Thắt nút dây - Làm chòi- Chặt cây - Xây cầu - Số đo cá nhân - Đoán chiều cao và khoảng cách
Người mở đường là những người đi đầu để mở đường trong rừng hoặc những nơi khác để người khác theo sau. Khi còn phục vụ ở Châu Phi, tôi chỉ huy một lực lượng trinh sát hùng hậu, và như mọi trinh sát, bằng mọi cách chúng tôi cố gắng phải thực sự hữu ích cho lực lượng chính hành quân theo sau chúng tôi. Chúng tôi không những phải tìm cách quan sát và phát hiện những động thái của kẻ địch mà còn làm những gì có thể làm để cải thiện đường sá cho người của mình, vì đường đi chỉ là một con đường nhỏ hẹp xuyên qua rừng già và đầm lầy. Thế là chúng tôi vừa là công binh tiên phong vừa là trinh sát. Suốt cuộc hành quân, chúng tôi đã dựng gần 200 cây cầu qua các dòng suối bằng cách cột các cây lại với nhau.
Nhưng lần đầu khi ra lệnh cho đội trinh sát làm công việc quan trọng này, tôi phát hiện ra rằng hầu hết người trong đội quân 1000 lính của tôi không biết dùng rìu để đốn cây, và ngoại trừ một đại đội khoảng 60 người, không ai biết cách thắt nút dây - đến cả các nút xấu cũng không biết nốt.
Cứu người bằng nút dây
Cách đây một vài năm, trước khi tôi đến Canada, một bi kịch đã xảy ra ở Thác Niagara. Lúc đó là giữa mùa đông. Người đàn ông cùng với vợ và cậu con trai 17 tuổi của mình đang đi trên một chiếc cầu đã bị băng phủ kín vắt qua một dòng sông chảy xiết về phía dưới thác thì đột nhiên cầu bắt đầu nứt rạn và rã ra. Hai vợ chồng ở trên một tảng băng trôi xa khỏi tảng chính và cậu con trai ở trên một tảng băng khác.
Vùng nước quanh họ đầy rẫy những tảng băng trôi như thế quay cuồng va đập vào nhau. Ba con người phó thác cho dòng nước còn chảy chậm ở quanh đó, nhưng chắc chắn nó sẽ dần mang họ xuôi đến cái thác khủng khiếp cách đó khoảng 1,6km. Những người trên bờ thấy được tình thế nguy hiểm của họ và hàng ngàn người đã tụ tập lại nhưng có vẻ như không ai biết làm gì để giúp họ. Bơi là không thể. Thuyền cứu hộ cũng chịu. Cứ thế ba con người khốn khổ trôi xuôi theo dòng nước khoảng 1 giờ. Rồi dòng nước mang họ đến dưới hai cây cầu bắc qua dòng sông chảy ngay phía trên cái thác.
Trên cây cầu cao khoảng 4.8m so với mặt nước, người ta thả dây xuống để đón đường ba người đang trôi dạt.
Khi họ trôi ngang qua, cậu con trai tìm cách tóm lấy sợi dây thừng, và những người ở trên tìm cách kéo anh ta lên. Nhưng lên được nửa đường thì cậu bé đáng thương không thể túm dây lâu hơn nữa, cậu đã ngã xuống dòng nước băng giá và không ai còn tìm thấy cậu nữa.
Người chồng trên tảng băng kia cũng túm được sợi dây và tìm cách buộc quanh mình người vợ để dù sao thì bà vợ cũng được cứu. Nhưng giờ đây dòng nước cuốn họ đi càng nhanh hơn. Tay ông tê cóng đến nỗi ông không thể buộc được sợi dây nữa. Nó rơi tuột khỏi tay ông.
Và vài giây sau đó, cả hai vợ chồng hết phải chịu khổ ải khi bị hút xuống dòng nước dưới con thác đang xoáy lộn dữ dội.
Nếu là em, em đã làm gì?
Việc qua rồi thì rất dễ nói, nhưng thảm họa này đáng để ta suy nghĩ. Nếu ở đó, em sẽ làm gì?
Một huynh trưởng hướng đạo người Canada kể với tôi rằng sau khi sự việc xảy ra, anh ta đi tàu hỏa và ở đó mọi người đang bàn tán về chi tiết vụ tai nạn. Họ không biết anh có liên quan đến hướng đạo. Một người nói:
“Này, tôi tin rằng nếu có Hướng đạo sinh ở đó, họ đã có thể tìm được cách để cứu những con người đáng thương đó”.
_49.jpg)
Người ta thường nghĩ: “Học cái trò đơn giản như thắt nút làm gì?” Đây là một trường hợp mà biết trò đó sẽ cứu được mạng sống của ba con người.
Khi được thả từ cầu xuống, lẽ ra sợi dây phải có một hay hai nút vòng cho nạn nhân tròng vào người, hoặc đút tay đút chân vào đó. Nhưng lúc đó dây không có nút vòng. Vì không biết làm nút ghế hay loại nút vòng nào khác mà ba người kia đã không thể tự cứu mình.
MỘT SỐ CÁCH THẮT NÚT HỮU ÍCH: (minh họa cho tranh bên dưới)
Reef or Square knot: Nút vuông hay nút thợ dệt: để băng bó vết thương hay buộc dây thừng.
Sheet band: Nút dẹt để buộc các dây có độ dày bằng nhau hoặc khác nhau
Fisherman knot: Nút nối dây câu để buộc hai dây trơn với nhau (dây câu, dây cước)
Clove hitch: Nút thuyền chài để buộc chặt giây thừng vào cột buồm hay trụ
Round turn and two half hitches: Dây chão và hai nửa nút thòng lọng để buộc dây thừng vào một cột trụ
Timber hitch: Nút gỗ để cố định đầu dây vào cột buồm hay khúc gỗ
Bowline: Nút ghế đơn để làm thành một thòng lọng không bị tuột ra. Dùng trong việc cứu hộ
Guy line hitch: Nút thòng lọng có thể kéo dài ra hoặc làm ngắn lại khi cần
Rolling hitch: dùng thay nút thuyền chài và nút thòng lọng ở trên
Sheep shank: nút cẳng cừu (hay còn gọi là nút chân chó) để làm ngắn và chặt dây thừng lỏng
Man harness knot để làm thòng lọng kéo
Fire man chair knot: nút ghế cứu hỏa có 2 thòng lọng để hạ người xuống
MỘT SỐ CÁCH THẮT NÚT HỮU ÍCH
MỘT SỐ CÁCH BUỘC DÂY (minh họa cho tranh bên dưới)
_50.jpg)
Square lashing: Kiểu Tháp vuông: Bắt đầu bằng nút thuyền chài. Sau đó buộc nhiều vòng quanh các góc vuông. Kết lại bằng một nút thuyền chài.
Diagonal lashing: Kiểu tháp chéo: buộc nút gỗ ở cả hai khúc cây, buộc vòng vào mỗi chạc cây, thắt chặt lại và cố định bằng nút thuyền chài.
Shear lashing: kiểu ghép cây: Buộc nút thuyền chài quanh một cây. Sau đó buộc vòng qua cả 2 cây, thắt chặt lại rồi cố định bằng nút thuyền chài ở một cây.
MỘT SỐ CÁCH BỆN DÂY
Back Splice: Bện lưng: để dây không bị tuột ra. Tháo các sợi ra, xếp chéo các sợi thành hình đỉnh chóp. Lần lượt kéo từng sợi qua sợi sát nó và xuống dưới sợi tiếp theo, ngược hướng với sợi chão to. Lặp lại 3 lần.
Short Splice: bện ngắn, dùng để nối hai sợi dây thừng. Tháo phần đầu của hai sợi dây to sau đó xếp 2 sợi đối diện nhau sao cho các sợi nhỏ bện chéo vào nhau. Kéo từng sợi qua sợi sát bên nó và xuống dưới sợi tiếp theo, ngược hướng với sợi chão. Tiếp tục với sợi của dây chão kia và cứ lặp lại như thế.
Eye splice: bện mắt để làm thành một thòng lọng ở đầu dây. Tháo đầu sợi chão, kéo thành một vòng đủ rộng theo nhu cầu. lần lượt nhét từng sợi vào sợi bên dưới nó, ngược hướng với sợi chão. Sau đó tiếp tục như cách bện lưng. Lặp lại 3 lần.
_51.jpg)
Hướng đạo sinh nào cũng phải biết buộc nút dây.
Làm nút dây tưởng như là một việc đơn giản nhưng có cách làm đúng và cách làm sai, và hướng đạo sinh phải biết cách làm đúng. Một mạng người có thể phụ thuộc vào một cái nút được buộc đúng cách.
Nút thắt đúng là nút không bị tuột cho dù bị kéo mạnh đến mấy và sẽ dễ dàng tháo ra khi bạn muốn.
Nút thắt sai là nút bị tuột ra khi kéo mạnh hoặc chặt cứng không tháo ra được.
Cách học hay nhất là tìm một người biết thắt nút để chỉ cho bạn. Bạn cần tập luyện rất nhiều nếu không bạn sẽ nhanh quên. Dùng dây thừng lớn hoặc nhỏ chứ không phải thứ dây thừng nhão nhoét hoặc dây giày.
Ở trang trước bạn đã thấy các loại nút hữu ích mà mọi hướng đạo sinh đều cần biết và cần sử dụng mỗi khi buộc dây.
Để đầu dây không bị xơ hoặc tưa ra bạn phải cuốn chặt đầu sợi dây lại. Đó là cuốn dây nhỏ nhiều vòng quanh thừng và cột khóa lại sao cho đầu dây không bị lộ ra. Có nhiều cách làm, bức tranh ở trang trước chỉ cho bạn cách dễ dàng và hiệu quả để buộc. Khi ở Tây Phi chúng tôi không có dây thừng nên phải dùng dây leo chắc và cành liễu mảnh hoặc loại thân cây dài dễ uốn và còn làm cho nó dẻo và dễ uốn thêm bằng cách giữ chân lên một đầu và dùng tay vặn qua vặn lại đầu kia. Cành cây liễu và cây phỉ rất mềm. Bạn không thể làm mọi loại nút với loại cành này nhưng thông thường có thể làm một nút gỗ.
GHI CHÚ CHO NGƯỜI HƯỚNG DẪN
Tập luyện
Thực hành việc thắt nút thông qua việc tổ chức thi đấu giữa các hướng đạo sinh xem ai buộc nhanh hơn, những người thua cuộc sẽ đấu lại với nhau cho đến khi tìm ra người buộc chậm nhất. Thông qua cách này (có thể dùng trong các hình thức tập luyện khác) người kém nhất sẽ được tập luyện nhiều nhất - và việc ganh đua để không bị là người chậm nhất cũng thú vị không kém khi nỗ lực để trở thành người giỏi nhất, người thắng cuộc.
Cuộc thi buộc nút thắt có thể được thực hiện khi trời tối, người hướng dẫn để đèn sáng một lúc và đọc tên các nút cần buộc, hoặc nếu là ban ngày thì có thể bịt mắt các đấu thủ.
Tập làm các mô hình cầu bằng gậy hướng đạo, sợi dây chão, tấm ván từ các hòm cũ.
Làm chòi
Để sống thoải mái ở trại, hướng đạo sinh phải biết dựng một nơi trú ngụ qua một hoặc hai đêm, hoặc một cái chòi nếu cắm trại dài ngày.
Việc dựng lều hay chòi sẽ tùy thuộc vào nơi cắm trại và thời tiết.
Xem gió thường thổi hướng nào để quay lưng chòi về hướng đó và dựng bếp trước cửa. Nếu cắm trại ở nơi có nhiều cây cối được phép chặt dùng thì có thể làm nhiều loại chòi.
Chòi là nơi trú ẩn ban đêm an toàn nhất. Cắm chặt hai cây xuống đất và gác một cây lên trên hai đầu. Gác lên một số cây nghiêng theo chiều gió với những cây ngang để làm mái , dùng cành cây, sậy, cỏ hoặc cành non hoặc bất cứ thứ gì để có thể lợp lên thành mái.
Chòi cho một người thì chỉ cần nhỏ, cao 1m, rộng 1m và dài 2m. Bếp lửa cách chòi độ 1.2m, bạn nằm dọc trong chòi và gần lửa.
Nếu chòi cho nhiều người thì cao tầm 2m, rộng 2.2m để mọi người nằm song song với nhau, chân quay về phía bếp lửa.
_53.jpg)
Lợp mái chòi
Khi làm mái thì bắt đầu từ thấp, lợp từng lớp, lớp sau trên lớp trước như khi lợp ngói. Làm như vậy thì mái sẽ không bị dột.
Để lợp mái có thể dùng cành cây thường xanh, hoặc cỏ, sậy, mảng cỏ, vỏ cây hoặc gỗ tấm (còn gọi là ván lợp) hoặc cành cây thạch nam nhỏ đan chặt với nhau.
Khi lợp xong lấy vài cành cây hoặc gậy to đè lên mái để giữ khỏi bị tốc lên khi gió thổi mạnh.
Các loại chòi khác
Nếu muốn làm một chiếc lều trọn vẹn, bạn có thể làm hai mái tựa trên cùng một cây gác ngang. Nhưng chòi một mái, với bếp lửa ở phía trước, là khá tiện đối với nhiều người. Một cách khác là dựa một cây xà nóc hoặc cột trụ nghiêng dựa vào một chạc cây nhỏ cao tầm 2m, đầu cây cột trụ cắm xuống đất cách gốc cây tầm 2.2m, phía gió thổi. Rồi gác cây lên trên hai bên cây cột trụ và lợp mái như ở trên.
_54.jpg)
Khi không có cây cột trụ bạn có thể làm theo cách như người dân bản địa Nam Phi - chất nhiều cây bụi, cây thạch nam thành vách tường hình bán nguyệt để chắn gió và đốt lửa bên ngoài.
Người Zulu dựng lều kiểu cắm cây dài thành một vòng tròn rồi túm các đỉnh và buộc lại. Sau đó họ dùng cây mềm dẻo đan ngang qua các cây đứng như làm một lồng chim. Rồi lợp với rơm rạ theo nhiều cách: tấm rơm rạ, đắp rơm rạ lên hoặc đan rơm rạ lên các cây đứng. Đôi khi người ta để một lỗ hổng trên chóp làm đường thoát khói.
Người da đỏ dựng lều “teepee” của họ bằng cách buộc vài cây trụ với nhau theo dạng kim tự tháp và làm mái với vải bạt và da thú kết lại với nhau.
Nếu lều hoặc chòi quá nóng trong trời nắng thì phủ chăn hoặc rơm lên mái. Vào mùa hè, nếu mái càng dày thì càng mát. Nếu chòi lạnh quá thì đắp cho chân chòi dày hơn, hoặc xây một vách đất cao tầm 30cm bên ngoài bao quanh chòi.
Đừng quên đào rãnh quanh chòi để khi mưa lớn ban đêm nước từ bên ngoài không tràn vào.
Dân bản đại Somali gọi loại lều này là “wab”.
Cây rìu của em
Một thợ rừng với cây rìu sẽ làm được rất nhiều việc. Muốn thạo sử dụng rìu thì trước hết phải biết dùng nó như thế nào, và tiếp đến phải tập luyện thì mới được gọi là thành thạo.
Chỉ người thợ tồi mới đổ lỗi cho dụng cụ, thế nên trước khi làm hãy chắc chắn rằng em có một dụng cụ tốt.
Cây rìu của em phải là loại để đốn cây, với đầu nặng khoảng 1.3 kg, cán rìu thẳng tắp từ đuôi đến đầu. Để kiểm tra, bạn nhìn dọc theo cán với lưỡi rìu để hướng lên trên. Nếu lưỡi không thẳng với cán thì việc đốn cây của em sẽ chỉ phí công.
Mài rìu
Rìu phải sắc, thật sự sắc chứ không phải chỉ có một cạnh sắc. Một cây rìu hơi cùn thì khó mà đốn cây được, cũng giống như một cây gọt bút chì cùn thì khó mà gọt được. Hãy học mài rìu với bánh mài (đá mài) khi ở thành thị, nơi có sẵn đá mài và có người để chỉ dẫn cho em.
Ở Ấn độ, khi vác dao đi “đâm lợn” (nghĩa là vác lao đi săn lợn rừng), chúng tôi mới thấy cần thiết phải có lao sắc như lưỡi dao cạo đến thế nào. Sau khi giết được một con lợn rừng, chúng tôi lại mài sắc lưỡi lao, để sẵn sàng cho lần đi săn kế tiếp. Chúng tôi không thể mang theo đá mài bên mình, mà chỉ mang theo một cây dũa mịn nhỏ để mài lưỡi lao.
Nhiều thợ rừng cũng mang theo một cái dũa như thế để mài rìu. Một ngạn ngữ của những người thợ rừng nói rằng “Anh có thể cho bạn anh vay đến đồng tiền cuối cùng, nhưng đừng bao giờ cho họ mượn rìu, trừ khi anh biết bạn anh là một người thạo nghề và sẽ không làm cùn rìu của mình”.
Bảo vệ rìu
Chỉ có thằng ngốc mới vung rìu lung tung, chặt vào cây, rễ và cành cây trên mặt đất. Làm thế là phá hoại các cây có ích và đồng thời làm cùn lưỡi rìu mỗi khi bị chặt vào đất đá. Và khi mỏi tay thì vứt rìu xuống đất bừa bãi khiến người khác vấp ngã và bị đứt ngón chân.
Khi không dùng rìu thì bửa rìu vào một gốc cây và để rìu cắm ở đó cho đến khi muốn lấy ra dùng lại. Hoặc làm một cái mặt nạ bằng cây cho lưỡi rìu, hoặc cho nó vào một túi da.
Sử dụng rìu
Một “lính mới” thường dùng sức mạnh không cần thiết và bổ rìu trượt mục tiêu. Nhìn thấy vậy một người thành thạo sẽ cười thầm và nhớ lại lần đầu mình cũng giống như thế, sau đó phải đau lưng mất vài ngày.
Người rành nghề có thể sử dụng rìu thành thạo cả tay trái và tay phải. Điều quan trọng là phải tập dượt.
_55.jpg)
Khi muốn đốn cây để dùng vào việc hữu ích, trước tiên em cần xin phép. Trước khi đốn phải chặt hết các cành cây có thể gây vướng víu khi bạn vung rìu và do đó có thể làm chệch mục tiêu. Còn phải dọn quang những bụi gai và bụi cây thấp có thể vướng chân bạn lúc nguy cấp. Đảm bảo những người xem phải đứng cách xa em để tránh cây đổ vào người.
Trước hết chặt một hốc lớn phía bạn muốn cây đổ, rồi chặt một hốc phía bên kia. Phải tính toán để khi cây đổ không đè lên cây khác hoặc mắc lơ lửng vào cành cây xung quanh.
Tạo hốc thứ nhất, hay còn gọi là “đầu chặt” bằng cách chặt làm dấu hai vết, khoảng cách vết trên và vết dưới bằng đường kính thân cây. Rồi chặt xen kẽ một nhát ngang vào bên dưới và một nhát nghiêng vào vết trên và móc ra khỏi hốc các miếng cây bị chặt rời. Chặt như thế sâu vào nửa thân cây.
Giờ đến chặt hốc thứ hai đằng sau hốc thứ nhất, cao hơn vết dưới của hốc trên chừng 8 phân.
Móc ra khỏi hốc các miếng gỗ đã bị chặt rời - một đống mảnh gỗ vụn sẽ khiến người đến đó nghĩ rằng một lính mới đã làm việc này. Chỉ cần lái nhát rìu đúng vào mục tiêu. Khi cây đổ, coi chừng cái hốc chặt thường bật lui khỏi gốc cây. Do do đừng bao giờ đứng ngay sau chỗ đó - nhiều lính mới đã bỏ mạng vì thế. Khi hốc cây kêu răng rắc và cây bắt đầu đổ nghiêng thì hãy di chuyển vừa theo hướng cây đổ vừa ra xa, cách xa gốc chặt.
Tỉa cành và đốn khúc
Khi cây đổ thì phải tỉa cành, nghĩa là chặt hết các cành nhánh, chỉ còn lại thân cây. Chặt từ gốc lên ngọn, chặt càng sát thân cây càng tốt.
Sau đó thân cây được chặt thành các khúc, còn gọi là đốn khúc. Chặt một hốc hình chữ V sâu vào nửa thân cây rồi lật cây chặt một hốc khác đằng sau hốc trước cho đến khi khúc cây rời ra.
_56.jpg)
Làm cầu
Trước đây tôi đã kể cho các bạn nghe chuyện các trinh sát của tôi ở Ashanti đã phải làm các công việc mở đường, phải xây gần 200 chiếc cầu mà chỉ dùng các vật liệu họ tìm thấy tại chỗ.
Có nhiều cách làm cầu khác nhau. Cầu của những người mở đường thường được làm bằng cách buộc các cây lại với nhau.
Ở vùng núi Himalaya người ta làm cầu bằng ba sợi dây chão vắt qua sông, cứ 1m kết với nhau bởi hai gậy hết hình chữ V, một sợi để bước đi, hai sợi kia làm tay vịn. Cầu này khi đi qua thì hơi sợ nhưng nó dễ làm và giúp bạn qua sông được.
_57.jpg)
_58.jpg)
Cách đơn giản nhất để bắc cầu qua một dòng suối hẹp và sâu là đốn một hai cây song song mọc trên bờ sao cho cây ngã xuống vắt qua dòng nước. Dùng rìu đẽo thẳng mặt trên của thân cây rồi làm tay vịn, và thế là bạn đã có một chiếc cầu tốt.
Cũng có thể dùng bè để vượt sông. Nếu nước cạn thì làm bè trong nước ven bờ, nếu nước sâu thì làm trên bờ. Khi xong bè, giữ yên đầu xuôi dòng, đẩy đầu kia xuống khỏi bờ và để dòng nước lôi nó xuống vào vị trí.
_59.jpg)
GHI CHÚ CHO NGƯỜI HƯỚNG DẪN
Việc mở một lớp học về nghề mộc, hoặc dạy các em về điện, nước hoặc các ứng dụng khoa học cơ bản để giúp các em biết thủ công sẽ rất có ích cho các em trong cuộc sống sau này. Nếu em không có đủ khả năng để tự dạy các em những môn này, hãy nhờ một người em biết đến thực hành cho các em vài buổi tối.
Hãy đưa các em đến một nhà máy thực sự để tìm hiểu về máy móc…
Dạy các em cách chẻ củi.
Dạy các em cách làm các đồ chơi máy móc bằng gỗ (từ một vài mảnh gỗ mẫu rẻ tiền). Qua đó các biết về máy móc cơ bản và sự khéo léo cần có khi sử dụng dụng cụ.
Số đo cá nhân
Những người mở đường phải biết chính xác số đo cá nhân của mình. Dưới đây là một bảng chi tiết các số đo trung bình của con người:
Đốt ngón trỏ hoặc bề ngang ngón cái: 2.5cm
Chiều dài gang tay từ ngón cái đến ngón trỏ: 20cm
Chiều dài gang tay từ ngón cái đến ngón út: 23cm
Từ cổ tay đến cùi chỏ (cũng là chiều dài của bàn chân: 24.5cm
Từ cùi chỏ đến đầu mút ngón trỏ (còn gọi là cubit): 43cm
Từ giữa đầu gối đến đất: 46cm
Sải 2 tay tính đến đầu mút ngón tay (gọi là sải) thì bằng xấp xỉ chiều cao của bạn.
Tim đập khoảng 75 nhịp mỗi phút, mỗi nhịp đập ngắn hơn 1 giây.
Bước chân: một bước dài khoảng 75cm, khoảng 120 bước thì bằng 90m
Các bước đi nhanh sẽ ngắn hơn các bước đi chậm.
Đi nhanh thì sẽ mất 16 phútdặm, hoặc gần 4 dặmgiờ.
Ước lượng khoảng cách
Hướng đạo sinh nào cũng phải biết ước lượng khoảng cách từ 1 inch đến 1 dặm hoặc dài hơn nữa. Nhớ chính xác số đo cá nhân của mình sẽ giúp bạn đo đạc được rất nhiều thứ. Bạn cũng nên khắc dấu lên gậy của bạn như 1 inch, 6 inch, 1 foot, 1 yard. Dùng thước dây đo để đánh dấu trước khi dùng gậy.
Ước lượng một đoạn đường đi thường bằng cách xem bạn đã đi bao lâu với tốc độ nào. Ví dụ như nếu bạn đã đi với tốc độ 4 dặmgiờ và đã đi trong 1.5 giờ thì bạn đã đi được 6 dặm.
Cũng có thể ước lượng khoảng cách bằng âm thanh. Nếu bạn thấy một khẩu súng bắn từ đằng xa, bạn có thể đếm số giây từ khi lửa lóe lên ở đầu súng cho đến khi nghe thấy tiếng nổ thì bạn sẽ biết bạn ở cách khẩu súng bao xa. Âm thanh truyền đi với vận tốc 365mgiây - như số ngày trong một năm.
_60.jpg)
Hãy kiểm tra lại những điều sau đây bằng quan sát của em:
Bạn có thể thấy rõ miệng và mắt một người từ khoảng cách 50 mét. Ở khoảng cách 100 mét mắt chỉ còn là những chấm. Ở khoảng cách 200 mét còn thấy được cúc áo và các chi tiết của bộ quần áo. Ở khoảng cách 300 mét có thể thấy được các cử động của cẳng chân. Cách 500 mét có thể thấy được màu sắc của bộ quần áo.
Với các khoảng cách lớn hơn thì ước lượng xem điểm giữa đó cách bạn bao xa, sau do nhân đôi lên để có cả khoảng cách. Một cách khác là lấy trung bình của khoảng cách xa nhất và gần nhất.
Vật thể có thể gần hơn so với thực tế khi có ánh sáng chiếu vào, hoặc khi nhìn qua nước hoặc tuyết, khi nhìn từ trên đồi xuống hoặc từ dưới lên. Vật thể có thể ở xa hơn khi ở trong bóng râm, khi nhìn qua một thung lũng, khi nên phông cùng màu, khi ta nằm hoặc quỳ mà nhìn, khi có hơi bóng trên mặt đất.
Đo chiều rộng của dòng sông
Cách đo chiều rộng của dòng sông là chọn một điểm X, ví dụ như một cái cây hay tảng đá, ở bờ bên kia đối diện với điểm A nơi bạn đang đứng (xem hình minh họa). Bước ví dụ như 90 mét dọc bờ sông, theo đường vuông góc với AX. Khi bước được 60 mét, đặt một cái cọc hay một tảng đá, gọi là điểm B. Khi đến điểm C, cách B 30 mét và cách A 90 mét thì quay lưng 90 độ về phía sông và đếm bước khi bạn đến một điểm D thẳng hàng với X và B. Số bước từ C đến D sẽ cho bạn một nửa khoảng cách của AX.
_61.jpg)
Ước lượng chiều cao
Hướng đạo sinh phải biết ước lượng chiều cao, từ vài mét cho đến ba ngàn mét hoặc hơn. Em phải biết ước lượng chiều cao của một hàng rào, độ sâu của một cái hố, độ cao của một đường đắp cao, một ngôi nhà, cây cối, ngọn tháp, đồi hay ngọn núi. Việc đó dễ thôi nếu em đã thực hành vài lần, nhưng khó mà giải thích được bằng sách vở.
Để tính chiều cao của một vật, ví dụ như một cái cây hay một ngôi nhà, hãy bước 11m hoặc đơn vị nào mà em thích, và dựng một chiếc gậy và nhờ một người bạn khác cầm. Rồi bước thêm một đơn vị đo đạc mà bạn chọn, vậy là đã bước 12 đơn vị cả thảy. Ở điểm đó, ghé mắt sát đất và nhìn lên ngọn cây. Người giữ gậy sẽ đưa tay lên xuống cây gậy cho đến khi mắt em, tay anh ta và ngọn cây thẳng hàng.
Số centimét trên gậy từ mặt đất lên đến tay anh bạn chính là số mét chiều cao của cây. Bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị đo đạc nào miễn là giữ tỷ lệ 11 - 1, và bao nhiêu centimét trên gậy là bấy nhiêu mét.
_62.jpg)
Trọng lượng và số lượng
Em cũng nên ước lượng được trọng lượng - một bức thư nặng khoảng 28gr, một con cá hay củ khoai tây nặng 0.4kg - một túi cám, và cả việc nhìn mà ước đoán trọng lượng của một người qua vẻ bề ngoài. Chỉ có tập luyện mới giúp em làm được việc này.
Cũng nên học cách ước định số lượng, chỉ thoáng nhìn mà biết được trong đám đông hoặc trên xe buýt có bao nhiêu người, đàn cừu có bao nhiêu con, trên khay có bao nhiêu viên đá...Em có thể thực hành việc này bất cứ khi nào, trên đường hay ngoài cánh đồng.
THỰC HÀNH TẠI ĐỘI: MỞ ĐƯỜNG
Thực hành thắt nút bằng cách thi đấu giữa các cặp hướng đạo sinh xem ai làm nhanh hơn. Những người thua cuộc tiếp tục thi với nhau cho đến khi tìm ra người chậm nhất. Bằng cách này (có thể sử dụng với các môn kỹ thuật hướng đạo khác) người kém nhất được tập luyện nhiều nhất - và việc cạnh tranh để không bị là người chậm nhất cũng thú vị như việc cạnh tranh để đạt giải nhất và giành phần thưởng.
_63.jpg)
Thi buộc thắt nút trong bóng tối rất thú vị. Đội trưởng đọc tên các nút cần thắt rồi tắt đèn trong vài dây. Hoặc có thể bị bịt mắt người thi lại. Dùng gậy hướng đạo để làm các mô hình cầu, buộc chúng lại với nhau bằng dây thừng nhỏ hoặc dây chão.
TRÒ CHƠI
Cuộc đua Hướng đạo
Trọng tài bố trí 3 người hoặc 3 nhóm, mặc quần áo khác nhau để dễ phân biệt được các đội, và mang các đồ vật khác nhau (ví dụ như gậy, bọc đồ, tờ giấy...) cách xa điếm xuất phát khoảng 250 đến 1000 mét. Nếu có những người khác xem ở xung quanh, những người chơi cần quỳ trên một đầu gối, hoặc đứng ở những tư thế để không bị lẫn với những người xung quanh. Trọng tài vẽ một lộ trình theo vòng tròn gồm 3 điểm để cho các người chơi chạy, khoảng cách khoảng ¼ km, nếu có thêm một số chướng ngại vật để nhảy thì càng tốt. Người chơi bắt đầu và chạy đến điểm số 1. Ở đây trọng tài chỉ hướng của nhóm mà họ phải quan sát bằng hướng theo la bàn. Sau đó mỗi người chơi khi nhìn thấy nhóm mình được yêu cầu sẽ phải báo các thông tin sau:
Có bao nhiêu người trong nhóm
Họ mặc quần áo thế nào và cải trang ra sao
Vị trí của các điểm mốc quanh họ
Ước lượng khoảng cách từ chỗ mình đến nhóm đó.
Sau đó người đó sẽ chạy sang điểm kế tiếp và lặp lại tương tự với nhóm khác và cứ như thế. Cuối cùng mang báo cáo của mình chạy về điểm thắng cuộc.
Chấm điểm: điểm tối đa, 5 điểm cho mỗi mô tả đúng và hoàn chỉnh về một nhóm - tức là tổng hợp lại sẽ có tối đa 15 điểm cho cả chặng thi. Cứ bị chậm 10 giây so với người đầu tiên nộp báo cáo ở điểm thắng cuộc sẽ bị trừ 1 điểm. Trừ 1 điểm hoặc ½ điểm nếu mắc lỗi hoặc thiếu thông tin trong báo cáo.
_64.jpg)