Chưa đầy chín tháng mười ngày

Khi còn nằm trong bụng mẹ

Sao con đã vội tò mò

Muốn đòi ra xem trời xem đất

Xem trời có giống bánh dày

Đất có giống bánh chưng?

Xem nước sông có thực lỏng không

Và xem đá có thực là rắn chắc?

*

Mẹ đau hộ nỗi đau toàn trái đất

Để sinh ra ba tiếng khóc đầy nhà

Ai dạy con mà con biết khóc?

Tiếng cười lần thứ nhất oa oa...

*

Cái con biết đầu tiên là ngọn lửa

Đêm ấy trăng sao trốn tránh con người

Khi hạnh phúc mẹ tìm dòng lệ nhỏ

Mẹ đừng khóc nhé mẹ ơi

Nếu mẹ khóc ngọn lửa trong nhà ta lúc đó

Sẽ đông thành đá mất thôi

*

Trong hai bàn tay mẹ khô héo

Con đã nằm trên đó suốt đời con

Mẹ cắt rốn cho con bằng dao têm trầu cũ kỹ

Chiếc nôi con là chiếc thúng tròn

*

Chưa đầy hai tuần lễ

Mẹ phải gánh con đi chạy càn

Một bên thúng con nằm chung bếp núc

Giặc đuổi đằng sau sao con khóc thét

Tiếng khóc đè gánh mẹ xuống nghìn cân?

*

Trời trên đầu con cong như bông lúa

Những vì sao làm hạt thóc con ăn

Đất dưới chân con phẳng như dải lụa

Mà sao đời mẹ tảo tần?

*

Dòng sông trước nhà ta là dòng sữa mật

Chân trời cũng một sắc phù sa

Mẹ vẫn nuôi con bát cơm pha nước mắt

Hạt mồ hôi mẹ nuôi mặt trăng, mặt trời, mặt đất

*

Mẹ nuôi con lặng lẽ như cây

Mẹ nuôi con lặng lẽ tháng ngày

Mẹ nuôi con như mặt trời nuôi cỏ

Mẹ nuôi con như rừng nuôi gió

*

Mẹ đi mò con ốc

Con ốc nằm ở đâu

Con ốc đi bằng đầu

Trú đời trong vỏ đá

Con ốc trốn vào rêu vào lá

Con ốc lẫn vào bùn ao

Mẹ biết nơi nào

Mà đi tìm con ốc?

*

Mẹ đi mò cua

Con cua giương cặp mắt

Cặp mắt nằm trên lưng

Suốt đời bò ngoài ruộng, ngoài bưng

Mẹ làm sao mà bắt

Hai gọng sắc kìm vào nhau

Con cua chạy bỏ lại càng trên tay mẹ

Rứt ra rồi mới đau!

*

Con cua mày trốn đi đâu

Mẹ đeo giỏ lội đồng sâu đi tìm

Bên trời bóng mẹ còn in

Tấm lưng mẹ đỡ muôn nghìn nắng mưa

*

Mẹ đi mò con tép

Con tép nhỏ lọt tay

Con tép chui vào quả bưởi

Có phải là con tép mẹ tìm đây?

*

Mẹ đi mò con cá ngoài sông ngoài đồng

Con cá bống mun như làm bằng trứng

Con cá bống mun ăn cùng gạo tám

*

Mẹ đi mò con cá trê

Con cá trê mới đẻ đã mọc râu

Ngạnh gai mang sẵn trên đầu

“Mẹ còn đi cấy đồng sâu chưa về

Bắt được con cá rô trê

Cầm cổ lôi về cho cái ngủ ăn”

*

Này con chim gáy, con chim sẻ

Sao mày thích mặc áo nâu

Sao mày thích đậu trên mái nhà của mẹ

Áo mẹ mang màu đất

Áo mẹ mang màu sứ màu sành

Áo mẹ mang màu mía mật

Áo mẹ chưa bao giờ lành

Nên áo con chưa bao giờ rách

Này củ nâu trên rừng

Mẹ Âu Cơ tìm được

Mẹ nhuộm vỏ cây thành màu bền chặt

Rồi mẹ mặc áo màu nâu

Đất buổi hồng hoang còn son rỗi

Còn trắng như phèn đen như bóng tối

Đất đã học mẹ rồi mang chiếc áo màu nâu

*

Khi mẹ ru con đất nước hình guốc võng

Khi mẹ ru con đất nước hình mũi sóng

Khi mẹ ru con đất nước mang hình chim Lạc đang bay

Khi mẹ ru con đất nước cong hình cái cày

Đất nước mãi là hình chữ S

Đất nước kẽo cà kẽo kẹt

Đất nước là mẹ đây.

*

Con ơi con ngủ cho say

Mặt trăng khuyết sẽ lại đầy mặt con

Bao nhiêu núi hoá chồi non

Mặt trời xuống để cho tròn mặt nôi

Con ơi mang lấy mặt người

Vịn vào vũ trụ tập ngồi tập đi

Nhưng giờ con phải ngủ đi

Có trời, có đất cũng vì có con

*

Con lớn lên như mùa hạ mùa thu

Con lớn như dây trầu leo vào tay mẹ

Con có lớn bằng cây cau cũng vẫn là đứa bé

Vẫn là đứa bé, vẫn là con

*

Cả bầu trời thu vào chum nước

Con cầm lấy làm gương soi

Mẹ ra đồng cấy lúa

Con làm đóm mạ chạy ra coi

Chân trời xanh, chần trời tím quá

Lưng mẹ là chân trời mẹ ơi

*

Khi mẹ đi cày đi cấy

Đất nước mang hình lưỡi liềm lưỡi hái

Đất nước mang hình chiếc ách trên cổ con trâu

Đất nước nhọc nhằn từ lâu

Đất nước không hề mệt mỏi

Sữa mẹ chắt ra từ đá sỏi

Những quả đồi như vú mẹ nghìn năm

Nuôi chúng con nhẫn nại

*

Con sẽ hát về mẹ mãi

Khi có mẹ trong nhà

Con không hề sợ hãi

Ngọn gió dắt con đi xa

*

Mẹ ơi mẹ vẫn ở nhà

Với mặt trăng nằm ngoài ngõ

Với chú Cuội ngồi gốc đa

Với tiếng gáy con gà như chiếc cầu vồng lửa

Với tiếng con trâu gặm cỏ rung đê

Khi mẹ nuôi con đất nước mang hình dòng sữa

Khi mẹ nuôi con đất nước mang hình bông lúa

Đất nước là bông lúa mẹ cho con.