Sau bữa sáng, Cố Lỗ Tản Tản dẫn mọi người cùng đi tham quan bộ lạc một lượt, lúc này Dương Thúc Bảo mới phát hiện tình cảnh của bộ lạc người San còn tồi tệ hơn những gì anh từng thấy trước đây.
Nói về trang phục, cư dân bộ lạc này chủ yếu có hai kiểu ăn mặc: một kiểu là trang phục truyền thống, trên người chỉ có một mảnh vải khố, vác cung đeo tên; còn một kiểu khác là trang phục hiện đại, áo thun quần đùi hoặc áo dài quần dài chẳng hạn.
Cố Lỗ Tản Tản nói với họ rằng, những người ăn mặc hiện đại hầu như đều từng ra ngoài, họ muốn tiếp xúc với thế giới bên ngoài, nhưng xã hội bên ngoài lại không muốn dung nạp họ.
"Sau khi đến thành phố và thị trấn thì không có cơ hội việc làm, chúng tôi sẽ bị các chủng tộc khác bài xích, thậm chí chúng tôi còn không có quyền lợi và thân phận công dân hợp pháp." Cố Lỗ Tản Tản lắc đầu.
Dương Thúc Bảo nói: "Phân biệt chủng tộc, phải không?"
Cố Lỗ Tản Tản đáp: "Đúng vậy, người da trắng trung lưu trở lên kỳ thị người Zulu, người Zulu kỳ thị người da trắng tầng lớp thấp, người da trắng tầng lớp thấp lại kỳ thị người San chúng tôi, họ coi chúng tôi như súc vật."
Cậu ta giới thiệu với mọi người, những thanh niên có chí tiến thủ luôn muốn ra thế giới bên ngoài dạo chơi, ngắm nhìn, nhưng họ sẽ nhanh chóng quay trở lại, cứ ra ngoài là sẽ bị vùi dập tơi tả.
Đến cuối phần giới thiệu, cậu ta chán nản nói: "Người San chúng tôi vốn có thể coi là dân tộc tự cung tự cấp nhất trên trái đất, nhưng bây giờ lại phải sống nhờ sự bố thí của người khác."
Trong bộ lạc bình thường rất ít khi có người ngoài đến, huống chi là người da vàng.
Hầu hết mọi người đều không biết trên thế giới còn có người da vàng, trực tiếp có người bước lên hỏi họ tại sao da không đủ đen, có phải bị bệnh không.
Đi một vòng trong bộ lạc, Dương Thúc Bảo đã hiểu được nỗi cay đắng trong lòng Cố Lỗ Tản Tản, người San thực sự không có ngày mai, toàn bộ bộ lạc rất đông người nhưng lại thiếu sức sống.
Thanh niên chẳng có chút tinh thần phấn chấn nào, tỉnh dậy họ không đi làm cũng chẳng đi săn, mà tụ tập lại với nhau uống rượu.
Cố Lỗ Tản Tản nói đây là chuyện không có cách nào khác, những thanh niên không có động lực làm việc và sinh sống chỉ có thể mượn rượu giải sầu, văn hóa rượu ngày càng lan rộng trong thế hệ trẻ, uống rượu đã trở thành niềm vui duy nhất của họ.
Triệu Nhất Đạc trò chuyện với một thanh niên biết tiếng Anh, hỏi anh ta tại sao sáng sớm đã phải uống say.
Người nọ lười biếng đáp: "Tại sao sáng sớm lại không được uống say chứ? Dù sao tôi cũng thích uống say, đằng nào tôi cũng chẳng có việc gì làm, chúng ta chẳng có gì để mong đợi cả."
Một vấn đề khác của bộ lạc là tỷ lệ mang thai không ngừng tăng lên, phụ nữ ra ngoài hoặc là ôm bụng to trở về, hoặc là bồng con trở về, đều là bị lừa mang thai ở bên ngoài.
Tuy nhiên bộ lạc rất bao dung, ngược lại không hề kỳ thị những đứa trẻ mang dòng máu ngoại tộc này.
Trưởng tộc và các bô lão trong bộ lạc ngược lại rất thích trẻ con, càng có nhiều trẻ con thì bộ lạc càng thêm náo nhiệt.
Trẻ con có sức sống cũng dễ giáo dục hơn, Cố Lỗ Tản Tản là hiệu trưởng trường học của bộ lạc, cậu phải dạy lũ trẻ học văn hóa, lại phải dạy chúng săn bắn, lúc đoàn người tham quan liền nhìn thấy một số đứa trẻ cầm cung tên đang luyện tập bắn cung.
Nhìn những mũi tên chẳng có chút lực nào đó, Triệu Nhất Đạc lắc đầu khẽ nói: "Đại nhân, thời đại đã thay đổi rồi."
Sau khi tham quan xong, Cố Lỗ Tản Tản dẫn họ đi gặp trưởng tộc. Trưởng tộc là một ông lão rất lớn tuổi, ông không biết tiếng Anh cũng không biết tiếng Trung, cho nên mọi thứ đều phải nhờ Cố Lỗ Tản Tản đứng ra phiên dịch.
Người lớn tuổi luôn khó giao tiếp hơn một chút, sau khi Dương Thúc Bảo trưng bày chiếc vò gốm lọc nước ra thì ông lắc đầu, sau đó xua tay ra hiệu cho họ rời khỏi lều da cừu của mình.
Cố Lỗ Tản Tản vội vàng tiến lên giao tiếp với ông, đem ý định của đoàn người nói ra.
Tộc trưởng già đầy nghi ngờ nhìn Dương Thúc Bảo, xem chừng không quá tin lời Cố Lỗ Tản Tản.
Cố Lỗ Tản Tản tìm người xách tới một xô nước bẩn vừa múc lên, đặt vò gốm lọc nước vào rồi đổ nước vào.
Được vò gốm lọc qua, dòng nước chảy ra trở nên trong trẻo hơn rất nhiều.
Tộc trưởng già kinh ngạc sờ sờ chiếc vò gốm, cầm vò gốm đi ra ngoài giơ lên hướng về phía mặt trời ngắm nghía.
Lại có một ông lão trên mặt và trên người bôi rất nhiều phẩm màu bước tới múc một ngụm nước uống thử, sau đó liên tục gật đầu lẩm bẩm nói một tràng.
Cố Lỗ Tản Tản bắt đầu trò chuyện với ông lão này, cậu vừa nói vừa ra hiệu, ông lão liên tục gật đầu rồi lại quay sang trò chuyện với tộc trưởng già.
Dương Thúc Bảo hỏi: "Vị bô lão này là?"
"Ông ấy không phải bô lão, ông ấy là thầy thuốc vu y của bộ lạc chúng tôi." Cố Lỗ Tản Tản cười nói, "Mặc dù ông ấy là thầy thuốc vu y, nhưng cũng hiểu một chút y học, từng có một nhóm y tế đến bộ lạc chúng tôi, dạy ông ấy một số y thuật."
Thầy thuốc vu y biết tiếng Anh, ông quay lại nói: "Cảm ơn món quà các bạn đã gửi đến, Cố Lỗ Tản Tản nói món quà này có thể loại bỏ một số vi khuẩn và virus phải không? Vậy thì thật quá tuyệt vời."
Dương Thúc Bảo hỏi: "Đúng vậy, chúng có thể giải quyết một số vấn đề về an toàn nước uống cho các vị, các vị có muốn tự xây một lò đất để nung loại công cụ này không? Chúng tôi có thể cung cấp kỹ thuật miễn phí."
"Cung cấp kỹ thuật miễn phí? Các vị là NGO sao?" Thầy thuốc vu y hỏi.
Vừa nghe ông cụ đến cả NGO cũng hiểu, Lâm Lâm cười nói: "Chúng tôi không phải NGO, chúng tôi là NPO, nhưng mà đều là..."
"Khụ khụ." Cố Lỗ Tản Tản ho hai tiếng cắt ngang lời cô.
NGO là viết tắt của tổ chức phi chính phủ, còn NPO là viết tắt của tổ chức phi lợi nhuận, tính chất của hai bên khác nhau.
Thầy thuốc vu y nghe thấy họ không phải NGO thì gật đầu nói: "Các vị không phải NGO là tốt rồi, chúng tôi không tiếp nhận đồ của NGO."
Cố Lỗ Tản Tản giải thích: "Trước đây từng có các tổ chức NGO đi vào bộ lạc chúng tôi, họ mang cho chúng tôi một số vật dụng sinh hoạt, nhưng lại không hề có ý định viện trợ chúng tôi, mà mượn cơ hội đó quay một số video trong bộ lạc chúng tôi, lấy bộ lạc chúng tôi làm bàn đạp để công kích chính phủ."
Nhắc đến chuyện này, thầy thuốc vu y vô cùng tức giận, ông tức giận đập bàn nói: "Nếu để tôi nhìn thấy họ lần nữa, nếu để chúng tôi chạm mặt họ, tôi nhất định sẽ dùng mũi tên tẩm nọc độc rắn lục cây để bắn bọn chúng, những kẻ tồi tệ này, bọn họ hại chết chúng tôi rồi."
Thái độ của thầy thuốc vu y khiến Dương Thúc Bảo toát mồ hôi lạnh sau lưng, may mà họ thực sự không thuộc tổ chức NGO, cũng may vừa rồi lúc Lâm Lâm trả lời đã phủi sạch quan hệ với NGO, bằng không đoàn người bọn họ hôm nay chưa chắc đã bước ra khỏi doanh trại này được.
Tống Siêu cũng phản ứng lại, anh đổi sang tiếng Trung nghiêm túc nói: "Sau này khi giao lưu với bộ lạc thì để Bảo ca ra mặt, những người khác chỉ cần mỉm cười và làm việc là được, tuyệt đối đừng nói câu nào hết!"
Lâm Lâm có chút ấm ức, ai mà biết NGO lại không ra gì như thế? Ở thành phố và đại đa số khu vực, danh tiếng của NGO vẫn khá tốt, thường xuyên làm một số hoạt động phúc lợi công cộng.
Thầy thuốc vu y lại hỏi: "Các vị thuộc tổ chức nào, mà lại muốn cung cấp thiết bị lọc nước miễn phí cho chúng tôi?"
Dương Thúc Bảo nói: "Chúng tôi không thuộc bất kỳ tổ chức nào cả, làm thế này là vì lương tâm."
Thầy thuốc vu y bán tín bán nghi, ông nói: "Lương tâm là thứ không thể tin tưởng được."
Cố Lỗ Tản Tản cười nói: "Nhưng tôi là người đáng tin."
Thầy thuốc vu y lườm một cái nói: "Đúng, cậu là người đáng tin, chính vì họ do cậu dẫn đến nên chúng tôi mới không xua đuổi họ, mà còn giao lưu với họ, bằng không chúng tôi đời nào thèm nói chuyện với họ chứ."
Cố Lỗ Tản Tản sợ Dương Thúc Bảo và những người khác cảm thấy khó chịu, rốt cuộc họ là đến làm từ thiện, kết quả không những không nhận được sự cảm kích và tán thưởng, ngược lại còn rước lấy nghi ngờ và phiền phức, đổi lại là ai trong lòng cũng sẽ thấy khó chịu.
Thế là cậu ta vội vàng giải thích: "Người bộ lạc chúng tôi chưa từng được giáo dục, họ rất ngây thơ và ngốc nghếch, đã từng chịu đựng rất nhiều lừa gạt, xin các vị hãy thông cảm cho họ, bọn họ đều là những kẻ đáng thương."