“Helm, anh bạn già, chúng ta lạc lối mất rồi!”
“Đừng có kêu ca như kẻ ngốc thế, anh bạn. Lạc ư! Sao mà lạc được chứ? Này, đường đây chứ đâu, lại còn rất rõ nữa là khác.”
Nhưng Anderson đã quăng mình khỏi lưng ngựa xuống lớp cỏ khô giòn tan, lấy hai tay ôm mặt.
“Tôi nói thật đấy,” người bạn đồng hành lặp lại, nhoài người về phía trước trên yên ngựa và nheo mắt nhìn, “tôi thấy rõ mồn một các dấu móng ngựa. Trông kìa, chúng chẳng khác nào mới được in từ hôm qua!”
“Chúng được in từ hôm qua đấy,” người kia rên rỉ, giọng tuyệt vọng. “Anh không nhận ra sao, anh bạn quý hóa của tôi, chính chúng ta đã in ra chúng đấy thôi.”
“Cái gì!”
Helm ngẩng đầu lên, thốt ra một lời nguyền rủa đầy giận dữ, đoạn nhảy phắt khỏi lưng ngựa, cúi sụp xuống vết mòn mờ nhạt, cắm cổ chạy theo nó một quãng ngắn, rồi quay lại và lại gào lên rằng người kia đang giở trò đùa cợt tàn nhẫn gì với mình.
“Quá quắt lắm rồi đấy, Anderson, quá quắt lắm rồi. Đứng dậy đi, đừng có làm trò cười nữa. Nào, rất có thể có nước ở bên kia sườn dải đất kia. Anh sẽ thấy dễ chịu hơn sau khi được uống một ngụm nước đàng hoàng.”
“Đó chính là sườn dải đất chúng ta đã đi qua tối qua, tôi nói cho anh biết. Nước ư—ồ, phải, ở đó có nước, nhưng mặn chát như nước biển.”
“Đầm muối! Không, lạy Chúa, không, tôi không thể tin điều đó. Cái đó ở cách chúng ta cả dặm đằng sau rồi cơ mà!”
“Tuy nhiên,” người kia ủ rũ đáp, “nó vẫn là cái đầm muối cũ kỹ ấy thôi. Anh sẽ thấy nó ngay khoảnh khắc chúng ta vượt qua sườn dải đất đó.”
“Thế thì đi thôi, đi mau. Đừng có ngồi đó mà rên rỉ nữa: hãy đối mặt với điều tồi tệ nhất xem sao. Tôi không thể tin, tôi sẽ không tin cho đến khi tận mắt chứng kiến.”
“Lũ ngựa cần được nghỉ ngơi nếu chúng ta còn muốn thoát khỏi chốn này,” Anderson lầm bầm; nhưng anh vẫn làm theo người bạn đồng hành, trèo lên con ngựa đã mệt lả của mình, và chậm rãi cưỡi theo sau anh ta hướng về sườn dải đất hãy còn ở xa.
Bên kia vùng Mulligan là Vùng Đất Vô Chủ. Họ đã đi ra để tìm những vùng đất mới, vượt qua biên giới Queensland để vào Nam Australia, và giờ đây, dẫu là một tay săn bắn kỳ cựu, Anderson cũng chỉ có một chút mường tượng mơ hồ nhất về vị trí hiện tại của họ. Kể từ lúc khởi hành, rắc rối vẫn luôn bủa vây; mùa này là một mùa khô hạn hiếm thấy, và đâu đâu các nguồn nước cũng đã cạn kiệt. Hết con ngựa này lăn ra chết rồi đến con khác, cho đến cuối cùng họ chỉ còn lại vỏn vẹn ba con; vậy mà họ vẫn cố tiến lên, bởi những thổ dân từng kể câu chuyện về một vũng nước tuyệt vời không bao giờ cạn, và Anderson đặt một niềm tin nhất định vào sự khôn ngoan không bao giờ sai lệch của những đứa con xứ sở này khi nói đến nguồn nước. Thế nên anh vẫn tiến bước, dẫu hy vọng vô cùng mong manh, cho đến khi người bạn trẻ tuổi hơn, người có lẽ nhát gan hơn và cũng cẩn trọng hơn, thuyết phục anh quay lại. Nhưng đã quá muộn. Con ngựa yếu nhất, con họ dùng để thồ hàng, đã kiệt sức và đành phải bỏ lại phía sau ngay ngày đầu tiên của hành trình quay về; và giờ đây, vào ngày thứ tư, họ vừa có một phát hiện kinh hoàng rằng họ đang đi vòng tròn trên chính những vết chân của mình. Họ đã từng biết ơn biết bao—từng hy vọng biết bao—khi tìm thấy dấu vết đó vào buổi sáng.
Anderson biết có một nhóm khác xuất phát với trang bị tốt hơn họ; rất có thể đó là dấu vết của nhóm ấy, và biết đâu họ mang theo nước bên mình. Thậm chí họ có thể đã tình cờ tìm thấy nước—và nước—nước—giá như họ có chút ít nước. Và thế là họ đã tiếp tục tiến bước, đầy háo hức, đầy hy vọng, cho đến khi sự thật phũ phàng bắt đầu hé lộ với tay thợ săn già dặn và từng trải hơn. Thời tiết hai ngày qua thật âm u và nhiều mây, họ chẳng lấy một lần nhìn thấy mặt trời, và từng giờ họ đều mong chờ một trận giông bão, thứ không chỉ làm trong lành bầu không khí mà còn cung cấp cho họ nguồn nước đang vô cùng khao khát; nhưng hôm nay mây đã tan sạch, và hệ quả duy nhất từ sự hiện diện của chúng là khiến họ hoàn toàn mất phương hướng. Anderson thậm chí lúc này cũng không thể nói nổi họ đã mất phương hướng ở đâu và vào lúc nào, và ban đầu anh ngần ngại không muốn chia sẻ nỗi nghi ngờ của mình với người bạn đồng hành; nhưng hình ảnh sườn dải đất kia đã định đoạt tất cả. Nếu họ tìm thấy cái đầm muối mà họ đã đi qua vào tối hôm trước ở bên kia, đúng như những gì anh đinh ninh nghĩ, thì quả thực họ là những kẻ khốn cùng đã lạc lối—lạc lối trong một vùng đất tàn nhẫn khát khô chẳng có lấy một giọt nước.
Anh nghiền ngẫm điều đó trong tâm trí khi chậm rãi cưỡi ngựa theo sau người bạn đồng hành. “Chẳng còn hy vọng nào cả. Tuyệt đối không thể có chút hy vọng nào.” Anh cứ lặp đi lặp lại câu nói ấy với chính mình như một kẻ hầu như không nhận thức nổi những lời do chính mình thốt ra—và rồi họ lên đến đỉnh sườn dải đất thấp, và ngay dưới chân anh là cái đầm muối đang lấp lánh dưới ánh mặt trời.
“Tàn nhẫn—tàn nhẫn—tàn nhẫn!” Helm lúc này đã quăng mình úp mặt xuống nền đất cứng, buông xuôi bản thân vào cơn cuồng nộ của sự tuyệt vọng, càng thêm cay đắng bởi niềm hy vọng trước đó của anh. Anderson cúi xuống nhìn người bạn với ánh mắt đầy thương xót trong khoảnh khắc, như một kẻ đứng ngoài nỗi thống khổ ấy, rồi anh lại quay đi. Ngoại trừ ánh nắng chói chang, đó hoàn toàn là khung cảnh cũ, chính xác là cảnh tượng họ đã nhìn ngắm vào tối qua—ở đó nằm cái đầm muối lấp lánh trắng như tuyết mới rơi, phía trên là bầu trời xanh ngắt không một bóng mây, và xung quanh là vùng đồng bằng hoang vắng, chỉ bị phá vỡ bởi sườn dải đất nơi họ đang đứng. Thế nhưng trong một hoàn cảnh khác, có lẽ anh đã có thể chiêm ngưỡng phong cảnh này, bởi nó mang một vẻ đẹp kỳ quái rất riêng; anh có thể phóng tầm mắt qua vô số dặm đường trong bầu không khí trong trẻo và tươi sáng, tận phía bên kia của hồ nước rộng lớn, nơi một cụm cây tối màu hoặc bụi rậm dường như đang lơ lửng trên bầu trời tít tận cao trên đường chân trời. Anh thừa biết đó chỉ là hiệu quả của hiện tượng ảo ảnh, một dấu hiệu nữa, nếu anh cần đến dấu hiệu, rằng chẳng có lấy chút hơi ẩm, chẳng có giọt nước, chẳng có dù chỉ là tia hy vọng nhỏ nhoi nhất về một hạt mưa rơi. Thế nhưng đã từng có chút mưa cách đây chưa lâu lắm, bởi loài hoa móng tay mọc thành từng thảm xanh sẫm sát mép muối đều đang nở hoa rực rỡ, hồng, đỏ và vàng rực, những sắc màu thật lộng lẫy; và bởi sự liên tưởng kỳ lạ của tư tưởng, thứ vốn chẳng ai có thể giải thích nổi, tâm trí anh vụt bay trở về Ngày hội Đua ngựa Cup Day vừa qua, và anh lại thấy trường đua Flemington, lại nghe văng vẳng trong tưởng tượng tiếng hò reo của đám đông khi con ngựa ưu tú vượt qua vạch đích. Trên mặt đất trước mặt anh là những đàn quạ xếp thành hàng dài, đậu trên những tán cây hoàng dương còi cọc ngay trên đầu, lấp đầy không gian bằng tiếng kêu quạ quạ đơn điệu của chúng. Anh bật cười trước sự nhạo báng của tạo hóa. Người kia ngẩng đầu lên.
“Anh bạn già, chuyện gì thế? Liệu có thể là—”
Những tưởng tượng điên rồ nào vừa thoáng qua trong đầu Helm thì chính anh cũng không thể nói nổi; nhưng dẫu hy vọng của anh có là gì đi nữa, chúng cũng tan biến ngay khoảnh khắc anh nhìn vào khuôn mặt của người bạn đồng hành.
“Này anh,” anh cất giọng sắc bén, “anh phát điên rồi à?”
Anderson tỉnh người lại chỉ trong tích tắc.
“Không,” anh cay đắng đáp, “nhưng theo những gì tôi thấy, mọi chuyện rồi sẽ phải kết thúc như thế trước khi chúng ta chấm dứt.”
“Không, không, chúng ta sẽ chưa từ bỏ hy vọng đâu. Chẳng lẽ không còn chút hy vọng nào sao?”
Anderson ngồi xuống bên cạnh Helm, lặng lẽ chỉ tay về phía lũ ngựa. Nếu có những con vật khốn khổ nào đã kiệt quệ, đã thở những hơi thở cuối cùng, thì chính là chúng, đang đứng đó với mõm chạm sát mặt đất. Trang bị ít ỏi của gã thợ săn nay đã bị thu gọn đến mức tối thiểu, thế nhưng bắt chúng phải mang theo những gói hành trang nhỏ nhoi ấy dường như vẫn là một sự tàn nhẫn; ngay cả những chiếc túi đựng nước bằng vải canvas giờ đây đã khô khốc như bùi nhùi, treoòng ọc trước cổ chúng, cũng là một gánh nặng nặng nề. Khôn ngoan hơn những ông chủ của mình, chúng đã lết vào dưới bóng râm, dẫu vô cùng ít ỏi, của những tán cây hoàng dương, và đứng đó chờ đợi kiên nhẫn—Chờ cái gì? Chờ cái chết và đàn quạ tàn nhẫn đang kiên nhẫn chờ đợi ngay trên đầu.
“Chính xác,” Helm đáp lại ý nghĩ chưa thốt thành lời của người bạn đồng hành, “nhưng chúng ta không thể cứ ngồi đây chờ đợi như thế được. Anh bạn, dù thế nào đi nữa chúng ta cũng phải tìm cách thoát khỏi chốn này. Chúng ta không thể ngồi ì ở đây mà chờ lũ quạ.”
Anderson thở dài nặng nhọc.
“Chúng ta có thể làm gì đây?” anh hỏi. “Chúng ta buộc phải nghỉ ngơi một lát. Lũ ngựa đã kiệt sức rồi. Tình hình này tôi e là con ngựa của anh sẽ phải bỏ lại và chúng ta phải đi bộ tiếp. Chắc chắn phải có nước ở đâu đó quanh đây, vì hãy nhìn lũ quạ kìa; nhưng chúng ta không thể tìm thấy nó, và chúng ta thì chẳng thể lục soát kỹ lưỡng hơn được nữa.”
“Sao không bắn con ngựa già đó đi nếu nó vô tích sự? Máu của nó có thể—”
“Vớ vẩn, anh bạn. Chẳng lẽ anh chưa đủ là một tay thợ săn để biết rằng uống máu chỉ là khởi đầu của sự chấm dứt hay sao? Một khi chúng ta làm thế—”
“Thế rồi, sau đó thì sao?” Helm hỏi.
Nhưng người kia không đáp, bởi vì chính trong thâm tâm, anh cũng đang tự hỏi: “Sau đó thì sao?” Đôi môi họ khô khốc và nứt nẻ, chiếc lưỡi sưng phồng lên, và trước mặt họ là cái đầm muối với một chút ánh nước xanh thẫm ngay chính giữa đang nhạo báng sự khốn khổ của họ. Chẳng còn cách nào khác ngoài việc nằm xuống dưới bóng râm thưa thớt và nghỉ ngơi. Họ đã quá mệt mỏi để tiếp tục bước đi, mọi năng lượng đã tiêu tan, và Helm, nằm ngửa nhìn lên những khoảng trời xanh ngắt lấp ló qua các kẽ lá, cất tiếng thở dài:
“Nếu chúng ta tiêu đời rồi, tôi cầu xin Chúa cho cái kết hãy đến ngay bây giờ đi. Tôi không thể chịu nổi suy nghĩ về—về—Nó trông thế nào hả anh bạn? Anh nghĩ có tồi tệ lắm không?”
“Tồi tệ nhất có thể.”
“Và thực sự không còn chút hy vọng nào sao?”
Anh có thể nói gì đây, con người đã sống cả đời chốn hoang mạc này? Anh có thể trao lại hy vọng gì, khi thực tế kinh nghiệm mách bảo rằng chẳng hề có chút hy vọng nào—rằng nếu muốn tự giải thoát khỏi những đớn đau vô nghĩa, họ nên chĩa súng vào chính mình và chết ngay tại đây và ngay lúc này. Thế nhưng lòng thiết tha sống vẫn mãnh liệt trong tất cả chúng ta, và hy vọng sống cũng mạnh mẽ không kém. Làm sao họ có thể chết, những con người vạm vỡ với nhựa sống tràn trề trong từng thớ thịt? Không, không, chắc chắn điều đó là không thể. Một con kỳ nhông vụt chạy ngang qua trước mặt khiến Helm giật mình vùng dậy.
“Kìa,” anh nói, “kìa—vậy mà tôi không nghĩ tới. Hãy nhìn con vật đó xem. Chắc chắn phải có nước ở đâu đó chứ, nếu không thì sao nó có thể sống được.”
Anderson thở dài.
“Phải, đó mới là nỗi cay đắng. Tôi biết có nước quanh đây, giá như chúng ta tìm được nó; nhưng khi chúng ta có mọi thứ trong tay mà vẫn chẳng tìm thấy gì thì việc lãng phí thời gian đi tìm lúc này chẳng ích gì nữa. Rốt cuộc tôi tin rằng những con vật ấy buộc phải sống mà không cần nước, dẫu người ta vẫn bảo là không thể. Không, anh bạn già, hy vọng duy nhất của chúng ta là tiếp tục tiến về nguồn nước gần nhất mà chúng ta biết.”
“Thế thì đừng nằm đây lãng phí những phút giây quý giá nữa. Mỗi phút đều có ý nghĩa; chúng ta hãy lên đường thôi. Chúng ta phải đi tiếp.”
Đi tiếp! Họ đã cắm cổ đi tiếp kể từ khi rời trạm Yerlo mười ngày trước, và đây là cái kết mà nó mang lại cho họ.
“Chẳng ích gì khi vắt kiệt sức mình giữa cái nắng gay gắt ban ngày,” Anderson nói, “hãy đợi đến chiều tối rồi chúng ta sẽ đi được quãng đường gấp đôi.”
“Theo hướng nào?”
“Đông Nam, tôi nghĩ thế. Nếu chúng ta cố trụ vững được thì chắc chắn sẽ tới được Vũng nước Gerring Gerring. Theo tôi biết thì đây hẳn là hồ muối Tamba, và nếu đúng thế—”
“Karinda nằm ngay phía bắc kia kìa.”
“Ít nhất là một trăm hai mươi dặm và không một giọt nước suốt dọc đường. Không, chuyện đó là bất khả thi, anh bạn ạ; hy vọng duy nhất của chúng ta là tới được Gerring Gerring.”
“Và anh không thấy khả năng chúng ta làm được điều đó là bao nhiêu?”
“Thì, chúng ta cứ thử xem sao.”
Người đàn ông lớn tuổi cảm thấy một niềm thương cảm sâu sắc dành cho chàng trai trẻ—anh vẫn gọi cậu ta là chàng trai trẻ bất chấp tuổi tứ tuần của cậu—kẻ đã bị kết án tử, không, đang chết dần chết mòn ngay khoảnh khắc này, giữa lúc tuổi xuân phơi phới. Họ chỉ có thể thử thôi, anh cứ lặp đi lặp lại điều đó, họ chỉ còn cách thử mà thôi.
Và rồi trong lúc nghỉ ngơi, họ bắt đầu trò chuyện về những chuyện khác—bàn về cuộc sống quá khứ và về mái ấm của mình như chưa từng có ai trong số họ từng thổ lộ trước đó.
“Mẹ già của tôi sẽ nhớ tôi lắm đây,” Charlie Helm cất tiếng thở dài, “dù Chúa mới biết bao giờ bà mới nghe được sự thật về chuyện này.”
“Hừm, tôi không rõ, nhưng tôi đoán nếu chúng ta có mạng vong, thì cũng phải mất một thời gian khá lâu họ mới đọc được tờ hóa đơn cửa hàng trên đầu chúng ta. Anh có mang theo mẩu giấy nào bên mình không?”
“Không một mảnh. Tuy nhiên chúng ta có thể để lại lời nhắn trên lớp muối.”
“Nó sẽ bị thổi bay trước ngày mai thôi. Anh muốn viết cho ai? Mẹ anh à? Cô gái đó?”
Helm quay mặt đi. Gã kia không có quyền thọc mạch vào chuyện riêng tư của anh.
“Hãy viết cho mẹ anh, cậu bạn trẻ, bằng mọi giá hãy viết cho mẹ mình. Những người mẹ được làm từ thứ đất khác biệt so với những phụ nữ khác; nhưng đừng bận tâm về người kia làm gì. Phụ nữ đều giống nhau cả thôi, hãy tin lời tôi đi. Xa mặt thì cách lòng với tất cả bọn họ mà thôi. Nhưng hãy viết cho mẹ anh.”
“Biết đâu có ai đó sẽ đi qua đây,” chàng trai trẻ đăm chiêu, hầu như chẳng màng đến những lời đó. “Cũng đáng để thử một lần,” và anh nằm im lặng trong khi Anderson vẫn tiếp tục trò chuyện hay đúng hơn là đang tự nói một mình.
“Tôi đang nghĩ về thằng bé,” anh nói. “Đứa nhỏ tội nghiệp không nơi nương tựa. Nó chưa từng được khỏe mạnh kể từ khi mẹ nó qua đời. Cô ấy không mấy mặn mà gì với tôi, nhưng thằng bé là tất cả đối với cô ấy dẫu nó bị tàn tật. Thôi thì—thôi thì—nếu tôi chỉ chắc chắn rằng nó đã chết lúc này thì mọi chuyện sẽ đỡ khổ sở biết bao. Thà nó chết đi còn hơn, tôi biết chứ, nhưng trước đây tôi không thể nghĩ nổi điều đó; nó là tất cả những gì tôi có, và lần cuối cùng gặp nó, nó đã giơ bàn tay nhỏ xíu—một bàn tay bé xíu xiu—nắm chặt lấy chòm râu của bố nó. Nó là tất cả những gì tôi có, làm sao tôi có thể mong nó chết được? Nhưng giờ đây—giờ đây—lạy Chúa!—giá như tôi chắc chắn rằng nó đã chết và việc đó không gây ra quá nhiều đau đớn.”
Helm vùng đứng dậy, thốt ra một lời thề độc.
“Chúng ta sẽ không chết đâu,” cậu kêu lên, “không dễ dàng bỏ mạng thế đâu. Nào, chúng ta đã lãng phí quá nhiều thời gian quý báu rồi.”
“Chưa cho đến khi trời mát hơn một chút. Tôi nói cho anh biết, vắt kiệt sức mình trong cái nóng này chẳng ích gì đâu.”
Và Helm, nhận ra lời khuyên ấy là đúng, lại nằm xuống. Nằm xuống và cố gắng không lắng nghe tiếng kêu của loài quạ, âm thanh duy nhất phá vỡ sự tĩnh lặng—cố gắng không nghĩ đến những dòng nước mát lạnh; không nghĩ đến một gia đình ở miền nam; không nghĩ đến cô gái, dẫu cho có những lời cảnh báo đầy chua cay của người bạn đồng hành, vẫn chiếm trọn tâm trí anh. Anh chợp mắt một lát rồi mơ màng, và bừng tỉnh với một cảm giác mãnh liệt cho rằng đó không chỉ đơn thuần là một giấc mơ, rằng có ai đó thực sự đã gọi mình, vẫn đang gọi mình. Đó là giọng của mẹ anh, hay của cô gái kia, hay là giọng của Anderson? Anderson đang ngủ say, và dẫu là một người đàn ông vạm vỡ, anh vẫn đang nức nở trong giấc ngủ. Helm chìa tay ra định đánh thức người bạn rồi lại khựng lại. Tại sao anh phải làm thế? Anh có gì tốt đẹp hơn để trao cho những giấc mơ tan vỡ này chứ?
Anh bẻ một cành cây, tiện thể xua đi đàn quạ và bước xuống mép lớp muối trắng lấp lánh. Nó kêu lạo xạo dưới chân như cát, và anh cứ đi tiếp cho đến khi lớp vỏ cứng bắt đầu sụt xuống dưới chân và bùn đặc trào lên. Đoạn, khi nghĩ rằng nó đã đủ ẩm để chống chọi lại cơn gió nóng hừng hực đang thổi từ phương bắc tới như hơi thở từ một cái lò nung, anh chuẩn bị viết lời nhắn cuối cùng của mình.
Và rồi khó khăn lại ập tới.
Anh phải viết gì đây? Anh có thể nói gì đây? Không phải vì anh có quá ít, mà là vì có quá nhiều điều muốn nói. Và rốt cuộc có khi chẳng ai đọc được nó, hoặc tệ nhất là nó sẽ chỉ được đọc bởi một gã thợ chăn gia súc nào đó, kẻ mà một khi họ đã chết, sẽ chỉ dành một thoáng suy nghĩ phớt qua cho lời nhắn của họ, chỉ một thoáng suy nghĩ cho những đau khổ của họ mà thôi. Anh nhớ lại, họ từng tìm thấy một bộ xương vào năm đầu tiên anh đến Yerlo, một bộ xương có lẽ đã nằm đó từ nhiều năm trước, một thứ tàn tích tội nghiệp bị gió cuốn nắng nung mà hình hài con người từ lâu đã phai mờ tất cả, và anh, trong sự vô tâm của mình, đã chẳng mảy may để ý đến nó, chưa từng thấu hiểu nỗi thống khổ tột cùng hẳn đã xảy ra trước khi người đàn ông vạm vỡ ấy đi đến kết cục đó.
Và giờ đây—và giờ đây—anh cầm chiếc gậy và viết những chữ in hoa thật to trên lớp muối giòn tan—
DỪNG LẠI. ĐÃ LẠC.
“James Anderson và Charles Helm đã lạc lối vào ngày 20 tháng 10. Họ đã đi về hướng Đông Nam từ đầm muối. Làm ơn hãy gửi tin cho bà Helm, số The Esplanade, St. Kilda, và cô Drysdale, phố Gipps, Đông Melbourne.”
Rồi anh viết tên mình, “Charles Helm.”
Nó trông thật yếu ớt, thật bất lực, chẳng diễn tả nổi dù chỉ một phần trăm những gì anh cảm nhận, thế nhưng anh còn biết nói gì đây? Ngay cả trong hoàn cảnh ngặt nghèo này, anh cũng không thể viết những lời dịu dàng gửi đến những người thân yêu của mình ở đó. Họ sẽ biết, chắc chắn họ sẽ biết, họ sẽ hiểu rằng tâm trí anh đã ngập tràn hình bóng họ khi anh viết những dòng nhắn nhủ lạnh lùng ấy. Anh còn có thể nói gì hơn nữa? Nhưng liệu họ có bao giờ thấu hiểu tình yêu và nỗi khao khát đã tràn ngập trong tim anh? Liệu mẹ anh có bao giờ biết rằng đứa con trai của bà đã nghĩ về bà vào phút chót? Liệu Mabel Drysdale có hiểu được anh đã quan tâm đến cô ấy nhường nào?—tất cả những gì anh muốn gửi gắm chỉ qua cái tên của cô ấy? Anh chậm rãi lùi lại và đánh thức người bạn đồng hành.
“Này anh,” anh nói, “anh có nghĩ chúng ta nên lên đường không? Trời đã mát hơn một chút rồi, và trời cũng đang muộn dần.”
Anderson chật vật gượng dậy rồi bước xuống đầm muối.
“Thế ra anh vừa để lại lời nhắn cuối cùng đấy à,” anh nói; “tôi e là chẳng ích gì đâu. Ai lại đi qua cái lối này chứ?”
“Tất nhiên đó chỉ là một tia hy vọng mong manh,” Helm nói, “nhưng—thôi được—tôi muốn họ biết, nếu có thể, rằng tôi đã nhớ đến họ.”
“Cả đàn bà nữa chứ,” Anderson cười chua chát, “nếu chúng ta thoát khỏi chốn này, tôi đoán anh sẽ nhận ra người ta coi trọng sự quan tâm của anh đến mức ít ỏi thế nào.”
“Anh đã gặp vận xui,” chàng trai trẻ nhẹ nhàng đáp; “vẫn có những người phụ nữ mà—thôi đi, tôi cho rằng chúng ta chẳng sống nổi mà ra khỏi đây đâu. Dù sao thì cũng đến lúc lên đường rồi.”
“Thôi được—thôi được, cứ giữ lấy niềm tin của anh và tôi sẽ giữ lấy niềm tin của tôi. Có lẽ đây đó, vẫn có một người phụ nữ đáng để quan tâm, nhưng họ hiếm hoi và thưa thớt lắm.”
“Anh không muốn nhắn gửi điều gì sao?” Helm hỏi.
“Ai cơ? Tôi á? Không. Có ai thèm bận tâm xem tôi bỏ thây cho lũ quạ hay không chứ? Chỉ có thằng bé, mà nó lại còn quá nhỏ để hiểu chuyện. Nhưng mà này, lẽ ra anh nên nhắc đến tên trạm chứ,” và giật lấy chiếc gậy từ tay Helm, anh bước ra lớp muối và viết;
ĐÃ LẠC
“Làm ơn báo tin cho họ ở Yerlo,” và ký tên mình, “James Anderson.”
“Đó là di chúc và di nguyện cuối cùng của tôi đấy,” anh nói. “Nào, đi thôi.”
Helm tiến lại phía lũ ngựa.
“Hỏng bét rồi,” anh nói. “Con mınız tội nghiệp của tôi tiêu rồi.”
“Tôi đoán trước được mà, anh bạn già. Chúng ta buộc phải đi bộ thôi; con của tôi cũng chẳng khá hơn của anh là mấy. Rõ ràng chúng ta phải bỏ lại con ngựa của anh thôi. Con của tôi có thể mang hành trang thêm một đoạn nữa, nhưng thực tình tôi không nghĩ nó có thể cõng nổi tôi.”
Trời vẫn rất nóng, nhưng những chiếc bóng râm của cây hoàng dương đã dài hơn, và trong không khí đã thấp thoáng chút hứa hẹn về đêm tối sắp tới. Họ bắt buộc phải đi bộ, bởi giờ đây họ chỉ còn lại duy nhất một con ngựa, và xem chừng nó cũng chẳng thể trụ lại được lâu. Con kia đã nằm xuống chờ chết, và liệu con này có thể lê lết bước tiếp dưới lớp hành trang mỏng manh kia hay không là câu hỏi mà Anderson đã tự hỏi mình nhiều hơn một lần. Chuyện nó có thể cõng được một trong hai người là điều hoàn hảo không thể xảy ra. Họ đặt một hai tấm chăn lên lưng nó, những khẩu súng lục và những chiếc túi nước trống rỗng, và khi ấy bắt con vật khốn khổ di chuyển dường như là một sự tàn nhẫn, nhưng hoàn cảnh bức bách không chừa một luật lệ nào, và họ bắt đầu chậm chạp bước đi trên hành trình tuyệt vọng quanh đầm muối, Anderson đi đầu, Helm dắt theo con ngựa theo sau. Họ cứ thế bước đi thật chậm chạp, trong khi hy vọng duy nhất lại nằm ở tốc độ. Helm ngoái nhìn lại với chút buồn bã về con ngựa đang hấp hối, nó vừa cố vùng vẫy đứng lên, như một lời phản kháng câm lặng trước việc bị bỏ lại.
“Con vật tội nghiệp,” anh nói, “chẳng lẽ kết liễu sự khốn khổ của nó lại là việc làm nhân đạo hơn sao?”
“Ồ, hãy cho nó một cơ hội giành lấy sự sống chứ,” Anderson nói. “Tôi từng thấy những con ngựa hồi phục một cách kỳ diệu nhất. Sau khi được nghỉ ngơi, biết đâu nó tự tìm được nước; dù sao đi nữa, chúng ta cứ cho nó một cơ hội.”
Thật là một sự giải thoát diễm phúc khi mặt trời lặn xuống đường chân trời; màn đêm tĩnh lặng và oi bức, nhưng gió đã ngớt khi hoàng hôn buông xuống, và hai người đàn ông thấy việc đi bộ trong bóng tối dễ dàng hơn. Lũ quạ đã bám theo họ suốt chừng nào trời còn sáng, nhưng chúng cũng bay đi ngay khi màn đêm sụp xuống. Họ vốn không quen đi bộ, và đó sẽ là một công việc nặng nhọc ngay cả trong những hoàn cảnh thuận lợi nhất; đằng này, nó lại vô cùng tàn nhẫn. Họ không trò chuyện nhiều, bởi họ còn gì để nói nữa đâu? Chừng một hai tiếng sau, vầng trăng mọc lên, một vầng trăng tròn vành vạnh, đỏ rực như lửa, và khi nó từ từ nhô lên đỉnh đầu, tỏa ánh bạc rực rỡ, vùng đồng bằng bừng sáng như ban ngày. Từng cành cây ngọn cỏ nhỏ bé, từng nhúm cỏ non đều hiện lên sắc nét, sườn dải đất thấp mà họ đang bỏ lại phía sau, nơi họ nhận ra những nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của mình thành sự thật, sừng sững hiện ra phía sau, trong khi đầm muối bên trái họ trải dài thành một hồ nước vĩ đại lấp lánh màu trắng xóa mà Helm tưởng chừng họ không bao giờ có thể đi vòng qua nổi.
“Mất bao lâu nữa, hả Anderson,” anh hỏi, “trước khi chúng ta có thể hy vọng sang được bên kia?”
“Chưa thể trước ban sáng đâu, anh bạn. Tôi không thấy có cách nào chúng ta làm được điều đó trước sáng mai.”
Rồi họ lại lầm lũi lê bước thêm một đoạn nữa, chẳng ai muốn là kẻ đầu tiên chịu khuất phục, dẫu vòm họng đã khô khốc và cơn khát cháy bỏng đang thiêu đốt họ. Nhưng họ vẫn kiên trì bước đi đều đặn cho đến khi hơn nửa đêm trôi qua; cuối cùng Helm quăng mình xuống đất.
“Tôi phải nghỉ ngơi đây,” anh nói, “dù có phải chết đi chăng nữa;” và Anderson lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh cậu.
Rồi giấc ngủ, giấc ngủ nhân từ, đã đến với họ trong cơn mệt mỏi tột cùng, và họ ngủ say cho đến khi những tia nắng mờ nhạt đầu tiên của bình minh bắt đầu xuất hiện trên bầu trời phía đông. Đó là một sự thức giấc ủ rũ, tuyệt vọng, hồ muối giờ đã nằm ở phía sau và xung quanh chỉ là đồng bằng, mặt đất trơ trọi cứng ngắc ở nơi này, những mảng cỏ lác đác ở nơi khác, không một bóng sống nào hiện diện, ngay cả lũ quạ cũng đã biến mất, và dẫu những con chim gớm ghiếc ấy từng mang lại cho Helm nỗi kinh hoàng ghê rợn, sự vắng bóng của chúng còn trở nên kinh khủng hơn gấp bội, bởi chẳng phải nó cho thấy họ đang dấn thân sâu hơn mãi vào sa mạc, ngày càng cách xa nguồn nước mà nếu thiếu nó họ không thể sống sót qua nổi ngày hôm sau hay sao. Mặt trời càng lúc càng lên cao, cho đến khi sức mạnh trọn vẹn từ những tia nắng của nó dường như vượt quá sức chịu đựng của họ, vậy mà bóng râm gần nhất cũng cách xa cả dặm trời, mờ ảo một dải cây cối hay bụi rậm ở đường chân trời.
Chẳng ai đả động gì đến ý nghĩa của sự vắng bóng đàn quạ, dẫu cả hai đều đang nghĩ về điều đó, nhưng cuối cùng Helm lên tiếng,
“Những lùm cây kìa, chúng ta hãy hướng về phía những lùm cây đó đi. Chuyện này quá sức chịu đựng rồi.”
Nhưng Anderson lắc đầu.
“Chúng lệch hẳn hướng đi rồi anh bạn,” anh buồn bã nói. “Cố trụ thêm chút nữa xem nào. Con ngựa già đang gắng gượng tuyệt vời đấy. Tôi chưa từng nghĩ nó có thể trụ lại lâu đến thế.”
“Nó gần như thở những hơi thở cuối cùng rồi,” Helm nói, và họ lại chìm vào im lặng.
Tiến lên, tiến lên, và tiến lên, cơn khát lúc này tồi tệ đến mức họ hầu như chẳng thể cất lời với nhau, vậy mà họ vẫn lê bước dưới những tia nắng thiêu đốt của mặt trời gần như đứng bóng, tưởng chừng mỗi bước đi sẽ là bước cuối cùng của họ. Có thực sự mới tối hôm qua họ phát hiện ra mình bị lạc, mới tối hôm qua thôi sao? Thêm một dặm nữa, rồi lại một dặm nữa, và cái nóng trở nên không thể chịu nổi, để rồi Helm không nói một lời, quay ngoắt sang trái và lao về phía những lùm cây. Anderson khựng lại một thoáng rồi bước theo, dẫu đối với anh đó là sự từ bỏ cuộc đấu tranh. Nếu họ rẽ khỏi con đường dẫn đến nguồn nước duy nhất họ biết, rẽ vào vùng hoang mạc không lối đi này, thì họ còn lấy đâu ra chút cơ hội nào nữa, vậy nhưng làm sao họ có thể chịu đựng cái nóng khủng khiếp này thêm một phút nào chứ?
“Tôi bảo tôi phát điên mất thôi,” Helm rên rỉ. “Tôi từng nghĩ mình không phải là kẻ hèn nhát, nhưng tôi không thể chịu nổi chuyện này nữa. Anh bạn già, đừng để tôi phát điên; hãy bắn tôi đi nếu anh thấy tôi sắp phát điên.”
“Điên ư,” người kia dũng cảm cất lời, “vớ vẩn nào anh bạn, anh vẫn ổn mà. Chốc nữa được nghỉ ngơi anh sẽ thấy dễ chịu hơn thôi.”
Đến khi đến gần, những hàng cây hóa ra là những bụi cây gidya mọc dày đặc, và từ lâu trước khi họ tới nơi, lũ quạ lại xuất hiện trở lại. Một đàn nhỏ bám theo họ, lượn lờ phía trước, sà tới phía sau như sợ rằng mình đến muộn, rồi vòng vèo ở cả hai bên.
“Chắc chắn phải có nước ở đó,” Helm hối hả nói, “anh nhìn kìa, lũ quạ lại xuất hiện rồi.”
“Đừng đặt hy vọng vào đó, anh bạn,” người kia nói. “Bụi rậm dày đặc thế này chúng ta tìm sao nổi.”
Nhưng Helm chẳng chịu nghe lọt tai và anh phí sức trong cuộc tìm kiếm nước đến phát cuồng. Người bạn đồng hành của anh tìm kiếm một cách điềm tĩnh hơn, bởi vì tuyệt vọng hơn, nhưng kết quả vẫn y như vậy, và cuối cùng họ lại nằm dài xuống bóng râm để ngủ tiếp, ngủ rất say nữa là đằng khác, bất chấp lũ quạ đang tỏ ra bạo dạn và xấc láo hơn bao giờ hết. Đêm buông xuống, và cùng với bóng tối, trong lòng Helm trỗi dậy một khao khát mãnh liệt được tiếp tục lên đường.
“Chúng ta đang lãng phí thời gian,” anh cứ lầm bầm bằng giọng khản đặc, bởi chiếc lưỡi sưng phồng khiến anh hầu như chẳng thể thốt nên lời, “lãng phí thời gian. Anh không thấy họ đang mong chúng ta tới ăn tối ở Gerring Gerring sao, và tôi không muốn lũ quạ đến đó trước đâu. Chúng có thể làm cô ấy hoảng sợ đấy, cô ấy chỉ là một cô gái và chưa từng phải đối mặt với bọn chúng nhiều như anh với tôi đâu. Lũ quạ già ranh mãnh ấy! Giờ chúng không có ở đây. Anh không thấy đó là lý do chúng muốn đến đó trước à?”
“Im đi nào, anh bạn. Anh đang mơ sảng đấy.”
“Mơ sảng ư, tôi mơ sảng sao? Anderson, Anderson anh bạn ơi, tôi không phát điên đâu. Vì Chúa, đừng để tôi phát điên.”
“Không, không, anh bạn già, mọi chuyện ổn cả mà. Giờ chúng ta đang đi đúng hướng rồi. Nào, để tôi dắt con ngựa và anh vị lấy tay tôi đi. Được rồi, nào, nếu may mắn chúng ta có thể chạm tới Gerring Gerring trước sáng mai.”
Họ lặng lẽ bước đi, nhưng Helm liên tục vấp ngã, và nếu không có cánh tay đỡ đần của người bạn đồng hành thì anh đã ngã quỵ nhiều hơn một lần. Vầng trăng nhô lên, và khi ánh trăng lại sáng rực như ban ngày, anh đột ngột dừng lại và đăm đăm nhìn vào khuôn mặt người bạn đồng hành. Trông nó mệt mỏi, hốc hác và phờ phạc, nhưng anh cảm nhận trực giác được rằng nó không hề hoang dại như của chính mình.
“Anderson,” anh nói, “tôi biết mình tiêu đời rồi. Đầu óc tôi lú lẫn hết cả rồi. Giờ trời đã mát hơn, nhưng ngày mai sẽ ra sao đây? Nếu—nếu—nếu tôi làm điều gì điên rồ trước khi chết, đừng kể lại cho cô ấy nghe nhé, tôi muốn cô ấy giữ những ấn tượng tốt đẹp về tôi. Cứ bảo là tôi đã chết, đừng kể tôi đã phải chịu đựng những gì.”
“Được rồi, anh bạn,” người kia đáp, bởi anh chẳng còn lời an ủi nào để trao đi nữa.
Và rồi họ lại lặng lẽ bước đi cho đến khi vầng trăng lặn xuống trước thềm ngày mới, ngày mới tàn nhẫn, mang theo cái nóng bức và đàn quạ bám đuôi trở lại. Bình minh đưa họ đến một vạt “dead finish”—thứ mà những người định cư gọi là một loài bụi rậm rậm rạp và đầy gai góc với những chiếc lá xanh xinh xắn, thứ mà việc băng qua là bất khả thi ngay cả trong những điều kiện thuận lợi nhất; và nó dựng lên một bức tường hoàn toàn không thể vượt qua đối với những kẻ đang ở trong tình trạng của họ. Họ đành rẽ hướng một lần nữa, và Anderson thầm nghĩ rằng họ quả thực đã phải từ bỏ mọi hy vọng, khi bị chặn đứng bởi một bức đường cùng mà chẳng thèm rên rỉ lấy một tiếng. Đó chắc chắn là tận cùng của sự tuyệt vọng khi mọi con đường đối với họ đều giống nhau cả thảy. Anh ngoái nhìn lại những dấu chân của họ và sự kinh hoàng ngập tràn lồng ngực; chúng không hề vững chãi và thẳng tắp, mà loạng choạng và vẩn vơ giống như dấu chân của những kẻ đang lâm vào bước đường cùng. Anh từng dõi theo những dấu chân như thế trước đây, và chúng luôn dẫn đến cùng một kết cục. Anh bần thần tự hỏi liệu có ai sẽ lần theo những dấu chân đó hay không. Đi thêm một đọan nữa, Helm buông thõng cánh tay anh ra và chạy vượt lên trước.
“Cứ thế này thì chúng ta chẳng đi đến đâu cả,” anh hổ hển, “chẳng bao giờ—chẳng bao giờ;” và anh giật lấy cổ áo sơ mi cho đến khi nó rách toạc ra. “Chúng ta phải có cái gì đó để uống. Nếu không chúng ta sẽ chết mất, và tôi định đấu tranh cho sự sống của mình. Kìa con ngựa già, nó chẳng thể lết thêm bước nào nữa rồi; giữ nó lại làm gì? Hãy bắn nó đi—và—và—Trong người nó có đủ máu để—để—”
“Không, không, anh bạn, không. Tôi bảo đó là khởi đầu của sự chấm dứt—còn hơn cả khởi đầu—thực chất đó chính là sự kết thúc.”
“Tôi mặc kệ. Tôi không thể chịu nổi thế này nữa;” và trước khi Anderson kịp ngăn cản, Helm đã rút súng lục bắn thẳng vào đầu con ngựa.
Con vật khốn khổ đã cạn kiệt hơi thở cuối cùng, và trong suốt tiếng đồng hồ qua Anderson cũng đang suy tính đến sự khôn ngoan của việc bỏ lại nó, thế nên đó không phải là sự mất mát về vật chất; mối bận tâm duy nhất của anh lúc này là ngăn cản người bạn đồng hành uống máu con vật, thứ mà theo tín ngưỡng của những tay thợ săn, còn tồi tệ hơn cả việc uống nước muối.
“Con vật tội nghiệp,” anh vừa nói vừa tháo những khẩu súng lục và băng đạn khỏi yên ngựa, nơi chúng được bọc trong những tấm chăn, “tôi đoán đó là việc nhân đạo nhất chúng ta có thể làm cho nó. Nào anh bạn, chúng ta phải để nó lại cho lũ quạ thôi,” và anh tóm lấy cánh tay Helm định léo dắt anh đi.
Nhưng người kia chống cự, giật tung ra rồi chạy ngược lại, và trước khi anh kịp ngăn cản, Helm đã rạch một đường dao qua cổ con ngựa và ngửa cổ uống từng ngụm máu dài.
Nghe có vẻ rợn ngáy chứ? Nhưng những chuyện như thế vẫn xảy ra, và đôi môi anh đã khô khốc nứt nẻ, cổ họng sưng phồng đến mức anh chỉ có thể nói bằng những tiếng thều thào khàn đặc, và sự cám dỗ lớn đến mức Anderson, khi nhìn ra khoảng đồng bằng trơ trọi tàn nhẫn với ảo ảnh trêu ngươi đằng xa, cảm thấy rằng có lẽ anh cũng nên uống máu rồi chết quách đi cho rồi; chỉ có ý nghĩ về đứa con trai tật nguyền sẽ bơ vơ một mình trên cõi đời này nếu vắng anh, mới khiến anh dồn nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng để tự chủ bản thân.
Anh túm lấy cánh tay chàng trai trẻ và lôi đi, lững thững đi vòng quanh vạt “dead finish” cho đến tận xế chiều, khi nó nhường chỗ cho những tán cây boree. Trí óc anh thì vẫn hoàn toàn tỉnh táo, nhưng Helm thì đang lẩm bẩm điên cuồng, và anh dửng dưng lắng nghe những lời nhảm nhí của cậu về gia đình, mẹ và người yêu. Họ chẳng thể đi được bao xa, và chẳng mấy chốc họ chen chúc bước vào trong vạt bụi rậm, và dẫu cơn khát cháy bỏng còn tồi tệ hơn trước, bóng râm ở đây thật đáng trân quý biết bao. Lũ quạ cũng dừng lại, đậu trên những thân cây thấp, nghiêng đầu sang một bên với cái đầu xanh đen ma quái để ngắm nhìn con mồi rõ hơn.
“Tôi không tài nào giữ cho đầu óc tỉnh táo được,” Helm rên rỉ. “Tôi không thể. Tôi đã phát điên suốt cả ngày hôm nay rồi. Tôi thừa biết điều đó. Ngày dài đằng đẵng này cứ kéo dài như cả thế kỷ và nó vẫn chưa chịu kết thúc. Chúng ta bị lạc từ bao giờ thế? Hôm qua? Hôm kia ư? Cảm giác như đã qua cả mấy năm trời rồi ấy.”
“Đừng bận tâm nữa,” Anderson nói, giọng không mấy gay gắt, “chẳng còn kéo dài bao lâu nữa đâu. Cố ngủ đi nào, anh bạn già.”
“Ngủ ư! Với hàng ngàn con ác quỷ đang cắn xé tôi thế này!”
Nhưng rồi rốt cuộc họ vẫn chìm vào giấc ngủ, một giấc ngủ mệt mỏi, đầy trăn trở, một giấc ngủ chập chờn ngập tràn những cơn ác mộng kinh hoàng, hoặc còn tàn nhẫn hơn nữa là những dòng suối mát lành và làn nước gợn sóng lăn tăn. Đêm buông xuống, và Anderson bừng tỉnh khỏi thứ mà anh ngỡ chỉ là một khoảnh khắc chợp mắt, để rồi nhận ra người bạn đồng hành đã biến mất khỏi bên cạnh. Trong một giây, ý nghĩ thoáng qua trong đầu anh rằng việc đi tìm cậu ta chẳng đáng chút nào cả. Cậu ta đã điên rồi—phát điên rồi, và việc bận tâm đến cậu ta nữa chẳng để làm gì; thế rồi những tình cảm tốt đẹp hơn trong anh, và có lẽ cả niềm khao khát về sự đồng hành của con người mà tất cả chúng ta đều cảm nhận được, đã thúc giục anh chồm dậy và đi tìm Helm. Đi qua đi lại, cậu ta đang lảo đảo đi qua đi lại, đi trăm bước theo hướng này rồi lại quay đầu đi ngược lại trên chính những dấu chân của mình.
“Chúng ta phải đi tiếp thôi, anh bạn,” cậu lầm bầm khi nhìn thấy Anderson, “chúng ta phải đi tiếp. Nếu thích thì cứ nghỉ ngơi đi; chẳng có ai đang đợi anh đâu; nhưng Mabel, cô ấy đang đợi tôi và tôi phải cố quay về. Nếu không cô ấy sẽ thất vọng mất. Đau khổ ư! Chắc chắn cô ấy sẽ đau khổ nếu tôi mất tích rồi. Đâu phải cả thế giới này đều là kẻ hoài nghi giống như anh.”
Anderson lại tóm lấy cánh tay cậu.
“Chúng ta sẽ cùng đi,” anh nói. “Nếu anh thực sự mảy may quan tâm đến việc gặp lại cô ấy, hãy đi theo tôi thật ngoan ngoãn vào.”
Cậu ta chốc lát chịu nghe theo, nhưng Anderson phải nỗ lực liên tục mới giữ cho cậu bước đi nổi. Rõ ràng lý trí của Helm đã hoàn toàn biến mất, và người đàn ông còn lại, ngày càng suy kiệt hơn, nhận ra khi mặt trời lên cao ngất ngưởng trên bầu trời rằng sự cố gắng đó đã vượt quá khả năng của mình. Đó là điểm dừng, hoặc quá gần kề điểm dừng đến mức anh chỉ có thể hy vọng và cầu nguyện cái kết sẽ đến thật nhanh chóng. Chàng trai trẻ đã chiến đấu quá kiên cường, đầy hy vọng, và giờ đây mọi chuyện lại kết thúc thế này đây. Họ đã bỏ lại vạt bụi rậm phía sau và Anderson lê bước đến một gốc cây, mẫu vật duy nhất loại này trên cả vùng đồng bằng rộng lớn, rồi ngả mình xuống dưới những cành cây của nó—để nghỉ ngơi ư? Không, anh thừa biết trong thâm tâm đó là nơi để chết. Helm thì anh không tài nào thuyết phục nằm xuống được. Cậu cứ lảo đảo bước đi trong vô vọng vòng quanh gốc cây, chật vật cố bám lấy bóng râm, ảo tưởng rằng mình đang “tiến bước,” hệt như bao kẻ lạc đường trước đó từng làm.
Đó vẫn là câu chuyện cũ kỹ ấy. Anderson từng nghe người ta kể câu chuyện đó hàng trăm lần bên đống lửa trại, một kẻ sẽ nằm xuống chờ cái chết trong yên lặng, còn kẻ kia sẽ phát điên lên. Thế là Helm đã phát điên, tội nghiệp cậu ta thay; và rồi anh nhớ lại lời cầu xin tha thiết của cậu trước kia, xin đừng để cậu phát điên, hãy bắn chết cậu nếu thấy cậu sắp phát điên, và anh nằm đó ngước nhìn bầu trời xanh ngắt qua kẽ lá, ngìn đàn quạ đang rình rập, và thừa biết rằng mình chỉ đang chờ đợi cái chết, thừa biết rằng bản thân đã quá kiệt quệ để có thể giúp ích gì cho người bạn đồng hành. Anh lắng nghe tiếng cậu lầm bầm một mình một lúc, dõi theo dáng cậu cứ đi vòng tròn đơn điệu mãi. Mọi chuyện rốt cuộc cũng chẳng đến nỗi quá khó khăn—chẳng khó khăn bằng với Helm. Giá như thằng bé đã chết, anh mệt mỏi nghĩ ngợi, giá như thằng bé chết đi thì anh sẽ vui mừng biết bao khi kết thúc chuyện này, cuộc đời anh chưa bao giờ có nhiều giá trị, anh đã thất bại trên mọi mặt trận, anh sẽ rất vui được nghỉ ngơi—giá như đứa bé đang ở ngay trước mặt anh; nhưng thằng bé—đứa trẻ tội nghiệp không nơi nương tựa ấy, anh phải nỗ lực thêm lần nữa vì đứa trẻ, và anh chật vật gượng dậy. Nhưng khung cảnh nắng chói chang bỗng biến thành một mảng mờ đục đỏ như máu trước mắt, và rồi, đột ngột như một cú sốc đối với anh, thị giác và thính giác hoàn toàn rời bỏ anh. Anh đang chết—đây chính là cái chết sao? Cái chết nhân từ làm sao—giá như thằng bé—
Anh mệt nhọc hé mắt. Có phải ai đó đang đổ nước vào cổ họng anh không? Ai đó đang lau mặt cho anh.
“Cậu ta tỉnh lại rồi,” một giọng nói thì thầm bên tai anh. “Chà, suýt chút nữa thì tiêu đời. Tên khốn tội nghiệp kia đi đời rồi phải không, Ned?”
“Chết hẳn rồi. Rõ ràng cậu ta đã phát điên, mất trí hoàn toàn. Chà, gã khốn khổ đó thậm chí còn bắt đầu tự đào huyệt cho chính mình nữa cơ chứ.”
Khi Anderson hoàn toàn tỉnh táo trở lại, anh nhận ra mình đã được cứu bởi nhóm thám hiểm khác.
“Chúng tôi tìm thấy dấu vết của các anh ở mạn vạt ‘dead finish’ đằng kia,” người trưởng đoàn nói, “và tôi cứ nghĩ các anh chẳng còn sống nổi đâu. Các anh mang vận may của quỷ đấy, anh bạn ạ. Chà, các anh chỉ cách Vũng nước Gerring Gerring có năm dặm, và ngay chỗ vạt ‘dead finish’ các anh thậm chí sượt qua một vũng nước khá tử tế chỉ cách ba dặm, đủ tốt để giữ mạng sống cho các anh rồi. Các anh đã bắn con ngựa à?”
“Bạn tôi bắn. Cậu ấy phát điên rồi, tội nghiệp thật.”
“Tên khốn tội nghiệp, xem chừng hắn đã có một khoảng thời gian tồi tệ, nhưng mọi chuyện giờ đã kết thúc rồi.”
Mọi chuyện quả thực đã kết thúc rồi. Họ bọc cậu trong một tấm chăn và đang đào một cái huyệt nông. Cậu đã tự mình bắt đầu công việc đó, họ nói vậy, và đã dùng con dao dài để đào bới, dẫu cho đó là để tìm nước hay thực sự nhằm mục đích làm một cái huyệt thì giờ đây chẳng ai có thể nói chắc được nữa. Những đau khổ của cậu đã chấm dứt.
Họ bỏ lại cậu ở đó giữa chốn sa mạc, chàng trai trẻ từng chiến đấu mãnh liệt vì sự sống và đặt quá nhiều trân trọng vào nó, và ngay khi Anderson hồi phục đôi chút, họ lại lên đường trở về Yerlo.
Phải mất hơn một tuần anh mới về tới trạm, bởi anh đã lang thang đi lạc quá xa, và khi anh cưỡi ngựa tiến đến ngôi nhà, một gã thợ chăm ngựa lững thững bước tới chào.
“Anh đi vắng lâu thế, Sếp,” cậu ta nói. “Chúng tôi cứ ngỡ anh mất tích luôn rồi chứ. Thư tín tới rồi và có một đống thư gửi cho anh Helm. Nhưng chẳng có bức nào của anh cả.”
“Mọi chuyện vẫn ổn chứ?” Anderson hỏi, cảm thấy bản thân như một kẻ vừa bước ra từ nấm mồ.
“K-h-ô-n-g, có tin dữ lắm. Nhưng tôi không thích kể đâu.”
“Nói đi, đừng bắt tôi phải đợi.”
Cậu thiếu niên quay mặt đi, chuyển chiếc tẩu thuốc từ bên khóe miệng này sang bên kia.
“Đó là thằng nhóc nhà anh,” cậu ta nói. “Chủ nhật tuần trước nó bị lên cơn co giật. Bà Brook—bà ấy bảo chẳng thứ gì cứu nổi nó đâu. ‘Đó là một sự giải thoát diễm phúc,’ bà ấy bảo vậy.”