Hai chín tháng Hai, ngày giặt giũ.

Chu Thiên Văn (20080118)

Ngày thường, Vu Nhân xách túi xách ra khỏi cửa, tới quán cà phê viết chữ, gọi một phần bữa sáng muộn, cà phê châm thêm, viết đến chiều tối mới về. Từ khi có tàu điện ngầm, quán cà phê nằm ngay trên tuyến đường tàu. Đáng thương thay, những quán cà phê nơi Vu Nhân từng viết rất nhiều chữ, hết quán này đến quán khác, lần lượt đóng cửa.

“Trận chiến đầu tiên trong bốn trăm năm qua!” Đó là khẩu hiệu vang dội mà Đảng Giô-suê hô lên khi người dân trên đảo lần đầu tiên bầu cử tổng thống trực tiếp.

Nhưng Vu Nhân lại nói: “Bốn trăm năm nay, ngày này, khuynh quốc khuynh thành, ngày đẹp khó gặp lại.”

Thời cổ đại từng có một cuốn sách tiếng Anh của Vu Nhân, tựa đề là “StaleMates”, nếu giải mã theo văn tự Trái Đất hiện tại (đối lập với văn tự sao Hỏa), có thể hiểu là “Những người bạn đồng hành đã quá hạn sử dụng”, trong sách hài hước kể về một đám thanh niên Ngũ Tứ ở Trung Quốc. Tựa đề này còn là một nhan đề phụ, sau khi giải mã chính là “Những câu chuyện ngắn xảy ra khi tình yêu giáng lâm Trung Quốc”. Tình yêu ở thời đó, ý chỉ sự tự do yêu đương.

Nay có Vu Nhân mượn đề mục ấy để kể chuyện, đổi tình yêu thành dân chủ, đổi Trung Quốc thành Đài Loan, tựa đề là “Những câu chuyện ngắn xảy ra khi dân chủ giáng lâm Đài Loan”.

Đây đang kể về cái gì, dân chủ ư? Vu Nhân đang kể đến House (nhạc House), và Rave (nhạc Rave). Có câu rằng: “Thất bại là mẹ thành công, House là cha của nhạc nhảy.” House, nhạc House.

Có thể nói House là một sự đột biến của nhạc Disco thế kỷ trước vào những năm bảy mươi. Các vũ trường Disco bắt đầu bật đĩa nhảy múa từ những năm năm mươi, nhưng nếu rời xa trục New York và Los Angeles, vũ trường vẫn chỉ là ban nhạc trình diễn trực tiếp. Disco chỉ dùng một mâm xoay để bật đĩa. Đợi đến khi máy trộn âm (mixer) xuất hiện, âm thanh có thể chuyển từ mâm xoay này sang mâm xoay khác một cách không gián đoạn, chỉ vì không gián đoạn, nhảy múa uống rượu cứ nhảy mãi đến tận cùng hưng phấn không dứt, chỉ cần một đột phá nhỏ về thiết bị đã làm thay đổi toàn bộ âm nhạc vũ trường. Ai còn quan tâm đến việc sắp xếp nhạc cụ nữa, DJ đứng sau mixer phát đĩa như đang điều khiển một con tàu vũ trụ du hành.

Đó là những năm giữa thập niên bảy mươi, thời kỳ của những DJ lưu động, chàng trai trẻ cầm một xấp đĩa, một dàn loa khổng lồ, ở công viên dùng hai mâm xoay phát nhạc liên tục nhiều giờ liền làm rung chuyển thính giả của mình. DJ xoay đĩa qua lại cọ xát kim phát nhạc tạo ra hiệu ứng âm thanh kỳ quái, cho hai đĩa nhạc lần lượt xoay ngược lại để phát đi phát lại một đoạn nhạc, cho một đĩa phát tốc độ nguyên bản còn đĩa kia cùng lúc đồng bộ hóa phát nhanh hoặc chậm cùng một khúc nhạc thế là sinh ra sự biến đổi. Tách tiếng trống ra khỏi giai điệu để nhịp trống Bongo phong cách Latin càn quét lòng người, còn trống Phi Châu tựa như nhạc tế lễ bộ lạc làm say đắm hồn người. Bỏ đường tiếng hát, rồi bỏ đường nhạc đệm, chỉ còn lại trống và bass như mũi khoan đập mạnh, rồi phối lại trên đó, để tiếng hát mang theo tiếng vang bay bổng ra vào, để những đoạn riff guitar và những tạp âm khác lúc ẩn lúc hiện, đây chính là tiền thân của kỹ thuật lấy mẫu (sampling) bằng máy tính. DJ đào bới trong đống rác đĩa nhạc để tìm kho báu giảm giá hoặc những chiếc đĩa cũ rẻ hơn. Những đứa nhóc đầu xoăn vây quanh mâm xoay của DJ, quan sát cách thao tác, ghi nhớ phong cách, ghi nhớ những chiếc đĩa được phát, xoay người lại là lập tức đạo nhái. Kỹ thuật cọ đĩa (scratching) được phát huy rực rỡ trong tay những DJ điện khí có sự phối hợp tay mắt siêu việt, hơn nữa còn ưu việt vượt trội so với nhiều kỹ thuật phối âm. DJ điện khí còn dũng cảm phát minh ra các thiết bị như phương pháp phối âm lý thuyết đồng hồ có thể đọc đĩa nhạc, dán giấy dài lên đĩa để có thể lập tức bắt được điểm trống cần dùng khi cọ đĩa, cải tạo trống điện tử thành hộp nhịp điệu (drum machine) để có thể thêm các loại nhạc cụ gõ mới vào một đoạn nhạc. Thế là chiếc máy lấy mẫu đầu tiên được nghiên cứu thành công, chào đời ngay trong gara ô tô nhà mình.

Hãy nhìn thế hệ nhạc sĩ và người tiêu dùng hậu Soul, thế hệ lớn lên cùng điều khiển từ xa, lò vi sóng, trò chơi điện tử, dùng máy lấy mẫu để lấy mẫu, làm thành các vòng lặp trống, thêm các yếu tố gõ khác, đây gọi là âm nhạc. Hãy nhìn xem, công cụ sáng tác chủ yếu nhất chính là đĩa nhạc cũ. Những nhà sản xuất nhạc dance trẻ không tiền bạc làm nhạc trong phòng ngủ của mình. Một chiếc máy ghi âm bốn rãnh, kiêm máy lấy mẫu, máy tạo nhịp điệu, rồi ép thành đĩa đơn nhãn trắng mười hai inch. Những chiếc máy trống điện tử đã ngừng sản xuất, được các chàng trai trẻ tìm thấy trong bãi rác, tái sinh trong vũ trường, phát ra âm thanh đập vào cơ thể và xương cốt rồi bật ngược trở lại. Đường phố tự sẽ tìm ra công dụng khác cho đồ vật. DIY (Do It Yourself), tự tay làm lấy. Ai cũng có thể làm, không có thuyết tác giả, người chơi nhạc có lẽ ngay cả nhạc cụ cũng chẳng cần học. Không cần giọng hát hay, không cần ban nhạc đệm. Không cần tập luyện, thuê phòng thu âm, tổ chức hòa nhạc, thậm chí không cần ký hợp đồng với công ty đĩa nhạc. Đúng vậy, ai cũng có thể làm, đây gọi là dân chủ âm nhạc.

“Cậu đi so tài với người khác ở công viên, cậu làm rung chuyển cả hội trường trong vũ trường, cậu sản xuất đĩa đơn mười hai inch của riêng mình, cậu tập hợp người hâm mộ của riêng mình, cậu đi lưu diễn, cậu tích lũy danh tiếng, nếu cậu vượt qua được những giai đoạn này, cậu sẽ trở thành ngôi sao nhạc rap thực thụ.” Vu Nhân Hip-hop đã nói như vậy.

Tuy nhiên, những điều trên đã thuộc về thực tài thực năng, đã trở thành cổ điển, cổ điển của dân chủ rồi. Cái gọi là underground, là sự thực lực chưa bị truyền thông thổi phồng trước đó. Cũng phải có thực lực chứ. Đến cuối thế kỷ, chỉ cần cậu kết hợp được máy tính lấy mẫu và băng ghi hình đúng cách, cậu lập tức biến thành ngôi sao như làm ảo thuật. Năm 95 dương lịch, doanh số bán đĩa nhạc và máy trộn âm đã vượt qua guitar điện, ai cũng muốn làm DJ. DJ là ngôi sao nhạc rock của thập niên 90. Còn cần sa và thuốc lắc, ban cho âm thanh hình ảnh, biến âm thanh thành vật thể có thể nhìn thấy, khiến Disco thăng hoa thành House.

House bắt đầu từ vũ trường Warehouse ở Chicago, chuyện xưa về bụi sao của những DJ trẻ: “Khách hàng là người da đen và người đồng tính. Mỗi tuần chỉ mở cửa một lần, từ tối thứ Bảy kéo dài đến chiều Chủ nhật, đối với phần lớn những người khiêu vũ, đó là nhà thờ của họ. Trong ba năm đó, không khí của vũ hội rất nóng, nên nói là luôn luôn nóng. Thời gian đó tôi cảm thấy, vô cùng thuần khiết.” Những đứa nhóc ở Warehouse gọi tác phẩm phối âm của DJ từ vùng Nam Bronx, New York là “house music”, “âm nhạc thương hiệu của quán”. Thế là House vượt Đại Tây Dương đến London, trung tâm của vương triều Punk, sự lên ngôi của vương triều, House trở thành Acid House.

Lúc đó, sương mù hương dâu lan tỏa, ánh laser lạnh lẽo cứng nhắc ngưng kết những cơ thể đang nhảy múa thành hình răng cưa, trước giàn loa và thùng bass chen chúc đầy người, lúc nào cũng có kẻ cố nhét đầu mình vào trong loa vì tưởng mình là chất lỏng, cũng có kẻ đâm sầm vào tường gương mới ngộ ra mình không phải là chim bay. Cả một mùa hè mọi người đều nhảy múa, Rave, Rave. Từ đêm đen đến rạng sáng, Mùa hè của tình yêu (Summer of Love), mùa hè không bao giờ kết thúc, cung Bảo Bình cùng chúng ta tại thế.

“Chúng ta sẽ dạy mọi người ngừng căm thù… hãy bắt đầu một phong trào tình yêu và hòa bình đi.”

Hai mươi năm sau là Mùa hè của tình yêu lần thứ hai, thời kỳ cuối của chủ nghĩa Thatcher dưới sự cầm quyền liên tục bốn nhiệm kỳ của Đảng Bảo thủ, kẻ giàu càng giàu, người nghèo càng nghèo. Hai gã hippie già đi lạc vào đường hầm thời gian rơi vào Acid House bị nhận ra lập tức trở thành thánh nhân, đám thanh niên vây quanh hai lão hỏi không dứt, rốt cuộc, rốt cuộc những năm 60 trông như thế nào? Chắc chắn tốt hơn bây giờ nhiều chứ? Không không không, các lão hippie lắc đầu liên ba lần: “Bây giờ tốt hơn, thời đó chúng tôi không có loại thuốc này.”

“It’s E for England.” E đại diện cho Ecstasy (thuốc lắc), đội bóng đá hát trước mặt vua, ngoại trừ tình trạng của Nữ hoàng bệ hạ ra, ai cũng thuộc câu mật mã mà hát vang: “Thuốc lắc đại diện cho nước Anh.” Đảng Lao động của Blair lấy bài hát nổi tiếng về thuốc lắc làm bài hát tranh cử thay cho thánh ca xã hội chủ nghĩa, “Cờ đỏ” thoái vị, “Mọi việc chỉ sẽ tốt hơn” (cảm nhận chân thực không sai chạy của người mới dùng thuốc lắc lần đầu) lên ngôi. Hãy nhìn xem, họa tiết nấm ảo giác cũng lên cả ba lô kiểu mới của LV, sự giao thoa của thế kỷ, Rave càn quét toàn thế giới, đế quốc mặt trời không bao giờ lặn của vương triều House.

“Tôi là gay già, tôi nghe nhạc House.” Đại D, bạn thân kiêm đồng nghiệp của Vu Nhân, nói.

“Đối với khách quen ở vũ trường đồng tính, House có tính công năng rất mạnh, bùm chát bùm chát bùm chát, về cơ bản là một phách mạnh một phách yếu.” Tiểu D, người bạn đời thân thiết của Đại D, nói.

Khi Vu Nhân đi khảo sát thực địa nhạc House, Đại D luôn nói năng súc tích: “Tốc độ 120, 130 nhịp mỗi phút.”

Ý là?

Tiểu D rất nhiệt tình đóng vai người đưa tin: “Ý là bất kể cậu dùng thuốc nhảy múa, nhảy múa tự nhiên, vừa hút thuốc vừa nhảy múa, vừa uống cocktail ly lớn nhiều vật trang trí vừa nhảy múa, vừa nhép miệng hát vừa nhảy múa, vừa để lại số điện thoại cho anh chàng đẹp trai bên cạnh vừa nhảy múa, hoặc là cùng với, ừm, cùng với món ăn đêm tối nay vừa ôm hôn vừa nhảy múa, loại âm nhạc này đều có thể khiến cậu vừa chơi đùa vui vẻ vừa giữ được kiểu tóc hoàn hảo không bị xẹp xuống, đến lúc hưng phấn muốn cởi quần áo, chỗ thịt mỡ giả dạng cơ bắp kia của cậu cũng sẽ không như nhảy Techno hay Drum ‘n’ Bass, cứ lên xuống không ngừng theo nhịp trống.”

Ồ thế à, Techno, công nghệ?

“Công nghệ, ít nhất là trên 130 nhịp mỗi phút. Nặng hơn nữa thì phách nào cũng là phách mạnh, bùm bùm bùm, bùm đến cùng.”

“Đó là Hardcore.”

“Vừa nhanh vừa nặng, hai trăm nhịp.”

Đó là âm thanh công nghiệp xuất phát từ thành phố ô tô Detroit, Techno. Ba DJ dùng phế liệu công nghiệp tìm được xung quanh để tái sử dụng, nhịp trống như sấm sét nhưng âm thanh lại trầm thấp nức nở đầy bi ai. Detroit tiêu điều có lẽ vẫn chưa hồi phục sau cuộc bạo loạn, khúc “Chuyến xe đêm qua Babylon” của DJ, đưa bạn đi xuyên qua thành phố Detroit như những người sống sót sau vụ nổ hạt nhân đang sống dưới lòng đất để chống lại sự cai trị của robot.

Techno tiến hóa ra nhiều chủng loại phụ, ừm, tiểu loại. Trong đó Jungle, rừng rậm, đều là breakbeat (nhịp gãy). Tiểu D dùng cạnh bàn làm trống gõ lên. “House, Techno, đều là nhịp 4/4, mỗi phách có một tiếng trống đại. Breakbeat thuộc về loại Hip-hop tạo ra, thêm vào rất nhiều tiếng trống gãy giữa hai nhịp trống đại, giống như thế này——” vừa gõ vừa miệng phát ra tiếng bùm chát chát, Tiểu D lập tức biến thân thành DJ với cảm thụ nhịp điệu tốt đến mức Đại D phải tránh ánh mắt để tránh bị hớp hồn. Cặp đôi già Đại D và Tiểu D vẫn không chọn thời điểm, không gian mà phát tán không khí yêu đương, thật kỳ lạ, Vu Nhân cố nhịn không tò mò.

“Nếu dùng breakbeat xuyên suốt cả khúc, đó là Jungle, giống như thế này——” Tiểu D lại tung ra một đợt trống. Vu Nhân giữ im lặng, cố gắng giữ khách quan trong chuyến điền dã.

“Vì vậy Jungle tuyệt đối không cho cậu cảm giác là nhạc thể dục nhịp điệu. Sau đó breakbeat hướng về phía trống bass và âm bass để tăng cường, càng phức tạp đa dạng hơn, đó là Drum ‘n’ Bass, hai năm gần đây Đài Bắc cuối cùng cũng nổi lên.”

Đại D nói: “Giống như loại gay già trong xương tủy như tôi, đi một vòng lớn quay trở lại, vẫn là House.”

“Chúng tôi từng thấy ở New York, DJ thường trú, mỗi lần trước khi đóng cửa đều dùng khúc “Dancing Queen” của ABBA để kết thúc, toàn trường hoan hô nhảy múa hát theo, cảnh tượng đó, ngay cả chiến thắng kháng chiến cũng không chấn động lòng người bằng.”

Hả, có nghe nhầm không, chiến thắng kháng chiến? Hai vị gay già này thật sự là già thật rồi.

Hai chín tháng Hai, ngày này Vu Nhân ở nhà không ra ngoài, giặt quần jean. Nhìn cảnh trời lạnh có gió chắc sẽ khô, kịp để ngày mai mặc.

Ngày thường, Vu Nhân xách túi xách ra khỏi cửa, tới quán cà phê viết chữ, gọi một phần bữa sáng muộn, cà phê châm thêm, viết đến chiều tối mới về. Từ khi có tàu điện ngầm, quán cà phê nằm ngay trên tuyến đường tàu. Đáng thương thay, những quán cà phê nơi Vu Nhân từng viết rất nhiều chữ, hết quán này đến quán khác, lần lượt đóng cửa. Hai quán viết lâu nhất, tính công năng mạnh. Cái gọi là tính công năng, đối với Vu Nhân mà nói chỉ có một, một nơi không ai để ý đến ai, có thể khiến người ta yên tâm viết chữ. Nói cách khác, cô nhân viên phục vụ của hai quán đó, hiểu ý cực kỳ. Họ hoàn toàn nhận được tín hiệu về nhu cầu của Vu Nhân, lập tức đeo mặt nạ vào, trở thành người mẫu (con rối). Người mẫu là diễn viên trong phim của đại sư Bresson, tóm lại đại sư không muốn diễn viên của mình có bất kỳ diễn xuất nào, NG đến khi diễn xuất tan rã mới qua ải, nên bị phong là người mẫu. Nhân viên phục vụ người mẫu hiểu ý, phối hợp với nhu cầu của Vu Nhân, kéo rèm mắt xuống, tuyệt đối không tiết lộ dù chỉ một chút ánh mắt con người để tránh hai bên vô ý chạm mặt. (Thượng)

Già rồi mỗi lần chỉ có thể làm một việc, phản ánh lên cách ăn mặc, chỉ cầu tính công năng, trang sức trừ bỏ hết. Những thứ khoác khoác móc móc, đeo đeo treo treo đội đội buộc buộc cắm cắm quấn quấn vòng vòng kia, người mặc áo, trông cậy vào tinh khí thần tam vị nhất thể đầy đặn để chống đỡ. Tam vị nhất thể thiếu mất một vị, xem đi, phong cách dân tộc tình điệu Bohemian biến thành con mèo hoang nằm bên đường, ừm, người vô gia cư.

Quán cà phê đối với Vu Nhân, không gì khác ngoài cánh cửa thần kỳ của Doraemon, kéo cửa ra, liền đến nơi muốn đến. Bất kể quán cà phê phát nhạc gì, ngay cả khi thần tượng âm nhạc mới nổi, nữ hát “Phiền quá phiền”, nam hát “Mẹ ơi con cần tiền”, đều không can thiệp vào Vu Nhân, không làm Vu Nhân bận tâm, cậu đã đặt mình vào kỷ Than Đá, như chuồn chuồn cổ sinh vật của những chiếc máy bay cũ trước Thế chiến II đang đậu trên khu rừng gồm cây Thạch tùng, cây Mộc tặc, cây Dương xỉ, bào tử dương xỉ thổi bay lả tả như tuyết rơi. Cũng mặc kệ quán cà phê lấy ánh sáng tốt thế nào, bản Bach Cello không đệm của Yo-Yo Ma trầm thấp nhẹ nhàng, chỉ chốc lát, Vu Nhân đã đến bãi tế tự nhà kho, màu đen như đá Obsidian đen, đá khô dày đặc không tan như chất rắn, ồ 9p.m. (Till I Come), quốc ca vang lên rồi, lật ngược hai tay hướng lên không trung mà lắc. Vu Nhân từ đài DJ dốc đứng trên nóc nhà kho nhìn xuống, ánh laser tắt mở đập mạnh trên đống khói đá lạnh tích tụ như mây, chớp hiện hàng ngàn cánh tay vươn ra khỏi tầng mây đồng loạt hỗn loạn lắc lư tranh đấu, mẹ nó ai cũng muốn lên thiên đường.

Đúng vậy, cửa thần kỳ, quán cà phê. Nhưng chỉ cần quán cà phê có một chút gì đó vượt quá giới hạn lịch sự chu đáo, một lời chào ấm áp, một nụ cười hiểu ý, một ánh mắt thấu hiểu, thì quán cà phê này liền vô dụng mất rồi. Cửa thần kỳ không linh nữa, Vu Nhân phải đổi quán khác.

Hai quán ở lâu nhất, cho đến một ngày, khi Vu Nhân thanh toán rời đi, nghe thấy tiếng xoẹt một cái, nhân viên phục vụ người mẫu kéo rèm mắt ra, khôi phục thành người đối với Vu nói: “Xin lỗi làm phiền một chút…”

Vu đáp lại bằng mặt nạ phòng hộ thờ ơ không quan tâm, và trên đầu lập tức mọc ra hai chiếc sừng nhọn bày tỏ sự cảnh giác.

Cô nhân viên phục vụ mặt đỏ bừng, vô cùng khó xử nhưng vẫn lấy hết dũng khí nói: “Anh có thể giúp em ký tên không?”

Quá đáng, chiếc sừng trên đầu Vu phát ra ánh sáng đỏ giận dữ.

Cô nhân viên phục vụ kiên quyết nói hết lời, từ ngữ rời rạc nhưng chỉ cần bỏ đi một đống từ hư từ ấp a ấp úng, ý nghĩa lại vô cùng rõ ràng: “Vì ngày mai em không đến nữa, không làm ở đây nữa.”

Xoẹt xoẹt, rèm mắt của Vu bàng hoàng kéo lên. Như bộ phận liên động, khoảnh khắc rèm mắt kéo lên, tấm chắn bảo vệ cũng đồng thời được giải trừ. Vu đã giải trừ rèm chắn, vốn là một, nói thế nào nhỉ, chỉ có thể dùng ẩn dụ để nói, là một con sò trần không vỏ, một lòng đỏ trứng gà bị vỡ, không có lồng ngực bao bọc trái tim đỏ hỏn đang đập thình thịch. Vu rất buồn bã hỏi tại sao vậy?

Chuỗi quán cà phê là vốn Nhật, sắp rút lui rồi, cô nhân viên phục vụ sẽ đi làm ở cửa hàng đồ ăn nhanh khác, vì vậy mang đến hai cuốn sách của Vu Nhân nhờ ký tên. Vu không những ký, mà còn nhất định phải để lại địa chỉ của cô để khi có sách mới sẽ gửi tặng. Rất lâu sau một ngày nọ, Vu như thường lệ đi lại trên phố với dáng vẻ người mẫu, đột nhiên có người vượt qua khoảng cách trước mặt——trước mặt, trong thành phố luật bất thành văn là, khoảng cách một sải tay của một người. Thành phố đất hẹp người đông, khoảng cách một sải tay, là lịch sự, càng là không gian cơ bản. Vì vậy khoảng cách thành thị nông thôn, nông thôn tức là không quan tâm đến trước mặt, không biết có trước mặt, nông thôn là khoảng cách bằng không. Vì vậy khoảng cách hai bờ, ừm, hai bờ eo biển, khoảng cách vẫn còn lớn lắm đấy. Lớn nhất chính là, ví dụ bạn (một người lớn lên trong môi trường tư bản) dừng chân trên đường phố thành phố bên kia để nhìn cái gì đó, ngay lập tức sẽ có một vài người vây quanh, không, không phải vây, là dán, dán vào nhìn, bò qua vai bạn cũng nhìn, hơi thở phì phò khiến bạn kinh ngạc không hiểu nổi, nhẫn nhịn thầm nghĩ, trời ạ đây chính là sự khác biệt văn hóa? Hai ba thế hệ, không phải là khoảng cách bằng không nông thôn, mà là không gian của chủ nghĩa cộng sản cũng cộng sản, nói đến không gian riêng tư bạn đang nói đùa sao, vì vậy tất nhiên cũng phải dùng thời gian tương đương hai ba thế hệ, mới mọc ra được khoảng cách một sải tay này.

Cho nên đột nhiên có người vượt qua trước mặt Vu, giống như nhiều năm sau Tổng thống Giô-suê trong hàng quan lễ ở nước bang giao đột nhiên vượt qua trước mặt Đệ nhất phu nhân Laura giơ tay ra (sàm sỡ? ám sát?) kéo một cánh tay của Laura, người theo bản năng lấy tay che ngực, xuống bắt tay và hướng về phía người chụp ảnh đã hẹn trước nói thời khắc đó thật nhanh đã chụp được bức ảnh chụp chung với Laura, có hình có chứng cứ, tôi có gặp phân thân của Tổng thống Bush có bắt được tay đấy, phản ứng của Vu giống hệt Laura, sự tu dưỡng của nụ cười trấn tĩnh (kinh ngạc?) không che giấu được ngôn ngữ cơ thể dùng một tay che ngực ngăn cách khoảng cách đã nói rõ tất cả. Chỉ có ngôn ngữ cơ thể của Vu còn nhiều hơn Laura ba bước lùi liên tiếp, lúc này mới nhìn rõ, ôi chao không phải người khác, là cô nhân viên quán cà phê ngày xưa.

Phá lệ mỉm cười, như thể kiếp nạn vừa qua, người sống sót trùng phùng, cuộc gặp gỡ tình cờ trong thành phố cũng như sự gặp gỡ của các vì sao phải mất hàng tỷ năm. Cô nhân viên quán cà phê tưởng chỉ nói chơi để lại địa chỉ, nào ngờ thật sự nhận được đồ, cảm động vô cùng, cô nhân viên lấy hai tay dụi mắt làm điệu bộ khóc kiểu hoạt hình còn kèm theo tiếng òa òa…

Dưới mắt Vu hơi ướt nói sao có thể không gửi, cuốn sách đó đều viết ở quán cà phê đó mà. Mà sau đó, sau đó ba lần lượn quanh gốc cây không có cây để đậu, phiêu dạt giữa mấy quán cà phê thế nào cũng không đúng, dường như người mất đi tình yêu lang thang trong dấu vết tình cũ mà nay là đống đổ nát muốn tìm lại hồn phách của chính mình. Vu nói xong khá nhiều tàn nhang nóng bừng lên lập tức như vai đán trong kinh kịch hai má tô đỏ đỏ đến tận đáy mắt mai tóc, quả nhiên xác nhận cô nhân viên quán cà phê chính là người mà hồn phách nương tựa vào nay lại xuất hiện trước mặt. Bởi vì sẽ không gặp lại nữa, nên đảm bảo khoảnh khắc này toàn tâm toàn ý trao đi, không cần chịu trách nhiệm không có gánh vác, xoay người rời đi, tự có biển quên mênh mông đến thu dọn, biển quên nhân từ sẽ nhanh chóng hấp thụ khoảnh khắc này, vĩnh viễn nuốt chửng mất rồi.

Cô nhân viên quán cà phê nói: “Anh vẫn là bộ quần áo này, y hệt.”

Không sai chút nào, cô nhân viên mắt tinh, vẫn là bộ quần áo này. Nên nói thế này, một chiếc áo sắt đi khắp chân trời, áo sắt mặc hết mặc áo tăng. Câu sau là lời của Hoàng Sào, đúng, “Không xanh không trắng không đỏ thắm, sông Điền mười tám không người cày”, chính là đại hung thần Hoàng Sào lời sấm truyền dự báo cái chết sắp xuất thế giết người không chớp mắt đó. Đối với Vu mà nói, áo sắt và áo tăng của Vu, trang phục ra ngoài và trang phục ở nhà. Về cơ bản Vu có hai bộ quần áo, một bộ ra ngoài, một bộ ở nhà.

Haizz nói đi cũng phải nói lại là bởi vì, Vu già rồi.

Ngày trước thiếu niên Vu cùng nhau hào hứng khoác lác, hào đến mức không thu xếp được kết thúc thường chỉ có thể tổng kết bằng, “Vậy thì đi Tây Bắc khai hoang!” Khá giống như Trúc Lâm Thất Hiền vậy, chỉ đành huýt sáo, huýt sáo dài để bày tỏ chí hướng. Mà cái gọi là Tây Bắc, không phải đất mơ không phải ảo, là Tây Bắc thực sự trên địa lý, sa mạc Mông Cổ đại Gobi. À mong sao thiếu niên có tri thức, thiếu niên tươi mới mọng nước như thế, họ muốn dùng dịch thể của mình làm ẩm sa mạc đó cảnh tượng như sên bò qua bãi đá tiết ra chất nhầy để lại một vệt bạc nhưng họ lại khao khát nhìn thấy màu liễu Dương Quan, hoàng hôn trên sa mạc, khói cô đơn thẳng tắp.

À mong sao người già có thể làm được.

Già rồi mỗi lần chỉ có thể làm một việc, phản ánh lên cách ăn mặc, chỉ cầu tính công năng, trang sức trừ bỏ hết. Những thứ khoác khoác móc móc, đeo đeo treo treo đội đội buộc buộc cắm cắm quấn quấn vòng vòng kia, người mặc áo, trông cậy vào tinh khí thần tam vị nhất thể đầy đặn để chống đỡ. Tam vị nhất thể thiếu mất một vị, xem đi, phong cách dân tộc tình điệu Bohemian biến thành con mèo hoang nằm bên đường, ừm, người vô gia cư. Xem đi ngọc lam san hô đỏ ngọc Thổ Nhĩ Kỳ khảm bạc cũ tất cả đều thành hàng giả, mà các loại chuỗi hạt được gia trì, khoáng thạch từ tính, hoặc được gọi là vật phẩm sức khỏe làm từ titan germanium nguyên chất có độ che chắn sóng điện từ cao (Vương Kiến Dân ném bóng đều đeo) thì tại chỗ bị hạ cấp thành mê tín. Già rồi không còn soi gương nữa, soi làm gì, chỉ sẽ soi thấy ba vị không bao giờ tề tựu xin lỗi rất không có hình thể. Trẻ tuổi nhựa cũng có thể mặc, già rồi mặc thế nào cũng chỉ có nghẹt thở thôi. Già rồi phải dựa vào chất liệu tự nhiên để bao bọc, bông lanh lụa len cashmere hoặc pha trộn giữa chúng.

Nhưng lụa, mềm dính không chịu được, chỉ sẽ không chút lưu tình dán ra mỡ thừa mỡ béo và mắc cạn. Có cảm giác rủ xuống cũng không tốt, không gì khác ngoài làm nặng thêm cảm giác chán nản của các bộ phận cơ thể con người đã đầu hàng trước trọng lực. Phàm là gây ra hai hiệu ứng thối nát trên đều phải loại bỏ.

Còn như phàm là cắt may không đối xứng có cảm giác số lẻ, phong cách thiền, ý vị wabi-sabi, áo vải giản dị, đến mức cực hạn (kiểu dáng giá cả đều vậy) giống như lập luận “Áo không phải áo” của nhóm nhà thiết kế Nhật Bản đó, giải cấu, nổ tung, tàn khuyết là hữu cơ, không hoàn mỹ là mỹ, “muốn người mặc áo chứ không phải áo mặc người” (kết quả không may ngược lại, loại áo chủ trương mạnh mẽ như vậy, cuối cùng chỉ thấy áo không thấy người), phàm là thế này, đều phải bỏ đi không mặc. Không tin cứ việc mặc, già yếu khí suy hoặc ít nhất khí không đủ để chống lại, trang phục cảm giác số lẻ sẽ khiến bạn rơi vào trạng thái lệch lạc vì muốn chỉnh sửa mà hình dáng giống như đột nhiên nghe kém, lé mắt? vẹo cổ? vẹo cột sống hoặc trẹo gân què chân, hoặc hắt hơi sổ mũi mắt phun sương là dị ứng hay cảm cúm rồi vậy mà đến mức mâu thuẫn làm hệ thống miễn dịch rối loạn. Già rồi chỉ có thể mặc quần áo số chẵn giữ được cảm giác cân bằng.

Mà áo len cổ lọ, đúng vậy áo len, họa tiết logo thuần len lông cừu cấu tạo từ búi len ba vòng ngày xưa đại diện cho chứa len lông cừu mới nguyên chất trên 99,7%, và độ bền màu độ bền kéo cường độ kỹ thuật may đều đạt tiêu chuẩn kiểm định của Cục len lông cừu quốc tế. Từng là logo cám dỗ lay động lòng người biết bao, vật hiếm thì quý, sau đó tự do dân chủ rồi, phổ cập hóa đến mức có một năm Giordano tung ra áo len cổ lọ đính logo này nhưng rẻ đến mức khiến người ta nghi ngờ, đúng, câu quy tắc chống lừa đảo đó dạy người ta: “Nếu tốt quá mức, thì đó không phải là thật.” Thế nhưng mặc cảm thuần len lông cừu lập tức đánh bại chủ nghĩa hoài nghi, một kiểu áo len cổ lọ các màu, dốc sức mua, chia tặng người nhà kiêm cả họ hàng các tỉnh khi về đại lục thăm thân. Nhưng áo len, một khi áo len mặc đến cashmere thì như bị nguyền rủa không thể mặc lại các loại len khác nữa (ví dụ khó từ xa xỉ về giản dị), thuần len lông cừu mà, vẫn vậy, ngứa không chịu nổi đến mức phải cởi ra mới thôi.

Lại hơn nữa cổ áo len không được cao. Loại áo len cổ cao đen ngầu đó không cần phải nói——váy da lộn áo len cổ cao, Vu thời kỳ thiếu nữ thề tương lai lớn lên muốn mặc giống Jane Fonda. Ngay cả sớm hơn chút, áo khoác blazer vải flannel cổ áo len cao (đồng phục của các trí thức Pháp?) còn có thể mặc, nhưng không biết từ lúc nào (nóng bừng đổ mồ hôi trộm trước sau thời kỳ mãn kinh?) cổ cao trung bình cũng không thể mặc được, phàm là thứ che qua cổ họng đều không được. Trong một đêm, áo len cổ cao biến thành công cụ hình phạt làm nghẹt thở người. Cổ áo len chỉ có thể đến xương quai xanh. Vì vậy một năm nào đó bắt đầu, cổ áo len cashmere dường như hẹn trước cùng nhau tăng lên nửa phân, sau đó không hạ xuống nữa, khiến Vu chỉ có một chiếc mặc đến khi nách rách lỗ phải dựa vào áo khoác che đậy sau đó hạ quyết tâm haizz đó là đãi tiệc bạn cũ xa quê nhiều năm mọi người ăn lẩu cay cuối cùng đành phải cởi áo khoác ra, tình cảnh khó xử ép Vu hạ quyết tâm mới mang đi tiệm sửa quần áo thay khóa kéo kèm theo siêu thị sửa lại, tạm bợ xong xuôi qua mỗi mùa đông. Đến nay, Vu vẫn tiếp tục tìm kiếm áo len cashmere cổ lọ ở xương quai xanh, nếu tìm được, chắc chắn phải tích trữ vài chiếc để đủ mặc đến chết.

Trang phục mặc theo một phép trừ.

Gọt bỏ, gọt bỏ, lại gọt bỏ. Đây là con đường gọt bỏ, một con đường của Vu? Đây là một cuộc đời kết quả chỉ có thể làm một việc? Một con đường mơ. Cuối cùng Vu đứng trước gương tự nhủ với mình: “Được rồi, chính là chiếc này.”

Chiếc này gọt bỏ đủ loại không thể không, không hợp không thích hợp trang phục, trở thành trang phục ra ngoài của Vu. Một chiếc sắt, bất kể dịp gì, chết bám chiếc này, mặc đến cùng trừ khi rách nát vá cũng không vá lại được, đành phải làm lại từ đầu, tìm một chiếc khác. Vạn khó mới tìm được một chiếc, từ đó lại có thể không cần chút bận tâm soi gương phối đồ, ra ngoài chỉ cần mặc vào là đi, xét về một khía cạnh nào đó, khá giống vạn năng áo (bút vạn năng lịch vạn niên?) ai bảo già rồi mỗi lần chỉ có thể làm một việc, chỉ có thể quản việc ra ngoài đến đích, còn lại, không lo nổi nữa.

Cho nên phân loại nghiêm ngặt, trang phục ra ngoài là ba chiếc, hè một chiếc, đông một chiếc, xuân thu một chiếc, điều này đối với Vu mà nói, khá phiền nhiễu, vì có vấn đề thay mùa. Xem đi, đông kéo đến cuối xuân, hè bắt đầu xuân còn dư, lại nhảy qua xuân. Ngược lại cũng vậy, hè kéo qua thu, đợi một trận mưa thu rơi xong trời chợt lạnh thêm một chiếc khăn lụa (giao thoa thế kỷ nhiều người đều có một chiếc Pashmina cực kỳ hữu dụng) lại kéo đến đông, luôn phải đợi đợt rét đậm đầu tiên kéo đến ép buộc phải đi đào toàn bộ phối đồ của mùa đông năm ngoái ra, lúc này mới nhớ ra ôi chao chiếc áo khoác dài kiểu mũ trùm đầu cúc cài màu xanh nhạt cuối cùng cũng mang đi giặt khô vẫn còn ở trong tiệm. Chậm chạp không thay mùa, biến thành vấn đề lịch sự. Hoặc hai chân gầy gò, hoặc áo dài tay quạ đen một chóp mũi mồ hôi, chiêu người ta hết lần này đến lần khác hỏi han lạnh nóng, đành phải hết lần này đến lần khác cúi chào xin lỗi là đúng vậy quần áo vẫn còn trong thùng chưa lấy ra. Cho đến nếu liên tiếp hai ba ngày không khéo đều gặp cùng một người, khiến Vu thực sự rất muốn treo nhãn hiệu lên nói, “Chiếc áo này có giặt rồi nha”. Mùa hè, giặt phơi một đêm là khô. Mùa đông thì, mùa đông phiền phức hơn. Ví dụ như ngày này, Vu không thể ra ngoài được, duy nhất một chiếc quần jean, dù thế nào cũng tuyệt đối phải giặt rồi. (Trung)

Ra khỏi ngõ cây đa, quả nhiên, trạm tàu điện ngầm trong tầm mắt. Tường màn gương nâu, vẹo vọ phản chiếu tầng mây và tàu điện ngầm xanh trắng đang chạy như thông tới dị giới. Ngày lạnh trắng, Vu Nhân lúc này mới phát hiện mình lộ ra một cái đầu gối xấu xí, đầu gối mặc áo ngủ ở nhà khoác áo gile bông có khóa kéo rồi khoác thêm chiếc áo khoác dày, dưới đầu gối tất dài.

Đúng vậy quần jean, có mấy năm thậm chí, bốn mùa đều mặc, mùa đông ở nhà cũng mặc. Vải denim trọng lượng nhẹ theo nhãn mác ghi chú, chứa 5% Spendex nên có tính co giãn, bản hẹp ống quần hẹp cắm trong đôi giày Reebok đen cổ cao ngang mắt cá chân, phong cách ngắn gọn rất hăng hái, mặc đến khi thực sự mòn trắng lông hỏng thực sự giặt mỏng rách tưa, đành phải tìm lại. Tìm không thấy, không có loại quần jean ống hẹp như thế này nữa. Toàn diện phục cổ, đồ cổ mới, nhà nhà đều bán phiên bản tái chế ống quần xắn lên một đoạn lớn hiện ra hai đường kẻ đỏ.

Ngày trước Vu có đồng nghiệp từng làm “Khảo cứu quần jean Levi’s”, đúng vậy, chính là thương hiệu Levi’s mà người phát minh quần jean Levi đi đăng ký. Đồ cổ mới cả đống mô phỏng Levi, thấy nó như vậy, nhưng không biết tại sao lại như vậy. Dù không biết tại sao lại như vậy, lại chỉ trỏ rất biết những chiếc ống quần xắn lên một đoạn lớn đó mặt sau lật ngược không có hai đường kẻ đỏ đẹp đẽ cổ xưa kia nói là: “Không đủ update.” Đồ cổ mới, không đủ cập nhật. Đó là dệt may cổ đại, chưa có công nghệ chống co rút, vải jean dễ co rút phải để dư chiều dài để cung cấp co rút, nên mới mặc thì xắn ống quần lên, đây là chuyện không còn cách nào khác mà thôi. Mà dệt may cổ đại, dệt ra tấm vải là khổ hẹp, rất hẹp, hai bên thu lại bằng đường viền đỏ chống tưa chỉ, khi cắt may ống quần may nối vải, hai bên tấm vải gặp nhau ở đường may bên ngoài ống quần liền hình thành hai đường viền đỏ, nếu ống quần xắn lên, liền lật ra chi tiết bắt mắt, tức thị giác nổi bật.

Do vải dệt đương đại khổ rộng, viền cạnh là dùng máy may vắt sổ bao bọc mép vải lông, quần đồ cổ không cập nhật, ống quần lật ngược ra là mép vắt sổ, kém. Lập tức cập nhật, bắt chước dệt ra hai mảnh vải jean khổ hẹp liền nhau ở giữa một đường kẻ đỏ rồi cắt ra, chia thành hai đường viền đỏ, cắt ra, viền cạnh hiện vẻ lông xù. Cho nên quần jean đương đại lật ngược ống quần, có thì có hai đường kẻ đỏ làm ra, nhưng lông xù không rõ ràng. Liền có người Nhật Bản biết phục cổ nhất, một phục cổ là cổ tới mức không thể, Edwin tìm được máy dệt khổ hẹp sản xuất vải jean Mỹ ngày xưa, còn phải lắp ghép mới dùng được. Máy dệt ngày xưa, không chỉ dệt ra vải viền đỏ hai đường rõ ràng tươi sáng Edwin 505, ngay cả sợi chỉ có độ thô không đều có hạt thắt nút, vải mềm mại dệt từ sợi này, đều đánh trúng hương vị nguyên bản. Đài Loan Edwin nhập khẩu vải từ công ty mẹ Nhật Bản để sản xuất quần, tất nhiên, giá cả cũng cao hơn làm sao có thể không cao đương đại dệt may một ngày dệt một ngàn yard, máy khổ hẹp cổ đại một ngày mới hai trăm yard!

Vu nhìn đông nhìn tây, hóa ra James Dean tuổi trẻ tài cao qua đời cũng bốn mươi năm rồi, Lee tung ra phiên bản kỷ niệm “Quần jean phục cổ Lee Vintage 204”. Quảng cáo Blue Way phát sóng truyền hình tiếng Đài: “Tất khấu già (xắn ống quần).” Vì chi tiết, chỉ trỏ không hết, Vu vì tìm quần jean buộc phải nhập vào chi tiết vô tận. Mua một chiếc đồ cổ mới, trời ạ đường chỉ trên quần tại sao vẹo vẹo vọ vọ và may ra khỏi giới hạn một khoảng xa rồi mới quay lại còn màu chỉ không thống nhất? Cô nhân viên cửa hàng diễn giải như nhà truyền giáo nhiệt tình tuyên truyền: “Đây là biểu cảm đường kim đặc biệt của đồ cổ mới đấy.” Nghĩ năm đó, máy may một kim thường sẽ may quá tay, lại quay về. Lại năm đó bài tập phần lớn là một người hoàn thành một chiếc quần jean, có khi màu chỉ dùng hết nhưng giao hàng đến nơi lông mày liền không quản nữa tìm ra màu chỉ gần giống thay thế dù sao giao hàng trước. Vu suy một ra ba, đai thắt lưng phía sau quần nên cũng là cố ý may vẹo ư?

Đúng vậy, vải jean trọng lượng nặng do chỗ nối vải chồng lên nhau trở nên rất dày, trên đường may giữa phía sau lại may thêm một đai thắt lưng thì càng dày, kim máy cổ đại không thể xuyên qua vải dày tầng tầng lớp lớp chỉ đành đem đai thắt lưng kéo dài may chéo vòng qua chỗ dày, cô nhân viên cửa hàng nói: “Đây là biện pháp đàn hồi chỉ có làm thủ công mới có đấy.”

Được rồi những dấu vết vụng về làm ra này là màu sắc thú vị của đồ cổ mới không được sót lại Vu chấp nhận, nhưng bộ phận mông và đùi phồng phồng? Cảm giác khá thất bại và tại sao túi quần phía sau một bên lại phồng lên? Đúng rồi không cần cô nhân viên cửa hàng cổ vũ Vu đã suy luận có thể biết, đó là vì quần jean ngày xưa là người lao động mặc, nên để lại dư lượng lỏng cho chi tiết vận động dễ dàng và vì chịu mài mòn chịu hành hạ mà ở mặt trong túi quần thêm một mảnh vải gia cố. Đây đã không gọi là vụng về thú vị, đây gọi là quá đà, Vu Nhân làm ra một ngôn ngữ cơ thể tiêu chuẩn biểu thị dừng lại, dưới đây miễn tiếp nhận rồi.

Ngày này, cũng có quần jean phục cổ ba hai năm lịch sử giặt xong phơi trên sào tre ở ban công, Tất khấu già thả thẳng xuống, hai chân rất dài, giống như mông của người bộ lạc du mục Kenya Đông Phi mọc trên eo, không, nách. Hoặc là chín đầu thân cô gái nam nhi ngầu đẹp, ABC nghỉ đông nghỉ hè theo cha mẹ phần lớn là đơn thân, về Đài Loan thăm ông bà nội hoặc ngoại, đi dạo lung tung được truyền thông showbiz phát hiện nổi tiếng sau, ngày càng nhiều tộc người chân dài mắt một mí, mặt hẹp dài tràn vào hòn đảo này. Mặt hẹp dài là kết quả thực hành lý thuyết nằm sấp của trẻ sơ sinh, kèm theo vượt qua giai đoạn chỉnh hình niềng răng hiện ra đường nét lập thể, lại xếch một đôi mắt một mí biểu tượng phương Đông. Giáng sinh điên đến đầu năm giao thế kỷ, trong các loại đại hội Rave, giống loài ngoại lai lấn át giống loài bản địa.

Phải không thế hệ này sang thế hệ khác, hơi có khác biệt, đây là chim sẻ Darwin.

Vu Nhân ở nhà không viết chữ, nghiêng dựa đông, dựa tây, mở mở tủ lạnh, mèo nói mèo ngữ. Ngước đầu nhìn thấy quần jean, liền thần hướng về chim sẻ Darwin trên quần đảo Galapagos, tiến hóa là rất chậm rất chậm, dài lại dài. Nhưng thần tượng, rất nhanh rất ngắn. Chỉ vài vòng đào thải, thần tượng điện ảnh ca nhạc còn lại vài người nữ mặt tròn ngắn mặt dẹt trong tròn có duyên, lại một đợt xông rửa, cũng tuyệt chủng rồi.

Zen, Thiền. Vu Nhân ở nhà, một hồi thần, muốn tìm hai chữ này, Zen Thiền, lại lật khắp báo ngày hôm đó và giỏ thu gom giấy vụn, đều không có. Nhà giống như có một tam giác Bermuda hoặc hố đen vũ trụ, quay người cái là đồ vật biến mất, tặc tặc lạ lùng trong tiếng chửi rủa, vĩnh viễn biến mất rồi. Vu Nhân rõ ràng liếc nhìn thấy hai chữ lớn như bướm phượng đen sống động, buộc một chuỗi chữ ruồi nhỏ, chữ ruồi nhỏ đó dính trên võng mạc không thể loại bỏ biến thành ma âm xuyên não: “Sẽ qua đi! Sẽ qua đi! Đã qua đi! Không còn lưu hành (thịnh hành) nữa! Lỗi thời.”

Quảng cáo nước hoa ư cứ dọa người hay tuyên ngôn ra mắt trang phục mùa xuân cũng quá sớm một chút đi mới hai chín tháng Hai? Vu Nhân như phát bệnh lật tìm không thôi, nghi hoặc bản thân rốt cuộc có phải vừa mới nhìn thấy? Hay là hôm qua hôm kia, không biết từ lúc nào từ đâu nhìn thấy? Hay là thực ra có hai con bướm phượng lớn đập qua mặt nước như gương trong não bay qua phản chiếu cái bóng Zen, Thiền?

Người tầm thường tự rước lấy lo, không việc tìm việc tìm tìm cái này làm gì cơ chứ ngay khi Vu Nhân òng ọc òng ọc tự nguyền rủa không ngừng, nghe thấy tiếng bùm một tiếng, có vật từ trên không trung rơi xuống.

Mèo ư? Hay là quả mọng gỗ hình quả đấm của cây hạt dẻ ngựa rơi trên mái che mỗi lần tưởng là mèo, mở cửa đi gọi mèo, ồ là quả mọng của cây hạt dẻ ngựa của hàng xóm cao vào nhà xây trái phép tầng ba dường như nhà mọc ra một cây dù rơi xuống đất vỡ ra đầu rơi thân nát. Vu Nhân tốt bụng nhặt vỏ quả tươi cứng rải đầy đất và tám chín hạt giống to như hạt dẻ bóc vỏ từng cái một lên, ném vào đất màu mỡ bồn hoa, ai có bản lĩnh thì mọc mầm, cắm rễ khoe cây con, thì chuyển sang chậu cây. Nhưng lúc này, không phải mèo, cây rất tĩnh, vật gì rơi xuống tiếng?

Chẻ bập bùng, lại ngã xuống.

À một con chim màu đen trên ban công, đập đất không dậy, phun ra đầy không trung lông bay. Ban đầu một con cũng không thấy lúc này thì góc tường chân trời, bóng mèo hiện ra, con nào con nấy sát khí hiện rõ đều nhắm vào ban công. Vu Nhân bước nhanh nhảy lên lầu, quát tháo giành trước mèo sát thủ bảo vệ con chim đen. Chim trong tay nóng như một trái tim nhảy loạn.

Vu Nhân lấy khăn mặt gói con chim đen lại, cho vào thùng giấy dùng khi gửi “Toàn tập Borges” đến, một tấm vải chăn che thùng để chim yên ổn trong bóng tối không kinh động. Vu Nhân gọi điện cho bác sĩ thú y, xin cung cấp thông tin chim bị thương có thể đưa đến đâu. Bác sĩ thú y trả lời số điện thoại của một đồng nghiệp, đồng nghiệp kia là thành viên hiệp hội ngắm chim. Vu Nhân gọi điện đi, chép lại địa chỉ, gọi taxi. Địa chỉ là khu vàng trung tâm thành phố, có ngõ có hẻm, nghĩ chắc là loại khu dân cư cũ thương gia sáo rỗng đằng sau chuyển vào nơi ẩn náu của thần ẩn náu giữa thị thành, đồng thời là dị giới trong không gian. Vu Nhân không chỉ đường, để mặc cho tài xế đi.

Tài xế có khuôn mặt binh mã dũng, cũng bí mật như tượng đất. Trong xe không có điều tần điều biên, cũng kỳ lạ không có tiếng gọi xe radio âm thanh đinh tai nhức óc, trái ngược như trong hầm trận binh mã dũng tĩnh mịch.

Vu Nhân, tài xế, chim đen.

Thùng giấy phủ vải chăn trong lòng Vu Nhân dường như ôm một hộp chì nguyên tố phóng xạ. Chim đen không cẩn thận rơi từ dị giới nào đó đến giới này, Vu rất thương xót. Thiên thần gãy cánh à bạn đừng hoảng sợ, đừng nản lòng, Vu tâm cảm truyền tin vào trong nói, cố gắng lên nhé, tôi đảm bảo đưa bạn đến trạm, bình an trở về nhà…

Lúc này, xe rẽ một cái, chuyển rời khỏi đại lộ.

Bóng râm che đỉnh, ánh trời chui khe bắn xuống tán thành mảnh vỡ lướt qua. Vu nhìn liếc qua không trung chợt biến mất, cây cá vàng (Crataeva adansonii). Truyền thuyết thành phố này chỉ có hai cây cá vàng, một cây ở đây, một cây không biết ở đâu. Xuân đi hè đến, một đêm sấm sét mưa dồn, ầm một cái, hoa đều nở. Sợi hoa dài mảnh còn gọi là cây nhện, tuyết rực rỡ, pha lẫn trâm vàng, xếp chồng lên nhau che trời cây không thấy lá xanh, người đi đường dưới cây ngước đầu nhìn cây như nhìn ảnh pháo hoa năm nào cũng lên trang thị chính: “Cây cá vàng, một đêm nở hoa.”

Cây cá vàng lúc này chưa nở, nhưng như con đường bí mật thông quan khởi chốt, tài xế binh mã dũng xuyên phố đi hẻm đi một con đường hẹp bóng cây rối bời, cành thấp đánh xe mà có thể thông hành không trở ngại tin hay không tùy bạn, nửa đèn đỏ cũng không gặp, cuối cùng đi qua một hàng râu dài rủ xuống đỗ đầy xe máy dưới bóng cây đa đến địa chỉ chỉ dẫn ở cuối ngõ dừng lại. Mặt tiền nhà cấp bốn, có một cây dâm bụt, một cây đại, một cây ổi.

Quá ngầu, anh tài xế.

Phòng khám mặt tiền nhỏ, kéo cửa kính, không cần đăng ký, không cần điền đơn, không màn không chướng trực tiếp một giường khám bệnh. Bác sĩ ở đó tiếp nhận người đến đặt lồng hoặc động vật nhỏ lên bàn, rèm mắt rủ xuống lắng nghe người đi khám thường là, một đống mô tả lộn xộn không logic không thành câu về tình trạng bệnh của động vật nhỏ. Phòng khám một phong cách dã chiến, nhanh gọn chính xác, ngầu. (Đi xem cửa sổ đăng ký bệnh viện động vật Đại học Đài Loan đi, người điền đơn hoảng hoảng hốt hốt cầm bút liền viết điền tên chủ gia súc thành tên động vật, số chứng minh thư? ôi chao điền sai rồi đổi tờ khác. Thẻ đăng ký khám lần đầu bị vứt bỏ vứt đầy một quầy nhìn qua thê thảm ôi toàn là tên chủ gia súc, Đường Đường, Ni Ni, Happy, Puppy, Mickey, Doggy, Bonnie, Trương Mimi, Gấu Gấu, Cầu Cầu, Bảo Bối, Béo Béo, Ha Ha, Đang Đang…)

Vu vào phòng khám tự báo lai lịch.

Bác sĩ mày ngài, mắt phượng, tóc bù xù thu lại buộc một túm đuôi ngựa sau đầu, nói chuyện không nhìn người, như nhắm như mở. Bác sĩ lật tấm vải chăn lấy ra tã lót, rất nhanh kiểm tra xong nhận vào sau nhà, gọi điện ra ngoài, Vu nghe rõ ràng là: “Tôi A Phong đây, ở đây có một con chim mỏ đỏ (tiếng Đài), vùng cánh vai gãy xương hở, tôi sẽ xử lý trước. Chỗ anh có người thì qua đây mang đi.”

Chỗ anh là ở đâu? “Trung tâm cứu hộ hiệp hội chim hoang dã.” Con chim đen mỏ đỏ như ớt hướng thiên, con chim gì? “Chào mào mỏ đỏ.”

Chào mào? “Chữ ty trong bỉ ổi thêm bộ điểu.”

Chào mào mỏ đỏ. “Tiếng của nó rất dễ phân biệt, đôi khi phát ra tiếng như tiếng mèo kêu meo——”

Là thế à hóa ra anh già này, thường xuyên nghe thấy. “Khi đậu thường hay phát ra tiếng kêu chói tai nghe giống, đồ keo kiệt, đồ keo kiệt.” Thế thì chúng ta nghe là, (phát âm tiếng Đài) tức chết anh đền, tức chết anh đền.

Bác sĩ mày ngài trầm ngâm sự khác biệt của hai, vẫn không nhìn người chỉ ánh mắt đọng trên lông mi biểu thị gật đầu: “Ý nghĩa cũng giống nhau mà.”

Vu với bác sĩ mày ngài, giao thủ ba hai câu đã hiểu rõ lai lịch của nhau, Vu với bác sĩ, từ cổ Vu y không phân nhà. Vật đau thương loại của nó, ẩn thân trong nhân giới, nhân giới mênh mông, sự giao thoa kinh ngạc của cùng loại, vạch trần lẫn nhau, bảo trọng nhé. Bác sĩ mời Vu điền bảng biểu, tên địa chỉ người nhặt chim nhặt ở đâu, còn lại bác sĩ điền. Chim có thể để lại, thương lành liền thả về tự nhiên. Ồ không, không cần thu tiền. Ánh mắt luôn không giao nhau bác sĩ và Vu, lẫn nhau nhịn không trò chuyện, nói nhiều vạch trần đấy. Tạm biệt, thích hợp hơn.

Ra khỏi ngõ cây đa, quả nhiên, trạm tàu điện ngầm trong tầm mắt. Tường màn gương nâu, vẹo vọ phản chiếu tầng mây và tàu điện ngầm xanh trắng đang chạy như thông tới dị giới. Ngày lạnh trắng, Vu Nhân lúc này mới phát hiện mình lộ ra một cái đầu gối xấu xí, đầu gối mặc áo ngủ ở nhà khoác áo gile bông có khóa kéo rồi khoác thêm chiếc áo khoác dày, dưới đầu gối tất dài. Mà vội vã (vội) ra khỏi cửa tay ôm thùng chào mào mỏ đỏ, chân mang đôi giày Dr. Martens nặng đến mức có thể luyện khinh công cũng sẽ đá chết người, đều là vì duy nhất một chiếc quần jean giặt rồi phơi trên sào tre, liền lộn xộn mặc mình thành ra bộ dạng như con quay tít béo trên thân dưới gầy một thân đứng ở trên phố, thật dị dạng.

Bốn trăm năm nay ngày này, Rave và House, Vu Nhân không viết một chữ, ở nhà giặt giũ, và cứu viện một con chào mào mỏ đỏ bị thương.

(Hạ. Bài văn trích đăng từ tiểu thuyết dài kỳ mới nhất của tác giả “Vu Ngôn”, cuốn sách là một trong toàn bộ tám tập “Tuyển tập tác phẩm Chu Thiên Văn” do Ấn Khắc phát hành gần đây)

"Trung Quốc Thời Báo"

Vu Giới

Văn/Chu Thiên Văn Liên Hợp Báo

Đời người của người viết chữ à vài câu nói hết. Sự phản chiếu và chồng chéo của gương, tôi viết chữ lên trên đó. Như chữ viết trong hoang mạc. Viết trên nước sông. Viết trên tường rào như có một bàn tay vô hình viết ra văn tự thần bí không ai có thể nhận biết…

Vu Giới 1

Sau bão, bầu trời trở nên rất cao. Những lâu đài mây từng tòa từng tòa, chậm rãi di chuyển về phía Tây, dường như các vị thần đang di cư lớn, trong tấm gương xanh thẳm kia.

Tấm gương phản chiếu vào toàn bộ tấm đệm thủy tinh trên bàn viết của tôi, chồng chéo với hai bức chữ dưới đệm.

Một bức khăn lụa vuông thước, in một chữ lớn, Hoa. Hoa màu mực, hoa cổ xưa, cốt lõi là thể bia. Có đường bia, có đường thiếp. Đường thiếp lưu chuyển có thể quen đến mức chảy trôi liền muốn quay về bia, sự chát chẽ của bia. Đường bia hùng tráng, mộc mạc. Cốt lõi là hoa của bia, nhưng hình dáng giống như những Phi Thiên thổi nhạc bay múa trong tranh tường Đôn Hoàng bắn ra váy áo. Chữ hoa, là sự trừu tượng, ý chỉ, và ký hiệu của tất cả, toàn bộ, mọi thứ, mọi thứ hoa trên đời. Nhưng mỗi lần tôi nhìn nó, đều ngạc nhiên như nhìn thấy không phải mới nhú nụ nếu một vân ngọc lam cây sậy đột nhiên nở rộ trong ngày nắng mà cờ cá chép tháng Năm bị gió thổi ngang dọc. Không phải kiểu hoa diên vĩ nở rộ khắp tranh của Van Gogh, là một nhành sậy lam cô độc lay động. Chữ hoa trên lụa làm lễ đáp tạ tang lễ, người viết chữ đã ảo nhập đại hóa.

Một bức chữ khác, chữ nhỏ làm thơ người viết chữ thơ của chính mình: “Sóng đánh ngàn năm tâm sự trái, còn hướng xuân sớm tiếc áo xuân, ta cùng Thủy Hoàng đồng nhìn biển, biển trong tiên nhân cười đúng sai.”

Tổng tổng, sự việc trái với mong muốn, đời người của người viết chữ à vài câu nói hết. Sự phản chiếu và chồng chéo của gương, tôi viết chữ lên trên đó.

Như chữ viết trong hoang mạc.

Viết trên nước sông.

Viết trên tường rào như có một bàn tay vô hình viết ra văn tự thần bí không ai có thể nhận biết thật hoảng sợ lúc đó là vua cuối cùng của Babylon, hào tiệc làm vui dùng đồ ăn trong thánh điện lấy đó làm ô nhục Chúa của Israel. Cuối cùng, thiếu niên Hebrew lưu vong Daniel bị đưa đến trước mặt mọi người, nhìn tường rào một cái liền giải mã: “Mene, Mene, Tekel, Upharsin.” Dịch thành văn tự Trái Đất là: “Thần đã đếm số năm tháng quốc gia của ngươi đến đây là kết thúc. Ngươi bị cân trên cán cân, lộ ra sự thiếu sót của ngươi. Quốc gia ngươi sẽ chia cắt, quy về người Media và người Ba Tư.” (Sách Daniel chương năm câu hai mươi lăm.)

Vì vậy, chữ viết trên đá Rosetta.

Một phần nội dung, được khắc trên bia đá bằng ba loại văn khắc. Một loại chữ tượng hình Ai Cập nửa bị lãng quên đẹp như ca tụng thần linh, một loại chữ tục thể của chữ tượng hình này, một loại chữ Hy Lạp. Bia đá cấu tạo từ đá thạch anh cứng, fenspat và mica. Lúc đó, một nhánh sông Nile vào Địa Trung Hải tại ngôi làng nhỏ Rosetta, ngôi làng nhỏ mệt mỏi đơn điệu giống như bức chân dung của quân viễn chinh Pháp này họ bị mắc kẹt trong cuộc tiêu hao dài không có kết quả không nhìn thấy mục tiêu cũng không nhớ tại sao chiến đấu. “Đánh Anh, phải mượn đường Ai Cập.” Cắt đứt tuyến đường hàng hải Ấn Độ của Anh, Napoleon lại yêu cầu lấy danh nghĩa tri thức chiếm lấy Ai Cập. Học giả tùy tùng hơn một trăm và hơn năm mươi người, Napoleon tuổi vừa hai mươi chín, khao khát văn minh Ai Cập, ông muốn nạp hôm nay và hôm qua của Ai Cập làm của riêng mình.

Vào Ai Cập, sùng bái Alexander tuổi tác tương đương, Napoleon muốn người Ai Cập chào đón ông như chào đón Alexander năm xưa coi ông là người giải phóng. Khác biệt với người Ba Tư, Alexander lễ kính thần linh Ai Cập, đem Ai Cập từ cuộc sống kiểu nội lục thung lũng sông Nile chuyển đến bờ biển Địa Trung Hải hãy nhìn xem, thành phố Alexandria được xây dựng lên rồi. Alexandria phồn vinh và tội lỗi, đêm dùng làm ngày ngọn lửa thiêu khô trời lại thiêu ấm biển. Ngọn hải đăng bảy mươi foot dùng gương khổng lồ nhân đôi cường độ ánh sáng dẫn tàu vào cảng. Kinh Thánh tiếng Hy Lạp xuất bản lần đầu tại thành phố này do bảy mươi người cùng dịch đặt tên là bản dịch Bảy mươi. Khi Napoleon đội bão tới thành phố này, trên tàu gầm rú những câu chuyện cười thô tục, ngẫu hứng ban bố từng đạo lệnh: “Không được cướp bóc tài sản… tôn trọng thánh đường giống như tôn trọng nhà thờ… cẩn thận giếng nước, có thể có độc…” Bão ngừng, bờ biển tám dặm phía Đông Alexandria, toán quân viễn chinh này, người Pháp, câm lặng đứng ngây người, nhìn bờ biển đó đằng sau là sa mạc trống rỗng xám xịt không có gì cả.

Quân viễn chinh đại bại trở về.

Chỉ có một điều, tại làng Rosetta, khi đào hào dọc theo bức tường cũ, một tấm bia đá đen khổng lồ đã được khai quật và lập tức vận chuyển tới Viện Hàn lâm Ai Cập học do Napoleon sáng lập tại Cairo, nơi đám học giả tháp tùng mê mẩn lạc lối trong việc nghiên cứu cổ vật, trong khi một nhóm khác đang tiến hành khai quật quy mô lớn tại đền Karnak ở Luxor. Tấm bia được lập tức rập bản và đúc khuôn nhiều bản, lén lút vận chuyển về Paris. Napoleon đã truyền cảm hứng và niềm hy vọng của chính mình vào lòng từng người trong đoàn viễn chinh, từ những học giả lão thành vị tôn nhất cho đến những tay đánh trống trẻ tuổi nhất, tấm bia khổng lồ trở thành vật duy nhất có thể nhìn thấy được trong cuộc chiến mịt mù, một vầng sáng hiện ra từ đường nét trong sự u tối che khuất cả mặt trời của bão cát. Thế nên, khi những người Anh chiến thắng chặn bắt con tàu viễn chinh đang chậm chạp nặng nề xuôi dòng trở về quê hương, ra lệnh nộp lại tấm bia Rosetta và mang nó đi, người Pháp đã gào khóc thảm thiết như đưa tang, giống như người Israel ngày xưa đánh mất Hòm Bia Giao Ước của họ.

Tấm bia Rosetta được trưng bày tại Bảo tàng Anh như một chiến lợi phẩm, báu vật trấn bảo. Những dòng chữ Hy Lạp trên bia chính là đầu mối quan trọng để giải mã hai loại văn tự Ai Cập. Nhưng phải mất hơn hai mươi năm, mới có khoảnh khắc nín thở khi một từ ngữ được giải mã thành công, con chữ như thoát xác khỏi những trang rập đá câm lặng, tựa như những cánh bướm bay ra, chao đảo, ngập ngừng do dự, hãy nhìn xem, Ai Cập cổ đại đã thức tỉnh. Ai Cập cổ đại, vốn đã mất tiếng nói trong một ngàn năm trăm năm, nay đã thức tỉnh. (Năm 349 Công Nguyên, chữ tượng hình Ai Cập lần cuối cùng được khắc trên tường đền thờ, sau đó là một sự tĩnh lặng tuyệt đối).

Tấm bia được giải mã, những con chim đang đậu, những khuôn mặt trừng mắt, những con rắn cuộn tròn, những chiếc lá lau sậy, đều có thể hợp thành những từ ngữ chẳng hề liên quan gì đến hình ảnh của chúng. Lời nguyền được mở, cơn sốt Ai Cập và ngành Ai Cập học được giải phóng, lan tỏa đến Triển lãm Thế giới tại Paris với sự tái hiện những cung điện xa hoa của Ai Cập, đến vở opera "Aida" của Verdi, đến bức bích họa khổng lồ lấy người phụ nữ Ai Cập cổ đại làm chủ đề của Klimt tại Vienna vào cuối thế kỷ trước, đến bài thơ của Shelley ca ngợi bức tượng khổng lồ của Ramesses II vùi lấp phần lớn trong cát vàng.

Đến cuối thập niên 70 thế kỷ trước, sau khi mở cửa du lịch, người dân các quốc đảo đổ xô ra biển khơi, suốt những năm 80, người dân các đảo quốc cũng giống như những người Hy Lạp năm xưa đi tìm Bộ Lông Cừu Vàng, họ dong buồm đến tận cùng thế giới. Với thời tiết tốt và gió thuận, chúng tôi tình cờ là một nhóm trong số những người đổ ra biển khơi đó, đi ngang qua sông Nile, ôi sông Nile! Người La Mã đã nói: "Hoặc sông Nile, hoặc chẳng có gì cả." Chúng tôi đi ngang qua một mỏ khai thác đá granite đỏ gần đập Aswan ở thượng nguồn, một bức tượng Osiris khổng lồ chưa bao giờ hoàn thành đã nằm đó giữa đống đá vụn suốt hai ngàn năm. Có những đứa trẻ ở đó chào bán những chuỗi hạt xanh Ai Cập. Osiris, vị thần của đất đai và cây cỏ, chết đi vào mùa khô, rồi phục sinh khi mùa lũ về vào tháng sáu.

"Mười hai khuỷu tay, chịu đói khổ. Mười ba khuỷu tay, lương đủ dùng. Mười bốn khuỷu tay, thật vui mừng. Mười lăm khuỷu tay, đủ an toàn. Mười sáu khuỷu tay, mùa bội thu. Mười bảy khuỷu tay, mở đại tiệc."

Chúng tôi xuống tận đáy bậc thang, chiếc đèn pin rọi sáng những vạch đo mực nước trên thành giếng. Khi đó, Pharaoh dùng hương liệu bôi lên vách, lên tàu rồi gõ trượng ba tiếng vào mạn thuyền, ra lệnh đục vỡ đê. Khi đó, Herodotus đã đích thân trải nghiệm và mô tả, toàn bộ Ai Cập trở thành một biển nước, chỉ còn các thị trấn lộ ra trông khá giống các hòn đảo ở biển Aegean, thuyền bè đi lại tùy ý trong vùng ngập lụt, bất cứ ai từ Naucratis đến Memphis đều có thể ngồi thuyền lướt sát qua các kim tự tháp. Nước xóa nhòa mọi thứ trên thế giới, sau khi nước rút, những người đo đạc đất đai lại phải đo lại thế giới, vẽ ra những ranh giới. Người Ai Cập đối diện với sự phán xét dưới âm phủ, tiếp tục những tranh chấp và kiện tụng không hồi kết về quyền nước từ khi còn sống, ngoài việc tự cho rằng mình không giết người phóng hỏa, không cướp bóc, thì điều được đặt lên bàn cân ngang hàng chính là không xây đập ngăn nước, không ngăn trở dòng nước vào mùa lũ.

Cơn sốt Ai Cập, thời gian đằng đẵng, vạn dặm xa xôi, mãi cho đến khi tôi mang về từ Bảo tàng Anh một cục chặn giấy bằng sắt đen, trên đó đúc chữ tượng hình. Tấm bia Rosetta, chính là văn bia ca ngợi Ptolemy V. Ptolemy, là chữ tượng hình đầu tiên được nhận diện. Cái tên được trang trí trong khung hình chữ nhật trông giống như một con dấu vàng đá, trong khung có hình con sư tử, lá lau sậy, tấm vải gấp, chiếc bánh mì, khối vuông, cùng những thứ chẳng biết phải mô tả thế nào, đường nét tinh xảo, bố cục vô cùng đẹp mắt, đọc là "Ptolemy".

Cục chặn giấy bằng sắt đen được đặt trên tấm gương trời với hai hàng chữ mực nằm dưới lớp đệm kính, tôi không nhịn được mà chạm nhẹ vào những chữ tượng hình đó rồi khẽ đọc: Pto-le-my—

Một tiếng vang của chiếc trống lắc kim loại dội lại, nghe thật êm tai.

Đó là một loại nhạc cụ, nữ tiên tri Miriam cầm nó hát múa cùng những người phụ nữ ăn mừng việc thoát khỏi quân truy đuổi của Ai Cập, bước qua vùng đất khô trong Biển Đỏ. Nhạc cụ, người Hebrew gọi nó là hatof, người Hy Lạp gọi nó là sistra-so, người Ai Cập gọi nó là sesheshet, đó là từ tượng thanh mô phỏng âm thanh nhạc cụ. Sesheshet, đó là tiếng "xì xào xào xào" của gió thổi qua giấy cói, thổi từ cổ đại tới, thổi bay những tờ giấy kẻ ô năm trăm chữ tôi đang viết, thổi rụng khắp phòng...

Ptolemy, đúng vậy, Ptolemy, nghĩa là, sự hiển hiện của thần thánh.

Cõi Phù Thủy 2

Khi đó, bão lớn thổi bay cả cây lan đất ra khỏi khung cửa sổ luôn đóng chặt của nhà hàng xóm, phía trước cửa sổ tầng hai của tôi bỗng trống hoác một mảng, cứ như thể một góc rừng mưa Amazon vừa biến mất. Mà trong rừng mưa, mỗi khi một phù thủy chết đi, giống như lại có một thư viện bị thiêu rụi.

Hai năm sau, bão lại thổi cây lan đất trở về. Sáng hôm sau khi cơn cuồng phong mưa bão qua đi, tôi tỉnh dậy, kinh ngạc không thốt nên lời, ngỡ như mình đang ở trong vùng tảo biển dưới đáy nước, chính là cây lan đất bị thổi về đã phủ kín cửa sổ của tôi, cả biển xanh bao trùm khiến trong phòng cũng nhuốm màu xanh, trông tựa như một bể cá. Tít tít, tít tít... tín hiệu tin nhắn, ánh sáng xanh lạnh lẽo trên màn hình điện thoại: "Kinh tế không khả quan nhưng con người sao có thể không cố gắng, chỉ với lãi suất siêu thấp 0.2 phần trăm mới có thể biến nguy thành cơ, chuẩn bị chi phiếu, phiếu công ty, Trung Tín tài chính bảo đảm cho quý khách, liên hệ tiểu thư Vương Hiểu Trân, số 83809700." Ôi, lại là điện thoại lừa đảo.

Lúc này, à không, là lúc đó.

Tôi vừa có được một chiếc "Phương Chu" đặt trên bệ cửa sổ, xin lỗi, nếu Nokia xuất hiện với danh từ dịch sang tiếng Trung thì trong mắt tôi nó luôn được gọi là "Phương Chu Noah", chứ không phải điện thoại di động Nokia. Điện thoại di động đặt trên bệ cửa sổ, ngay ngắn và cẩn trọng, đối với tôi nó xa lạ như một thiên thạch từng vạch ngang qua bầu khí quyển vũ trụ, giờ đây nằm lặng lẽ ở đó khiến người ta nảy sinh sự kính sợ.

Đó là món quà người bạn già mừng đứa nhỏ thi đỗ vào trung học, cũng là chiếc điện thoại di động đầu tiên trong nhà. Người bạn già ám chỉ mạnh mẽ với người nhà rằng, không dùng điện thoại di động nữa không còn là vấn đề lạc hậu hay không (biết có những người cố tình không sợ lạc hậu), mà là sự thất lễ nghiêm trọng. Vì thế đã có một chiếc điện thoại di động, chẳng bao lâu sau đã có người thứ hai sở hữu chiếc thứ hai, chờ đến khi cậu học sinh trung học đổi điện thoại mới, chiếc điện thoại đầu tiên của gia đình bị thải loại đó, một cách tự nhiên nhất đã truyền đến tay tôi. Em gái giúp tôi sắp xếp danh bạ điện thoại, xóa đi những người bạn cùng lớp của học sinh trung học, nghe nói là ít đến đáng thương vì cậu học sinh trung học vốn yêu côn trùng và cưỡi ngựa này gần như không liên lạc với ai. Sau đó em gái nhập vào số điện thoại của vài người bạn của tôi, cũng tương tự, ít đến đáng thương. Thế nên điện thoại di động chỉ dùng để gọi cho người trong nhà. Thường xuyên nhất là tôi nhận được cuộc gọi của Tiểu Dương, ừm, học sinh trung học từ nhỏ thường tự nhận mình là Tiểu Dương thuộc về chủ nhân, mối quan hệ kỳ lạ này kéo dài cho đến khi lớn lên, chắc là già đi cũng vẫn vậy. Điện thoại của Tiểu Dương: "Chủ nhân, ba con hổ chặn đường, mau tới cho ăn bánh quy." Không thì là mẹ của Tiểu Dương, theo Tiểu Dương cũng gọi là chủ nhân, để điện thoại cho tôi nghe, mèo Đại Vương đầu làng đang than vãn chửi bới người, mẹ Tiểu Dương: "Mau đến cho ăn bánh quy." Tôi lập tức vứt bỏ mọi việc đang làm dở tay, vớ lấy hũ đựng thức ăn cho mèo rồi chạy biến ra cửa, có mặt tại hiện trường ngay lập tức. Tiểu Dương đi học về, mẹ Tiểu Dương xách túi đến quán cà phê viết lách, đều vẻ mặt lấy lòng, nói cười hết mức cũng không xoa dịu được những con mèo đang kêu đói (kêu tình yêu?).

Điện thoại di động chính là như thế. Tôi coi nó như thiên thạch mà tôn trọng, lại âm thầm vui mừng với ánh sáng xanh lạnh lẽo khi nó sáng lên, đặt nó vào chỗ an toàn như tất cả những báu vật vô giá khác trên bệ cửa sổ của tôi. A, những báu vật đó.

Một bó lúa vàng.

Người đồng nghiệp kiêm người bạn đáng sợ của tôi (kẻ phê bình nghiêm khắc từng bài viết của tôi), vì có kỳ nghỉ dài một năm, đã tự cày cấy ruộng nước cạnh nhà. Những bức ảnh người bạn đáng sợ và gia đình cấy lúa chúng tôi chỉ xem như là thú vui gia đình, ghen tị với hai đứa trẻ lớn lên tự nhiên, đen bóng chắc nịch, không hề có chút phì nhiêu phù phiếm nào của đồ ăn nhanh McDonald hay thừa dinh dưỡng, càng phục người bạn đáng sợ đó có can đảm để thế hệ sau lớn lên một cách tự nhiên, ai ngờ ruộng lúa thực sự mọc ra lúa và còn thu hoạch vào mùa thu. Người bạn đáng sợ cắt một nắm bông lúa còn xanh gửi đến, dụ mỗi con mèo ngửi vào là nheo mắt lại vì bị cái mùi xanh nồng của bông lúa xộc vào. Người bạn đáng sợ còn trồng hoa cà độc dược, những bông hoa trắng rực rỡ hình loa kèn thường bị nhầm là hoa bách hợp, tuyệt đối đừng mang về nấu ăn, có độc tính mạnh. Người bạn đáng sợ đếm những bông cà độc dược, ít nhất hai trăm đóa cắm đầy một cái cây, hoa là cây thân thảo nhưng to lớn như bụi cây, lại cao như cây thân gỗ nhỏ, dưới gốc cây đó là đất đen, ốc sên đầy rẫy đang giao phối. Hoa, lá, hạt của cà độc dược đều có thể làm thuốc, gây mê giảm đau, trừ ẩm nhiệt, trấn hoãn, thôi miên. Được biết (có bản khắc gỗ làm chứng) người hái thuốc thời cổ đại thổi tù và khi hái thuốc để át đi tiếng kêu chói tai khi cà độc dược bị nhổ bật rễ. Người bạn đáng sợ viết "Luận về Trung thể", tôi mỗi khi nghĩ đến việc chép lại từng chữ từng chữ giống như chép kinh, giống như vết chân của chim nhạn mùa thu – Trương Hận Thủy thời xưa từng viết thế này: "Lạc Hà sáng sớm đi mua thức ăn trong ngõ hẻm lại gặp Giang Thu Vụ, Thu Vụ đi xa rồi, Lạc Hà đuổi theo, thấy vết chân giày da in sâu trong tuyết, liền thử đặt chân mình vào, bổ khuyết vết chân đó, từng bước từng bước giẫm lên, vô tri vô giác, bước từng bước đi theo." (Hóa ra cái câu "từng bước một" mà người dân đảo quốc nói đến nát bét chẳng ai buồn nói nữa, điển tích xuất phát từ đây.) Người bạn đáng sợ đặt câu hỏi lớn: "Đạo thuật vì thiên hạ mà phân rã, Trung thể không thể không đối mặt với sự giải thể, sau đó hoặc là hồn xiêu phách lạc, hoặc là dùng yếu tố hay quy luật hiện đại để đúc lại Trung thể?"

"Khi các thể chế và hình thức cuộc sống mà nó ký thác tan biến đi, học vấn về sự sống có phải vì mất đi sự ký thác của sự sống cộng đồng rộng lớn mà thể hiện như sự tha hóa tuyệt đối – Thần ra đời, trong ngôn thuyết. Giáo chủ cũng ra đời, lấy học viện làm đạo tràng? Đó là chiến trường cuối cùng của những di dân văn hóa?" (1)

Cõi Phù Thủy đăng kỳ (2)

Nếu là một ly rượu whisky mạch nha đơn cất vùng cao nguyên Scotland, chất lỏng màu hổ phách, bạn gần như có thể ngửi thấy mùi khói than bùn, mùi tanh mặn của mạch nha theo gió biển thổi qua, cùng với vị ngọt dịu của việc ủ lâu năm trong thùng gỗ từng đựng rượu Sherry, bạn có nỡ ném vào đó vài viên đá làm từ nước lã chưa đun sôi lọc sạch không? ...

"Ngay cả những nghi thức cuộc sống đón sinh đưa tử, cũng hoàn toàn là lãnh địa của Đạo giáo, Phật giáo, Cơ Đốc giáo, chúng vẫn giữ lại thời gian thiêng liêng và không gian thiêng liêng (nhà thờ và tang lễ) trong cuộc sống thế tục của con người, để thần linh của họ có nơi hiển thánh. Nhưng Nho giáo không có không gian như vậy."

"Ngũ Tứ có thể gọi là thời đại nghi ngờ lớn đối với lịch sử cổ đại, ánh sáng khai minh nóng rực của tính hiện đại chiếu soi toàn bộ cổ đại, là sự loại bỏ mê tín và giết thần tiêu biểu."

Người bạn đáng sợ chỉ xa xăm về phía Khang và Chương, gọi họ là hai vị thần nhân lớn, hai vị phù thủy lớn cuối thời Thanh đầu thời Dân Quốc.

Khang viết "Dùng Khổng giáo làm quốc giáo phối thiên nghị", cao giọng chỉ ra người Do Thái lưu lạc khắp các nước, vì có tôn giáo mà hồn dân tộc không mất. Đáng thương thay đại nho họ Trần, ông giống như người Israel ngồi bên bờ sông Babylon năm xưa, vừa nghĩ đến Zion đã khóc, ông nói: "Thời đại mà Nho giáo thông qua việc thiết lập thể chế để chi phối toàn bộ trật tự cuộc sống của người Trung Quốc đã một đi không trở lại."

Hướng lên, các Nho sĩ muốn tái cấu trúc lãnh địa tuyệt đối của Nho giáo. Hướng xuống, thì muốn tái thiết không gian thiêng liêng của cuộc sống thường nhật. Nhưng các Nho sĩ chỉ có thể giống như giọng điệu khải huyền của Kawabata: "Sau khi thất bại, tôi trở về với nỗi buồn đã có từ cổ xưa của Nhật Bản, tôi không tin vào thế thái và phong tục hậu chiến, không tin vào những thứ thực tại." Mà hai vị phù thủy lớn Khang và Chương, họ có hoài bão lớn, nỗi lòng lớn, nhưng sự đời trái ngược, họ muốn xây một cái thang lên trời, một tòa tháp Babel sừng sững? Người bạn đáng sợ nói: "Một chiếc thang của lịch sử tâm linh tinh thần dân tộc, để người đến sau có thể dọc theo nó đi về phía quá khứ sâu thẳm của cộng đồng, thông đến nơi ở của các vị thần."

Những bông lúa vàng của người bạn đáng sợ, cắm trong lọ thủy tinh cổ dài, thân bình quấn dây sắt như những cành mây, treo những viên đá nhỏ màu tím, màu vàng, màu hồng đào. Trong bình còn cắm một chiếc trâm bạc trông như chiếc cân tiểu ly, phần lớn dùng để đưa vào lưới chọc mở móc khóa cửa, mở cửa cho mèo chạy ra chạy vào. Một chiếc muôi cơm bằng gỗ khắc chữ "Kashihara Jingu Diên Thọ" là mang về khi đi ngang qua bình nguyên Đại Hòa, Kashihara chính là nơi Thiên hoàng đầu tiên Jimmu lên ngôi theo "Cojiki", ngày lên ngôi vào tháng Giêng năm Tân Dậu, vạn thế nhất hệ, nay là ngày kỷ niệm khai quốc của người Đại Hòa, năm Tân Dậu là năm cát tường nhất. Và một ống thiếc trắng, dán nhãn giấy màu xanh mực, trên đó có chữ cam trong khung cam là L'Occitane, bên trong đựng nến thơm gỗ tuyết tùng, khi thắp lên cứ như đang ở trong rừng tuyết tùng.

L'Occitane. Có lẽ chỉ trên nhãn giấy của L'Occitane mới có những chấm nổi, đó là chữ Braille cho người mù đọc.

Khi đó quy mô của L'Occitane còn nhỏ, cái gọi là nhỏ của tôi, ý là vẫn còn thấy được các loại sáp thơm đa dạng như những vì sao xếp đầy quầy bán, loại sáp thơm hộp kim loại dẹt tròn 5ml, 0.15 ounce đó. Nắp hộp kim loại sáng loáng, đáy hộp dán nhãn giấy tròn xinh xắn ghi rõ chủng loại và thành phần, không có một nhãn giấy nào trùng màu nhau, vẽ tỉ mỉ hình minh họa hoa lá, lấy ví dụ sáu loại cho bạn xem: cam bergamot, hoa nhài, kim ngân, hoa violet, gỗ hồng sắc, phong lữ. Một mùi hương duy nhất, một cái tên mùi hương duy nhất, tôi hoàn toàn không biết nên chọn mùi hương, màu sắc hay hình minh họa tinh xảo của nó. Đó là lúc tôi mới biết đến nó, chưa biết tên mà thấy khắp Provence đều có, ở các thị trấn nhỏ, cửa hàng nhỏ, đặt cùng với các loại hoa khô, thảo dược, gia vị, tinh dầu, xà phòng ô liu, chứ không chỉ ở các cửa hàng chuyên doanh của nó. Cuối cùng, tại một nơi tận cùng thế giới mà tôi chắc chắn kiếp này sẽ không bao giờ quay lại, từ chân núi nhìn xa xa, đó là nơi tận cùng của thế giới, không thể không phải là vì vừa chạm tay vào là chạm tới trời, lối vào của thiên đường, thành phố nhỏ trên trời cách đường núi quanh co hai giờ đi xe, không chọn lựa gì nữa, tôi lấy ba hộp sáp thơm. Nhiều năm sau (với thời thái và ngữ thái của Márquez) tôi mới biết, nhưng lúc đó sao tôi biết được, lúc đó chính là lần nhìn cuối cùng trước khi nó đứng trên bờ vực tuyệt chủng, và tôi tình cờ đón nhận nó tại nơi đó, điểm thời gian đó cộng với điểm không gian đó, xác suất tình cờ đến mức, bình phương của một nghìn tỷ năm ánh sáng.

Sau này sáp thơm nhỏ đã đổi bao bì, hộp thiếc tròn 10ml, 0.3 ounce, chủng loại vẫn nhiều, chỉ là tôi chỉ chọn hai loại, một màu đỏ nhạt gọi là hoa cam hồng, một màu tím đậm gọi là lý chua đen. Sau đó nữa, L'Occitane đã phổ biến toàn cầu, bao gồm cả trên máy bay, sau khi ăn xong bữa ăn trên chuyến bay, tiếp viên hàng không bắt đầu bán hàng miễn thuế cũng có nó. Nó đã áp dụng quy trình sản xuất và kênh tiếp thị hiệu quả hơn nhiều, mỗi lần chỉ tung ra một loạt sản phẩm gọi là lễ hội, lễ hội bơ hạt mỡ, lễ hội ô liu, lễ hội cỏ roi ngựa, lễ hội mật ong, lễ hội cam, bốn loại lễ hội hoa hồng, ôi chao, làm người ta tình nguyện hoàn toàn đắm chìm vào đó, hoa hồng Bulgaria, hoa hồng Ma-rốc, hoa hồng Thổ Nhĩ Kỳ và hoa hồng Grasse, nơi xảy ra vụ giết người trong tiểu thuyết "Perfume" của Süskind. Sáng nay đang tiến hành là lễ hội hoa bất tử, lá màu bạc xanh hoa vàng rực còn gọi là hoa trường cửu, thấy nó bắt đầu lên truyền hình quảng cáo rồi, thời đại L'Occitane với sáp thơm nhỏ phủ đầy quầy, chủng loại đa dạng như hệ sinh thái rừng mưa đã một đi không trở lại.

Tôi cũng mang về từ thành phố trên trời một con hươu thủy tinh chỉ to bằng nửa ngón tay út. Thành phố trên trời Gourdon (tên dịch của hướng dẫn DK nên Grasse được dịch là Ge-ha-si). Ngôi làng vùng núi Provence điển hình, thành lũy pháo đài, quảng trường trên vách đá nhìn xuống thung lũng, phóng tầm mắt ra mũi đất, những ngôi nhà khảm trong bức tường đá dày bao quanh làng, cổng thành chính chật hẹp và những khúc cua hẹp nguy hiểm đều là chức năng phòng thủ, lối đi rải sỏi, cầu thang, vòm cửa, đài phun nước, nhà thờ. Đất cát vùng trũng thích hợp để làm thủy tinh. Căn phòng vòm trông như hang động, đầy ắp thủy tinh, tựa như những bong bóng xà phòng cọ xát vào nhau, lại như những giọt băng, cột băng rủ xuống không trung, lại rực rỡ như những đàn cá nhiệt đới phun bọt khí lướt qua, tất cả đều do những người già thổi ra từ miệng, nằm trên ngọn lửa nhảy múa nơi đầu đèn. Thủy tinh nóng chảy được lấy ra từ đầu ống thổi mảnh dài, thổi thành đủ loại con vật. Huyễn hoặc, dễ vỡ, lữ khách đêm đông cũng bật ra tiếng thở dài, đúng vậy, người du hành không kết bạn đó thở dài: "Một loại linh cảm nội tại đang bên bờ vực tan biến ngay khi chạm vào không khí, một tiếng vang tri thức đã biến mất đang hiển lộ trong những gợi ý nửa bóng tối và tinh tế."

Lửa và băng, tôi mang về suốt chặng đường giống như lấy cắp ngọn lửa từ trên trời xuống, lúc bóc ra tôi cứ ngỡ nó đã tan nát thành khói, không, nó tĩnh lặng nằm đó. Con hươu thủy tinh màu tím chua có đôi mắt màu xanh ngọc bích, đôi tai vểnh quá to, trông giống một đôi cánh hơn, tôi đặt nó vào trong gia đình, một chiếc ly đá vân nứt băng từ vùng sản xuất thủy tinh Otaru, Hokkaido.

Ly kiểu cũ, ly đá, ly dùng để uống rượu mạnh thêm đá, uống nguyên chất hay là muốn thêm đá: "Straight or on the rocks?"

Bậc thầy trong các bartender, quán bar số một trên đảo quốc, chơi phi tiêu (không gọi là bắn phi tiêu mà gọi là chơi phi tiêu) mạnh nhất. Mùa đông vượt qua hai ngàn năm đó, nếu tôi ăn mặc chỉnh tề ra ngoài gặp người, luôn hẹn ở quán Nam Lâu chỉ vì có bartender số một đứng bếp, rồi uống một ly cà phê Ireland. Mùa đông ẩm lạnh dễ gây trầm cảm, một ly cà phê Ireland trăm điểm được bưng ra, tôi cũng không phụ lòng nó, tuyệt đối không khuấy kem tươi, mà là, bưng ly rượu lên, đúng vậy, không phải ly cà phê mà là ly rượu, để cà phê nóng đậm mang theo rượu whisky Ireland đi qua lớp kem tươi lạnh trơn vào miệng, và uống cạn một hơi trước khi kem tươi tan chảy thành chất lỏng đục xám nửa lạnh.

Bartender số một học trò đầy thiên hạ, môn sinh được huấn luyện thuần thục, vừa qua tay là biết, ví dụ khách gọi rượu xong lập tức phải hỏi: "Uống nguyên chất hay là muốn thêm đá?" Trên đảo Nam, trên đảo chính, quán bar hỏi câu này, hỏi ra sự kinh ngạc và vặn hỏi: "Cái gì? Đương nhiên là muốn thêm đá." Nhưng thêm loại đá nào? Thầy dạy rằng: "Nếu là một ly rượu whisky mạch nha đơn cất vùng cao nguyên Scotland, chất lỏng màu hổ phách, bạn gần như có thể ngửi thấy mùi khói than bùn, mùi tanh mặn của mạch nha theo gió biển thổi qua, cùng với vị ngọt dịu của việc ủ lâu năm trong thùng gỗ từng đựng rượu Sherry, bạn có nỡ ném vào đó vài viên đá làm từ nước lã chưa đun sôi lọc sạch không?"

Thầy dạy rằng, Chúa Jesus là đá tảng của gia đình, còn đá viên là đá tảng của quán bar. Nhà máy sản xuất đá mỗi ngày gửi đến từng túi đá viên. Nhưng quán bar số một đảo quốc, tự dùng nước khoáng đông thành từng viên đá cũ vừa cứng vừa lạnh lâu, khi dùng thì đục một miếng lớn ném vào ly, vừa ướp lạnh, mà quan trọng nhất là không tan quá nhanh làm hỏng rượu ngon. Thầy dạy rằng: "Một ly cocktail Martini vua của các loại cocktail chỉ cần khuấy, nếu đá viên mới khuấy hai cái đã tan thành nước khiến khách trả lại, thì bạn, kẻ làm bartender, chỉ còn nước biết điều mà làm lại ly khác."

Môn sinh kiêu hãnh lắm: "Trong quán bar của thầy tôi, nếu có người gọi bia, tuyệt đối, không được tự ý thêm đá vào ly, thậm chí, không được hỏi trước là có muốn thêm đá không. Ban đầu chúng tôi thực sự lầm bầm vì lần nào cũng vậy, chúng tôi phải chạy thêm một vòng, đổ đầy đá vào ly rồi mới mang ra. Đương nhiên thầy tôi cố gắng thuyết phục chúng tôi – trời biết ngày nào đó có một khách sành điệu đến gọi bia, rượu còn chưa mở, bạn đã mang ra một cái ly đầy đá, xấu hổ lắm, đừng bao giờ nói quen tôi."

Đá viên là đá tảng của quán bar, nhưng thầy lúc nào cũng răn dạy về đá viên. Quy tắc rượu vang đỏ số một, tuyệt đối tuyệt đối đừng uống rượu vang đỏ thêm đá ở nơi công cộng. Điều này không liên quan đến khẩu vị, cũng không phải là thất lễ, mà là không có đạo đức công cộng. Một năm nọ, tổng giám đốc người Pháp của công ty có doanh số Cognac lớn nhất đảo quốc, chắc là do đi thăm các quán bar (thích nốc XO) quá thường xuyên, nịnh hót (hay nịnh bợ?) đến mức trong buổi họp báo lại tuyên bố, rượu Cognac đã tìm thấy cách uống mới tốt nhất ở Formosa, thêm đá, thêm soda gừng, thêm Coca-Cola. Thầy của chúng tôi đã XX rồi đấy: "Thật là một thương gia không có lòng tự trọng, cam tâm đọa lạc, uổng phí Cognac xưng danh nữ hoàng của các loại Brandy. Đừng trách thị trường Brandy rớt giá thê thảm, bạn xem hiệu sách còn có sách về Brandy không? Cũng chẳng nghe ai tự xưng là chuyên gia Brandy."

Thế đấy, lấy giới luật làm thầy: "Not to be, so với to be, quan trọng hơn nhiều cũng khó hơn nhiều."

Vì thế, ly đá vân nứt của tôi, vì màu xanh đọng lại dưới đáy ly là xanh cực quang hay xanh băng hà, nếu dùng để uống nguyên chất rượu Vodka lấy từ tủ đông – Vodka? Tại sao không phải whisky, whisky bourbon, bourbon của Matthew không thêm đá, chất lỏng màu hổ phách trong ly đá như ẩn chứa câu trả lời, như nhìn thế giới qua kính lọc hổ phách, nhìn xem, làm ánh sáng tối đi, âm lượng nhỏ lại, góc cạnh bo tròn, nó không có câu trả lời, nó chỉ hòa tan vấn đề. Còn Vodka?

"Vodka tuyệt đối không cần, và cũng không thể, ủ lâu năm."

Ý gì?

"Nghĩa là, bạn sẽ không ngu ngốc đến mức mua một chai cồn y tế, đổ vào thùng gỗ sồi do nhà máy rượu Puli làm, hy vọng ba năm năm sau đổ ra là một chai XO đâu."

Không hiểu.

"Nghĩa là cồn ethanol nồng độ trên 90% chưng cất ra đã tinh khiết đến mức không có tạp chất, vì thế không trở nên thơm ngon hơn do ủ lâu năm hay kết hợp với thùng gỗ, ngoài việc bay hơi một ít cồn, hấp thụ một ít màu hổ phách của thùng gỗ, nó sẽ không trở thành Vodka ủ lâu năm có giá trị hơn. Vodka bán trên thị trường, tức là pha loãng loại cồn này với nước đến khoảng 40%."

Vẫn không hiểu.

"Được, nói trắng ra. Do gần như là cồn nguyên chất, nó không cần dạ dày tiêu hóa mà có thể trực tiếp được ruột non hấp thụ, cũng không có tạp chất làm người ta đau đầu buồn nôn, cộng thêm đặc tính không màu không mùi, chỉ cần bạn không đỏ mặt, thì không ai có thể phát hiện ra bạn trưa trốn việc đi uống hai ly Vodka hay trong cốc cà phê của bạn không phải là cà phê espresso Ý mà là Vodka. Lợi thế áp đảo của nó là, không bị say nguội. Nghĩ xem nếu buổi sáng bạn tỉnh dậy, người và việc say rượu đêm qua đã không muốn nhắc tới mà lại đau đầu như búa bổ, xin hỏi, cái này để làm gì?"

Hiểu rồi.

"Say hôm nay dứt hôm nay, Vodka là lựa chọn tốt nhất để người trong nghề theo đuổi cơn say."

Hiểu.

"Nói thêm một câu, Vodka dù bạn là Absolut, là sản xuất tại Nga, Phần Lan, Ba Lan, nước pha loãng là nước cất, nước khoáng tự nhiên, nước tuyết tan núi cao, là phong cách truyền thống hay phong cách hiện đại, là phong cách thiết kế bao bì giới hạn của các bậc thầy nghệ thuật đương đại, Vodka cuối cùng vẫn là Vodka, chênh lệch giá có hạn. Nói cách khác, nó chắc chắn không giống whisky, Brandy, có chai ba năm trăm, cũng có chai ba năm vạn."

Vì vậy, tôi uống Vodka. Hoặc uống cocktail pha từ Vodka vì màu sắc đó, thêm nước cam là màu cam Screwdriver, thêm nước bưởi và bôi một vòng muối quanh miệng ly là màu bưởi Salty Dog, thêm nước cà chua thì được một ly màu máu Bloody Mary. Đương nhiên, uống nguyên chất, không thêm đá. Vodka trong suốt ướp lạnh, đưa tôi đến nơi mà cả đời này tôi sẽ không bao giờ tới, Kinuna, nơi đục hàng vạn tấn băng khổng lồ từ sông để xây nhà băng, cuối thu xây, năm sau tháng tư tan, từ sông mà đến, về lại với sông, tất cả những gì còn lại là ký ức...

Thầy của chúng tôi có viết chữ đấy – "Một chai cũng đừng giữ lại".

Vì thế uống nguyên chất, uống nguyên chất Vodka, đưa tôi như vẫn còn ở trong đôi mắt lúc lâm chung, đó là đôi mắt lâm chung của Kawabata: "Trong thế giới trong suốt như băng của thiền tăng, âm thanh đốt hương trầm nghe như thể ngôi nhà đã cháy, còn tro tàn rơi xuống cũng như sấm sét điện giật. Mọi bí mật của nghệ thuật chỉ nằm ở đôi mắt lâm chung này thôi."

Đôi mắt lâm chung, lấy thân làm tế phẩm. Đó là mô tả của người Đại Hòa.

Nếu có một người khác đến kể, ông ấy sẽ nói, từ trong khoảng cách im lặng giữa các sự vật, phải sinh ra một ký hiệu, một lời triệu hồi, để một sự vật nào đó tách ra khỏi những sự vật khác mà thoát thân. Ông ấy nói: "Thời cơ kiểu này không thường xuyên xuất hiện, nhưng sớm muộn gì chúng cũng phải xuất hiện – chỉ cần chờ đợi một sự trùng hợp may mắn là đủ, đó là khi thế giới vừa muốn ngắm nhìn, đồng thời lại muốn được ngắm nhìn, thì vừa đúng lúc ông Palomar đi ngang qua. Hoặc là, ông Palomar căn bản không cần phải chờ đợi, vì loại chuyện này chỉ khi con người không chờ đợi chúng, mới xảy ra."

Nhìn xem, chính là lúc này, "bộp" một tiếng, có vật nhảy lên mái che, lại một cú nhảy, "vù" – xoẹt, vọt ra khỏi sóng cây nhảy lên bậu cửa sổ, con mèo mướp đen Li Li. Giữa cửa kính cửa sổ và cây lan đất trào dâng xanh như sóng, một khoảnh khắc ngưng đọng, Li Li và đôi mắt hổ phách kinh ngạc của nó. Đêm đen, nhà hàng xóm lặng lẽ không đèn nên biến màn đêm ngoài cửa sổ thành khung gương, phản chiếu trong phòng tôi đèn trần treo tường, tủ vách treo chiếc áo dài nhuộm chàm, trên tường trắng có bức mặc bảo "Người ở trên núi Mạc Cô Xạ", tôi trước bàn đang viết chữ, còn đèn bàn rọi sáng những báu vật vô giá trên bệ cửa sổ của tôi,

Một bó lúa vàng. (2)

Đăng kỳ (3)

Không có đâu, Thú Ăn Chữ nói chiếc ghế nhỏ có, nhưng cái hộp thì không. Ngay cái khoảnh khắc tôi không màng đến đầu bù tóc rối càng không nói đến việc chưa thay kính áp tròng, cứ thế đội cặp kính siêu dày, trạng thái não tàn, miệng lầm bầm "quái lạ quái lạ" đi mở cửa, trong đầu bỗng "ầm" một tiếng, hiểu ra rồi...

Trong ly đá vân nứt xanh băng hà dưới đáy có con hươu thủy tinh, có vài viên khoáng thạch học sinh trung học thu thập chia cho tôi, có râu mèo tôi nhặt được trên bàn đất, góc cửa sổ, góc sân trong nhiều năm qua, những sợi râu mạnh mẽ, yếu ớt, ngắn thô, yêu kiều, tích lại nhiều tựa như rừng cỏ lau, và cả vỏ ốc xoắn nhỏ như móng tay nhặt được nhưng chẳng biết chủ nhân vỏ ốc là ai.

Một cái bát gốm, bát là do nghệ nhân gốm Đại Hòa nung, có chữ mực viết: "Phật hỏa tiên diễm kiếp sơ thành". Bát đựng rất nhiều vật nhặt được, cao đầy như ngọn đồi, những thứ gọi được tên, vài lá bạch quả đen, lá phong hương, quả mộc thăng long nổ tung, quả bằng lăng đại hoa, quả bông gòn bùng vỡ tung bông, hạt cây trà đắng, hạt đậu khổng tước, quả bàng quả, quả nón của các loại cây lá kim, quả cánh hoàng đàn Ấn Độ, quả cánh phong, hạt dẻ có vỏ bọc đầy gai trông như nhím biển, vỏ cây tràm, que quế dùng pha cà phê rồi vứt đi, một chùm đông thanh khô héo, một chuỗi sơn đồng tử, một hạt hải mang quả.

Một hộp hoa trà đỏ lá xanh do đội khảo sát đi ngang qua cao nguyên Nasu mang về, một cặp bùa dán "Hỏa phòng ách trừ ngự thủ hộ", thanh gỗ sơn mài vẽ mãnh cầm ác thú gõ vào nhau kêu nghe giòn tan, là vật nhắc nhở cẩn thận lửa nến khi tuần đêm thời cổ đại. Gió từ Siberia băng qua biển Nhật Bản trèo qua đỉnh núi Nasu biến thành gió núi Nasu, gió bắc hung hãn khô khốc đổ xuống từ đỉnh núi với gia tốc trọng trường! Giữa tháng mười một đã đến thời hạn xả nước, dù thế nào đi nữa bạn hữu Nhật Bản phải trở về quê nhà xả hết nước trong đường ống để tránh ống nước đóng băng bị nứt.

Một đôi mèo đá song sinh, một bà lão gốm tiên đang quỳ gối trông thật nhàn nhã, có lẽ là khách trong nhà người trên chiếu tatami, một con mèo mặt lớn tráng men xanh coban trông lại như con cua hung dữ giơ hai càng. Bạn họa sĩ cũng như mèo, thích sự mới lạ, luôn thích thử nghiệm các vật liệu dị chất, ngoài tranh ra, đôi khi còn mang đến những tác phẩm kỳ quái vừa mới ra đời.

Nhìn xem, một mảnh tường Berlin nhỏ bằng bàn tay phun đầy sơn vẽ bậy đã đổ sập vào năm 1989.

Quả hồng đỏ đất nung buộc nút dây xơ cây dâu giấy bị mèo làm vỡ còn lại mảnh bán nguyệt đặt trên tấm lót trà dán bằng lá bạch đàn. Basho có đệ tử tên là Kyorai sống tại Rakushisha ở Sagano, Kyoto, có mộ của Kyorai.

Mọi vật mọi thứ, chính là lúc này, bóng hình chồng chéo đan xen trong đêm tối cửa sổ sáng lên, như thể vô số không gian thời gian khác nhau - nhìn xem, đã biến thành mẫu vật đóng đinh trong khung gương. Thời gian ngưng đọng gấp khúc, đó là Đại hẻm núi với lịch sử địa chất dài hai mươi tỷ năm. Từ tầng đá kỷ Cambri dưới đáy cùng đến rìa đá kỷ Permi trên cao nhất, hai mươi tỷ năm (đó có phải là thời gian không?) cùng tồn tại ở đây với cảnh quan Đại hẻm núi, chấn động người xem nó.

Tôi đứng dậy kéo cửa lưới cho mèo vào, khung không gian thời gian ngưng đọng vỡ tan như chớp trong cái chạm tay, tan vỡ như bắn tung, con mèo mắt hổ phách thong dong vào nhà.

Cõi Phù Thủy 3

Hai hai chín, ngày chuộc tội. Chúng tôi lom khom bò trườn trên bãi thu hồi giấy vụn tựa như sống núi, như cao nguyên, như đất bề mặt mặt trăng để tìm kiếm, nếu có, trời ơi những cuốn sách cũ có ký tên chúng tôi, mong manh tựa như số cát sông Hằng.

Chuyện là thế này.

Một ngày nọ, trong thế giới người người, chúng tôi gặp một con thú ăn kiến, ừm, thú ăn chữ. Mặc dù chúng tôi mỉm cười kính gọi cậu ấy là "Người nghiện chữ", nhưng cậu học sinh lớp sáu ấy khăng khăng tự gọi mình là Thú Ăn Chữ.

Người nghiện chữ/Thú Ăn Chữ, sưu tập và trân quý các loại sách chữ các phiên bản đến mức, cách đây không lâu cuối cùng cũng mua được trên mạng một bộ sách chữ thời chúng tôi còn trong kén, nói là bộ sách đó cuối cùng cuối cùng cũng thu thập đủ. Chỉ là không biết chúng tôi có thể ký tên cho nhiều bản cô bản (sách quý hiếm) của cậu ấy không? Cậu ấy sẽ đóng gói gửi đến, chờ ký xong thông báo cho cậu ấy là cậu ấy sẽ đến lấy, hy vọng sẽ không làm phiền chúng tôi quá nhiều.

Thú Ăn Chữ lễ phép biết bao, nói xong một hơi liền hạ mắt xuống chuẩn bị chấp nhận thái độ cam chịu bị từ chối, thật không giống học sinh lớp sáu, mà giống học sinh lớp bốn luôn tự kiềm chế đến mức nén nhịn hơn. Chúng tôi đương nhiên ký, sao có thể không ký.

Vài ngày sau Thú Ăn Chữ gọi điện, xin lỗi nhiều lần vì đã làm phiền chúng tôi nhưng có thể làm phiền chúng tôi mở cửa xem một chút không, có một hộp sách chữ đặt ở đó, ngại quá, chính là những cuốn sách chữ nhờ ký tên đó.

Điện thoại, quả nhiên không phải thứ gì tốt đẹp, chỉ là xác nhận lại cảnh báo đó: "Ngồi trong nhà, tai họa từ trên trời rơi xuống." Sống ở đảo quốc ngày đó, mọi tin tức đều là điềm xấu, không có tin tức chính là tin tức tốt. Không làm gì chính là làm tốt. Thế nên tôi mặt nhăn nhúm lại thở dài khổ sở, sao thế này, không hẹn trước mà tự tiện đến tận cửa ép người ta không kịp thay đồ chỉ có thể khoác áo, kẹp tóc hình cá mập để ra mở cửa, nhưng đã vì người khác mà bất chấp trước thì đừng trách tôi tâm địa độc ác sau, đừng hòng tôi mời bạn vào nhà uống trà ngồi chơi gì cả, nhiều nhất là, mở hé cửa ra một kẽ hở biểu thị tiếp ứng là được rồi. Thế nên tôi kéo hé kẽ cửa xem người (xem thường người), ơ, không thấy người? Bên trái, bên phải, phía xa, trống không chẳng có ai. Chỉ có một thùng giấy ở dưới chân, đóng gói ngay ngắn đặt ở góc tường cạnh cửa, trên nắp sắt đồng hồ nước có đúc chữ "Đồng hồ đo nước. Nước Bắc", thật khiêm nhường, thật nghiêm trang.

Quá "Đạo" rồi, Thú Ăn Chữ. Là một người tiền sử hiện đại (vãi thật, kết quả điều tra của cơ quan linh nghiệm tôi chỉ được một điểm, bị xếp vào người tiền sử hiện đại), tôi lần đầu tiên nảy sinh ý nghĩ sử dụng công nghệ cao, hận không thể lập tức nhắn cho cậu ấy một emoticon, Orz. Emoticon Orz bắt nguồn từ Nhật Bản, nghe nói rất giống tư thế một người quỳ xuống, tôi thực sự muốn bày tỏ sự khâm phục với cậu ấy, bị cậu ấy đánh bại.

Quế hoa thấp, một cuộc gặp gỡ thông minh và chu đáo nhưng không thấy mặt.

Tôi cúi người bày tỏ sự kính trọng với thùng giấy, giống như nghe tiếng mèo kêu "meo" mở cửa ra thấy lại là thùng giấy đựng mèo con, đính kèm tấm thiệp khóc lóc kể lể con mèo đen nhỏ gọi là Nghiên Đài. Thời xưa cũng có chó con, sau này chính sách cấy chip cho chó được thực hiện nên dần tuyệt chủng. Thời kỳ hạn hán cắt nước chia khu vực, đến một cái lồng xanh da trời và một túi lớn thức ăn Whiskas, trong lồng con mèo trắng loang lổ mực, và, một cái bát sứ Peter Rabbit, một chiếc cốc thủy tinh nhỏ khảm kim loại chạm trổ màu vàng kim, một tấm thẻ "Thủ hộ? Xuất thế??" màu vàng sương nặng trĩu buộc dây ngũ sắc – đã đến đây, cái gọi là, ừm, do hai chữ dưới đây tôi coi là từ bẩn danh từ bẩn khó mà thốt ra chỉ có thể dùng chú âm phù hiệu, chư-nu-xu, cái gọi là trang bị chư-nu-xu bên trên đều nên vứt bỏ coi như không, vì tất cả mèo đều bình đẳng. Chính là tất cả mèo đều bình đẳng, nên tất cả mèo đều khác biệt về tính cách, mỗi con mỗi vị trí. Chúng tôi đặt tên cho nó là Hạn Đình, kỷ niệm thời kỳ hạn hán cắt nước có mèo đến đây.

Trong thùng giấy có năm mươi bảy cuốn sách chữ, có một nửa là Thú Ăn Chữ hào hiệp tranh thủ cơ hội cho đồng loại của mình cũng nhờ chúng tôi ký tên. A, lại còn có một Người nghiện chữ khác, bộ sưu tập cô bản tuyệt bản của cậu ấy khiến chúng tôi ngơ ngác, có cuốn sách chữ này sao? Xuất bản khi nào? Chắc chắn không phải giấc mơ hoang đường hay người khác viết chứ? Bao gồm cuốn do bố viết, mẹ dịch từ thời xưa, giấy đã vàng giòn, cẩn thận dùng vỏ bọc bảo vệ, căn bản là di tích cấp một. Cả một đêm, người trong nhà tụ tập ở phòng khách ký tên, cũng không xin phép Thú Ăn Chữ mà tự ý đề chữ, đề câu, làm thơ, ôi thật là ủy mị. Sau đó tôi trả từng cuốn sách chữ vào thùng, nhưng lúc này đã không thể đóng gói như cũ, vì chúng tôi cũng không quan tâm người ta có cần không, lại tự ủy mị biếu thêm vài cuốn sách chữ đã ký tên, nên tôi đành dùng băng keo bản rộng dựng đứng bốn mặt nắp thùng dán chặt mới ép ra đủ không gian để đựng và phủ tấm bìa cứng làm nắp, niêm phong cẩn thận, để thuận tiện cho việc vận chuyển tôi còn dùng dây ni lông buộc chặt thùng để xách. Thế là liên lạc với Thú Ăn Chữ, hẹn đúng thời gian, thật có thể nói là, giao cạn nói sâu, sâu đến mức hoàn toàn không cần khách sáo, tôi nói, thiên kinh địa nghĩa, tôi sẽ đặt thùng ở cửa. Thú Ăn Chữ cảm ơn liên tục, giọng điệu của cậu ấy, là cảm ơn trước luôn cả lời cảm ơn lẽ ra nên nói khi gặp mặt, nói cách khác, sự tiếp xúc của cậu ấy với chúng tôi dừng lại ở cuộc điện thoại này.

Thật là thông minh lễ phép thật ngầu nha, tôi chưa từng gặp học sinh lớp sáu nào như vậy. Người viết chữ và Thú Ăn Chữ, một lần nữa gặp gỡ mà không thấy mặt, đây có lẽ là khoảng cách thích hợp nhất giữa hai loài sinh vật này? Cách ở chung ngầu nhất.

Thứ Hai. Tôi đến sớm mười phút chuyển thùng giấy ra cửa, vị trí cũ, nhưng tôi để nó đứng trên chiếc ghế nhỏ thay vì nắp sắt đồng hồ nước để thể hiện sự trân trọng đối với Thú Ăn Chữ. Chiếc ghế nhỏ là vật thời thơ ấu của học sinh trung học.

Mười phút trôi qua một chút, điện thoại reo, thường là mẹ tôi nhận, nói là Thú Ăn Chữ, sắp đến chuyển thùng.

Đã đặt ở cửa rồi, mẹ tôi truyền đạt lại lời tôi. Ơ, sao lại thế này, chẳng lẽ tôi lại tự mình tự phụ đánh giá cao Thú Ăn Chữ?

Không có đâu, mẹ tôi truyền lại lời Thú Ăn Chữ cho tôi.

Tôi nghĩ mẹ tôi tai già nghe không rõ nên cầm lấy điện thoại trực tiếp nói chuyện với Thú Ăn Chữ. Không có đâu, Thú Ăn Chữ nói chiếc ghế nhỏ có, nhưng cái hộp thì không. Ngay cái khoảnh khắc tôi không màng đến đầu bù tóc rối càng không nói đến việc chưa thay kính áp tròng, cứ thế đội cặp kính siêu dày, trạng thái não tàn, miệng lầm bầm "quái lạ quái lạ" đi mở cửa, trong đầu bỗng "ầm" một tiếng, hiểu ra rồi. Trên ghế nhỏ quả nhiên trống không.

Năm phút, à không, hai phút trước, tôi nghe thấy máy phát thanh và xe ba bánh động cơ thu mua đồng nát cũ kỹ đi qua ngoài tường sân như tiếng ồn nền tảng của môi trường. Tôi gần như là ra lệnh cho Thú Ăn Chữ, mau lên, rẽ phải hai con đường, đi lên cộng đồng chung cư nếu người này còn tiếp tục thu báo cũ giấy vụn nói không chừng đang thu, đi xuống là đường lớn rẽ phải ra đường hầm bên kia có bãi thu hồi, rẽ trái là trên phố, ồ bạn đi xe máy thì vừa kịp, mau đuổi theo, chính là trước sau một bước, mau đuổi theo. Tôi cũng lập tức biến thành người điên chạy ra, sải chân chạy bán mạng trên con đường khác, gặp người nhàn rỗi là hỏi, có người nói nhìn thấy một người mập mập đi qua, chạy đến cửa văn phòng của lý, nhà anh em thợ mộc, trước lò vàng chùa nhỏ, quán buffet, quầy gà rán, cửa hàng tiện lợi OK nên đụng phải Thú Ăn Chữ, hai người chia nhau đi tìm. Chạy tan tác cả người, chạy đứt cả gan cả ruột, cũng chạy hỏng cả một chiếc dép lê xanh trắng, đều không nhìn thấy xe ba bánh động cơ. Thú Ăn Chữ đi xe máy chạy xa hơn, cũng không nhìn thấy. Chỉ cách nhau trước sau một bước, nơi nhỏ bé thế, mấy con hẻm với đường lớn, không thấy chính là không thấy. Tôi suýt tin là có cánh cửa bất kỳ hay lối vào không gian khác, trừ phi là kẻ đồng lõa hay thành viên bí mật, ai cũng không tìm thấy. (3)

Cõi Phù Thủy

Chu Thiên Văn / Liên Hợp Báo

Quế hoa thấp, tôi đưa một tấm danh thiếp cho Thú Ăn Chữ dưới gốc cây, dặn dò theo địa chỉ nhé, phố Ngọa Long, ra khỏi đường hầm gặp siêu thị, đi vào con hẻm phía trước một trăm mét là tới, không sai, thành phố này quả thực có con phố này và cái tên trùng với nơi ẩn dật của tiên sinh Gia Cát trước khi ra núi. Nếu ông Dư trên danh thiếp có ở đó, báo họ của chúng tôi lên, chỉ cần nói là nhà mèo chó có hai cây quế hoa ở bên kia đường hầm là ông Dư sẽ biết ngay, nhờ ông ấy chỉ cho quanh vùng phía Nam có mấy bãi thu hồi, tranh thủ trước khi trời tối đi chặn lại ngay. Thú Ăn Chữ ngoan ngoãn lắng nghe, thể hiện sự bình tĩnh và lạc quan gấp đôi để làm loãng tội lỗi sâu sắc của tôi, dù sao, vốn dĩ nếu tôi có thể theo thủ tục thông thường mời cậu ấy vào nhà chuyển thùng thì đâu đến nỗi làm đến bước này!

Mặt trời lặn, Thú Ăn Chữ gọi điện đến, năm bãi thu hồi gần đây, cạnh miếu Thổ Địa phố Ngọa Long, sau lưng trạm xe buýt Lân Quang, bên cạnh nhà tang lễ thứ hai, ngã tư đường Roosevelt và đường Keelung, dưới Bảo Tàng Nham ở Công Quán, đều đi tìm rồi đều không có. Ông Dư nói sẽ giúp chúng tôi phát tin. Thú Ăn Chữ cố gắng an ủi lại khích lệ, cùng lắm thì đi quầy sách cũ, tiệm sách cổ chậm rãi tìm, tìm lại từng cuốn từng cuốn. Tôi ngạc nhiên là còn có tiệm sách cũ sao, không phải đã tuyệt chủng rồi à? Có chứ, có nhiều lắm, chỉ là phân tán ra ở một số nơi thôi. À ra vậy, lối vào không gian khác, chỉ có đồng loại mới biết. Tôi chỉ có thể thở dài bày tỏ, ngày mai chúng tôi sẽ đi năm nơi đó xem lại, không chừng người đó hôm nay đi xe về nhà chưa giao hàng hoặc là, lại là chênh lệch trước sau một bước, bên này vừa đi, bên kia giao hàng – Thú Ăn Chữ nhẹ nhàng ngắt lời tôi, có lẽ không cần, đã chào hỏi với người ở bãi thu hồi rồi. Tôi tự nhủ, tuy nhiên dù thế nào cũng phải làm một động thái chuộc tội chứ. Thú Ăn Chữ nghe tôi không nói gì, thông minh hết mức nói, vậy đến cạnh miếu Thổ Địa phố Ngọa Long đi, những nơi khác có lẽ không cần, ví dụ như trạm Lân Quang đó, cơ bản là thu kim loại phế liệu chứ không phải giấy vụn. Thú Ăn Chữ có tuệ tâm từ bi chỉ cho chúng tôi một con đường chuộc tội.

Sau bữa tối có người gõ cửa, thực sự là gõ cửa, vì chuông điện hỏng ít nhất hai mươi năm rồi. A, ông Dư?

Vì ông Dư không có số điện thoại nhà chúng tôi nên đã đích thân chạy một chuyến đến, nghe tin một thùng sách chữ bị một người mập mập lấy mất, người mập mập đó, là họ Hoàng, đều đưa đến bãi giấy vụn phía núi Mộc Sách, có thể tìm thử ở đó. Thông báo xong ông Dư liền đi, đợi tôi tỉnh lại trong chuỗi cúi đầu cảm ơn dài dằng dặc của mình, vội vàng đuổi theo ít nhất tiễn người một đoạn. Ơ, bên phải, bên trái, dưới đèn đường trống trơn không bóng người, đi nhanh thế? Ông Dư đến bằng cách nào, vẫn đi xe ba bánh có mui của ông ấy sao, nhưng vừa không thấy cũng không nghe tiếng động cơ xe? Tan làm không đi xe làm việc nữa nên đi xe buýt đi bộ? Nhưng chớp mắt đã không thấy người (lại là một cánh cửa bất kỳ), hoặc là có phương tiện giao thông khác đỗ bên ngoài không vào hẻm? Chúng tôi chỉ gặp ông Dư vào ban ngày lúc làm việc, một tuần đến một lần thường là thứ Sáu. Báo cũ giấy vụn của chúng tôi chỉ nhận ông ấy, nhận đến mức chỉ cần nghe tiếng là nhận ra – xe của ông ấy từ đầu hẻm bên phải đi lên rồi rẽ trái ra khỏi hẻm, người thu hàng khác thì ngược lại. Máy phát thanh giống như có hai loại băng ghi âm, bao gồm cả nội dung gọi và âm điệu đều khác nhau. Tiếng động cơ xe chạy gần từ xa, cũng không có chiếc xe nào giống nhau. Tổng hợp các mục cấu thành nghe một cái là nhận ra ngay, là ông ấy, chứ không phải hai ba người khác. Dịp Tết âm lịch, ngay cả rằm tháng Giêng cũng qua rồi mà ông Dư vẫn chưa tới, giấy vụn hộp quà thùng giấy chất đống làm chướng mắt đang than phiền thì ông Dư xuất hiện, về quê ở Tây Loa ăn Tết rồi. Thật ngại quá, ông Dư đưa cho chúng tôi danh thiếp, sau này, hễ đồ chất đống nhiều thì gọi điện cho ông ấy, ông ấy đến chuyển đi ngay. Danh thiếp nào ngờ có ngày lại dùng vào việc này!

Thứ Ba, hai hai chín, lúc đó năm hai ngàn, chúng tôi gọi taxi đi về phía núi.

Tiền nhân cổ đại nhìn sao tìm đường, phương hướng chung, cứ đi về phía núi là đúng, dọc đường hỏi người, hỏi đến tận cuối sườn núi thì xuống xe, thả xe đi. Giống như đường bê tông nơi công vụ trọng địa không được vào, chúng tôi đang ở, ồ đây không phải là bãi giấy vụn gần núi sao? Đây thuộc bãi thu hồi của chính quyền thành phố. Đúng, bãi thu hồi, không phải bãi rác. Người chấp pháp ở trạm gác cũng lộ ra vẻ đồng cảm, chỉ cho chúng tôi nơi đáng lẽ phải đến, khoảng là bãi thu hồi giấy vụn lớn nhất, quay lại đường cũ đến ngã ba rẽ vào con đường trái nhất, rẽ lên đường lớn cứ đi thẳng một mạch không xa lắm là tới. Tại nơi hoang vắng này, chúng tôi rút chiếc Phương Chu Nokia ra nhắn số gọi xe, mười hai phút sau xe đến. Tiền xe như nước chảy, vứt tiền không tính toán, đây là chuộc tội. Mà cuối cùng tôi lần đầu tiên cảm nhận sâu sắc sự hữu dụng của Phương Chu, đúng như chiếc Phương Chu đầu tiên trong nhà là quà tặng của bạn già người lớn tặng cho học sinh trung học, thì người sở hữu chiếc Phương Chu thứ hai là mẹ của học sinh trung học quyết định đi mua, vì trường học của học sinh trung học nằm ở khu trung tâm, nếu quả thật chiến tranh eo biển nổ ra, nổ thành phế liệu thì có thể nhắn tin cho nhau dưới đống đổ nát. Chờ xe đến, ở tại bãi thu hồi phân loại, chúng tôi nhắm mắt lại không nhìn. Những vật thu hồi hàng nghìn hàng vạn đó chờ ở đây cho lần nhìn cuối cùng trước khi được phân phối đầu thai, a, chúng tôi chỉ có thể biến mình thành một cây thân thảo tĩnh lặng đứng trong đó, để mùi vị lấp đầy, để tiếng thở dài mỏng manh như không rơi xuống, rơi xuống và dừng lại trên người chúng tôi. Đây chỉ có thể là một hành động chuộc tội.

Vì thế bãi thu hồi giấy vụn, khu đất hoang rộng lớn bên đường cao tốc. Chủ bãi sẵn sàng lưu lại số điện thoại liên lạc và cam kết tiền thưởng của chúng tôi, thực tế chủ bãi nói, sáng sớm đã có người đến nói nếu người mập mập họ Hoàng kia có giao hàng thì hãy báo lại để trả thùng sách chữ về chỗ cũ. Ồ đã có người đến nói rồi? Đó là ông Dư.

Một chiếc xe container cao ngất như tòa nhà lái đi. Một chiếc máy xúc khổng lồ gầm rú trên không trung đổ ập xuống bầu trời đầy giấy, lại hạ xuống đào đầy thùng sách chữ rồi nâng lên.

A, Talmud Mishnah, Mishnah định nghĩa sách thiêng là, "cứu ra từ trong lửa", chỉ những thứ sẽ bị lửa thiêu rụi – nhìn xem Sarajevo, cuối thế kỷ trước bị quân đội Serbia tấn công bằng bom cháy, thủ thư trong biển lửa khắp thành phố đã đích thân trải nghiệm và mô tả: "Giấy cháy, tro tàn đen và giòn phủ khắp thành phố như tuyết đen từ trên trời rơi xuống, đưa tay bắt lấy một mảnh trang sách, bạn vẫn có thể cảm nhận được nhiệt độ của nó, vẫn có thể đọc được những mảnh chữ trong màu xám đen ngược trắng kỳ lạ của nó, khi nhiệt độ tan biến, mảnh chữ cũng hóa thành tro tàn trong tay bạn."

Chỉ những thứ sẽ bị lửa thiêu rụi nhưng vẫn tồn tại, đúng vậy, được cứu ra từ trong lửa, mới có thể khiến con người học được sự cần thiết nào đó, sự cần thiết của một thứ có lẽ sẽ mất đi vĩnh viễn không thể thay thế được chăng? Sách thiêng. (Toàn văn hoàn)

Về "Vu Ngôn" (Lời Phù Thủy) -- Sự viết lách không muốn kết thúc như thế này / Đường Nặc, Văn

Người thủ hộ Chu Thiên Văn, là người cuối cùng trong số những người Tam Tam giành được tự do, sự chậm rãi nghiêm túc như thế này không có gì không tốt, điều này khiến những ngày tháng tuổi trẻ có giá trị, khiến nó cực đại hóa, không như một giấc mộng.

Đối với Chu Thiên Văn, nhiều năm qua cá nhân tôi luôn có một đặc quyền, có thể nhìn thấy cô ấy ở khoảng cách rất gần. Nhưng dựa vào một lý do nào đó khó giải thích rõ ràng, tôi không muốn trích dẫn những lời lẽ không phòng bị trong cuộc sống của Chu Thiên Văn, mặc dù thực ra cũng không nhiều; Chu Thiên Văn là kiểu người tiêu chuẩn tan làm không bàn việc công, gần như tuyệt đối không nhắc đến tác phẩm của chính mình, đặc biệt là tác phẩm đang trong quá trình viết - một số người viết mong đợi tìm thấy sự xác nhận nào đó trên khuôn mặt người nghe, như điền vào bảng câu hỏi thử nghiệm một loại mỹ phẩm nước hoa công thức mới; một số người viết thì đóng kín chính mình hoàn toàn, sợ rằng ánh sáng của tri thức thông thường thấm vào qua tạp ngữ, làm phơi trắng đi các tầng lớp, chiều sâu và cái gọi là chuyến bay kỳ lạ ban đêm mà Chu Thiên Tâm nói. Con chim mộng tưởng tượng rất nhát gan, rất dễ bị làm giật mình bỏ chạy, hơn nữa, ma thuật của viết lách một phần là ảo thuật là thủ đoạn, cần âm thầm bố trí, tiết lộ ra ngoài là tan rã ngay không còn giá trị nữa.

Không có lần sau. Trong quá trình tiến hành "Lời Phù Thủy", tôi từng nghe chính miệng Chu Thiên Văn nói như thế này, giống như quay trở lại với bản thân sớm hơn, giống như muốn nhớ lại một hình ảnh cụ thể sống động trong lòng. Cô ấy nói cô ấy luôn muốn viết thành một cuốn tiểu thuyết không "thịnh cực tất suy", giống như cô ấy đọc "Thủy Hử", đọc "Chiến tranh và Hòa bình" lúc nhỏ, đọc cuốn tiểu thuyết nào cũng luôn thấy như vậy. Natasha trở thành một phụ nữ ôn hòa, mắt đuổi theo con cái, còn hơi béo ra mất dáng, Pierre vốn đã rất mập mạp lại càng mập mạp đến mức thành một lão Nga buồn ngủ, dường như chuyện gì cũng như mộng bay hơi không thể nhớ lại nữa; hoặc giống như Borges, gần như chỉ có thể đọc được nhờ vào sự ngây thơ trẻ con không thể lưu giữ, trong cuộc phiêu lưu của Alice, không phải lần đó hang cây cộng với bài tú lơ khơ, mà là lần sau đó gương cộng với cờ vua, vị kỳ thủ quân trắng luôn ngã ngựa, vụng về nhưng dịu dàng đó đồng hành cùng Alice bước ra khỏi khu rừng lạc lối và nói lời chia tay, quân cờ không được vượt giới, cũng có nghĩa là hành trình không thể lan man rời đề theo chiều ngang nữa (thông qua âm thanh, hình dạng và mùi vị của ngôn ngữ như đồng dao), quân trắng biết mình là nhân vật trong giấc mơ của Alice, còn Alice sắp thức tỉnh rồi, Borges nói điều đó thực sự khiến người ta đau buồn.

Nhưng Chu Thiên Văn nói, tiểu thuyết hiện đại viết kiểu gì cũng đầy nghi hoặc, vạch trần, hơn nữa hễ viết thành một hiện tại, nó liền trở thành một bức tranh, là ảnh chụp, là hồi ức; nó có thể tĩnh lại, nhưng không cách nào tiếp tục tiến hành. Khi viết "Hoa lệ cuối thế kỷ", cô từng thử một lần nhưng không thành, chỉ có thể cưỡng ép ý chí để lại một cái đuôi ngoan cố, một câu nói tàn nhẫn; đến "Sổ tay người hoang dã" lại thử một lần nữa, vẫn chỉ có thể nói ở đoạn cuối rằng “do đó việc viết lách, vẫn đang tiếp tục”. Cô bắt đầu suy nghĩ, nếu sự thịnh cực tất suy này thuộc về sự tất yếu của thời gian, vậy có phải nên và có thể ngắt quãng, thậm chí hoàn toàn vứt bỏ thời gian đang tiến hành tuyến tính kia không? Chu Thiên Văn nói điều cô có thể nghĩ đến là những thứ hay ý tượng như bầu trời đầy sao, không phải là một bức tranh bầu trời sao được ghép tranh thành từng lớp, mà là, Chu Thiên Văn dùng lời của Ngô Thanh Nguyên, là kiểu bầu trời sao mà “khi quân cờ được đặt vào đúng vị trí, mỗi một viên trông đều tỏa sáng lấp lánh”.

Tôi phải nói thật, khi nghe những lời khó được mà cũng không tránh khỏi rời rạc, nhưng lại lấp lánh điểm sáng này của Chu Thiên Văn, người đầu tiên tôi nghĩ đến là Công Tây Hoa, Công Tây Hoa – người học trò của Khổng Tử. Lão tiên sinh thích khi rảnh rỗi lại bảo học trò "hãy nói chí hướng của mình đi", Công Tây Hoa vì thấy khẩu khí của Tử Lộ và Nhiễm Hữu ("Hoa lệ cuối thế kỷ" và "Sổ tay người hoang dã" chăng?) quá lớn, nên nói mình chỉ muốn đóng một vai "tiểu tướng" (viên quản lễ nhỏ bé hoặc người dẫn chương trình) trên sân khấu của lễ tế tông miếu hoặc hội họp chư hầu, Khổng Tử cười rồi vạch trần anh ta, lễ tế tông miếu là việc chỉ thiên tử mới làm được, hội họp chư hầu cũng là đại hội hiếm có mang tầm quốc tế, hơn nữa anh nói làm một người dẫn chương trình nhỏ, chẳng lẽ còn có một người dẫn chương trình lớn sao?

Ý tôi là, như vậy có dễ dàng hơn không? Nếu theo cái nhìn cá nhân của tôi, đây tất nhiên là khó hơn, vì lý do nó xoay chuyển văn học, xoay chuyển việc viết tiểu thuyết - từ "xoay chuyển" này có lẽ dùng từ "dừng lại", cố hết sức dừng lại thì thỏa đáng hơn.

Phần cuối của "Ngài Palomar", Palomar đang trầm tư về cái chết của văn minh nhân loại cũng giống như cái chết của cá nhân, cuối cùng đều không thể thoát khỏi, ông nói một cách xuất sắc rằng mình "chuẩn bị làm một người chết đầy oán giận", không chịu khuất phục trước hình phạt cố định bất biến là cái chết, cũng như không muốn cầu xin hay vu khống chính mình trước mặt đao phủ. Không từ bỏ bất kỳ điều gì của bản thân (bao gồm cả việc đối diện với tất cả những đau đớn và buồn bã có thể tưởng tượng được khi chết), điều này có nghĩa là ông không muốn bất kỳ sự sám hối mang tính tôn giáo, sự thuần hóa cái chết mang tính tôn giáo nào để đạt được sự bình yên không sợ hãi hay thậm chí là vui vẻ, những cách thức trút bỏ gánh nặng này thực chất là phủ nhận một cuộc đời và tất cả những gì bạn yêu thương, đối đãi nghiêm túc, hủy bỏ ý nghĩa và mọi dấu vết có thể có, biến nhân sinh thành một khoảnh khắc không nội dung không thực thể. Ngài Palomar dùng một cách thức văn học nào đó, một thủ thuật văn học để chống lại cái chết, dừng lại và đi ngược chiều - "Ngài Palomar nghĩ, 'Nếu thời gian phải có điểm cuối, nó có thể được mô tả bằng từng khoảnh khắc, từng khoảnh khắc một, nhưng mỗi khoảnh khắc khi được mô tả đều sẽ kéo dài ra, do đó không bao giờ có thể nhìn thấy điểm cuối của nó.' Ông quyết định bắt tay vào mô tả từng khoảnh khắc của đời mình, và trước khi ông có thể mô tả xong hoàn toàn, ông sẽ không còn nghĩ đến cái chết nữa. Ngay đúng khoảnh khắc đó, ông chết."

Chu Thiên Văn nhìn nhận thủ pháp văn học sâu sắc nhưng sáng sủa và giới hạn của nó (Ngài Palomar đã chết, không tiếp tục nữa) như thế nào? Và, quay trở lại Chu Thiên Văn rốt cuộc nghĩ gì về "Kẻ lãng du" (Tận thế / Sách vàng?) của Chu Thiên Tâm?

Bản thân tôi rất thích "vị trí chính xác" mà Chu Thiên Văn nói, giống như tôi vẫn luôn cho rằng mô tả tốt nhất về thời thái bình thịnh thế từ xưa đến nay ở Trung Quốc, chính là vị trí của các vì sao, mặt trời, mặt trăng đều đúng, mộc mạc như hình học, hoàn toàn không có ý đồ quy phạm hành vi, thời gian và lượng mưa gió sương tuyết đổ xuống đều đúng, vạn sự vạn vật cũng như con người đều được đặt đúng chỗ, gần như là quyền lợi, chứ không phải nghĩa vụ; là nhận thức thậm chí là hiểu biết, chứ không phải sự chế ước. Đây là cảm giác không gian rộng lớn của các hạt, các vi trần, như Calvino đã kinh ngạc, các hành tinh lại có thể lơ lửng trên không trung nhờ sự cân bằng trọng lực (" 'Không' và thực thể đều cụ thể như nhau. Tiêu điểm mà Lucretius quan tâm, chính là tránh để sự nặng nề của sự vật đè bẹp con người. Thậm chí khi quyết định các quy luật cơ khí nghiêm khắc thống trị mọi sự kiện, ông cũng cảm thấy phải để các nguyên tử chệch khỏi đường thẳng một cách bất ngờ, mới có thể đảm bảo sự tự do của nguyên tử và con người.")

"Khi ấy, bão thổi bay cây lan ra ngoài cửa sổ hành lang vốn luôn đóng kín của nhà hàng xóm, trước cửa sổ tầng hai của tôi bỗng trống hoác một mảng như thể rừng mưa Amazon lại biến mất một mảng. Mà trong rừng mưa, mỗi khi một phù thủy chết đi, giống như lại đốt đi một thư khố." - Đây là phần mở đầu của "Vũ Giới (2)" ở cuối tiểu thuyết. "Vũ Giới (2)", theo cái nhìn cá nhân của tôi, là một chương "nặng" khác tương ứng với "Vũ Đồ (2)" viết về cái chết của cha, được cất giấu trong các chương vốn luôn tỏ ra bình đẳng, xếp song song của Chu Thiên Văn. Lúc này Vũ Giới thực chất chính là bàn làm việc viết tiểu thuyết của Chu Thiên Văn, vài năm trước khi "Tạp chí Văn học Ấn Khắc" ra đời, Hầu Hiếu Hiền từng đến quay phim, trở thành một đoạn quảng cáo huyền thoại mà không mấy ai từng xem, mà hình ảnh tiểu thuyết lúc này lại là những cái gọi là "báu vật tuyệt thế" trên bậu cửa sổ trước bàn, thực ra đôi mắt phàm tục của chúng ta nhìn kỹ thì chỉ là những món đồ nhỏ tầm thường không mấy giá trị mà Chu Thiên Văn thích sưu tầm, ví dụ như một mảnh tường Berlin (sáu Mark), ví dụ như tấm lót trà vài trăm Yên Nhật mua từ lạc thị xá - nơi ở cũ của thi nhân Bashō tại Saga, Kyoto vân vân, nhưng mỗi một món Chu Thiên Văn đều biết rõ lai lịch và từng chi tiết nhỏ của nó, đều lưu giữ ký ức và chiều sâu tri thức của chính nó, nên món nào cũng như vật thần có thần tính bàng bạc bám vào đó, trong những ngày đại thần không đến hoặc không còn tồn tại nữa. "Vạn sự vạn vật, chính là lúc này, bóng dáng chập chờn đan xen trong ánh sáng cửa sổ ban đêm, nhìn kìa, như thể vô số dị thời không, được làm thành tiêu bản đóng trong khung gương. Thời gian đông cứng uốn lượn, đó là đại hẻm núi với lịch sử địa chất dài hai mươi tỷ năm. Từ tầng đá kỷ Cambri dưới cùng đến rìa đá kỷ Permi cao nhất, hai mươi tỷ năm (đó có phải là thời gian không?) với cảnh quan đại hẻm núi hiện cùng tồn tại ở đây, chấn động người xem nó." - Nói lại một lần nữa, đây sao không phải là Calvino chứ? Sao không phải là điều ông nghĩ khi xem những con thằn lằn trong lồng kính 1.2.3 chứ?

Báu vật mới đến là "một bó lúa vàng" vừa được thu hoạch gửi đến, là thành quả tự canh tác của một người bạn cùng nghề, người bạn sợ (Hoàng Cẩm Thụ chăng) có bảy năm đi dạy được nghỉ một năm, như lễ tế mùa thời cổ đại. Hoàng Cẩm Thụ là người phê bình nghiêm túc (khác với phê bình bát quái) về thầy Hồ Lan Thành quyết liệt nhất hiện nay, nhưng Chu Thiên Văn, người giỏi lắng nghe lời người khác và hấp thụ nó, lại trong cuốn sách "Luận về Trung thể" của anh, đã không nói mà tự hiểu, tìm lại cho thầy Hồ Lan Thành một nơi an cư tối thiểu của lịch sử có thể đợi chờ, vượt lên trên thắng bại đúng sai, trong các luận thuật của hai đại thần nhân, hai đại phù thủy cuối thời Thanh đầu thời Dân quốc là Khang Hữu Vi và Chương Thái Viêm. Nỗi buồn vui của Chu Thiên Văn luôn khiêm nhường và lạnh nhạt, cô đã chép lại đoạn văn Trương Hận Thủy ghi chép về dấu chân Lạc Hà in theo Giang Thu Vụ mùa thu: "Lạc Hà sáng sớm mua thức ăn lại gặp Giang Thu Vụ trong ngõ nhỏ, Thu Vụ đi xa rồi, Lạc Hà đuổi theo, thấy dấu chân giày da in sâu trong tuyết, liền thử đặt chân mình vào, bổ sung cho dấu chân đó, từng bước từng bước giẫm lên, không biết từ lúc nào, bước đi theo từng dấu chân."

Tầm nhìn tĩnh lặng mênh mông, trời nước một màu, khôi phục thành sự theo đuổi vô vọng trước sau, hơn nữa còn rơi xuống con hẻm bán thức ăn vào ngày tuyết rơi.

Vị trí chính xác có thể rất dễ dàng, giống như thần thoại Navajo sáng tạo ra thế giới thứ năm (cũng chính là thế giới hiện nay của chúng ta), người đàn ông đầu tiên (cũng là phù thủy đầu tiên) dùng mảnh mica to nhỏ trang trí bầu trời, vi trần nguyên tử thì trở thành dải Ngân Hà - "dấu chân sáng loáng mà hàng tỷ linh hồn đã đi qua" (họ cũng nhìn ra dải Ngân Hà trông như sữa thực chất là những ngôi sao nhỏ li ti ở các khe hở); giống như "Sách Sáng Thế" trong Kinh Thánh có ngày của Chúa, có ngày của bản thiết kế trật tự xác định duy nhất, để cái này ở đây đặt cái kia ở đó, tách ánh sáng và bóng tối ra là thành như thế. Vị trí chính xác cũng có thể là khó khăn không lời giải đáp, phiên bản tương đối thì là "Thiên Vấn" của các phù thủy rừng mưa phương Nam thời cổ đại Trung Quốc (cứ nói là Khuất Nguyên đi), mọi thứ đều chuyển động, đều hành động tùy ý, con người phải truy cứu lại từng việc từng vật. Có người cố gắng đánh dấu chấm câu hiện đại cho "Thiên Vấn", ngôn ngữ phù thủy cổ xưa này, tính toán ra tổng cộng có 172 câu hỏi, trung bình cứ tám chữ là một câu hỏi, thực ra có lẽ không chỉ dừng lại ở đó, mà là câu hỏi lớn lồng trong câu hỏi nhỏ, xếp chồng lên nhau, phản chiếu nhau, dẫn sinh ra nhau, như những chiếc gương của Borges sinh sôi đến vô tận. Nó hỏi từ trước khi có thần (chưa có? chưa sinh? chưa được tạo ra?) của "Thuở trời đất mới hình thành, ai là người truyền dạy?", như trong thơ Borges hỏi Chúa đứng sau lưng người như kỳ thủ điều khiển quân cờ, mà người đứng sau lưng Chúa lại là ai? Có vấn đề khoa học cũng có vấn đề thần thoại, có vấn đề sâu sắc cũng có vấn đề ngây thơ, có vấn đề bản chất cũng có vấn đề ngôn ngữ, có vấn đề xây dựng quốc gia trị thế cứng nhắc, cũng có vấn đề vướng mắc tình ái ân oán gia đình thấm đẫm, có vấn đề cấp bách không thể đợi, cũng có vấn đề vĩnh hằng không lời giải đáp nhưng vẫn phải hỏi đi hỏi lại, không có biên giới, chưa thành phân loại mạch lạc, thậm chí đầu mối kết nối cũng không biết bắt đầu từ đâu, quanh co, lặp đi lặp lại, so le, khởi động lại, từ đó cấu thành câu hỏi tổng thể về sự "tồn tại" cô độc không nơi nương tựa của con người, ngẩng đầu hỏi trời.

Nói thêm một chút thôi. Bài thơ như "Thiên Vấn" sau này biến mất trong thế giới giải ảo của văn nhân Nho giáo, về sau thơ văn nhân Trung Quốc không còn dùng cho tri thức, không còn dùng cho khám phá và truy vấn nữa, không chỉ đơn thuần là vấn đề không có thơ tự sự.

Như vậy, phù thủy của tiểu thuyết, ý nghĩa của "phù thủy", đối với Chu Thiên Văn - người ngày xưa tựa như thần nữ, như ngày nay chúng ta có thể thấy những thần nữ xinh đẹp thuần khiết ổn định trong các thần cung thần xã ở Nhật Bản, liền bị đẩy trở về thời kỳ nguyên thủy nhất, trước trật tự Sáng Thế, kiểu phù thuật mà Lévi-Strauss nói là cùng nguồn gốc và song song với khoa học, đều dùng để nhận thức thế giới, nhận thức vạn sự vạn vật xung quanh, mọi hiện tượng và hoàn cảnh của chính con người, bản chất của tri thức. Cách nói của Calvino là: "Tôi quen coi văn học là sự tìm kiếm tri thức. Để tiến vào tầng bậc tồn tại, tôi phải mở rộng tư duy văn học sang nhân loại học, dân tộc học, thần thoại học. Khi đối mặt với hoàn cảnh nguy cấp trong đời sống bộ lạc (như hạn hán, dịch bệnh, vận rủi), cách đối phó của phù thủy là vứt bỏ trọng lượng cơ thể mình, bay đến một thế giới khác, một tầng bậc cảm nhận khác, để tìm kiếm sức mạnh thay đổi diện mạo thực tại. Trong nền văn minh những năm chưa xa lắm, trong các ngôi làng nơi phụ nữ gánh vác phần lớn gánh nặng cuộc sống, nữ phù thủy cưỡi chổi hoặc những thứ nhẹ hơn, ví dụ như bông lúa, cọng cỏ, vân vân, bay lượn trên bầu trời đêm. Những cảnh tượng này trước khi bị Tòa án dị giáo liệt vào quy cấm, là một phần của trí tưởng tượng dân gian, hoặc thậm chí có thể nói là một phần của kinh nghiệm sống thực tế. Tôi phát hiện ra, mối liên hệ giữa sự siêu thoát mà con người khao khát này và sự thiếu thốn phải chịu đựng thực tế, chính là đặc trưng xuất hiện liên tục trong nhân loại học. Điều mà văn học lưu giữ lâu dài chính là thiết kế nhân loại học này."

Ở đây, điều cấp bách nhất cũng là điều mấu chốt nhất chính là tri thức, tri thức mà mắt thường của con người không thể nhìn thấy hoặc không đủ, để từ đó đạt được, nắm giữ một loại sức mạnh kỳ diệu đủ để thay đổi diện mạo đau khổ của thực tại, như Khuất Nguyên trong "Sở Từ" đã làm: lên trời xuống đất để tìm để hỏi, không tiếc thân mình tan nát, đây mới là ý nghĩa cơ bản của cái gọi là "vứt bỏ trọng lượng cơ thể, bay đến một thế giới khác" của Calvino. Bay lượn mà không có tri thức, rất dễ trở thành "trốn vào giấc mộng, hoặc chạy vào phi lý tính", cắt đứt mối liên hệ giữa thế giới đau khổ to lớn và bản thân, thoải mái quay về cơ thể và linh hồn của chính mình, thậm chí là các cơ quan và tuyến nội tiết mang tính bản năng sinh học, chỉ lầm bầm đối thoại với chúng. Calvino từng nhẹ nhàng chỉ trích Hemingway (thực ra áp dụng cho cả một hàng người), nói ông "đã đi đến sự nguyên thủy và dã man, thông đến D.H. Lawrence và một kiểu dân tộc học nào đó".

So với trước đây, nếu chúng ta nheo mắt lọc bớt ánh sáng văn từ vẫn rực rỡ chói lọi của Chu Thiên Văn, sẽ thấy nhiều hơn những thứ như chổi, bông lúa, cọng cỏ, hoặc nói chính xác hơn, những chiếc chổi bông lúa cọng cỏ này cũng tỏa ra hương thơm và ánh sáng của hoa cỏ dược liệu ngày xưa, và có thêm nhiều món đồ thành phẩm được trưng bày, đằng sau đó là hoạt động của con người (thiên về một kiểu kỹ nghệ thủ công chuyên nghiệp nào đó hơn là phương thức thực tiễn cánh tả mộc mạc), kéo ra chiều sâu theo chiều dọc, thu nạp cũng đòi hỏi nhiều tri thức hơn. Góc nhìn và vị trí viết của "Ngôn phù thủy" đã hạ thấp xuống, dán sát vào hiện trường cuộc sống của con người, và cũng vì thế, những tiểu thuyết của Chu Thiên Văn thuộc "nhóm khác" trong quá khứ, tức là tập tiểu thuyết và thế giới đó được viết ra một nửa như bối cảnh và bổ sung cho phim của Hầu Hiếu Hiền do công việc biên kịch, một nửa như tận dụng phế liệu tái sinh, cho đến tận lúc này của "Ngôn phù thủy" mới dần dần hội tụ một cách hữu cơ với thế giới riêng của Chu Thiên Văn, hơn nữa càng theo sự tiến hành viết của "Ngôn phù thủy" càng hòa nhập (tiện thể, tôi nhất định phải nhắc đến, là một người xem chương trình thể thao lâu năm, tôi thực sự, thực sự rất kinh ngạc Chu Thiên Văn lấy đâu ra sự thông thạo về tri thức và thuật ngữ chuyên môn của đua xe F1, tôi biết điều này không thể lấy trực tiếp từ tạp chí hoặc dữ liệu mạng khi cần dùng, bạn buộc phải thiết lập một loại liên hệ thực sự với nó) - trong khi là một người viết tiểu thuyết tập trung nghiêm túc đến vậy, mục tiêu quá lớn và kỹ năng viết quá giỏi của Chu Thiên Văn, khiến cô đối với văn học cũng luôn có một sự tự hạ thấp, coi thường, như thể có thể lấy tập tiểu thuyết của mình ra để kê chân bàn bị nghiêng hoặc dán cửa sổ bị rách, từ đó cấu thành một cuộc khủng hoảng viết lách bất ngờ và đầy nghịch lý của cô.

Tuy nhiên, lấy phù thủy làm tên, và lấy đó để nói chí, cho thấy cuốn tiểu thuyết này không thể là tiểu thuyết hiện thực đơn thuần, cũng sẽ không cam tâm chỉ là tiểu thuyết hiện thực quay về với thực tại hiện nay - Trong "Ngôn phù thủy", Chu Thiên Văn có cảm nhận về những lời đau buồn của đồng nghiệp viết tiểu thuyết Kawabata Yasunari nhưng không lấy đó làm đủ: "Sau khi thất bại, tôi trở về với nỗi buồn từ xưa đến nay của Nhật Bản, tôi không tin thế giới và phong tục sau chiến tranh, không tin những thứ thực tại." Nhà văn có thể từ bỏ cuộc đời vòng này, lớp thực tại suy tàn này, những con người tồi tệ mọi thứ tồi tệ đập vào mắt này, nhưng một phù thủy thì không như vậy, họ sẽ có "một tầng bậc cảm nhận khác" như Calvino nói, và từ đó tìm kiếm sức mạnh thay đổi diện mạo thực tại. Đây là lời của một lão phù thủy Navajo: "Họ dạy chúng ta, mọi sự vật đều có hai hình thức, gần thành phố Grants có một ngọn núi, người da trắng gọi nó là núi Taylor, đó là hình thức bên ngoài. Họ nói còn có hình thức bên trong, chính là ngọn núi ngọc lam thần thánh nơi các vị thần cư ngụ trong thế giới đầu tiên, còn gọi là thế giới bóng tối. Người đàn ông đầu tiên mang nó ra khỏi thế giới thứ ba, xây dựng nó trên áo choàng phép thuật của mình, và dùng ngọc lam trang trí nó. Tiếp theo cây ngọc trâm xuất hiện, cây ngọc trâm chúng ta nhìn thấy xung quanh là hình thức bên ngoài của nó, nhưng khi chúng ta đào rễ cây ngọc trâm để làm xà phòng tẩy sạch cơ thể, chính là dâng lên lông vũ cầu nguyện bằng hình thức bên trong của nó. Chim sơn ca xanh có hai hình thức. Tất cả sinh vật đều giống nhau, bạn cũng vậy, tôi cũng vậy. Hai hình thức... Con người vào một thời kỳ nào đó có hai trái tim, họ có thể xuyên qua biến đổi giữa hai hình thức, từ tự nhiên chuyển thành siêu nhiên."

Cho nên, vừa là bàn làm việc của Chu Thiên Văn, cũng là Vũ Giới.

Chúng ta nói, nhà văn kể lại thế giới thực tại mà bạn và tôi sống trong đó mỗi ngày cũng ít nhiều nhìn thấy, không thể ôm ấp hy vọng, "nhiều nhất cũng chỉ là tránh những việc tồi tệ hơn xảy ra" có ý nghĩa gì? Ngoài nỗi cô đơn lớn hơn, sự chán nản nhiều hơn và ý chí tiêu trầm sâu sắc hơn như Benjamin nói ra? Hiện thực đơn thuần quả thực là khiến người ta không kiên nhẫn, không cách nào giúp chúng ta thoát ra khỏi thời gian thực tại tuyến tính "mỗi khi nhân tính dường như định sẵn rơi vào sự nặng nề", thoát ra khỏi logic nghiêm ngặt từng bước tiến về phía lồng sắt lý tính, thực tế hiện thực không những không ngắt quãng nó ngăn chặn nó, mà là thúc giục nó và thực hiện nó trước thời hạn. Chúng ta quả thực cần một vài điều kỳ diệu xảy ra, một vài thứ sẽ tỏa sáng lấp lánh, một chút phép thuật, một chút phù thuật, để thực tại đi chệch hướng, hoặc ít nhất tin rằng vẫn có khả năng như vậy, không chỉ người bình thường chúng ta nghĩ thế, mà ngay cả Max Weber cũng nghĩ thế - không có thần tích, chúng ta có thể trông cậy vào ai?

Calvino đã tiết lộ và giải thích cẩn thận điều này cho chúng ta, nhưng ông quá lý tính, các đường nét quá sạch sẽ thấu suốt, giải thích sáng sủa của ông về phù thuật cũng không tránh khỏi việc tháo dỡ nó, tiểu thuyết của ông thà rằng giống như những thí nghiệm khoa học nghiêm ngặt từng lần một chứ không phải là phù thủy làm phép cầu linh. Về điểm này, Chu Thiên Văn thực ra có cơ hội vượt qua ông. Phù thủy tiểu thuyết vĩ đại thực sự là García Márquez.

Một điều thú vị khác là, với tư cách là một phù thủy tiểu thuyết ngoan cường không chịu khuất phục, thành quả phim ảnh mà chúng ta thấy kể từ khi Chu Thiên Văn và "ông chủ" Hầu Hiếu Hiền của cô hợp tác đến nay, lại là phong cách hiện thực mộc mạc, thu liễm đến vậy, ngoài câu nói mà chúng ta đã biết rằng phim cuối cùng vẫn là của đạo diễn, Chu Thiên Văn ngày nay còn nghĩ gì nhiều hơn nữa không?

Văn từ sáng sủa và nhanh chóng.

Phù thủy, ngôn ngữ văn tự của phù thủy, công cụ hoặc kỹ nghệ quan trọng nhất của nghề phù thủy, đánh thức linh hồn của vạn sự vạn vật, thay đổi diện mạo của thực tại.

Ở đây, chúng ta trước tiên xem cách nói của Bakhtin, để Calvino nghỉ ngơi như Hiệp sĩ trắng. Liên quan đến ngôn ngữ thơ và ngôn ngữ tiểu thuyết: "Nhà thơ dù nói về thứ của người khác, cũng là sử dụng ngôn ngữ của chính mình. Trưng bày thế giới của người khác, ông không bao giờ tận dụng ngôn ngữ của người khác phù hợp hơn với thế giới này. Nói đến nhà tiểu thuyết, chúng ta sẽ thấy ở dưới đây, nghĩa là nói về thứ của mình, ông cũng luôn muốn sử dụng ngôn ngữ của người khác (ví dụ như vận dụng ngôn ngữ không tiêu chuẩn của người kể chuyện, ngôn ngữ mà đại diện của tập đoàn tư tưởng xã hội cụ thể sử dụng), thường dùng quy tắc ngôn ngữ của người khác để quy phạm thế giới của chính mình." Và, "Ngôn ngữ khác nhau trong xã hội phải là ngôn ngữ khách thể, điển hình hóa, chỉ dùng cho một bộ phận nào đó của xã hội, có tính cục hạn. Mà ngôn ngữ thơ ca do con người sáng tạo, thì là ngôn ngữ trực tiếp biểu đạt ý hướng, không thể tranh luận, thống nhất mà lại duy nhất."

Còn nữa, Bakhtin chỉ ra: "Cho nên trên mảnh đất thơ ca mới có thể xuất hiện loại ý nghĩ này: nên có một 'ngôn ngữ thơ' chuyên dụng, 'ngôn ngữ thần thánh', 'ngôn ngữ của thần thơ' vân vân."

Tôi từng đem đoạn văn này cho Chu Thiên Văn và Chu Thiên Tâm xem, mang theo tâm ý mỉm cười nào đó - quả thực có khuynh hướng khá rõ ràng như vậy, Chu Thiên Văn dù nói là người khác, ví dụ như lũ trẻ nhảy múa hít thuốc lắc trong quán bar ở khu Đông, hay nhà nhân loại học đẳng cấp thế giới chỉ thân một mình lặn lội điều tra điền dã trong rừng mưa nhiệt đới, cô sử dụng, hay nói cách khác, cô luôn có cách chuyển hóa một cách khéo léo những lời họ nói họ nghĩ, thành ngôn ngữ thống nhất của chính Chu Thiên Văn, như thể họ đều đối mặt với cùng một vận mệnh; ngược lại, Chu Thiên Tâm nói nhiều chuyện riêng tư, tinh tế hơn, nhưng cô luôn cố gắng trốn vào một vai nhân vật khác, dù vì thế mà phải đi đường vòng, thậm chí có sự hạn chế mà khó lòng trút hết tâm ý, thậm chí biến đổi chệch hướng lạc lối, thậm chí gây ra hiểu lầm, phải kiên nhẫn từng lần một, lặp lại như sóng biển, mỗi lần chỉ có thể nói một phần lời, ngôn ngữ có "bức tường biên giới" không dễ dàng vượt qua, thế giới trình hiện diện mạo cơ bản bị tháo dỡ và xung đột.

Cũng không ít người phát hiện, Chu Thiên Văn lớn hơn hai tuổi thật, tiểu thuyết của cô ngược lại tỏ ra trẻ trung, không phải kiểu thời còn trẻ xuân xanh áo mỏng rất lâu rất lâu trước đây (như "Kiều Thái Thủ Tân Ký" hay "Đạm Giang Ký"), mà là một kiểu không tổn hại, không phản ứng, vượt thoát khỏi thời gian, điều mà nhà tiểu thuyết A Thành nói là "không chấp nhận sự ám thị của xã hội"; tiểu thuyết của Chu Thiên Tâm thì vĩnh viễn có một chiếc đồng hồ hiện thực kêu tích tắc thôi thúc, cô bớt chút định kiến trong lòng kiểu "Cáo Tử trước, ta không động tâm" của Chu Thiên Văn, thêm không ít sự nhạy cảm, thế là tự khiến mình cuốn vào, chìm đắm trong luồng thời gian thực tại hiểm ác, âm thanh tương đối già nua vật lộn, tràn đầy các góc cạnh và vết nứt mà De Quincey đã nói - sự dị biệt ngược chiều về tuổi tiểu thuyết này, thực ra cũng liên quan đến sự khác biệt về ngôn ngữ viết của hai người, là nguyên do, cũng là hiệu quả tất yếu của nó.

Nếu chúng ta nhờ Chu Thiên Tâm truy cứu thêm một chút, trong âm thanh già nua của tiểu thuyết Chu Thiên Tâm thực ra không khó nghe ra vẫn luôn tồn tại một "giọng trẻ con" cực kỳ không hài hòa, không hòa hợp, mà là sự tồn tại cô độc như một dây thép, thường ngày trong lúc cô hóa thân vào vai nhân vật khác, sử dụng thành thạo ngôn ngữ của người khác, buộc phải đặt mình vào "vùng đậm đặc nhất" của ngôn ngữ như Bakhtin nói để mặc cả, đồng thời nếu không nói ra, không dễ dàng cho người khác thấy, không tham gia tranh luận do đó cũng có thể là tâm sự cuối cùng không thỏa hiệp không biến dạng (trong logic hiện thực, có vài thứ như kẻ phàm phu ôm ngọc luôn nguy hiểm). Nhưng đôi khi nó cũng xuyên thấu mà ra, mang theo một cảm giác bất chấp tất cả thậm chí tuyệt vọng, lớn tiếng, nói thẳng ra, đặc biệt khi các tạp ngữ xã hội giao phong đã rơi vào một vũng lầy ngôn ngữ đình trệ nào đó, không cách nào dọn dẹp, khi cô nhận thức được mình đã bị lưới nhân quả của hiện thực trói buộc chặt chẽ, không tự chủ được bị thúc đẩy tiến về phía trước, nhanh chóng biến thành một người khác hoặc một kiểu người khác không còn quay về được nữa. Giống như Chúa Jesus trẻ tuổi cưỡi lừa vào chợ Jerusalem (ý là mọi người đã hoàn thành một loại trật tự hiện thực an phận thủ thường, thức thời) đập phá sạp hàng khi tuyên bố ta mang đao binh đến, điều này do đó trở thành một âm thanh chất vấn, thậm chí là phá hoại, dùng sự ngây thơ chống lại sự lão luyện đời, dùng ký ức chống lại sự lãng quên an toàn có lợi, dùng "tôi tin" chống lại sự nghi ngờ, hư vô có mặt khắp nơi và sự thoải mái đạt được nhờ sự nghi ngờ hư vô - Chu Thiên Tâm mượn hình thức hồi ức, đẩy thời gian trở về những ngày bầu trời xanh hơn, mồ hôi khô ráo hơn, con người từng nhìn thoáng qua một góc ánh sáng thiên đường như Kinh Thánh nói, cùng lúc rửa sạch ngôn ngữ vốn đã dị nghĩa, đã già nua, đã đầy nghi ngờ, để nó có thể nói ra những điều "đơn giản và to lớn" mà Virginia Woolf đã nói.

Bakhtin, người ở trong hoàn cảnh chủ nghĩa cộng sản đã trở thành một loại tôn giáo, một loại vật thánh rỗng tuếch và bị đàn áp bị lưu đày, ông đi sâu vào bản chất tạp ngữ của tiểu thuyết, ngoài lý do từ sự nghiệp bản thân, cũng không thiếu nỗi lòng hiện thực đương thời, ngôn ngữ văn học phải quay trở lại hiện trường cuộc sống của con người, khôi phục nội dung xã hội của nó, đặc biệt là thế giới thứ hai dân gian sống động mà ông chỉ ra hiếm khi được khai phá, được thấu hiểu lại còn bị Liên Xô hủy bỏ bằng từ "nhân dân"; nhưng thời đại chúng ta có sự thiếu thốn và lãng quên ở một đầu khác, "chúng ta thậm chí quên mất, một phần to lớn và quan trọng của cuộc sống, nằm ở tình cảm mà chúng ta dành cho những chuyện như hoa hồng và chim họa mi, bình minh, hoàng hôn, cuộc sống, cái chết, vận mệnh. ... Chúng ta khao khát đạt được một mối quan hệ phi cá nhân nào đó. Chúng ta khao khát đạt được tư tưởng, đạt được giấc mơ, đạt được trí tưởng tượng, đạt được cảnh giới của thơ."

Nhìn Chu Thiên Văn và Chu Thiên Tâm, hai người viết tiểu thuyết cấp bậc như vậy, ngày này qua ngày khác hàng chục năm vẫn chen chúc trong cùng một căn nhà diện tích không lớn, thực ra cảnh tượng này rất kỳ lạ, nghĩ kỹ lại cũng không tránh khỏi thon thót lo sợ, dường như ai đó đang tiến hành một thí nghiệm viết lách kỳ lạ, liều lĩnh, không biết mục đích là gì vậy. Theo những gì tôi biết, họ kể từ sau khi kết thúc kỳ nghỉ hè ở nhà ông ngoại tại Miêu Lật thời tiểu học (người thường đi là Chu Thiên Tâm), thì chưa bao giờ rời xa nhau quá một tháng, cùng chung sống, cùng nuôi mèo cứu mèo thiến mèo, tiếp xúc với vài người bạn ít ỏi giống nhau, đọc cùng loại báo, trao đổi chuyển cho nhau những cuốn sách đã đọc vân vân, tỷ lệ trùng lặp cao tới hơn 80%, nhưng lại phải quay về viết tiểu thuyết hoàn toàn khác nhau của mỗi người (về lý thuyết, nhưng cũng là sự thật ở mức độ đáng kể), điều này sao có thể? Vậy mà họ lại đều chân thành tin rằng, tiểu thuyết của đối phương viết hay hơn của mình, loại tâm tư kiểu "Thôi Hiệu đề thơ ở trên" này, chắc chắn cũng khiến một vài tư liệu viết lách có cảm xúc, vốn có thể phát triển bị bóp nghẹt; có nghĩa là, thiện niệm như vậy không nghi ngờ gì càng chèn ép "căn phòng riêng" vốn không lớn, không đóng chặt của nhau không phải sao?

Ngôn ngữ văn từ thơ ca của Chu Thiên Văn, Chu Thiên Văn luôn có cách dùng lời lẽ của chính mình để nói chuyện của người khác, dùng lời lẽ của chính mình để trưng bày thế giới của những người khác, tất cả những thứ vốn dĩ bị cách ly và luôn sẽ bài xích lẫn nhau, méo mó thậm chí không liên quan gì đến nhau này, rất đơn giản liền thống nhất lại, không quá cần phải nghĩ đến vấn đề nặng nề như kết cấu, tổ chức vân vân, cũng không quá cần phải cân nhắc vấn đề vụn vặt như những vật dị chất chắp nối, khảm ghép. Đúng vậy, chúng ta không nhìn nhầm, những độc giả thuần túy chỉ đọc không viết cũng không làm nghiên cứu văn học như chúng ta, về lý thuyết về thói quen đều không có khả năng cũng không cần quá quan tâm đến chuyện kỹ nghệ viết lách chuyên nghiệp, nhưng chúng ta rất tự nhiên nhận ra Chu Thiên Văn viết lên có một sự tự do kỳ diệu, gần như từ tâm sở dục, việc viết tiểu thuyết trong tay cô trở nên dễ dàng như vậy, có cảm giác như dòng nước, như thể chảy đến đâu là đến đó, hoặc nói chính xác hơn, cô muốn nó chảy đến đâu liền không ma sát không cản trở chảy đến đó. Mặc dù chúng ta mặt khác cũng vẫn nhớ rằng, ví dụ như cuốn "Ngôn phù thủy" này thời gian trực tiếp tiêu tốn cho việc viết dài tới bảy năm (còn loại thời gian dài hơn kiểu duy tâm như hứng khởi, ấp ủ, tụ hình, chín muồi vì không cách nào tính toán đành để người ta nói, chúng ta không bàn đến nữa), hai mươi vạn chữ đổi ra thành quả công việc mỗi ngày mới vỏn vẹn tám mươi chữ (78? 77 chữ, trong bảy năm có hai lần 229, ngày chuộc tội mà Chu Thiên Văn nói thừa ra). Nhưng chính là không giống, cúi đầu làm việc đổ mồ hôi như bị nguyền rủa và thành quả nhẹ nhàng của tư thế bay lượn tạo thành sự tương phản, và trở thành ẩn dụ.

Nhưng bản thân tôi không cho rằng Chu Thiên Văn trốn tránh hoặc bất lực trước vấn đề kết cấu tiểu thuyết, cô đồng thời là một biên kịch phim, sự suy tư và viết lách kịch bản phim có yêu cầu rõ ràng hơn về điểm này; tôi cho rằng ngôn ngữ văn tự như vậy của Chu Thiên Văn, nhất trí với mục tiêu tiểu thuyết quá lớn, mang tính văn minh luận của cô, có lẽ còn là cần thiết. Ngôn ngữ văn tự tạp ngữ, của người khác như Bakhtin nói mang tính cục hạn, dễ dính chặt vào lúc đó tại địa đó, mà thế giới hiện nay vật kiến trúc nhân tạo đã quá nhiều quá kiên cố như Milan Kundera nói che chắn tầng tầng lớp lớp bầu trời, cô sẽ san bằng chúng. Tôi tin Chu Thiên Văn sẽ vô cùng vô cùng có cảm giác với đoạn này của Nikolai Leskov: "Một thời đại cổ xưa, lúc đó khoáng thạch trong lòng đất và bụi sao trên bầu trời, vẫn còn đang chăm lo vận mệnh của con người, chứ không phải như hôm nay, trời xanh không nói, đất đai im lặng, hoàn toàn không quản sống chết của con người. Người ta không còn nghe được tiếng nói chuyện với mình, đừng nói đến những tiếng nói sẽ nghe theo mệnh lệnh hành sự của mình. Các hành tinh mới phát hiện trên tinh tượng bàn không đóng vai trò gì, cũng có một đám lớn khoáng thạch mới được người ta phát hiện, chịu người đo lường, cân nặng và kiểm tra, để xác định trọng lượng và mật độ cụ thể của chúng, nhưng chúng đối với chúng ta mà nói, không mang lại bất kỳ tin tức và công dụng nào. Thời đại chúng nói chuyện với người, sớm đã một đi không trở lại."

Nghĩa là, ngôn ngữ thơ mà Bakhtin ít nhiều hàm ý chê bai, trong tay Chu Thiên Văn có thêm một bước chuyển sâu hướng, cũng có thêm một sự hùng vĩ nào đó, nó không chỉ đơn giản đi về hướng duy ngã, phải nói cái tôi này với tư cách là trường thống nhất, cũng không bằng cái tôi hẹp hòi tự đại tự luyến, quy kết thành tồn tại sinh học, thực tế hoàn toàn ngược lại, nó phấn đấu thậm chí quá nhanh chóng, bất chấp tất cả mở ra hoặc nói tưởng tượng một thế giới to lớn xóa bỏ hàng rào, mượn sự thống nhất của ngôn ngữ, thu nạp vạn sự vạn vật dị chất, mỗi cái đều có biên giới, có chỉ hướng ý nghĩa đặc biệt và công dụng, cùng thành quả công việc của con người vào trong, thu nạp thành quả tri thức có các ngành học san sát không cách nào hội lưu vào trong, cái tôi như vậy, xin lỗi Calvino lại quay lại rồi, thà rằng gần hơn với diện mạo như thế này: "Nhưng tôi sẽ trả lời thế này: Chúng ta là ai? Mỗi người trong chúng ta, chẳng lẽ không phải là sự kết hợp của kinh nghiệm, thông tin, những cuốn sách chúng ta đã đọc, những sự vật được tưởng tượng ra sao? Nếu không thì là cái gì nữa? Mỗi cuộc đời là một bộ bách khoa toàn thư, một thư viện, một danh sách đồ vật, một loạt văn thể, mỗi việc đều có thể không ngừng thay đổi trao đổi, và được sắp xếp lại theo các cách thức có thể tưởng tượng được."

Nhưng vẫn chưa xong, ngay sau đó Calvino lại nói thêm một đoạn, như thể từ trên trời lại hạ xuống nhân gian, từ rực rỡ trở nên dịu dàng, từ nhanh chóng trở nên chậm rãi đến, cũng khiến ông quay về dáng vẻ của nhà tiểu thuyết: "Tuy nhiên, có lẽ trong thâm tâm tôi còn có điều khác: Giả định chúng ta thiết kế một tác phẩm từ bên ngoài 'cái tôi', tác phẩm như vậy sẽ khiến chúng ta thoát khỏi tầm nhìn hạn hẹp của cái tôi cá nhân, khiến chúng ta không chỉ có thể tiến vào những cái tôi giống chúng ta, còn có thể gán ngôn ngữ cho những sự vật không biết nói: những con chim đậu bên mép cống rãnh, và cái cây mùa xuân, cái cây mùa thu, đá, xi măng, nhựa..."

Thực ra phần khó xử nhất, lưỡng nan nhất, khó tìm thấy sự cân bằng nhất có lẽ chính là ở đây, ẩn giấu trong khe hở tưởng chừng liên tục, nói vèo một cái là qua mà Calvino dùng làm kết luận, cũng vì thế chúng ta ở đây mới cố ý ngắt nó ra, khôi phục lại dáng vẻ hố sâu vốn có của nó. Lấy Ngôn phù thủy làm tên, ngoài việc tiếp tục triệu hoán linh hồn vạn sự vạn vật, mang theo ý chí không từ bỏ khả năng kỳ diệu ra, tôi không tin điều này không bao gồm một thành phần lựa chọn nào đó, thậm chí thành phần tự trào. Chu Thiên Văn không thể không biết, ví dụ như trong lịch sử thực sự của nhân loại, phù thuật đã thất bại tiêu vong như thế nào, cái gọi là mỗi việc đều có thể không ngừng trao đổi thay thế và được sắp xếp lại theo các cách thức có thể tưởng tượng được, cái gọi là bài thơ đặt một bộ bách khoa toàn thư và một chiếc gương cạnh nhau, đẩy nó đến nơi cấp bách hơn, cực hạn hơn, liền trở thành phù thuật điển hình. Nó mượn các loại cảm quan tinh tế mà chúng ta giải ảo xong đã mất đi hoặc cũng không hoàn toàn mất đi chỉ là không còn tin tưởng, từ màu sắc, hình dáng, âm thanh, mùi vị thậm chí là một loại chất cảm tinh vi hơn (ví dụ như sống hay chín, ví dụ như người Navajo phân mưa nam tính và mưa nữ tính), một vết nứt, một đốm nhỏ để vượt qua biên giới của vật, nhưng cuối cùng lại rơi vào một loại sai lầm của thuyết duy danh hoặc nói mê cung, ngược lại khiến nó thoát ly khỏi hiện trường cuộc sống, cũng mất đi các loại cảm quan tinh tế và tia lửa kỳ diệu mài xát ra được khi vạn sự vạn vật liên tục đối xử thân mật với nhau, mất đi sự nhận thức, khám phá và tưởng tượng vân vân. Thực tế, Lévi-Strauss tái tiết lộ phù thuật và biện hộ cho nó, muốn gột rửa đi chính là nửa sau này và sự ô danh nó mang lại, khôi phục lại diện mạo ban đầu của nhận thức thế giới: trên quan sát mặt trời mặt trăng ngôi sao, dưới quan sát đất đai sông núi, bên cạnh lan đến chim muông côn trùng và hoa cỏ cây đá; Calvino tái thảo luận phù thuật, cũng bao gồm sự phục hồi những cảm quan và tưởng tượng đã cùn lụt này, để đối kháng với thế giới bị hóa thạch, mất đi thực tướng mà ông nói.

Ở đây, chúng ta xem một đặc trưng khác của thơ - nếu chúng ta dùng tuổi tác của con người, dùng trải nghiệm cuộc sống cá nhân của con người, vết hằn cơ thể do sự thay đổi tinh vi của cảm xúc, tư duy con người làm thước đo, thì thơ, về cơ bản nằm ở hai đầu của cuộc đời con người, nó hoặc là trẻ trung, hoặc là già nua, tuyệt đối hiếm khi thực sự tiến vào trường giai đoạn cuộc đời trung niên - giai đoạn phồng to nhất, bận rộn nhất, cũng tắc nghẽn nhất với những người khác này. Mà trung niên, không chỉ đơn thuần là một giai đoạn liên tục của thời gian cuộc đời con người, xét từ quá trình tiến hóa sự sống, trung niên của con người thực ra chính là hình thái cơ bản của mọi sự sống. Tuổi thơ và tuổi dậy thì quá dài của con người, sự duy trì nét trẻ thơ của con người, các nhà sinh vật học nói với chúng ta, thực ra là độc đáo, là một "tai nạn" (được rồi, tai nạn xinh đẹp) trong lịch sử tiến hóa sự sống; mà sinh vật về cơ bản là không có tuổi già, con người trong thời gian rất rất dài cũng không có tuổi già, chỉ có cái chết khi trách nhiệm sinh tồn duy trì nòi giống vân vân của sự sống đã kết thúc, tuổi già là sản phẩm văn minh nhân loại cực kỳ thuần túy, nhiều nhất cũng chỉ hơn bốn năm ngàn năm thời gian, như ở Trung Quốc cổ đại, đại khái thì phải đến thời Chu người già mới có được tính chính đáng tồn tại rõ ràng hơn, dù là thông qua sự biện hộ xây dựng hệ thống đạo đức, hoặc thông qua sự nhấn mạnh ý nghĩa chức năng văn minh (giá trị kinh nghiệm, ký ức của nó vân vân) vân vân. Thơ tránh trung niên, cho nên nói không phải là vấn đề nhà thơ bận rộn với "cuộc sống" không rảnh viết thơ (nhà thơ trung niên viết vẫn là tuổi trẻ và tuổi già, hoặc nhà thơ trẻ chuyển nghề thành nhà tiểu thuyết trung niên), mà là khó tiến vào hiện trường sinh tồn nặng nề, nhàm chán, vụn vặt này, đặc biệt là trật tự xã hội vốn luôn được tổ chức theo chiều dọc, phân cấp, thế giới bị tháo dỡ chia cắt liên tục và cách ly lẫn nhau, con người một khi tiến vào rất dễ bị sa lầy trong đó, giống như người đo đạc đất đai K của Kafka bị quấn chặt lấy.

Trong một thời đại như chúng ta, tôi cho rằng không có gì hơn trật tự phân cấp phân công này là mang tiếng xấu hơn, đặc biệt đối với người tư duy, đối với người làm công việc sáng tạo, nhưng rắc rối thực sự là nó không đơn thuần chỉ là lỗi lầm và hành vi ngu xuẩn của con người, chính vì thế mới khiến nghịch cảnh to lớn chân thực như vậy và không thể tránh né, cũng khiến nhiều thủ thuật khôn khéo tinh xảo của con người cuối cùng luôn thất bại (ví dụ như tôn giáo). Chúng ta không phải là không thể bàn cãi mà nói như vậy, nó một phần nào đó là bất đắc dĩ, ví dụ như bạn muốn vượt qua tải trọng tự nhiên của một trái đất rộng lớn để nuôi sống hàng tỷ dân số, thế giới nhân loại liền phải được tổ chức phân công một cách hiệu quả; hoặc vẫn là tự nhiên, tôi nghĩ phần này đối với những người tư duy sáng tạo chống lại nó là đả kích nặng nề nhất, bởi vì trật tự phân cấp như vậy đồng thời là kết quả thấu suốt và chiều sâu hiển hiện của công việc nhận thức, khám phá của chúng ta - từ đó mà nói, kết cấu chiều dọc của việc viết tiểu thuyết bản thân nó, cũng không phải là thứ khung hình đơn thuần nào đó dễ thay thế hoặc vứt bỏ, nó trước khi bị thừa hưởng, cứng hóa thành một loại quy phạm nào đó không cần suy nghĩ, vốn là những chuyến hành trình độc đáo nhà tiểu thuyết viết lách liên tục tiến sâu vào chỗ thâm sâu của sự vật.

Quay lại phù thuật, ở đây liền có thêm sự tính toán của trải nghiệm thời gian lịch sử trầm trầm hàng ngàn hàng vạn năm của nhân loại, Calvino như vậy, chúng ta thấy Chu Thiên Văn cũng dần dần như vậy - "Tác phẩm như vậy sẽ khiến chúng ta thoát khỏi tầm nhìn hạn hẹp của cái tôi cá nhân, khiến chúng ta không chỉ có thể tiến vào những cái tôi giống chúng ta, còn có thể gán ngôn ngữ cho những sự vật không biết nói -", hãy để chúng ta đọc kỹ lại đoạn này một lần nữa, chú ý đến mối quan hệ phức tạp khó nói nên lời giữa "thoát khỏi" và "tiến vào", cũng như chúng ta đọc được điều này trước cuốn sách hào phóng "Ghi nhớ cho thời thái bình thịnh thế tiếp theo", chúng ta đã thấy đầy đủ Calvino đã chạy đi chạy lại giữa nhẹ và nặng, nhanh và chậm, hiển và vi, chính xác và mông lung, cực đại không ngoài và cực nhỏ không trong như thế nào, cũng như ví dụ đẹp nhất, giữa sự chinh phục hư vô của Hốt Tất Liệt Hãn và cái nhìn chằm chằm vào bàn cờ gỗ của Marco Polo trong cuốn tiểu thuyết "Thành phố vô hình" của chính ông. Calvino còn nói ra câu châm ngôn Latinh cổ từ thời thiếu niên đến tuổi xế chiều không đổi của ông, Festinalente, vội vàng chậm rãi, hoa trên bờ nở chàng có thể thong thả trở về vậy.

Một loại phù thuật không chỉ nhanh chóng, một loại phù thuật vội vàng chậm rãi.

Toàn bộ cuốn "Ngôn phù thủy", là mở đầu bằng câu hỏi này: "Bạn có biết tại sao Bồ Tát lại rũ mắt không?" - sợ đối mắt với chúng sinh, sợ ánh sáng mãnh liệt giết người, sợ phóng điện dụ dỗ người mê hoặc người, sợ "hóa ra nghi thức thực hiện đã nhiều năm, là vì sự cân bằng sinh thái của mọi người. Một khi vén lên, hai bên đều ngã. Trong mối quan hệ hài hòa được dựng lại, bên cho và bên nhận, bên cho là cựu chủ tịch trở nên rất thấp rất thấp, kiêm thêm người nhận bị què, bên cho có lẽ lại càng thấp hơn một chút. Cho đi có tội hơn nhận, anh ta phải cúi người nhiều hơn, rũ mắt rủ mày. / Người què đi thu giấy vụn thì sao, anh ta phải đứng vững trên một điểm tựa khác. Kinh hãi trước sự mỏng manh dễ vỡ của trạng thái cân bằng, rũ mắt rủ mày, chỉ sợ vừa ngước mắt lên thế giới liền vỡ vụn."

Một người bạn siêng đọc tiểu thuyết của tôi nghe xong cảm khái liên miên nói: "Thật là một nhà tiểu thuyết tuyệt vời." - Tuyệt vời nghĩa là, mọi người chúng ta vẫn còn nhớ rõ, vẻ đẹp văn từ của Chu Thiên Văn, đi đến "Sổ tay người hoang dã" đã đạt đến đỉnh cao gây kinh ngạc, đặc biệt là mấy đồng nghiệp cao ngạo vốn không thèm để ý chuyện này như Quách Tranh, như Trương Đại Xuân còn đặc biệt viết văn tán thưởng, nhưng Chu Thiên Văn không dừng lại để tận hưởng vinh quang, cô tự biết mình nghiêm khắc và vứt bỏ chúng để tiếp tục tiến lên.

Đúng vậy, ngôn ngữ văn tự khuynh hướng thơ của Chu Thiên Văn, lời chú phù thủy của nữ phù thủy Chu Thiên Văn, đến "Sổ tay người hoang dã" đã gồng đến một giới hạn nào đó, không giống đang viết, mà là làm phép, gần như đã đạt đến trình độ "ngôn ngữ thần thánh" mà Bakhtin nói, tiến vào một trạng thái mê đắm, một ảo cảnh nào đó.

Ảo cảnh gì vậy? Xa hơn một chút chúng ta sẽ nghĩ đến "Cửu Ca", cảnh tượng giáng linh cũng như thế giới vạn vật đều linh đó; gần hơn chút thì sao? Baudelaire từng nỗ lực muốn vẽ ra, trong "Bài ca cần sa Ấn Độ" của ông, trong đó một trong những thay đổi không thể tin được và cơ bản nhất, chính là sự san bằng biên giới của vạn sự vạn vật, vạn sự vạn vật hòa làm một - thời khắc ảo cảnh bắt đầu, tất cả những thứ không động đều chuyển động, không có âm thanh phát ra nhạc điệu, không có màu sắc tỏa ánh sáng rực rỡ, không có sự sống đều sống lại, "tất cả vật tồn tại đều đứng trước mặt bạn với vinh quang mới chưa từng bị nghi ngờ cho đến tận bây giờ", ngay cả khi trước mắt bạn chỉ là một cuốn sách văn tự mở ra, ngữ pháp khô khan vô vị cũng biến thành thứ gì đó giống như thuật gọi hồn, "từ ngữ đều khoác lên mình da thịt sống lại, danh từ có thực thể vật chất uy nghiêm, tính từ trở thành chiếc áo choàng trong suốt che đậy danh từ và ban cho danh từ màu sắc, còn động từ là thiên sứ của hành động, là nó đang thúc đẩy câu văn." Biên giới biến mất rồi, bao gồm cả chính bạn, "bạn thậm chí hòa làm một với vật thể bên ngoài, bạn trở thành cái cây gào thét trong gió và cây cối tự sự giai điệu của thực vật. Bây giờ, bạn đang bay lượn trên bầu trời xanh rộng lớn vô tận. Không còn bất kỳ đau khổ nào nữa. Bạn cũng không còn vùng vẫy, bạn mặc cho mình bị cuốn đi, bạn đã không còn là chủ nhân của chính mình, bạn cũng không còn cảm thấy buồn bã, chẳng bao lâu sau, khái niệm thời gian liền hoàn toàn biến mất."

Trong ảo cảnh, những người khác nhau giống như nhau "nhìn thấy" là, vạn sự vạn vật đều phát ra ánh sáng mãnh liệt, cũng như một dòng nước chảy của vẻ đẹp đáng sợ, điều này cũng chính xác là điều chúng ta nhìn thấy trong cuốn "Sổ tay người hoang dã". Nhưng Baudelaire nói với chúng ta, ánh sáng như vậy, và phong cảnh hùng vĩ giãn nở ra kéo dài ra đó, mắt người chúng ta chịu không nổi, sẽ đè bẹp chúng ta, cuối cùng sẽ chuyển thành một nỗi lo âu đậm đặc, sẽ có cảm giác nghẹt thở thiếu oxy, chúng ta sẽ mệt mỏi không chịu nổi, mệt đến mức ngay cả sức lực "gọt một chiếc bút lông vũ hoặc một chiếc bút chì" cũng không có.

Chu Thiên Văn chắc hẳn cũng phát hiện ra, cưỡi trên đôi cánh văn tự tùy ý phát sáng và vận hành với tốc độ cao như vậy của cô, chúng ta thực ra rất khó nhìn rõ bất kỳ điều gì, thế giới lướt qua chỉ có thể là ấn tượng, đến mức điều cô muốn chỉ ngón tay ra thì chúng ta không kịp, điều cô vắt óc suy nghĩ muốn chúng ta cùng suy nghĩ nghiêm túc, chúng ta chỉ có thể thưởng thức vẻ đẹp bề ngoài tựa gấm vóc của nó, những lời trí tuệ tri thức cô sưu tầm, chúng ta chỉ có thể coi nó là biểu tượng, là một phần của mỹ học văn tự.

Cuối cùng, điều có thể gọi con người từ ảo cảnh thần thánh quay về, có thể lưu giữ tình cảm tha thiết của con người, luôn là lời nói trắng thẳng thắn, trực ngôn. Việc chậm lại bước chân của ngôn ngữ văn tự, việc đi quanh quẩn không rời của ngôn ngữ văn tự có nghĩa là sự luyến tiếc của người nói, họ còn chưa muốn kết thúc, còn muốn nhìn rõ hơn, điều này nếu nói tồn tại trong bản thân lời nói, thà rằng nói nó tồn tại trong sự đình trệ của lời nói, trong hơi thở của lời nói, trong thời gian không gian hữu hạn mà lời nói nhìn trước ngó sau tranh thủ được. Thế là, giữa nơi xa xăm như mũi tên bắn đi và bản thân con người ở đây và lúc này, giữa sự vật to lớn và cảm quan tinh tế nhất của con người liền có sự nhanh chậm gấp gáp lặp đi lặp lại, liền không ngừng trao đổi ký ức và sự lãng quên, bí ẩn tầng bậc của nhịp điệu này, vừa là kỹ nghệ viết lách, cũng có thể chỉ dựa vào sự tập trung của người viết mà trực tiếp nắm bắt lấy. Đây là đoạn văn Borges rất thích, ông dẫn dắt như thế này: "...anh ấy đang từ biệt những giấc mơ đáng yêu đã an ủi sự cô độc của mình. Anh ấy tự nhiên sẽ nhớ lại nỗi buồn của Miguel de Cervantes khi từ biệt mãi mãi với bạn mình (cũng là bạn của chúng ta) Alonso Quijano: 'Người này cứ như vậy mà hồn bay lên trong nỗi đau buồn và nước mắt của bạn bè người thân xung quanh, ý tôi là anh ấy đã chết.'"

Cho nên tại sao Bồ Tát lại rũ mắt? Vì muốn độ sáng của thế giới ảm đạm hơn một chút, có thể có bóng râm, có tầng bậc, có chiều sâu, hơn nữa khiến người ta giống như Matthew Scudder phá án vậy, đi xuống bằng cách đi bộ, con người không chỉ muốn nhìn, còn muốn dừng lại nhìn chằm chằm, khi cần thiết còn muốn chui vào tìm kiếm, đi gõ cánh cửa đóng chặt của từng hộ gia đình, đi tìm một con mèo đen vốn không tồn tại trong đêm tối.

Kết thúc

Cuối cùng, chúng ta quan tâm đến việc Chu Thiên Văn lần này kết thúc tiểu thuyết hay nói cách khác là dừng bút như thế nào - Chu Thiên Văn muốn phá vỡ thời gian tiến hành tuyến tính, nhưng chúng ta vẫn loáng thoáng nhìn thấy một chuyến hành trình chiêm bái khi đứt khi nối, quan sát, suy tư, vì việc mà khởi niệm, lên đường, dừng lại ở một nơi bằng phẳng tựa cao nguyên mà nhìn lại. Điểm dừng chân cuối cùng của "Vũ Giới" này, Chu Thiên Văn dùng từ ngữ liên kết nó bằng "229", ngày cụ thể vốn ở biên giới quỷ quyệt của lịch pháp, dư ra trong thực tế như sao chổi có quỹ đạo độc đáo, ở đây, chúng ta phải học theo cách của Calvino, không nhanh chóng, gấp gáp giải thích nó, "Tôi không nhịn được muốn coi thần thoại này là một ngụ ý, nó ngụ ý mối quan hệ giữa nhà thơ và thế giới, một sự gợi mở về phương pháp có thể tuân theo khi viết. Tuy nhiên, tôi cũng biết, bất kỳ sự diễn giải nào cũng đều sẽ làm suy yếu, giết chết thần thoại. Đọc thần thoại không thể gấp gáp, tốt nhất để thần thoại chìm vào ký ức, từ từ thưởng thức từng chi tiết, suy tư lặp đi lặp lại, mà không bỏ lỡ ngôn ngữ ý tượng mô tả thần thoại. Sự gợi mở của thần thoại, không nằm ở diễn giải cộng thêm vào, mà tồn tại trong chính văn tự mô tả."

Mà chúng ta cũng đã thấy, cuốn sách này của Chu Thiên Văn mặc dù vẫn dùng dấu chấm kết thúc, nhưng lần này thực sự là hoàn thành rồi.

Chúng ta nói trước đây Chu Thiên Văn có một cuộc khủng hoảng viết lách cực kỳ đặc biệt, đó là mục tiêu quá lớn của cô và kỹ năng viết (văn tự) quá từ tâm sở dục của cô, ở đây còn phải thêm vào sự thông thạo và tôn trọng đối với thành quả của người đi trước trong tiểu thuyết, cũng như sự lãnh đạm nhất quán đối với danh tiếng văn học của chính mình, khiến cô có tâm lý khinh rẻ đối với tiểu thuyết của chính mình, bất cứ lúc nào cũng có thể gọi dừng rồi cứ thế cả đời gác bút không viết nữa.

"Ngôn phù thủy" với tư cách là lần cuối cùng cô liên tục ba lần viết trường thiên gõ cửa (bao gồm cả "Hậu duệ của thần mặt trời" không thành phải hạ xuống thành đoản thiên) mà hoàn thành, do đó có thêm một chút điềm chẳng lành - nghĩ kỹ thì đây quả thực là một chặng đường đủ dài, một mục tiêu, ba hồi trống không suy, thứ tiêu hao đã không chỉ là tâm lực nữa, mà còn bao gồm cả thể lực nữa.

Đối với một người bước đi nhanh chóng ở tiền tuyến của con đường tiểu thuyết như Chu Thiên Văn, có những lời thực ra là thừa thãi, không cấu thành lời khuyên, cùng lắm chỉ là chút tò mò hay thỉnh cầu nào đó. Điều tôi nghĩ đến là chuyện cũ của Garcia Marquez, khi được hỏi nhìn lại cuốn tiểu thuyết dài đầu tay "Cây lá khô" của mình như thế nào, Garcia Marquez đã nói, người viết trẻ ngày đó cứ ngỡ cả đời mình chỉ viết mỗi cuốn sách này, nên muốn đem tất cả những gì anh ta nghĩ, thấy và biết nhét hết vào đó, kể hết một lần.

Vì vậy, còn có một lối viết "chậm mà nhanh", đó là khôi phục lại một thế giới trọn vẹn và có mục đích, không phải là chia nhỏ khái niệm như Descartes, mà là kiểu công tác điền dã mà Calvino từng nói "thứ mà văn học lưu giữ lâu dài chính là bản thiết kế nhân học này". Bấy lâu nay, chúng tôi cảm thấy Chu Thiên Văn thực ra chưa hề dùng đến giới hạn năng lực cảm quan tinh tế của mình – thứ vốn như của một phù thủy mà người đời đã trở nên cùn mòn và đánh mất – cô ấy đều đã chạm đến tất cả, nhưng rồi lại luôn vứt bỏ chúng đi đầy đáng tiếc để vội vã bay đi, tạo thành một kiểu lãng phí quang minh cao quý.

Chu Thiên Văn ắt hẳn cũng biết câu nói này của Benjamin: "Mỗi câu văn đều như sự khởi đầu mới, mở ra một bài viết mới khác." Sự đứt đoạn tuyến tính cũng có thể đi đến cực đoan như vậy, chẳng phải sao?

Carl Sagan, tác giả của "Hàng tỷ tỷ", từng kể một câu chuyện có thật liên quan đến nhan đề cuốn sách của ông. Sau khi kết thúc bài diễn thuyết về việc vũ trụ cuối cùng sẽ lụi tàn và chìm vào giấc ngủ, một thính giả vội vã giơ tay hỏi ông: "Ngày tận thế mà ông nói là "million" hay "billion"?" Khi nghe Sagan trả lời là "billion", người này thở phào nhẹ nhõm, ngồi xuống và nói: "Ồ, thế thì cũng đỡ."

Tôi luôn cho rằng cái chết có một vị trí vô song trong tư duy văn học, là một thứ cốt lõi, lại giống như một nền tảng bất biến. Chúng ta nhận thức được điểm kết thúc này, sự sống mới có ranh giới, mới nổi lên từ hỗn mang để trở thành một đối tượng; hay nói cách khác, không chỉ là văn học, mà còn là cốt lõi của toàn bộ nền văn minh nhân loại, là tiền đề và nền tảng vĩnh cửu của văn minh. Cái giá của văn minh như thế, có lẽ đã khiến chúng ta đánh mất một phần bản năng tự do "Born Free", chúng ta không thể nào như một con sư tử lang thang trên vùng đất phẳng lặng, vô tận nữa, chúng ta cũng không thể như D.H. Lawrence ngưỡng mộ pha chút mỉa mai mà nói rằng sinh vật không bi thương cho bản thân và kẻ khác thì chỉ là cái chết. Chúng ta đã biết đến bức tường sự sống này, lại dùng hết cách, dùng hết quỷ kế để phá vỡ nó, bay qua nó, vòng qua nó, nội dung của sự sống từ đó mới bắt đầu, dòng chảy của thời gian cũng từ đó mà bắt đầu.

Khung cảnh cuối cùng của "Vu Ngôn" trích dẫn lời mô tả về ánh lửa từ thư viện bị đốt cháy mà Sarajevo đã chứng kiến, ngay cả văn tự ngôn ngữ cũng tan thành tro bụi: "Giấy cháy, tro tàn đen kịt và mong manh phủ đầy khắp thành phố tựa như tuyết đen đổ xuống từ trên trời, giơ tay chộp lấy một mảnh trang giấy, bạn vẫn có thể cảm nhận được hơi nóng của nó, vẫn có thể đọc được những mảnh vỡ trên đó từ sự tương phản kỳ lạ giữa màu xám đen và màu trắng, khi hơi nóng tan đi, mảnh chữ trong tay bạn cũng hóa thành tro tàn."

Còn người tôi nghĩ đến vẫn là hiệp sĩ trắng Calvino, bắt đầu từ ông, và cũng để ông đưa tiễn chúng ta rời đi. Chiếc nhẫn trong câu chuyện đó, chính là vật phẩm xuyên qua biên giới của phù thủy, thần kỳ nhưng cụ thể –

Tôi muốn bắt đầu từ một truyền thuyết cổ xưa.

Vào những năm cuối đời, Hoàng đế Charlemagne yêu một cô gái người Đức. Các đại thần trong triều thấy vua đắm chìm trong dục vọng, không màng tôn nghiêm quân vương, bỏ bê việc nước, nên vô cùng lo lắng. Sau đó, người phụ nữ ấy đột ngột qua đời, các đại thần trút được gánh nặng, nhưng chẳng bao lâu sau, vì tình yêu của Charlemagne không hề tan biến theo cái chết của cô gái đó. Vua hạ lệnh chuyển thi hài đã được ướp hương liệu của nàng vào phòng ngủ, không rời nửa bước. Giám mục Turpin cảm thấy kinh hoàng trước dục vọng ghê gớm này, ông nghi ngờ có ma thuật tác quái, nên khăng khăng đòi kiểm tra thi thể. Dưới chiếc lưỡi cứng đờ của người phụ nữ ấy, ông tìm thấy một chiếc nhẫn đính đá quý. Chiếc nhẫn vừa lọt vào tay Giám mục Turpin, Charlemagne liền điên cuồng yêu mến vị giám mục, và vội vàng ra lệnh chôn cất cô gái nọ. Để tránh sự lúng túng khó xử, Turpin ném chiếc nhẫn đó xuống hồ Constance, Charlemagne liền yêu hồ nước này, quanh quẩn bên hồ không nỡ rời xa.

---❊ ❖ ❊---

Hãy để tôi thử giải thích tại sao câu chuyện này lại lôi cuốn đến vậy. Hiện ra trước mắt chúng ta là một chuỗi các sự kiện bất thường: sự si mê của một ông lão với một thiếu nữ, chứng ái tử thi và phức cảm đồng tính, cuối cùng, khi vị vua đang ở tuổi xế chiều nhìn chằm chằm vào mặt hồ trong niềm sung sướng cuồng dại, tất cả đều phai nhạt, hóa thành nỗi suy tư trầm mặc.