm chị em mới nói chuyện được nhiều. Tôi lắc đầu, bảo đến thăm chị một lúc, phải về, chắc những ngày qua bố mẹ đã lo lắng cuống cuồng. Tôi hỏi:

- Lúc nãy chị nói, ai biết em trong quán đèn mờ?

Bích Thuận nói:

- Cứ nghĩ cuộc đời này toàn những kẻ vì tiền, những đứa đểu cáng, những thằng dâm dê, thế mà còn có những người tốt. Em có còn nhớ một ông tên là Phan Lãng không?

Tôi chưa bao giờ nghe cái tên ấy, nên lắc đầu.

- Sao ông ấy bảo đã gặp em ở cái quán tên là Phong Vị Quán trên thành phố? Bích Thuận hỏi.

- Ô!- Tôi nói- Có phải cái ông đầu hói đeo kính trắng trạc ngoài sáu mươi tuổi không?

- Đúng rồi!

- Lúc đó ông ấy có nói tên với em đâu, chỉ bảo ông là giáo sư. Ông giáo sư ấy tốt lắm. Chẳng hề quen biết, lại đoán biết em đang làm cái nghề mạt hạng ấy đã vào tận nơi hỏi han, khuyên em về nhà ngay và còn cho em tiền để về. Thế ông ấy cũng lên đây à?

- Ông ấy hỏi được ai đấy- Bích Thuận nói- biết địa chỉ của chị, rồi đi xe ôm đến nhà chị. Ông vào, cũng ngồi chỗ em đang ngồi ấy, hỏi là có phải chị chơi thân với em không và ông muốn biết cơn cớ nào em bỏ nhà đi bụi. Lúc đầu cũng e ngại, người dưng biết thế nào. Sau thấy ông thật thà lắm, lại rất quan tâm đến em, lo cho em. Ông còn bảo là em có gương mặt giống cô con gái của ông đã mất năm mười tám tuổi…

- Đúng rồi- Tôi cắt lời chị- Trong quán ông cũng nói như thế với em.

- Chị đã kể hết về em và cũng nói về hoàn cảnh của mình hiện giờ, đang bị công an thẩm vấn. Chị lo quá, chẳng biết bấu víu vào ai, lại thấy ông là người được trọng vọng, chắc là có thế lực mới cầu xin ông giúp chị qua khỏi cái hạn quan tụng này.

- Ông ấy có nhận lời không?

- Ông ấy nhận lời, song bảo bác cũng không biết làm thế nào để giúp được cháu tốt nhất. Bác có quen một người vốn là học trò cũ nay đang có chức sắc trên tỉnh, sẽ hỏi xem có thể giúp được gì không. Nhưng bác phải nói trước với cháu, qua sự việc cháu kể thì đúng là cháu đã phạm pháp đấy, khi giới thiệu những đứa bạn cháu cho các bạn của ông Dương Tiến. Như lời cháu kể, thì bác cảm thấy họ đang dồn mọi tội lên đầu cháu, gỡ tội cho vị kia, đấy là điều bất công. Bác không thể chạy tội cho cháu, dù có quyền hay có tiền cũng không thể làm như thế, song bác muốn sự công bằng trước pháp luật cho cháu, ai có tội đến đâu thì xử đúng như thế. Ông giáo sư quả là người chính trực, có lòng. Chị chấp nhận ngay và cầu xin ông ấy đừng bỏ rơi mình. Chị còn bảo, đấy bác thấy rồi cảnh nhà cháu, bố mẹ là dân nghèo, chẳng có của nả gì, tiền đâu mà chạy án, chỉ còn trông chờ vào sự công minh của luật pháp, xử đúng người, đúng tội thôi. Đến gần trưa, có người chắc là quan to trên tỉnh gọi điện cho ông và cho xe đến đón đi ăn tiệc.

- Chị có hỏi tên ông quan to trên tỉnh ấy không?

- Chị cũng quên không hỏi- Bích Thuận trả lời- Hôm rồi giáo sư Phan Lãng lại từ nhà gọi điện lên hỏi tình hình của chị, cũng hỏi là em đã về chưa. Hóa ra trên đời này vẫn còn có người tốt thế đấy. Chị đang nghĩ, nếu phải ra tòa không thuê luật sư biện hộ mà nhờ chính ông giáo sư ấy cãi cho chị, em bảo có được không?

- Ông ấy có phải nghề luật đâu. Tôi nói.

- Không học luật, nhưng ông có trình độ, có tấm lòng, chắc là ông sẽ nói được. Đấy là chị nghĩ vậy, chứ chưa chính thức nhờ ông. Mấy ngày nay bố mẹ chị lo lắm, hôm nay cả ông bà đều đi đến văn phòng luật sư nhờ tư vấn về pháp lý đấy. Ông Dương Tiến cũng có một lần liên lạc với chị, bảo là em yên tâm, thầy đã nhờ các bạn bè giúp, chỉ cần em nhận là do không am hiểu pháp luật có mấy lần đã tự động rủ rê bạn đi làm chuyện ấy. Tức là em chưa có ý thức về pháp luật chứ không phải cố tình vi phạm pháp luật. Thầy quen toàn người có chức có quyền cả, họ bảo nếu đưa vụ này ra xử cũng chỉ là giơ cao đánh khẽ thôi, cho hưởng án treo một, hai năm thôi, chứ không phải tù ngồi. Chị nghe vậy biết ngay là ông này định dỗ dành, rồi đổ hết tội lên đầu chị, chị bảo thẳng: Chính ông đã xui tôi và mỗi lần như thế xong xuôi đều cho tôi tiền, gọi là tiền lại quả. Ông mới là thủ phạm. Đến đấy ông ta cắt điện thoại. Mấy lần chị định gọi lại đều không được. Đến tìm, ông tránh mặt. Bọn người ấy hèn và đểu lắm em ạ. Chị nghe nói hội đồng nhà trường đã họp, phê phán ông ta ghê lắm, còn trên Sở Giáo dục cũng sắp ra quyết định cách chức và không cho giảng dạy nữa. Thật đáng đời!

- Lâu nay chị có gặp ông bô em không? Tôi hỏi.

- Không. Nghe nói bố em đang rục rịch chuyển lên tỉnh làm cái chức gì to hơn đấy. Nhưng vụ của ông Dương Tiến đã ra công luận, báo chí yêu cầu nêu đích danh những quan chức mua dâm học sinh đấy. Có nhà báo đến gặp chị hỏi, chị tránh không nêu tên bố em vì nghĩ đến em và Bích Hường. Nói thật, bố em cũng tệ, chuyên lừa dối mẹ em để đi lòng thòng. Nghe nói ông khát một đứa con trai nối dõi tông đường.

***

Ngày đầu tôi trở về, bố có vẻ mừng, chưa thấy trách cứ, cũng có vài câu hỏi han, khuyên nhủ, nhưng hễ nói đến vụ việc của ông Dương Tiến đang làm cả tỉnh xôn xao bàn tán thì ông lại lảng ngay sang chuyện khác. Tôi biết rõ lý do ông ngượng và lo lắng bồn chồn về vụ này.

Mẹ thì vừa thấy tôi bước vào nhà đã chạy đến ôm chầm, khóc, bảo là bố mẹ có lỗi để con phải chịu khổ như thế. Mẹ và chú đã về thành phố tìm khắp nơi mà như chim chích lạc rừng chẳng biết con ở đâu. Hôm rồi, theo chỉ dẫn của giáo sư Phan Lãng mẹ và chú cũng đến Phong Vị Quán, chủ nhà bảo là con về nhà ngay, đến hôm sau đã bỏ đi không sao liên lạc được. Nhìn mẹ gầy rộc, mắt thâm quầng tôi cũng xót xa, nhưng chẳng biết nói thế nào an ủi mẹ, tôi đã sai chứ mẹ nào có lỗi trong việc tôi bỏ nhà đi. Những ngày qua đối với tôi là một cơn ác mộng thực sự. Tôi còn không dám hé răng về chuyện đã định gieo mình xuống cây cầu dây văng ở Hòn Gai. Nếu tôi làm điều ấy thật, thì có lẽ giờ đây bố mẹ đau đớn đến tột cùng và người đời nguyền rủa đến mức độ nào!

Ngay sau khi gặp bố mẹ, tôi gọi điện cho Bích Hường. Trong điện thoại, chị tỏ ra rất giận khi biết tôi đã bỏ nhà đi như vậy. Rồi chị cũng an ủi, Diệu Thúy hãy quên hết chuyện cũ đi mà làm lại từ đầu, còn trẻ không việc gì không thể làm được, miễn là mình thực sự muốn đổi đời.

Đến lớp, thầy chủ nhiệm gọi riêng tôi lên văn phòng và nói khá gay gắt. Thầy bảo: Cho dù em bị ốm về thành phố điều trị thì cũng phải làm giấy xin nghỉ chứ, sao mãi sau mới thấy người nhà đưa giấy đến? Không nể bố em là lãnh đạo thì hôm nay thầy đã không nhận em vào lớp nữa. Cuối cấp, chương trình nặng, em đã nghỉ gần một tháng phải học ngày học đêm mới theo kịp được các bạn. Do đã có ý kiến chỉ đạo của thầy hiệu trưởng, em là trường hợp ngoại lệ được chiếu cố, giáo viên bộ môn sẽ phụ đạo thêm và cho kiểm tra riêng để có điểm tổng kết học kỳ một. Dù sao bây giờ em phải làm một bản kiểm điểm, nhận là ngay từ đầu đã nghỉ mà không xin phép . Có thể trong vụ này, thầy chủ nhiệm không biết chuyện tôi bỏ nhà đi, cũng có thể thầy biết, nhưng đã được thầy hiệu trưởng thống nhất ý kiến từ trước, để có lý do nói cho giáo viên và học sinh trong trường khỏi dị nghị, bàn tán. Tôi thầm hiểu, bố tôi đã lo lót chu đáo cho tôi khỏi bị đuổi học. Sau khi ở trường về tôi nhìn bố với con mắt cũng đã bớt đi sự giận hờn. Và tôi lại phải cố quên mọi chuyện chẳng hay hớm gì vừa qua, để ngày đêm vùi đầu vào cuộc học đuổi.

Hôm nay Chủ nhật. Mẹ vừa xách làn đi chợ, bố bảo tôi, ta ra sau vườn ngồi nói chuyện.

Đây là khu vườn rừng thoáng rộng nhiều cây đẹp, cây lạ, trong thị trấn không vườn nhà ai sánh được. Hồi gia đình tôi mới chuyển từ lâm trường về, thị trấn toen hỏen có hai dãy phố xá cũ dồn cả vào phía trong bám theo trục đường cái. Bố có tầm nhìn xa, xin cắm đất hẳn ra phía rìa cuối thị trấn, thả sức chiếm đất hoang, rào lại là thành sở hữu riêng. Buổi đầu khoanh lãnh địa, sơ sơ cũng ngót nghét một hec ta đất nhà vườn. Bố đã bỏ ra mấy buổi tối ngồi hí hoáy vẽ, bảo là sẽ quy hoạch đâu ra đấy. Có điều kiện đất đai rộng rãi tội gì chẳng vẽ vời bầy đặt cho hoành tráng. Có lẽ bố có khiếu về xây dựng kiến trúc (tôi nghĩ vậy, chứ hồi ở nhà có lần Bích Hường chẳng đã bĩu môi bảo với tôi: Khiếu kiến trúc trọc phú thì có đấy!). Sau mỗi chuyến công tác, họp hành thể nào lúc về bố cũng khoe cả nhà tấm ảnh vừa chụp, có khi là bức vẽ phối cảnh tự tay bố phác kiểu dáng kết cấu những công trình học lóm được ở nơi vừa đến. Bố luôn tỏ ra có ý riêng, không thích ai xía vào những chuyện mình định làm. Bởi thế toàn bộ khu nhà vườn hiện giờ đều là tác phẩm tự biên tự diễn, mà xem ra bố có vẻ mãn nguyện mỗi khi dẫn khách đi một vòng và “thuyết minh” về nó không biết chán. Phía trước cổng sắt, y trang mẫu cổng Phủ Chủ tịch trên Hà Nội. Cái sân rộng láng xi măng có thể đỗ dăm bẩy chiếc xe con, vẫn để chừa ra một diện tích khá rộng rãi để xây một khu bể nước hình quả trứng, bên trong đắp mấy hòn núi non bộ và thả cá vàng, rùa vàng. Trên phía thành bể đối diện với cửa chính của nhà, xây bức cuốn thư đắp nổi dòng chữ Nho “Đức Lưu Quang”. Bố giải thích: Theo thuyết phong thủy, cuốn thư án ngữ trước cửa ra vào để tụ khí tốt trong nhà, tránh tà khí bên ngoài đột nhập. Còn nghĩa câu chữ Nho là “Đức sáng truyền lại cho con cháu”. Bên cạnh sân có mảnh vườn chuyên trồng rau sạch, trang bị hệ thống vòi phun nước tự động như cách tưới vườn cà phê ở Tây Nguyên. Ngôi nhà của gia đình tôi thì không thấy nguyên mẫu ở nơi nào khác, bố bảo nó được trộn lẫn kiến trúc kiểu Gotic châu Âu thời Trung cổ với thánh đường Hồi giáo. Tọa lạc trên diện tích hai trăm mét vuông đất, nhà xây theo hình khối chữ nhật ba tầng, có thêm tầng hầm nửa nổi nửa chìm làm ga ra ô tô (mặc dù đến hôm nay bố vẫn chưa sắm ô tô riêng). Mái không bằng như thường thấy, mà đổ thành hai tấm bê tông cốt thép cực dốc hình chữ A, mặt phía ngoài tấm mái gắn chết ngói vẩy sứ mầu tiết dê. Mỗi phía tường nhà, trổ các hàng cửa sổ, ô văng bên trên cũng có mái dốc lợp ngói vẩy, còn ban công thì toàn bằng thép ống inox sáng bong. Tầng trên cùng, ở giữa ngôi biệt thự là một tháp bê tông nhô hẳn lên cao vượt cả phần mái phía sau, đỉnh tháp tạo hình một cái bầu tròn xoay xuắn ốc theo phong cách Ali Baba Ả Rập. Một cột thép nhỏ đầu nhọn hoắt cắm vào đỉnh chóp ấy, bố bảo có công năng vừa trang trí vừa chống sét.

Khu vườn phía sau cũng có những nét độc đáo không kém ngôi nhà. Bố nói là mình xuất thân con nhà lâm nghiệp, phải có cái vườn đủ kỳ hoa dị thảo. Hễ đi đâu có thứ cây gì lạ, cả cây lấy gỗ lẫn cây ăn quả, cả cây đặc hữu của địa phương lẫn cây mới di thực vào nước ta, bố đều tìm cách sưu tầm bằng được, có điều kiện là bứng cả bầu, buộc sau đít xe con mang về trồng trong vườn. Có một doanh nhân vì nhờ vả bố về một việc làm ăn lớn gì đó, đã gợi ý: Anh thích loại cây cỡ nào tôi cũng chiều? Bố nói chơi chơi: Phải mất hàng vài chục năm, trăm năm cây con mới thành cổ thụ, nhưng tôi thích ngay từ giờ đã có trong vườn một cây cao vượt hẳn những cây đã có khác, nổi bật trên nền trời để từ xa ai cũng có thể nhìn thấy. Vị doanh nhân liền thực hiện lời hứa, kỳ công bứng cả một cây chò chỉ cao vài chục mét, thân to cỡ cột đình làng trên rừng đem về trồng giữa vườn. Để làm được việc đó, ông ta phải thuê cánh sơn tràng hàng tuần liền đào quanh gốc chò một đường hào vẫn để chừa phần đất cho rễ phụ bám, đào sâu hàng mét theo chiều thẳng đứng của rễ cọc, rồi tìm cách kéo cho gốc cây lật rời ra. Cưa hết tán lá, cành nhánh, đặt con lăn đưa dần cả gốc rễ như thế xuống chân đồi. Lúc vận chuyển ông ta phải thuê xe đặc chủng. Cây chò nặng dễ đến vài tấn, phần rễ có bọc bầu đất to đùng, toàn bộ thân cây đặt nằm lên trên cái giá thép dài phía sau, chằng néo cẩn thận, phải mất thêm mấy ngày mới chở về đến vườn nhà. Rồi lại phải thuê một cái cần cẩu, bê đứng cây lên, thả gốc xuống cái hố lớn đào sẵn đã có lót phân mùn rác dưới đáy. Cây thẳng tưng, cao vút vươn lên bầu trời đúng như ý muốn của chủ nhà, nom như một cột cờ vĩ đại cắm sau một cái miếu vĩ đại. Chỉ một mùa mưa, “cột cờ” đâm chồi nẩy lộc, hai, ba năm sau đã ra cành nhánh, tán lá rậm rạp, trở về đúng với tuổi hàng trăm năm của nó ở rừng già. Bố còn mang đặt dưới gốc chò mấy cái ghế tựa xinh xắn làm bằng đá granitô, những năm vừa qua tôi và Bích Hường thường hay rủ nhau ra ngồi dưới tán cây chò học bài hay trò chuyện.

Bố nhỏ nhẹ bảo tôi ngồi cạnh mình trên ghế đá. Đang tiết lập xuân. Cây cối trong vườn đua nhau đâm chồi nẩy lộc. Mặt trời vừa nhô lên khỏi dãy núi xa mờ đằng Đông. Những tia nắng vàng lấp loáng trên tán lá ướt nhèm sương đêm. Có những hạt sương đọng vào nụ chồi non phía trước mặt tôi, bỗng chốc trở nên long lanh tựa viên ngọc bích. Đàn chim chào mào từ rừng bay về đậu ào lên đỉnh cây chò, tiếng gọi nhau lảnh lót, rộn rã như đánh thức cả khu vườn tỉnh giấc sau một đêm ngủ say. Đã lâu lắm tôi mới được nghe tiếng chim rừng hót, được nhìn thấy nắng đọng trên chồi non và được hít thở không khí thanh sạch của núi rừng buổi ban mai. Lòng tôi cũng nhẹ nhõm được đôi phần. Bỗng bố ngồi bên hỏi khẽ:

- Con nghĩ thế nào mà bỏ nhà đi như vậy?

Tôi vặt một lá cỏ cạnh ghế và vò nát, lát sau mới trả lời:

- Không biết chị Hường có bao giờ nói với bố không, con và chị ấy buồn về gia cảnh nhà ta lắm.

- Bố biết. Bố có lỗi với chị em con…

- Cả với mẹ nữa chứ. Những ngày qua con thương mẹ nhiều. Sao bố lại cứ luôn lừa dối mẹ? Từ hồi ở lâm trường bố đã như vậy rồi. Đến giờ con vẫn không quên được tiếng bố trong bụi sim nói với cô Ngát vườn ươm lúc chỉ có hai người với nhau trên đồi. Con vẫn nhớ tiếng nổ “bụp” của những cái phích bị bố đập trước mặt mẹ. Con vẫn nhớ…

- Thôi, - Bố gạt đi- con nhắc lại làm gì cho bố đau lòng. Bố muốn quên chuyện đó từ lâu rồi để làm lại từ đầu. Những ngày con bỏ nhà đi vừa qua, làm lương tâm bố cắn rứt nhiều lắm. Bố đã sai quá.

Tôi chợt nhìn sang, thấy đôi mắt ông âu sầu, ngấn lệ. Lần trước ông cũng khóc và cũng nói là rất ân hận, rồi lại tái diễn những việc tồi tệ, liệu lần này có lặp lại như lần trước không? Tôi bỗng nghi ngờ sự sám hối của ông. Trẻ con đến trường để học và để thầy sửa cho những thói hư tật xấu, chứ làm gì có trường dạy và uốn nắn cho người lớn như thế? Tôi tự nẩy ra câu hỏi ấy. Và chợt nghĩ ngay được câu trả lời: à phải rồi, có đấy, là nhà tù, người lớn phải vào tù là để sửa những lỗi lầm, bỏ những thói hư tật xấu của mình đã phạm phải ngoài đời! Ông Dương Tiến, chị Bích Thuận rồi đây sẽ phải ra tòa, liệu bố và mấy tòng phạm khác có phải đứng trước vành móng ngựa không? Tôi bỗng co rúm người lại khi nghĩ đến việc phải đối mặt với câu hỏi nghiệt ngã ấy.

- Con bị lạnh à?

Bố hỏi và quàng tay qua vai tôi, kéo tôi xích lại gần hơn. Tôi lắc đầu bảo con không lạnh.

Bố con cứ ngồi im lặng như vậy hồi lâu. Chỉ có lũ chim trên đầu thả sức cãi vã chí chóe. Mặt trời đã vượt lên cao và trở thành một vùng sáng lóa mắt. Có cơn gió mạnh thổi đến, cái lá chò màu vàng xuộm chợt rời cành rơi xuống trúng vai tôi rồi đậu vào mặt ghế. Có lẽ đây là cái lá vàng cuối cùng của mùa đông đã qua, tôi cầm nó lên ngắm nghía hồi lâu.

- Bố đã có quyết định chuyển hẳn lên tỉnh, nhưng không giữ trọng trách gì cả. Chỉ là anh cán bộ thường- Bố nói giọng buồn buồn- Như một hình thức kỷ luật. Đó cũng là cái cách cấp trên cách chức bố mà không cần công bố chính thức.

- Sao vậy?- Tôi hỏi- Nghe nói bố chuyển lên làm chức gì to trên ban tuyên giáo tỉnh cơ mà.

- Dự kiến ban đầu là vậy. Chắc đến chín chín phần trăm rồi. Nhưng chỉ vì vụ của ông Dương Tiến mà bị liên luỵ.

- Chị Bích Thuận nói với con là không tố cáo bố…

- Đúng là Bích Thuận không nêu tên bố trong danh sách nộp cho công an. Sau tìm hiểu, mới biết chính ông Dương Tiến tố bố, còn tố cả Huy Tuấn nữa. Mấy cuộc thẩm vấn ban đầu ông không khai tên ai, đến cuộc gần đây không hiểu sao ông đột ngột đưa ra một lô cái tên, nhưng chỉ có hai người là có bằng chứng do ông đã lén đặt máy ghi âm và chụp hình bằng điện thoại di động. Huy Tuấn đã thoát hiểm do được chuyển đi đúng lúc. Chỉ còn bố chịu trận. Dù sao bố đã mắc sai lầm và phải trả giá. Chuyện này bố chưa nói với mẹ và Bích Hường. Nhà mình đã quá nhiều chuyện buồn, bố không muốn làm cho buồn thêm nữa. Bố, mẹ cũng không bỏ được nhau. Tình yêu sét đánh, rồi sống với nhau ông chẳng bà chuộc, âu đó cũng là số mệnh bắt hai người phải chịu đựng nhau suốt đời như vậy. Mẹ có lần nói với bố: Ông mát tính trước đi, tôi cũng sẽ mát tính theo để cái nhà này trong ấm ngoài êm. Bố nhất trí, mỗi người nhường nhau một tí. Nhưng rồi nói thì dễ làm mới khó, chỉ được dăm bữa nửa tháng là mèo lại hoàn mèo. Tính xấu của mỗi người, thành thói quen rồi con ạ, sửa khó lắm. Nhiều khi bố nghĩ: nếu ngay từ đầu biết cái số không hợp nhau như thế, anh đi đường anh, tôi đi đường tôi thì là một nhẽ, ai cũng có hạnh phúc cả. Biết thì đã quá muộn. Bố đã bao lần đặt bút viết đơn ly dị, lại xé, chỉ vì nghĩ đến các con. Việc bố làm những chuyện dối lừa, không có nghĩa là bố không yêu, không thương các con. Chính vì các con mà bố mẹ không chia tay nhau. Bố chỉ mong con nghĩ lại. Đừng giận bố nữa. Thông cảm cho bố. Tha thứ cho lỗi lầm của bố.

- Nghe nói bố khát một đứa con trai?

- Có chuyện ấy- Bố nói chậm rãi- Hồi ở lâm trường nghĩ đến, mong mỏi và đã cố. Nhà có nếp có tẻ vẫn hơn. Chị Hường hơn con hai tuổi, lúc mẹ mang bầu con, hy vọng là thằng cu. Khi sinh con ra bố buồn mất đúng một tuần. Hễ có hai người với nhau là mẹ lại khóc, bảo em không biết đẻ. Ngày đó ngoài xã hội cũng đã thực hiện kế hoạch hóa gia đình rồi, quy định không sinh con thứ ba. Lâm trường ở rừng sâu, đời sống văn hóa nghèo nàn, nhiều nhà cứ đẻ đọa ra đấy con thứ ba, thứ tư. Ông giám đốc, ông thư ký công đoàn tuổi sàn sàn nhau, vốn đều đã có bốn, năm con cả trai lẫn gái từ thời chưa có quy định. Có lẽ vì vậy mà các ông tỏ ra dễ tính trong chuyện này, ai “vỡ kế hoạch” cũng không khiển trách, không trừ lương. Tranh thủ thời cơ, bố bàn với mẹ phải có “thằng cố”. Thế là từ khi con được hai, ba tuổi, bố mẹ cố mãi vẫn không đậu. Bố liền đưa mẹ đi khám, bác sĩ bảo có một u lành gì đó trong tử cung, nên mẹ khó thụ thai. Từ ngày chuyển về đây, đã bao lần định đưa mẹ lên Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cắt béng khối u đó hy vọng còn trong tuổi dễ đẻ. Lúc bố thu xếp được thời gian thì mẹ không đồng ý bảo sợ dao kéo lắm. Có ai bảo là để lâu u lành thành u ác, mẹ lo cuống quýt giục đi cắt thì bố lại bận việc. Thành ra về thị trấn đã gần mười năm rồi mà lần lữa mãi, không đưa mẹ đi bệnh viện phụ sản được. Tuổi già xồng xộc đến, theo thời gian, cơn khát con trai của bố hình như cũng tắt dần. Thôi, đành là cái số khi chết không có thằng đội nùn rơm, chống gậy!

- Sao bố còn hay làm những chuyện lăng quăng để người ngoài dị nghị?

- Đứng đầu một huyện có vài vạn dân, bố cũng là “đầu gà”, có câu đầu gà hơn đuôi voi. Từ ngày về đây, đúng là đổi đời. Có lắm mối quan hệ, có nhiều bổng lộc. Nay người này chiêu đãi, mai người khác chiêu đãi, cũng có khi mình chiêu đãi thù tạc với đối tác làm ăn, với bạn bè. Mọi chuyện sau các cuộc chè chén no say bao giờ cũng đến khoản “vui vẻ”, chỉ đơn thuần là thư giãn, giải trí. Đối với cán bộ cấp tỉnh, cấp trung ương về đây công tác, “đầu gà” cỡ bố là điếu đóm, làm anh chạy cờ cho người ta thôi. Muốn đẹp lòng cấp trên, muốn được việc thì phải chơi đẹp. Nếu không chơi đẹp sẽ sớm bị bật sới ngay. Mà toàn là dùng tiền chùa chi vào các khoản đãi đằng cả. Vậy thì dại gì chẳng chơi để tồn tại, để được tiếng là chơi đẹp. Những người như bố thấu hiểu được cái đạo lý đó nên nhập cuộc khá nhanh. Ngày bé ở huyện P. bố từng là học trò cưng của ông Dương Tiến. Ông mấy lần đến nhà gặp ông bà nội con vận động cho bố đi học vì nhà mình ngày đó nghèo quá, mà bố lại học giỏi. Có lần ông gặp bố bị đói lả trên đường đi học về, đã lấy bánh mì cho bố ăn. Vì có nhiều việc làm nhớ đời với nhau, dẫu về tuổi tác hai người chênh lệch mà từ lâu bố và ông đã hợp cạ. Đến giờ, bố cũng không biết ông ấy lôi kéo bố hay chính bố lôi kéo ông ấy vào chuyện tệ hại vừa qua ở trường trung học thị xã. Nhưng, việc ông ấy đến phút chót đã tố bố, làm bố bất ngờ. Sinh tử có nhau như thế mà lại phản nhau được ư? Lúc đầu bố cũng giận lắm. Giờ nghĩ lại, mình làm mình chịu, bằng chứng còn sờ sờ ra đấy. Giận ông ấy cũng chẳng được gì. Nhưng vẫn muốn có dịp gặp ông hỏi thẳng về chuyện này hai mặt một nhời cho ngã ngũ. Bố cũng thương ông ấy, chỉ vì vui bạn vui bè mà bị sa đà, hệ luỵ như vậy. Chứ ông ấy yên bề gia thất lắm, không như nhà ta. Cũng lạ, bao năm ông sống mô phạm, gia đình hạnh phúc, mà trong phút chốc tay cũng dính chàm. Hóa ra vận mệnh trong đời mỗi người đã được định đoạt, chính trong khoảnh khắc người ấy đưa ra những quyết định. Đúng thì được hưởng, sai phải chịu, nhiều khi là thân bại danh liệt. Qua chuyện này, mới thấy người như giáo sư Phan Lãng là đáng nể, gặp hoàn cảnh nào, trước sau vẫn tính cách ấy không dễ bị ai lôi kéo. Ông ấy có thể có sai ở những việc khác, chứ không thể mắc sai lầm như ông Dương Tiến và bố, dễ làm cho mình trở nên tầm thường như vậy. Gia đình ta cũng phải hàm ơn vì ngay từ đầu ông đã quan tâm đến con, tìm cách giúp con sớm trở về. Hôm rồi ông còn gọi điện hỏi con đã về chưa. Chuyện này bố mới biết, hóa ra chú Huy Tuấn khi đang làm tiến sĩ đã yêu con gái ông, rồi chẳng may con gái ông bị tai nạn mất sớm. Không hiểu sao đã bao năm từ khi bà vợ mất, ông vẫn sống một mình? Bố định hôm nào có điều kiện về thành phố họp sẽ đến thăm ông ấy.

Bố cứ nói chuyện rì rầm bên tai tôi. Như đang tâm sự với một người bạn cùng trang lứa. Như những điều vừa nói ra cũng vơi bớt được nỗi khổ tâm từ lâu chất chứa trong lòng. Chưa bao giờ tôi thấy bố lại đối xử bình đẳng với con cái như thế, thành thật như thế và điều này đã làm tôi bất ngờ. Dường như tôi đang có một ông bố khác!

Sống mũi tôi bỗng thấy cay cay. Một giọt lệ trong mắt tôi chợt nhỏ xuống cái lá chò vàng của mùa đông đã qua mà tôi đang cầm trên tay. Tôi xúc động vì sự hồi tâm của bố, hay đó là giọt nước mắt ân hận cho hành động nông nổi vừa qua của mình?