Lần lượt có hơn mười người lên đài, câu chuyện có dài có ngắn, có người vừa mới mở đầu đã bị Giang tiên sinh mời xuống.
Từ lúc hoàng hôn, nói thẳng tới khi trăng non lên cao, bầu không khí trong sân vẫn luôn nhiệt liệt.
Cuối cùng, không còn ai chủ động lên đài nữa, Giang tiên sinh theo lệ cũ chắp tay hỏi xem còn ai có câu chuyện nào không, lời vừa dứt, một giọng nói già nua vang lên: "Lão hủ có."
Tiếng nói truyền tới từ phía sau, đám đông tản ra, một lão giả râu tóc bạc phơ bước vào, nhìn tuổi tác sợ đã ngoài tám mươi.
Nhìn y phục của ông ta, tuy không nói là hoa lệ, nhưng cũng là áo gấm, bên hông đeo ngọc, tuyệt đối không giống người vì ba đồng tiền lẻ mà phải bán câu chuyện.
Giang tiên sinh đứng dậy chắp tay hành lễ, nói: "Đa tạ lão tiên sinh đã tới góp vui." Lão nhân rõ ràng không phải vì kiếm tiền, ông ta phải nhận cái tình này rồi.
Vừa nói, ông liền gọi người bưng tới một cái ghế, lão nhân tuổi đã cao, ngồi bồ đoàn, đứng lên quá tốn sức.
Lão nhân cũng không khách khí, ngồi thẳng lên ghế, vuốt vuốt chòm râu bạc, nói: "Danh tiếng của Giang tiên sinh, lão hủ đã sớm nghe qua, như sấm bên tai. Sách của Giang tiên sinh, ta cũng đã xem qua, tỉnh nhân nhĩ mục, truyền bá rộng rãi, có công giáo hóa thế nhân. Hôm nay câu chuyện lão hủ muốn kể, không cần tiền của Giang tiên sinh, nhưng xin Giang tiên sinh ghi lại nó vào cuốn sách sau của ngươi, truyền dương thiên hạ, lão hủ vô cùng mang ơn." Nói đoạn, chắp tay hành lễ.
Giang tiên sinh vội vã đáp lễ, nói: "Đa tạ lão trượng yêu mến, chỉ là Giang mỗ viết sách, đối với việc tuyển chọn tư liệu là cực kỳ nghiêm cẩn, yêu cầu của lão tiên sinh, thứ cho Giang mỗ không thể hứa hẹn, chỉ có thể nói, nếu câu chuyện thực sự cực tốt, Giang mỗ tự nhiên sẽ ghi lại."
Lão nhân gật đầu, bắt đầu kể chuyện: "Thuần An năm thứ mười sáu, Trương Sinh, Lưu Sinh là cử tử huyện Vân An, kết bạn cùng đi, tới thành Đông Kinh tham gia kỳ thi hương, lúc đi ngang qua Hàn Sơn, gặp mưa to gió lớn, trời sắp tối, đường xa trơn trượt, đành phải ngủ lại miếu Sơn Thần, khi đi tới cổng miếu, nghe thấy vài tiếng sói hú thê lương, chẳng bao lâu sau, trong rừng phóng ra một con thỏ trắng, con thỏ trắng đó toàn thân tuyết trắng, tựa như ngọc tạc, ánh mắt linh động, linh tú thiên thành, khiến cho Trương Sinh, Lưu Sinh, vậy mà học người làm lễ vái chào..."
Nói tới đây, bị Giang tiên sinh ngắt lời: "Muốn lão tiên sinh biết cho, ta ở đây chỉ thu những câu chuyện chưa thành văn tự, không biết câu chuyện này là lão tiên sinh giả tưởng tạo thành, hay là nghe người xưa kể lại?"
"Đây không phải câu chuyện, mà là người thật việc thật." Lão nhân vừa nói ra lời này, cả sảnh đường đều kinh ngạc.
Thế gian có tu sĩ, tinh quái, cả thế giới đều biết, nhưng đối với phàm tục mà nói, dù sao cũng quá cao xa, cả đời không từng được thấy tu sĩ, tinh quái mới là đại đa số.
Giang tiên sinh gật đầu, lão nhân liền kể tiếp.
Câu chuyện mới chỉ bắt đầu, Hứa Dịch đã đại khái đoán được là loại kịch bản gì rồi. Năm xưa hắn ở thôn Hứa Gia, lấy việc kể chuyện làm kế sinh nhai, loại câu chuyện này hắn từng sắp xếp không biết bao nhiêu lần, lão nhân nói là chuyện thật, hắn cũng tin, nhưng đoán được kịch bản tiếp theo, chẳng qua chỉ là thư sinh gặp hồ tiên, hồ tiên báo ân, hai người tâm đầu ý hợp, viết nên một khúc ca đẹp đẽ về mối tình người yêu yêu.
Nếu là câu chuyện như thế này, dù là chuyện thật, hắn cũng nghe đến chán rồi. Nếu không phải vì lo lắng lúc này rời đi sẽ làm loạn trường địa, quấy nhiễu người khác, thì hắn đã rời đi rồi.
Quả nhiên, diễn biến câu chuyện phía sau, giống hệt như dự liệu của hắn, Trương Sinh can đảm, cầm kiếm dọa lui đàn sói tham mồi, cứu con thỏ ngọc đó, Lưu Sinh ra tay băng bó vết thương cho thỏ ngọc. Sáng sớm hôm sau, thỏ ngọc biến mất không thấy đâu, Trương, Lưu hai người vào thành Đông Kinh ứng thí, vậy mà cả hai đều thi rớt.
Ba năm sau, Trương, Lưu hai người lại đi ứng thí, lại gặp ngay dưới chân Hàn Sơn, một cô gái mặc áo trắng tú lệ uyển chuyển, gọi là Tú Nương.
Không nằm ngoài dự đoán, Tú Nương chính là con thỏ ngọc kia, ba năm sau, tu hành có thành tựu, tới gặp hai vị ân nhân.
Tú Nương dung mạo diễm lệ, khí chất thiên thành, Trương, Lưu hai người, đều nảy sinh lòng ái mộ, lẫn nhau quân tử chi tranh, cùng bày tỏ tâm ý với Tú Nương.
Tú Nương tự thừa nhận là yêu tộc, Lưu Sinh chấn kinh sợ hãi, không dám nhắc tới ý ái mộ nữa, Trương Sinh không câu nệ lễ pháp thế tục, liền nhận được chân tâm của Tú Nương.
Cho tới đêm Tú Nương và Trương Sinh thành hôn, vị khách mời và chủ hôn duy nhất là Lưu Sinh, nhìn Tú Nương trong bộ hồng trang, lòng đầy hối hận như biển cả, đêm đó say khướt một mình.
Sau đó, Lưu Sinh đi xa, ba mươi năm sau trở về, lại biết được Trương Sinh và Tú Nương đã sớm hòa ly từ mười năm trước, Trương Sinh đã tái giá, sinh con đẻ cái, và nhờ vào sức mạnh của Tú Nương, khiến cho hai đứa con trai đều trở thành tu sĩ.
Đáng thương cho Tú Nương kia, già nua lụ khụ, ủ rũ sắp tàn. Còn Trương Sinh kia, lại cưới rồi lại cưới, sinh được bảy con trai tám con gái, mãn môn phú quý.
Cả câu chuyện cực dài, kể ròng rã gần hai canh giờ, chi tiết trong đó nhiều vô kể, lại vô cùng tường tận, vượt xa tưởng tượng. Tình nghĩa giữa Trương Sinh, Lưu Sinh, Tú Nương, cũng được thể hiện trong vô số chi tiết đó.
Chỉ là thương hải tang điền, năm tháng thoi đưa, cuối cùng lại kết thúc bằng cách này, không khỏi khiến mọi người cảm thán.
Câu chuyện kể tới cuối cùng, lão nhân nước mắt nước mũi giàn giụa, kêu gào trời xanh bất công. Mọi người trong sân người rơi lệ nhiều vô kể, một mối tình người - yêu kỳ lạ, ngoài sự rung động can tràng ra, lại kết thúc bằng cách như vậy, thật sự khiến tất cả mọi người đều đấm ngực thở dài.
Thậm chí Hứa Dịch cũng bị cuốn vào, vì chuyện của hắn và Hạ Tử Mạch, hắn đối với Trương Sinh kia lại sinh ra mối hận thấu xương.
"Thế gian vật tốt không bền lâu, mây màu dễ tan, lưu ly dễ vỡ."
Giang tiên sinh ghi chép xong, vỗ nhẹ lên án, nói: "Nhân sinh tình nào bi ai nhất, nhân thế tình nào không thể quên. Ta nghĩ lúc mới yêu nhau, những lời thề non hẹn biển của Trương Sinh và Tú Nương đó, chưa chắc đã là giả, chỉ tiếc không địch lại được năm tháng vô tình, lòng người dễ đổi, đáng than, đáng than." Nói xong, đứng dậy hành lễ với lão nhân, nói: "Vừa rồi lão trượng nói, đây không phải câu chuyện, mà là người thật việc thật, còn nhắc tới thành Đông Kinh, Thuần An năm thứ mười sáu, tới nay là Thái An năm thứ ba, cách nay tám mươi hai năm, chẳng lẽ chính là một việc cũ đã xảy ra trong thành Đông Kinh này, không biết Trương Sinh, Lưu Sinh này, có còn tại thế không, Tú Nương kia đang ở nơi nào?"
Câu chuyện vừa rồi, thực sự kinh tâm động phách, lúc này, trời sắp khuya, vậy mà không một ai rời đi.
Lão nhân quệt nước mắt trên mặt, nghiêm nghị nói: "Ta chính là Lưu Sinh trong câu chuyện đó, Trương Sinh chính là..."
Lão nhân lời chưa nói hết, liền nghe thấy một tiếng quát lớn: "Lưu thế thúc, khẩu hạ lưu đức!"
Tiếng quát vừa dứt, liền có tiếng vó ngựa rầm rập lao tới, dưới ánh đèn, chỉ thấy một trung niên mặc áo đen, cưỡi một con thần câu đỏ rực như lửa than, từ đầu ngõ lao ra.
Mắt thấy đã tới gần, cũng không giảm tốc độ, lập tức khiến đám đông sợ hãi tản ra.
Trung niên áo đen quát lạnh: "Một lũ hạ tiện, cả ngày không lo làm lụng, chỉ biết khua môi múa mép, thật là không rảnh tay, xem ra sai dịch ở Thủy Tỉnh Hẻm vẫn là phái tới quá ít, xem đám ngươi rảnh rỗi thế nào kìa. Tất cả cút cho ta!"
Mọi người đều không biết trung niên áo đen đó là ai, nhìn trang phục khí độ của hắn, liền biết là quý nhân không thể đắc tội, ngày thường bị quát mắng bắt nạt đã quen nhẫn nhịn, không ai dám nói nhiều, hoảng hốt lui tán.
Suy cho cùng chỉ là nghe một câu chuyện, không đáng vì việc này mà đắc tội với quý nhân không thể đắc tội kia.
Trong chốc lát, mọi người tan hết, chỉ còn lại Giang tiên sinh, Lưu Sinh, Hứa Dịch đứng trong sân.