Sơ cứu - xử lý sốc - xuất huyết
Hô hấp nhân tạo - sơ cứu trường hợp khác
Tải thương
_166.jpg)
Trong giảng dạy về sơ cứu thường mắc phải một sai lầm thông thường là các chàng trai phải được hướng dẫn để vượt qua một bài kiểm tra chứ không phải là ứng dụng tri thức thông minh cho một trường hợp khẩn cấp. Do đó Hướng đạo sinh người đã phụ trách một em bé trong cơn co giật tại nhà ga xe lửa và chạy đến động cơ và đĩa vào một xô nước nóng đã làm đúng. Em đã nhìn thấy mẹ mình làm điều đó. Vì vậy, sử dụng các cuộc biểu tình và các sự cố chứ không phải dạy tên là Latin của Xương... Đó là không thể trong không gian ngắn theo ý của một người để cung cấp cho tất cả các chi tiết của sơ cứu đầu tiên.
Nếu phải ứng phó với một tai nạn thì hãy nhớ rằng: em không phải là bác sĩ. Chỉ là người sơ cứu em phải gọi bác sĩ ngay trừ trường hợp bị thương sơ sài. Công việc của em là giữ nạn nhân không trở nên tồi tệ hơn trong khi chờ nhân viên y tế đến, đó là ngăn chặn sốc, cầm máu, làm hô hấp nhân tạo, hoặc làm bất cứ việc gì cần thiết.
Nếu em chỉ có một mình với một người bị thương bất tỉnh: đặt nằm ngửa đầu cao hơn mình một tí và nghiêng về một bên để tránh sặc và nếu có ói thì ói ra khởi miệng. Nới lỏng quần áo ở cổ và ngực. Đắp chăn để giữ ẩm. Xem bị thương ở đâu và xử lý theo cách sơ cứu đã học.
Tìm thấy người bất tỉnh nằm đâu thì cẩn thận xem xét xung quanh và ghi nhớ “dấu vết” khác thường phòng khi về sau có nghi vấn nạn nhân đã bị người khác tấn công.
Nếu cả đội đi hành và xảy ra tai nạn hoặc một người bị thương, đội trưởng cho một em đi mời bác sĩ còn mình chăm sóc nạn nhân cùng em khác. Đội phó và các em khác phụ trợ, kiếm nước hay mền, hay làm cáng hay giữ cho đám đông đến gần bằng cách giang gậy ra làm hàng rào.
Cần trấn an nạn nhân trước. Đừng di chuyển nạn nhân nếu không cần thiết và chớ mất công hởi han gì cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh đôi chút.
Xử lý sốc
Sốc là một hiện tượng nguy hiểm hầu như luôn xảy ra với ai bị thương. Phải cẩn thận trông chừng và tốt hơn là nên xem như có sốc và làm những gì có thể để sốc không thành trầm trọng hơn.
Nạn nhân choáng váng, mặt xanh lại, có thể bất tỉnh. Chớ để tình huống đó xảy ra. Đặt nạn nhân nằm ngửa, đầu nghiêng về một bên. Giữ ấm với mền hoặc áo khoác.
Xử lý máu tuôn
Khi một vết thương tuôn máu thì bít vết thương hoặc ấn vào phí trên vết thương -chặn giữa vết thương và tim - dùng ngón cái ấn mạnh vào để ngăn máu từ động mạch tuôn ra. Rồi làm một miếng đệm với một cái gì như một viên đá dẹp và buộc lên trên vết thương. Nếu có thể thì đưa phần bị thương lên cao hơn phần còn lại của thân thể. Kiếm được bác sĩ càng sớm càng tốt.
Với vết thương nhở thì rửa với chất khử trùng rồi đắp lên một miếng đệm vô trùng và bằng lại.
Tai ra máu và bất tỉnh khi bị té là dấu hiệu sọ não bị tổn thương. Cứ để nạn nhân yên một chỗ không bị nguy hiểm gì khác. Tốt nhất là giữ nạn nhân nằm yên tại chỗ, dấp nước lạnh hoặc nước đá lên đầu và trấn an nạn nhân cho đến khi bác sĩ đến.
Khạc ra máu hay thổ huyết là dấu hiệu nội thương hoặc một mạch máu nhở bị vỡ. Nếu máu chỉ hơi đỏ và có bọt thì đó là tồn thương ở phổi. Trong cả hai trường hợp, trấn an và cho nạn nhân ngậm nước đá hoặc nhấp nước lạnh. Đi kiếm bác sĩ.
Hô hấp nhân tạo
Để hồi sinh người đuối nước hay ngừng thở do bị ngạt khói hoặc khí thì dùng hô hấp nhân tạo, ép không khí vào và ra khởi phổi. Người ta đã sáng chế nhiều cách làm. Hướng đạo sinh nào cũng phải rành chí ít một cách.
Ngay sau khi nạn nhận đã thở được em có thể ngưng làm - nhưng phải trông chừng và nếu nạn nhận lại ngưng thở thì anh lại phải làm cho đến khi nạn nhân tự thở được. Có khi cần nhiều người thay phiên nhau.
Rồi để nạn nhân nằm ngửa tư thế tự nhiên và làm ấm bằng cách đắp khăn nóng hoặc đặt chai nước nóng vào hai đùi, cả dưới hai cánh tay và ở lòng bàn chân.
Cởi áo ướt ra và cuộn nạn nhân vào mền ấm. Đừng quấy rầy nạn nhân và khuyến khích nạn nhân ngủ, cẩn thận xem xét nạn nhân sau một giờ.
_181.jpg)
CÁC TRƯỜNG HỢP KHÁC
Phỏng axit
Một bà tạt axit xunfuric vào mặt một người đàn ông. Đó là một thứ axit khủng khiếp, đụng đến đâu nó đốt và làm rã thịt đến đó. May mắn là vào lúc đó một cảnh sát viên có mặt tại hiện trường và biết phải làm gì. Anh ta dùng nhiều nước có trộn ít xô-đa rửa sạch axit rồi chữa trị vết thương như vết phỏng bình thường.
Ruột thừa
Đau ruột thừa xảy đến khi bất chợt, mặc dù thường có triệu chứng khó chịu trước. Đau nhói ở bụng, chỗ dưới rốn qua bên phải độ 5cm. Mời bác sĩ.
Băng bó
Cố định hay chân gãy thì phải dùng một tấm vải tam giác lớn, như khăn quàng của em. Cạnh tam giác cần phải dài độ một mét.
Cố định tay hay xương đòn: choàng khăn quàng quanh cổ nạn nhận, dùng nút dẹt buộc hai đầu với đầu mút khăn hướng về tay bị gãy. Cho tay vào băng treo và tém đỉnh khăn vào sau cùi chở và ghìm lại để giữ cùi chở trong băng treo.
Băng đầu: Giang khăn quàng ra và xếp đáy lên độ 5cm. Đặt lớp xếp này lên trán nạn nhân, ngay trên lông mày để cho đỉnh khăn nằm ở sau gáy. Quấn chéo hai đầu khăn quanh đầu rồi buộc lại ngay trên trán với nút dẹt. Lật đỉnh khăn lên và tém vào lớp xếp. Chú ý làm sao cho lớp xếp hai bên đầu thật gọn và tém đầu mút khăn.
_182.jpg)
Chảy máu cam
Không hại gì lắm hoặc nguy hiểm gì. Nhưng đôi khi máu không ngưng chảy ra làm nạn nhân mất máu. Để máu ngưng chảy, cho nạn nhân ngồi lên ghế và bảo nghiêng đầu tới trước và thở bằng miệng. Đắp khăn lạnh lên gáy cũng có tác dụng tốt.
Nhiễm trùng máu
Đó là vết thương bị nhiễm bẩn. Sưng, đau, mạch máu đỏ hiện ra. Cách làm dịu tốt nhất là chườm nước nóng. Đưa nạn nhân đến bác sĩ.
Gãy xương
Nhận biết: Chỗ gãy thường sưng lên và đau. Có khi chân bị gãy cong khác thường và nạn nhân không dùng chỉ đó được. Kiếm bác sĩ. Xử lý sốc.
Không cựa quậy chi bị gãy. Nếu thật cần thiết thì di chuyển nạn nhân thì phải cố định chi gãy với cái gì cứng, với thanh nẹp trong khi đưa đến bệnh viện.
Nẹp có thể là ván gỗ, gậy hướng đạo, báo cuốn chặt...phải khá dài để phủ lên chỗ gãy. Phải nẹp hai bên chi gãy nếu có thể. Rồi cố định nẹp cho chặt bằng khăn tay, khăn quàng, bằng vải, nhưng đừng buộc quá chặt khiến máu không lưu thông được và chèn ép chỗ sưng.
Xương đòn có thể gãy do bị té. Không cần nẹp. Treo cẳng tay lên ngang ngực thẳng góc với cánh tay. Dùng một dải băng cố định băng treo vào mình nạn nhân.
Bỏng
Khi ai vô ý bị bỏng nước sôi, da hồng lên lập tức bôi một thứ mỡ nào đó lên vết bỏng, như vazonlin và băng lại. Một hỗn hợp nhão gồm bột xô-đa và nước làm dịu vết bỏng nhẹ. Xử lý bỏng nắng như bình thường.
Nếu áo quần dính vào chỗ bỏng thì không lột ra mà cắt chung quanh với dao hoặc kéo sắc rồi băng lại để không khí không vào.
Trong trường hợp bỏng nặng (bỏng nước hoặc chín thịt), kiếm bác sĩ và xử lý sốc. Đừng bao giờ làm vỡ bóng nước.
Mắc nghẹn
Muốn giải tỏa nghẹn thì nghiêng nạn nhân tới trước và vỗ mạnh vào lưng giữa hai bờ vai. Với trẻ em thì có thể vỗ lưng. Nếu không thành công thì bóp miệng cho mở ra, đút hai ngón tay dọc theo lưỡi vào tận cuống họng và móc vật lạ ra. Nếu nạn nhân ói thì lập tức quay đầu nạn nhân sang một bên.
Có khi mắc nghẹn do bên trong họng bất chợt sưng lên. Trong trường hợp này thì chườm cổ với khăn nóng và cho nạn nhân ngậm nước đá, hoặc nhấm nháp nước ướp lạnh.
Choáng váng
Thường bị khi té ngã hoặc đầu đập vào vật cứng. Bảo nạn nhân không cử động và giữ ấm. Gọi bác sĩ ngay. Chớ cho nạn nhân chất kích thích và chớ di chuyển nạn nhân.
Điện giật
Người ta thường bị điện giật bất tỉnh khi chạm vào dây hoặc tay vịn có điện. Phải tách rời nạn nhân khởi nguồn điện nhưng phải cẩn thận để mình không bị điện giật. Nếu có thể thì hạ cầu dao điện. Nếu không thì đứng trên kính, hoặc gỗ khô, hoặc mang ủng vào. Cũng nên mang bao tay trước khi đụng đến nạn nhân. Không có bao tay thì lấy vải khô quấn nhiều lớp vào tay và kéo nạn nhân khởi nguồn điện với một cây gậy khô. Có khi phải dùng hô hấp nhân tạo, khi nạn nhân thở được rồi thì xử lý sốc.
Một cậu bé đang đi săn bướm ở St. Quen ở Pháp thì ngã vào đường dây có điện của tàu điện và chết ngay. Một người qua đường ra đỡ cậu ta dậy cũng ngã ra chết cạnh cậu. Một người thợ lò gạch chạy tới, cố cứu họ và cũng bị điện giật chết. Hai người cứu hộ chết vì đã không học được cách làm đúng.
Ngất
Nếu nạn nhân ngất và mặt xanh lại, ngất vì máu lên đầu không đủ. Hãy bảo nạn nhân ngồi xuống và cúi đầu xuống đến giữa hai đầu gối. Giấp nước ướp lạnh vào mặt. Nếu mặt nạn nhân hồng hào lại thì bảo ngẩng đầu lên - máu lên đầu quá nhiều, như trường hợp bị ứ máu trúng nắng.
Dính lưỡi câu
Một lần tôi bị lưỡi câu ghim vào ngón tay. Tôi lấy dao cắt các mồi ruồi trên lưỡi câu rồi đẫy lưỡi câu tới cho đến khi mũi nhọn cồm lên dưới da. Dùng dao bén tôi xẻ một đường nhở trên chỗ da cộm lên cho mũi lưỡi câu dễ trồi ra, tôi cầm mũi lưỡi câu kéo cả lưỡi câu ra. Dĩ nhiên không thể kéo lưỡi câu lui vì cái ngạnh móc vào thịt.
Rửa vết thương.
Động kinh
Một người tự dưng la hét rồi ngã xuống, giãy giụa, sùi bọt mép: người đó động kinh. Không thể làm gì khác ngoài việc đút một miếng gỗ hoặc nút bẩn vào giữa hai hàm răng để ngăn nạn nhân cắn phải lưỡi. Cho nạn nhân ngủ cho tốt sau cơn động kinh.
Di vật cứng vào mắt
Bảo nạn nhân dụi mắt, dụi mắt sẽ gây sưng tấy và càng khó cho việc lấy dị vật ra.
Nếu dị vật mí trên thì kéo mí ra xa tròng xuống phía mí dưới sao cho lông minh dưới quét vào bên trong mí trên và cầm mé mí đó kéo lên trùm lên que diêm cho mí trên lộn trong ra ngoài. Dùng góc khăn tay ướt nhẹ nhàng lấy dị vật ra rồi thả cho mí sụp xuống.
Nếu mắt bị sưng thì rửa mắt bằng nước ấm.
Nếu dị vật bám chặt thì nhở một giọt dầu (dầu ô liu hay thấu dầu) vào mí dưới rồi bảo nhắm mắt lại, đặt lên mắt một miếng đệm mềm rồi băng lại và đưa bác sĩ.
Lên cơn kích động
Những người tính hay bồn chồn, nhất là phụ nữ, có khi lên cơn kích động khi phấn khích, khóc lóc, cười lớn hoặc la hét. Tốt hơn hết là nhốt nạn nhân một mình vào một căn phòng cho đến khi qua cơn. Dỗ dành thì cành sinh tệ hơn.
Trúng độc
Một người sau khi ăn mà phát bệnh nặng hoặc được biết là đã uống thuốc độc thì việc đầu tiên là gọi bác sĩ. Nếu da trong miệng không bị chất độc làm bỏng hay tróc ra thì cố làm cho nạn nhân ói bằng cách cho uống nước ấm pha muối hay mù tạc, hoặc chọc ói với một cái lông quét vào cuống họng. Nếu chất độc là axit gây bỏng thì đừng làm nạn nhân ói mà cho uống nước pha magie cacbonat hoặc xô-đa để khử axit. Nạn nhân phải được giữ tỉnh nếu buồn ngủ.
Khói và khí độc
Tại nạn thường xuyên xảy ra do khí độc thoát ra từ hầm mở, cống rãnh và nhà.
Cứu nạn nhân thì bịt miệng và mũi với khăn ướt, cúi đầu xuống càng sát sàn càng tốt và khéo léo lê nạn nhân đi theo cách tôi đã chỉ trong trường hợp cứu người trong đám cháy ra. Kéo nạn nhân tới nơi thoáng mát càng nhanh càng tốt, nếu chậm chạp thì chính anh cũng bị ngạt khí độc, rồi nới lỏng áo ở cổ và ngực và vẫy nước lạnh vào mặt nạn nhân. Nếu thấy nạn nhân ngưng thở thì xử lý như đối với người đuối nước và làm hô hấp nhân tạo cho nạn nhân thở lại.
Bị rắn cắn
Nọc rắn vào trong máu sẽ lan khắp cơ thể chỉ trong vài nhịp tim. Vậy phải làm gì thì làm ngay lập tức. Cái chính là ngăn nọc độc theo máu đi khắp cơ thể: lập tức dùng dây hay khăn tay buộc phía trên vết cắn để ngăn máu đưa nọc độc về tim, rồi rạch lớn vết cắn mà nặn máu ra, nọc độc sẽ ra theo. Nọc độc vô hại khi hút vào miệng nếu miệng không có vết thương.
Nên cho nạn nhân chất kích thích như cafe chẳng hạn, và chở để nạn nhân ngái ngủ mà bảo hãy đi tới đi lui, hãy làm cho nạn nhân giữ tỉnh táo cho đến khi bác sĩ đến.
Cổ trân bị trặc
Bó chặt cổ chân trặc. Đừng để nạn nhân bước đi hay mang nặng. Hãy tìm người giúp và đưa nạn nhân về nhà. Giữ chân cao, cẩn thận tháo giày ra. Đắp gạc lạnh lên để giảm đau và bớt sưng: bọc cổ chân với vải xếp nhiều lớp nhúng nước thật lạnh.
Làm lạnh mà không giảm đau thì chườm nóng: xếp vải lạnh thành xấp và để nước sôi lên, bọc xấp vải đó vào một miếng vải để có thể vắt nước nóng đi, vắt thật ráo để nạn nhân không bị phỏng. Giữ vải ra và chườm vào cổ chân khi vải con rất nóng. Hết đau thì bở vải chườm ra. Cổ chăn trặc được bó chặt và để nạn nhân nghỉ ngơi vài ngày.
Ong chích
Amoniac thường là phương thuốc hữu hiệu nhất khi bị ong chích. Xô-đa cũng tốt. Dùng kim sạch lấy nọc ra. Bị ong bắp cày chích thì dùng giấm là tốt nhất.
Tự vẫn
Thấy một người muốn tự vẫn, hướng đạo sinh phải biết cách ngăn chặn. Gặp người tự cắt cổ thì việc chính là cầm máu nếu động mạch đã bị cắt. Động mạch này chạy từ chỗ giao nhau giữa xương đòn và xương ức đến góc hàm. Ấn mạnh ngón cái lên chỗ cạnh vết thương, chỗ gần trái tim nhất và cứ ấn như thế cho đến khi có người đến va trợ giúp.
Tự vẫn bằng thuốc độc thì xử lý như trường hợp trúng độc.
Trường hợp treo cổ, lập tức cắt dây, một tay đỡ nạn nhân, một tay cắt dây. Cắt thòng lọng, nới lỏng áo ở cổ và ngực. Đưa nạn nhân đến chỗ thoáng mát nhất, vẫy nước ướp lạnh lên mặt và ngực nạn nhân, hoặc vẫy nước lạnh rồi nước nóng nhiều lần. Làm hô hấp nhân tạo như trường hợp đuối nước.
Chú “lính mới” có khi ngán ngại trước một người bất tỉnh hoặc người chết hoặc khi thấy máu. Không bở được thái độ tào lao đó thì chú chẳng mấy hữu ích. Người bất tỉnh không làm hại chú được và chú phải buộc mình tự chủ. Tự chủ thì vượt qua được trở ngại.
Cứu thương
Hai hướng đạo sinh có thể làm kiệu bốn tay: mỗi em dùng tay phải nắm lấy cổ tay trái mình và dùng bàn tay trái nắm cổ tay phải bạn. Nếu cần có chỗ dựa thì làm kiệu ba tay cũng cách như thế nhưng với một em nắm lấy tay bạn.
Có thể làm cáng theo các cách sau đây:
a, Dùng cánh cửa, lót rơm, cỏ khô, áo quần, bao tải.
b, Dùng tấm thảm, mền, bao tải, tấm vải dầu với hai cây gậy cuộn vào hai bên. Lấy áo quần làm gối.
c, Dùng hai áo đã cài nút lại, lộn áo trong ra ngoài. Xở hai gậy qua ống tay áo.
d, Dùng hai bao tải có khoét lỗ ở góc đáy để xở hai gậy qua.
Khi cứu thương bằng cáng thì phải tạo thoải mái cho nạn nhân trước khi đi. Hai người khiêng cáng phải nhấc cáng lên cùng lúc, bước đi cùng một nhịp bước và bước ngắn. Người đi sau phải quan tâm theo dõi tình trạng của nạn nhân.
Nếu gậy ngắn thì bốn người khiêng, mỗi người một góc cáng.
Thực hành tuần tra sơ cứu
Đào tạo về sơ cứu phải rất cẩn trọng đáp ứng mong đợi của công chúng cho nhiều hướng đạo sinh.
Sắp xếp để tình cờ có “tai nạn” trong các cuộc họp tuần tra hoặc hành quân, và để cho các Hướng đạo sinh khác nhau phụ trách.
Giới thiệu những tình huống kỳ lạ để thực hành như: cáng thương tức thì, ngôi bằng tay, hô hấp nhân tạo, làm nẹp cho một chân tay bị thương.
Trò chơi cứu thương
Mỗi người làm công việc Hướng đạo hành động lần lượt như một nhà thám hiểm hoặc với một vài biện pháp khắc phục đơn giản. Ba bệnh nhân được đưa đến em liên tiếp để được điều trị, từng có một căn bệnh khác nhau hoặc chấn thương. Em phải tư vấn hoặc chỉ ra cách điều trị phải được thực hiện.
_167.jpg)
Các tù nhân bị thương
Đặt tại các điểm khác nhau, khoảng năm mươi thước từ trại, là tù nhân cho mỗi đối thủ cạnh tranh trong các trò chơi. Những tù nhân có một thẻ, mặc áo sơ mi và bị thương.
Tại một tín hiệu mỗi đối thủ cạnh tranh có để làm cho một tù nhân, sơ cứu cho anh ta đầu tiên và đưa anh ta về nhà. Một trong những người đầu tiên đến trại với một tù nhân và chăm sóc đúng cách là người chiến thắng.
Trình chiếu
Tai nạn xe đạp: Một cậu bé trên đường quay về từ trại. Chàng trai trở về từ trại. Một tay đua xe đạp ngang qua đổ sầm. Thật bất hạnh. Anh ta bị chấn thương và ngay lập tức anh ta được mang đến bệnh viện trên cáng.
Sự nổ khí gas
Bà Coddles và gia đình đi bộ. Trên đường về nhà, bà Coddles gặp một người bạn. Maria nấu nướng trà cho Cha của mình bằng bếp gas. Sau khi Cha của Maria trở về nhà sau ngày làm việc và nhận ra ngôi nhà đầy khí gas. Đội xe cứu thương đến giải cứu. Maria được kéo ra và được hô hấp nhân. Constable Ado đến hiện trường. Làm thế nào không thể nào thấy một lối thoát cho khí. Đáng buồn cho một cảnh sát dũng cảm những thiếu suy nghĩ.
Hiển thị lửa
Tối thứ 5 tại Suburbi Villas. Báo cháy. Tù nhân hoảng loạn. Hàng rào được thiết lập để ngăn chặn đám đông. Lửa cháy thành mảng lớn. Dây an toàn và Thang cuốn. Cứu hộ những người còn xót lại.
Nhà máy cháy
Các công nhân đang làm việc thì có một vụ nổ xảy ra, gây cháy bên trong tòa nhà và một bức tường bên ngoài bị sụp đổ đã khiến một người đàn ông bị thương khi đi nang qua đám cháy. Các công nhân không bị thương đến hỗ trợ các đồng nghiệp không may của họ, trong khi những người khác vội vàng ra để được giúp đỡ và trở lại với xe cứu thương và bộ máy lửa. Một số người được cứu thoát khỏi tòa nhà đang cháy bằng cách nhảy từ tháp vào thảm.