Men theo con đường nhỏ lát bằng những mảnh đá cẩm thạch vụn, dưới ánh đèn mờ ảo và bóng cây chập chờn, tôi đi về phía Tòa nhà số 1 sang trọng nhất nằm sâu trong khuôn viên nhà khách. Tối nay, Tôn Đại Thịnh, Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy, mở tiệc chiêu đãi chúng tôi — những người bạn học cũ thời cấp hai của ông ta — tại phòng bao số 5 của nhà hàng Tây nằm ở Tòa nhà số 1.

Tôn Đại Thịnh chưa xuất hiện mà tiếng cười đã đến trước. Nghe tiếng cười dường như thút thít không thốt nên lời của ông ta, chúng tôi hốt hoảng đứng dậy — à không đúng, ngoại trừ tôi ra, họ vốn dĩ đã đứng sẵn rồi. Tiếng cười của Tôn Đại Thịnh vang lên khiến cơ thể đang thả lỏng của họ đột ngột căng cứng, thế nên cảm giác cứ như thể họ vừa từ trên ghế sofa chồm dậy vậy. Ngay cả Tạ Lan Anh, người vốn có vẻ ngoài bình thản như nước hồ thu, cũng hơi ưỡn lưng lên, hai tay đang vịn vào lưng ghế dời xuống, đan chéo để trước bụng. Người thực sự hốt hoảng đứng dậy lại chính là tôi. Ban đầu tôi chẳng muốn đứng, nhưng cơ thể tôi lại tự động đứng bật dậy.

Cậu thanh niên tú tú tuấn tú đẩy cửa ra, sau đó nhanh chóng né sang một bên, hơi khom lưng, trên mặt nở nụ cười đã qua huấn luyện bài bản. Giống như một đào hát nổi tiếng bước lên sân khấu, Tôn Đại Thịnh xuất hiện rạng rỡ trước mắt chúng tôi. Chỉ thấy ông ta mặc một chiếc áo phông ngắn tay màu vàng kim, bên dưới mặc chiếc quần tây màu đen, bụng hơi phệ nhưng không to lắm, đầu hơi hói, dùng vài sợi tóc bên mép để che đậy. Tóc ông ta sợi nào ra sợi nấy, trông vô cùng quý giá. Tướng mạo tinh ranh như khỉ của Tôn Đại Thịnh hơn hai mươi năm trước bướng bỉnh nhảy ra khỏi ký ức của tôi, so sánh với vị cán bộ cấp cao Tôn Đại Thịnh trước mắt. Tôi luôn cảm thấy gã trước mắt này không thể nào lớn lên từ Tôn Đại Thịnh kẻ từng trộm anh đào rồi ngã chổng gọng vào chuồng heo nhà tôi được, giống như một con lừa già không thể nào lớn lên từ một con bê con vậy. Nhưng tiếng cười độc nhất vô nhị, chẳng ai nhái nổi của ông ta lại chứng minh rằng vị cán bộ cấp cao đẫy đà trước mắt quả thực chính là Tôn Đại Thịnh, tên trộm gà trộm chó từ thuở nhỏ.

"Cúc cúc cục cục cúc cúc" Tôn Đại Thịnh tươi cười đi về phía chúng tôi. Cánh cửa gỗ dày bọc da im lìm đóng lại, cậu thanh niên tuấn tú kia biến mất như một làn khói trắng.

"Cúc cúc cục cục Đổng Lương Khánh," Tôn Đại Thịnh bắt tay Đổng Lương Khánh, cười nói: "Chuột kho ngũ cốc to như cái đẩu, thấy người mở kho cũng chẳng thèm chạy cúc cúc..."

"Cúc cúc cục cục Trương Phát Tiến," Tôn Đại Thịnh bắt tay Trương Phát Tiến, cười nói: "Muốn giàu sang, làm đường trước đã."

"Cúc cúc cục cục Tang Tử Lạn," Tôn Đại Thịnh bắt tay Tang Tử Lạn, cười nói: "Hạng người thứ ba đội mũ vành rộng, ăn hết nguyên cáo lại ăn sang bị cáo."

"Cúc cúc cục cục Tiêu Mạo Phương," Tôn Đại Thịnh bắt tay Tiêu Mạo Phương, cười nói: "Trong sách tự có nhà vàng, trong sách tự có người đẹp như ngọc!"

Tôn Đại Thịnh híp mắt cười, đứng trước mặt Tạ Lan Anh, đánh giá cô từ trên xuống dưới mấy lượt, rồi dừng ánh mắt trên khuôn mặt tròn trịa như viên phấn của cô, cười nói: "Đúng là vẻ đẹp nhan sắc tuổi trung niên nhỉ!"

Mặt Tạ Lan Anh đỏ bừng lên.

Tôn Đại Thịnh đưa tay ra, nói: "Nhiều năm không gặp, nào, bắt tay cái nào!"

Tạ Lan Anh ngập ngừng đưa tay ra cho Tôn Đại Thịnh nắm lấy, nhưng mặt lại ngoảnh sang hướng khác, cái nét thẹn thùng e ấp đó rất giống một cô gái trẻ.

"Tiêu Mạo Phương, cậu quản Tạ Lan Anh chặt quá đấy nhỉ?" Tôn Đại Thịnh nắm tay Tạ Lan Anh, nghiêng đầu hỏi Tiêu Mạo Phương.

"Oan quá, Trưởng ban Tôn," Tiêu Mạo Phương nói một cách khoa trương, "Anh nhìn dáng vẻ tôi xem, làm sao mà quản nổi cô ấy?"

"Có nỗi niềm oan khuất gì cứ việc nói với tôi," Tôn Đại Thịnh dán chặt mắt vào mặt Tạ Lan Anh nói, "Bổn quan sẽ đòi lại công lý cho cậu!"

Tôn Đại Thịnh buông tay Tạ Lan Anh ra, mỉm cười đi về phía tôi. Ban đầu tôi định gọi ông ta một tiếng "Bật Mã Ôn" — đây là biệt danh chính tay tôi đặt cho ông ta hồi học tiểu học — nhưng lời đến môi lại nuốt ngược vào trong. Bàn tay béo múp của ông ta đã đưa ra từ xa, bàn tay tôi lập tức sốt sắng tự đón lấy. Tay tôi cảm nhận được bàn tay béo múp nhỏ nhắn của ông ta giống như một con gà con vừa mới nở, vừa mềm vừa ấm.

"Nguỵ Đại Trảo Tử, tối nay cậu đổi mới hoàn toàn đấy nhé!" Tôn Đại Thịnh dùng tay vê vê tay áo tôi, cười nói, "Chưa từng chà qua đất à?"

"Cái nhà khách chó gặm này phủ xi măng kín bít, tìm chút đất đâu có dễ!" Tôi đáp một cách tềnh đoàng. Tiêu Mạo Phương liền bảo: "Lúc chúng tôi đến, cậu ấy đang cởi trần, quẳng bộ vest xuống đất rồi dùng chân vò nát đấy!"

Mọi người cười ồ lên.

"Được rồi, được rồi, đừng ăn hiếp người thật thà nữa!" Tôn Đại Thịnh chào hỏi mọi người: "Nào ngồi xuống, ngồi xuống!" Ông ta vỗ vỗ vào chiếc ghế bên cạnh, nói: "Tạ Lan Anh, cô ngồi cạnh tôi này."

Tạ Lan Anh ngượng ngùng nói: "Tôi ngồi ở đây là được rồi..."

"Không được," Tôn Đại Thịnh nói, "Bây giờ chú trọng hội nhập với phương Tây, phụ nữ là ưu tiên số một."

"Trưởng ban Tôn bảo cô ngồi thì cô cứ ngồi đi!" Tiêu Mạo Phương nói.

"Dời sang đây, dời sang đây!" Đổng Lương Khánh kéo Tạ Lan Anh đứng dậy, lôi cô ấn ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh Tôn Đại Thịnh.

Bàn tròn quá lớn, sáu người ngồi rất thưa thớt.

"Ngồi sát vào chút chứ!" Tôn Đại Thịnh nói.

Mọi người vẫn ngồi yên.

Một cô phục vụ xinh đẹp tiến lại sau lưng Tôn Đại Thịnh, nhẹ nhàng hỏi: "Trưởng ban Tôn, mình dùng rượu gì ạ?"

Tôn Đại Thịnh đảo mắt nhìn chúng tôi một lượt, nói: "Bạn học cũ họp mặt, đương nhiên là uống rượu trắng!"

"Tôi không uống rượu trắng đâu." Tạ Lan Anh nói.

"Cô lại làm mất vui rồi!" Tiêu Mạo Phương lườm Tạ Lan Anh một cái.

"Rượu trắng bên em có Mao Đài, Ngũ Lương Dịch, Tửu Quỷ, Phấn Tửu, xin hỏi anh dùng loại nào ạ?" Cô phục vụ hỏi.

"Tửu Quỷ!" Tôn Đại Thịnh nói.

Cô phục vụ mở chai rượu, rót rượu vào ly của từng người. Tạ Lan Anh lấy tay che ly rượu nói: "Tôi thật sự không uống được đâu!"

"Không uống được cũng phải rót ra để đó ngắm!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Nghe lời Trưởng ban Tôn đi," Trương Phát Tiến đoạt lấy ly rượu từ tay Tạ Lan Anh, nói.

Trong lúc cô phục vụ rót rượu, vài nhân viên khác đã bưng những đĩa lớn đựng tôm to, cua, hải sâm, bào ngư lên bàn.

Tôn Đại Thịnh nâng ly rượu lên, nói: "Các bạn học cũ, nhiều năm không gặp, ly rượu này tôi kính các bạn, cạn ly nhé!"

Tất cả chúng tôi đều nâng ly, đứng dậy, nhoài người về phía trước chạm ly với Tôn Đại Thịnh. Tôn Đại Thịnh dùng đáy ly gõ gõ xuống bàn nói: "Truyền điện truyền điện, miễn đứng miễn đứng!"

Ông ta nâng ly rượu lên, uống cạn một hơi, sau đó dốc ngược ly lại cho mọi người xem.

Chút rượu này thì thấm vào đâu, tôi ngửa cổ cái ừng ực là cạn sạch, Trương Phát Tiến, Tiêu Mạo Phương và những người khác cũng uống cạn. Chỉ riêng Tạ Lan Anh là chưa uống. Tôn Đại Thịnh cúi đầu nhìn ly rượu của cô, nói: "Cô còn chưa làm ướt môi nữa đấy nhé? Thế này là không được đâu!"

"Tôi thật sự không biết uống..." Tạ Lan Anh nói.

Tôn Đại Thịnh bê ly rượu của cô lên, giơ đến trước mặt cô, nói: "Đến chút thể diện này cũng không cho tôi đúng không?"

"Tôi thật sự không biết uống..."

"Cô có biết uống nước không?" Tôn Đại Thịnh hỏi.

"Uống nước thì đương nhiên biết chứ." Tạ Lan Anh nói.

"Biết uống nước thì sẽ biết uống rượu!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Hay là thế này đi," Tang Tử Lạn lên tiếng, "Để Tiêu Mạo Phương uống thay cô ấy một chút."

"Không được," Tôn Đại Thịnh nói, "Trên bàn rượu không có chuyện vợ chồng!"

"Dù là một ly thuốc chuột cô cũng phải uống hết!" Tiêu Mạo Phương bực bội nói.

"Cậu nói cái câu gì đấy?" Tôn Đại Thịnh trợn mắt nói.

Tiêu Mạo Phương ngẩn người, lập tức giở giọng trơ trẽn: "Lỡ lời, lỡ lời, đáng phạt ba ly!" Nói xong, đưa tay ra định chộp lấy chai rượu.

"Cậu đừng có đánh lạc hướng đấu tranh," Tôn Đại Thịnh nói, "Tạ Lan Anh, cô có uống hay không? Cô không uống thì chúng tôi cũng không uống nữa!"

"Ông thật là..." Tạ Lan Anh nói, "Uống say làm trò hề thì mọi người đừng có cười tôi đấy."

"Ai dám?" Tôn Đại Thịnh nói, "Có tôi ở đây ai dám cười cô? Với lại, cũng đâu có để cô uống say."

"Thôi được rồi," Tạ Lan Anh nói, "Tôi liều mạng vậy." Cô nâng ly rượu lên, nhấp một ngụm nhỏ trước, nhăn nhó mặt mày nói: "Cay quá," rồi ngửa đầu uống cạn ly rượu. Cô dốc ngược ly lại, úp xuống bàn nói: "Nhiệm vụ của tôi đã hoàn thành rồi nhé!"

"Cái gì mà nhiệm vụ của cô hoàn thành? Cách mạng chưa thành công, đồng chí vẫn cần cố gắng!" Tôn Đại Thịnh dùng đũa chung gắp một con tôm to đỏ rực vào đĩa trước mặt Tạ Lan Anh, nói: "Ăn chút gì đi, tiếp tục chiến đấu! Mọi người cũng ăn đi chứ!"

Sau ba ly rượu, Tạ Lan Anh ngả ngớn đứng dậy, nói: "Tôi thật sự không uống thêm giọt nào nữa đâu!"

Tôn Đại Thịnh kéo tay cô nói: "Cô đi đâu đấy?"

"Tôi không uống nữa, thật sự không uống nữa..." Tạ Lan Anh nói.

"Không uống cũng phải ngồi ở đây!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Được rồi, tôi ngồi."

Đổng Lương Khánh bưng một ly rượu, tiến lại gần Tôn Đại Thịnh, nói: "Trưởng ban Tôn, tôi kính ngài một ly!"

Tôn Đại Thịnh nói: "Trên bàn rượu chỉ có bạn học, không có Trưởng ban, cũng không có Cục trưởng, ai phá quy tắc này phạt ba ly!"

"Không có lần sau, không có lần sau nữa đâu!" Đổng Lương Khánh nói.

"Phạt trước đã!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Trưởng ban Tôn..."

"Lại thế nữa rồi!"

"Được rồi," Đổng Lương Khánh nói, "Tôi chịu phạt!"

Đổng Lương Khánh uống liền một lèo ba ly, sau đó lại rót đầy một ly nữa, nói: "Bạn học cũ, tôi kính cậu một ly!"

Mọi người lần lượt kính rượu Tôn Đại Thịnh. Đến lượt Tiêu Mạo Phương, anh ta tự uống trước ba ly, nói: "Tôi chịu phạt trước, Trưởng ban Tôn, bạn học cũ kính ngài một ly!"

"Thế này không được," Tôn Đại Thịnh nói, "Cố tình phạm quy, phạt thêm ba ly nữa!"

"Ba ly thì ba ly!" Tiêu Mạo Phương nói một cách dũng cảm, "Đại trượng phu nam tử hán, sá gì ba ly rượu này chứ?"

"Thần kinh!" Tạ Lan Anh thỏ thẻ nói.

"Xót rồi à?" Tôn Đại Thịnh nói.

"Ai mà thèm quản hắn chứ!" Tạ Lan Anh đỏ bừng mặt nói.

Tiêu Mạo Phương uống cạn liền ba ly, nói: "Hai nhân ba bằng sáu, ba nhân ba bằng chín, Trưởng ban Tôn, giờ tôi kính ngài một ly được chưa ạ?"

Tôn Đại Thịnh chạm ly với Tiêu Mạo Phương, nói: "Học toán khá đấy nhỉ!"

"Tôi làm kế toán hiệu sách mười năm, làm phó giám đốc tám năm, còn kiêm luôn kế toán đấy!" Tiêu Mạo Phương có vẻ hơi chán nản nói.

"Còn dám vặn vẹo ra nói," Tạ Lan Anh bảo, "Anh thì lăn lộn ra cái dáng vẻ gì chứ?"

"Tiêu huynh đắc ý trên tình trường, đương nhiên là thất ý trên chốn quan trường rồi," Trương Phát Tiến nói, "Nhưng cũng chẳng tính là thất ý, người anh em tôi đây không phải cũng làm phó nhiều năm rồi sao? Nếu Tạ Lan Anh là vợ tôi, bảo tôi đi hót phân tôi cũng nguyện lòng!"

"Các người đừng lấy tôi ra làm trò đùa nữa!" Tạ Lan Anh đỏ mặt nói.

"Ồ hố, Tạ Lan Anh tức giận rồi kìa!" Đổng Lương Khánh nói, "Dáng vẻ tức giận của cô đẹp cực kỳ luôn!"

"Không được ăn hiếp Tạ Lan Anh!" Tôn Đại Thịnh vừa nói vừa nâng ly rượu lên, bảo: "Tạ Lan Anh, nào, bạn học cũ kính cô một ly."

"Tôi đã uống ba ly rồi, uống nữa là say mất."

"Biết mình uống ba ly chứng tỏ vẫn chưa say, với lại, uống say thì đã làm sao? Đời người mấy khi được say một lần mà!"

"Đúng đấy, đời người mấy khi được say một lần," Tiêu Mạo Phương nói, "Trưởng ban Tôn bảo cô uống, cô cứ việc uống đi!"

"Tôi thật sự liều mạng luôn đấy!" Tạ Lan Anh nâng ly rượu lên uống cạn sạch.

"Tốt, rốt cuộc cũng hiện ra bản ngã rồi," Tôn Đại Thịnh nói, "Chẳng trách người ta bảo trên bàn rượu có ba đối tượng không thể coi thường: mặt đỏ, uống thuốc và thắt bím tóc."

"Còn thắt bím tóc gì nữa," Tạ Lan Anh vỗ vỗ vào đầu nói, "Đã bạc phơ cả đầu rồi đây này!"

"Cô vẫn tính là phong vận vẫn còn [phong thái vẫn còn] đấy," Tang Tử Lạn nói, "Chúng tôi mới thật sự là già rồi!"

"Tôi cũng già rồi," Tạ Lan Anh nói, "Đàn ông bốn mươi một nhành hoa, đàn bà bốn mươi bã đậu nành."

"Cô là đậu phụ non, chúng tôi mới là bã đậu nành." Trương Phát Tiến nói.

"Đều là bã đậu nành hết!" Tiêu Mạo Phương líu lưỡi nói.

"Thằng ranh cậu ăn đậu phụ non đến bội thực rồi!" Đổng Lương Khánh nói.

"Mọi người toàn lấy tôi ra làm trò đùa thôi!" Tạ Lan Anh nói.

"Làm sao có thể chứ?" Tôn Đại Thịnh nâng ly rượu cụng nhẹ vào ly của Tạ Lan Anh, nói: "Cạn!"

"Lại cạn nữa à?"

"Cạn!" Tiêu Mạo Phương nói, "Đời người là thế đấy, cạn!"

"Ai cũng có thể càm ràm, duy chỉ có cậu Tiêu Mạo Phương là không được càm ràm!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Tại sao?" Tiêu Mạo Phương nói, "Tại sao tôi lại không được càm ràm?"

"Thằng ranh cậu hái mất hoa khôi của chúng tôi rồi!" Tôn Đại Thịnh nói, "Mọi người nhớ lại xem, Tạ Lan Anh hồi ở trong đội văn nghệ của trường hát là hát, múa là múa, lại còn có thể dốc ngược người bước đi nữa chứ... Hồi đó, nhân dân toàn huyện ai mà chẳng biết trường Cấp ba Số 1 có một cô gái có thể dốc ngược người xoay mười tám vòng trên sân khấu!"

Trong tâm trí tôi hiện ra hình ảnh Tạ Lan Anh dốc ngược người bước đi trên sân khấu hơn hai mươi năm trước. Cô thắt hai bím tóc nhỏ, đuôi bím buộc bằng dây đỏ, hai tay chống đất, hai chân chổng lên trời, để lộ cái bụng nhỏ, xoay hết vòng này đến vòng khác trên sân khấu, bên dưới sân khấu là một tràng pháo tay ròn rã...

"Già rồi..." Ánh mắt Tạ Lan Anh lóe lên tia sáng, nói.

"Cô không già," Ánh mắt Tôn Đại Thịnh rực sáng, nói, "Thế nào, diễn cho các bạn học cũ xem một tiết mục đi?"

"Ông muốn tôi làm trò hề à?" Tạ Lan Anh nói.

"Một tiết mục đi, một tiết mục đi!" Mọi người đồng thanh hùa theo.

"Không được đâu, già rồi, mọi người xem tôi béo thành cái dạng gì rồi này? Thành cái thùng bia mất rồi..."

"Làm một tiết mục đi," Tôn Đại Thịnh chằm chằm nhìn Tạ Lan Anh, bướng bỉnh nói.

"Không được thật mà... Hơn nữa, tôi cũng uống nhiều quá rồi..."

"Mọi người vỗ tay đi nào!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Thật sự không được mà..."

Mọi người vỗ tay.

"Nể mặt chúng tôi chút đi chứ!" Tôn Đại Thịnh nói.

"Mấy cái người này thật là..."

"Bảo cô làm thì cô cứ làm đi chứ!" Tiêu Mạo Phương nói.

"Sao anh không làm đi?!" Tạ Lan Anh nói.

"Tôi mà làm được thì đã làm lâu rồi," Tiêu Mạo Phương nói, "Trưởng ban Tôn hiếm khi mới tụ họp với chúng ta một buổi, hơn hai mươi năm rồi mới có một lần này đấy."

"Thật sự không được mà..."

"Cô đúng là đầu chó không đỡ nổi khay vàng!" Tiêu Mạo Phương nói.

"Nói thì dễ lắm, anh lên làm thử xem!"

"Tôi mà thử được thì đã thử lâu rồi."

Tạ Lan Anh đứng dậy, nói: "Các người cứ nhất quyết đòi diễn trò khỉ với tôi!"

"Ai dám chứ?" Tôn Đại Thịnh nói.

Tạ Lan Anh đi lên sân khấu nhỏ đó, vươn tay vươn chân, kéo kéo váy, nói: "Bao nhiêu năm rồi không tập luyện..."

"Tôi tố giác," Tiêu Mạo Phương nói, "Ngày nào cô ấy cũng trồng chuối trên giường đấy!"

"Nói phét!" Tạ Lan Anh mắng, rồi thủ thế, hai tay giơ cao lên, người lao về phía trước, một chân vung lên rồi đáp xuống đất. "Thật sự không được rồi." Nhưng cô không dừng lại, cô cắn chặt môi dưới, lấy hết sức bình sinh, hai tay cắm xuống đất, đôi chân nặng nề cuối cùng cũng giơ được lên cao. Chiếc váy trên chân cô lật xuống như vỏ chuối bị lột ra, che khuất thân trên, để lộ hai đùi to đẫy đà và chiếc quần lót màu đỏ tươi. Mọi người vỗ tay nhiệt liệt. Tạ Lan Anh lập tức bừng tỉnh, cô hốt hoảng đứng dậy, hai tay che mặt, bước nghiêng bước ngả chạy biến ra khỏi phòng.

Mọi người im lặng trong giây lát, Tôn Đại Thịnh nâng ly rượu lên, nói với Tiêu Mạo Phương: "Bạn học cũ, tôi kính cậu một ly, hy vọng cậu có thể yêu thương chăm sóc Tạ Lan Anh thật tốt..."

"Trưởng ban Tôn," Tiêu Mạo Phương mắt rơm rớm nước mắt nói, "Tạ Lan Anh theo tôi, đúng là chịu nhiều thiệt thòi cho cô ấy. Khả năng của tôi kém cỏi, tiến bộ lại chậm, tuy một lòng muốn cống hiến nhiều hơn cho Đảng, nhưng lúc nào cũng có sức mà không dùng vào đâu được..."

"Vẫn là mấy câu nói cũ của Chủ tịch Mao thôi," Tôn Đại Thịnh nói, "Chúng ta nên tin tưởng quần chúng, chúng ta nên tin tưởng Đảng; đây là hai nguyên lý căn bản. Nếu nghi ngờ hai nguyên lý này thì chẳng làm nên trò trống gì được nữa đâu."

(Trích từ "Trung Hoa Văn Học Tuyển Khản" số 2 năm 2001)