* * *

Chú thích

º[1] Hùng hoàng: là loại bột màu vàng cam hoặc lẫn lộn giữa bột màu vàng và đỏ, thành phần chủ yếu là asen sunfua. Đây là loại thuốc kỵ (đuổi) rắn rất công hiệu. Hùng hoàng có tác dụng giải độc, sát trùng, hóa ứ, tiêu đờm, lợi đại tiểu tiện, triệt ngược định kinh.

º[2] Lão Câu: Trong tiếng Hán có nghĩa là khe núi cổ.

º[3] Kim Câu: Trong tiếng Hán có nghĩa là khe núi vàng.

º[4] Là một loại rau dại có hình dạng giống vuốt mèo.

º[5] Bánh chưng: là tiếng lóng của dân trộm mộ, ám chỉ xác chết trong quan tài.

º[6] Chú thích thiếu.

º[7] Con giải trãi: là con thú có ngoại hình giống như dê nhưng chỉ có một sừng.

º[8] Thiên Tân Vệ: Tức thành phố Thiên Tân ngày nay. Là một trong bốn thành phố trực thuộc Trung ương của Trung Quốc, gồm: Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải, Trùng Khánh.

º[9] Tử Nha tái thế.

º[10] Thủy Tịch: bắt nguồn từ Lạc Dương, liên quan rất lớn tới đặc thù khí hậu và địa lý ở Lạc Dương. Lạc Dương bốn bên đều có núi, là một vùng bình địa, khí hậu khô lạnh nên thói quen ẩm thực có nhiều món canh và cay để chống lại thời tiết khô lạnh. Lạc Dương là vùng sản xuất miến nổi tiếng, ngoài ra còn có khoai môn, củ cải, cải thảo vv... mỗi bữa ăn đều có nhiều món canh hoặc món nước, lâu dần hình thành phong cách ẩm thực riêng của vùng Lạc Dương, gọi là Lạc Dương Thủy tịch.

º[11] Bảo khôi, bảo kiếm, bảo giáp, bảo mã: mũ giáp quý, áo giáp quý, kiếm quý, ngựa quý.

º[12] “Lộ” chữ Hán là 路,bắt đầu bằng bộ口, tức là miệng.

º[13] Mô Kim hiệu úy: là một phái chuyên đi đào trộm mộ của thời xưa của Trung Quốc. Theo sử sách ghi chép, Mô Kim hiệu úy bắt nguồn từ cuối thời Đông Hán, Tam Quốc. Lúc đó, thủ lĩnh quân Ngụy là Tào Tháo vì để bổ sung quân lương bị thiếu hụt đã thiết lập ra các quân hàm như Phát Khưu trung lang tướng, Mô Kim hiệu úy vv... chuyên đi đào trộm mộ, bổ sung cho quân đội. Phái đào mộ Mô Kim hiệu úy chủ yếu dựa vào xem phong thủy, phân biệt thời tiết, dựa vào “kim dịch” làm tôn chỉ để xác định huyệt mộ của mộ cổ.

º[14] Lăng phả: Những ghi chép về lăng tẩm.

º[15] Lời một bài hát.

º[16] Nghĩa là thượng nguồn thông lên trời, hạ nguồn xuyên xuống đất.

º[17] Tiết kinh trập: là khoảng thời gian bắt đầu từ 5/3 đến 21/3 trước khi tiết xuân phân bắt đầu.

º[18] Bì Chiến Đấu: Chỉ Mặt dày.

º[19] Bạch Thắng Lợi: Chỉ nhân vật tôi.

º[20] Quả bóng: còn gọi là “trái cầu”. Đây là cách chửi chơi chữ.

º[21] Lộc thủ bộ dao quan: là chiếc mũ đầu hươu, rung lên theo nhịp bước.

º[22] Cửu khiếu: Tức chín lỗ, gồm 2 mắt, 2 lỗ mũi, 2 tai, miệng, hậu môn, lỗ tiểu.

º[23] Bí hí hay còn gọi là Quy phu, bề ngoài khá giống con rùa, thích mang nặng, có thể cõng cả tam sơn ngũ nhạc không bao giờ mệt mỏi vì thế tượng Bí hí cõng trụ đá, cõng bia thường bị nhầm thành con rùa.

º[24] Chim Quyết hay còn gọi là chim Bách Thiệt, trong truyền thuyết loài chim này có thể hót lên trăm thứ tiếng khác nhau.

º[25] Trượng: tương đương 3,45 mét.