“Nhưng em có màng chứ,” cô nức nở. “Anh biết mà, anh thừa biết là em có màng cơ mà.”
Họ đang đứng trên một mõm đất nhô ra, phóng tầm mắt nhìn bao quát ra vùng Nam Đại dương, và biển cả, xanh ngắt và phẳng lặng như bầu trời trên đầu, trải dài trước mặt họ. Phía sau họ là những dãy đồi thoai thoải phủ đầy rừng râm bao bọc lấy đường bờ biển, che khuất khu đất khai hoang quạnh hiu khỏi phần còn lại của xứ thuộc địa Victoria, và dấu hiệu duy nhất của sự có mặt con người chính là ngôi nhà trang trại lợp ván gỗ mà cô gái gọi là nhà. Thậm chí từ chỗ họ đứng, ngôi nhà ấy cũng hầu như chẳng thể nhìn thấy, vì đã bị vòm đồi che khuất, và đứng trơ trọi một mình nơi đây cùng người đàn ông này, trơ trọi giữa biển trời bao la xung quanh, với làn gió Nam mơn man luồn qua những lọn tóc xoắn, với tiếng kêu ai oán của loài mòng biển văng vẳng bên tai, với hương vị mặn mòi của biển phảng phất trong cánh mũi, cô vô cùng cám dỗ muốn rũ bỏ mọi xiềng xích của nền giáo dục đã áp lên mình, muốn làm điều mà trái tim thôi thúc, muốn nói với người đàn ông này rằng anh thân thuộc với cô hơn, như cô cảm nhận sâu thẳm trong tim rằng anh thân thuộc hơn bất cứ thứ gì trên đời. Thế nhưng có quá nhiều điều ngáng đường. Suốt hai mươi năm trời, cô đã sống ẩn dật trong góc khuất hoang vắng này của thế gian, mọi suy nghĩ, mọi niềm hy vọng, nỗi sợ hãi đều bị giới hạn bởi đường chân trời của chính ngôi nhà mình và ranh giới chật hẹp của thị trấn nhỏ bé cách đó vỏn vẹn năm dặm ở sườn bên kia dãy đồi. Và giờ đây, chàng thủy thủ ấy, do cậu em trai tập sự đưa về nhà, đã bước vào cuộc đời cô, mang theo những suy nghĩ mới, những ý tưởng mới, những—cô thì thầm với chính mình, đôi má đỏ bừng—hy vọng mới.
Đã từ năm mươi nhăm năm trước, Angus Mackie cùng vợ đã di cư từ những hòn đảo phía tây lạnh giá và bão tố của Scotland đến vùng đất phía Nam đầy nắng này, và họ mang theo đến mái nhà mới đức tin khắc khổ của những người Thanh giáo xưa, sự tuân thủ cứng nhắc các nguyên tắc cũ, cuộc sống khắt khe và gò bó, rồi họ cũng nuôi nấng những đứa con lớn lên quanh mái ấm của mình như thế. Và Susy là chị cả, Susy với đôi mắt xanh thẳm, làn da tựa cánh hoa hồng và mái tóc nâu gợn sóng. Xinh đẹp làm sao, người con gái của miền Nam ấy, tưởng chừng như không thể nào cô lại là con của những bậc cha mẹ Thanh giáo khắc nghiệt, thế mà cô vẫn lớn lên theo lối sống của họ, trầm ngâm và ngoan ngoãn, bước đi trên con đường hẹp được vạch sẵn thẳng tắp trước mặt mà không một câu hỏi, không một mảy may nghi ngờ. Chưa một khoảnh khắc nào cô nhìn qua những hàng rào vây quanh cuộc đời mình—thậm chí cô còn chẳng nhận ra có những hàng rào ấy—và giờ đây người đàn ông này đã đến tựa cơn gió tươi mát từ biển khơi, và anh đã dạy cho cô—còn gì mà anh chưa dạy cô chứ? Dưới cái nhìn của anh, tất cả niềm đam mê bắt nguồn từ bầu trời xanh thẳm, ánh nắng rực rỡ và những làn gió ấm áp của quê hương cô đã bừng tỉnh đón sự sống, lấp đầy trái tim cô bằng những suy nghĩ và khát khao mà một kẻ non kém, dốt nát trước sự đời như cô hầu như chẳng thể thấu hiểu. Cô chỉ biết tựa lưng vào vách đá nhô lên từ sườn đồi, áp sát người vào đó cho đến khi phiến đá cứng in hằn lên đôi bàn tay. Có lẽ nỗi đau thể xác ấy phần nào đem lại cho cô sự tĩnh lặng để thoát khỏi cơn bão lòng đầy bấn loạn vốn quá đỗi mới mẻ đối với cô.
Người đàn ông đứng bên cạnh cô mang dáng dấp của một thủy thủ chính hiệu từ đầu đến chân. Có lẽ không hẳn là đẹp trai, nhưng chắc chắn là ưa nhìn, với đôi mắt xanh chân thành và gương mặt kiên định, vững chãi. Một người đàn ông đã từng đọc, từng suy ngẫm, và dẫu cho lúc này ở tuổi hai lăm, anh chỉ là một phó thuyền phó thứ hai trên con tàu Vanity, anh đã sống một cuộc đời có mục đích, bởi số phận đã chống lại anh; đó luôn là một cuộc đấu tranh gian khổ, và trong những cuộc đấu tranh gian khổ, chúng ta có rất ít thời gian cho những tế nhị của cuộc sống. Và giờ đây, cô gái này, sinh vật mong manh, dịu dàng và kiều diễm ấy đã bước ngang qua con đường đời của anh tựa tia nắng chiếu rọi từ chính quê hương cô, và khi anh cảm thấy mình đã thực sự chinh phục được trái tim nàng, chính sự chân thành của anh lại dựng lên một bức tường cản trở lối đi.
“Em biết là em màng mà,” cô nức nở. Cô muốn thốt lên một từ mạnh mẽ hơn, nhưng sự thẹn thùng đã ngăn cô lại, và cô úp mặt vào đôi bàn tay đan vào nhau, nức nở thành tiếng.
“Nếu em yêu anh,” anh điềm tĩnh nói; lúc này anh không còn rụt rè nữa, dù anh đã quay mặt đi khỏi mái đầu đang cúi gầm, hướng tầm mắt ra ngoài vùng biển đang lấp lánh dưới ánh nắng tháng Mười Một, “nếu em yêu anh, thì vì ơn Chúa, có điều gì lại đứng giữa chúng ta cơ chứ?”
“Chính là điều đó,” cô thì thầm đáp, “chỉ thế thôi.”
“Cái gì cơ?”
Lần này cô ngẩng đầu lên, cũng nhìn ra phía biển khơi, nhưng cô chẳng nhìn thấy gì cả, bởi đôi mắt đã nhòa đi vì lệ. Và anh cũng chẳng nhận ra điều đó, vì anh cũng đang hướng mắt ra biển. Cả hai quá đỗi xúc động để có thể nhìn thẳng vào mặt nhau.
“Anh biết mà,” cô cất lời; và trong giọng nói ấy, âm hưởng giọng Scotland hãy còn vương vấn thừa hưởng từ người cha, đã được làm dịu đi bởi giọng điệu kéo dài đặc trưng của người Úc—điều mà, mặc cho người khác nghĩ gì đi nữa, lại vang lên vô cùng ngọt ngào trong tai Harper, “anh biết mà,” cô lặp lại lần nữa, “anh biết mà,” và ẩn chứa trong giọng nói dịu dàng ấy là một lời khẩn khoản, một lời cầu xin rằng anh đừng ép cô đi quá xa.
Nhưng anh đã quá phũ phàng để mà dung thứ. Cô đã nói thẳng bằng lời rằng cô yêu anh, và giờ đây anh cũng sẽ dùng những lời lẽ thẳng thừng không kém để gọi tên cái rào cản mà chính cô đã dựng lên giữa hai người.
“Đó là gì chứ?” anh hỏi, và giọng anh vang lên lạnh lùng, cứng nhắc, “lạy Chúa trên cao, rốt cuộc là cái gì cơ chứ!”
“Anh biết mà,” cô ngập ngừng, “trong kinh thánh có viết—rằng—rằng chúng ta không được—không được có bất kỳ—bất kỳ sự giao du nào—với—với những kẻ bất nghĩa.”
“Tôi là kẻ bất nghĩa sao?” anh cay đắng hỏi. “Tôi bất nghĩa ở chỗ nào chứ?”
“Anh là một kẻ vô thần. Anh—anh đã tự nói với em điều đó mà. Anh không tin vào thiên đàng hay—hay—địa ngục—hay—hay—”
“Vào thiên đàng hay địa ngục, tôi không tin sao? Em biết mà, Susy—lạy Chúa!—Susy, em biết rõ là em có thể biến thế giới này thành thiên đàng hoặc địa ngục đối với anh.”
“Xin anh đừng—đừng nói nữa,” cô khẩn nỗ. “Ý em là anh không suy nghĩ đủ nhiều về sự cứu rỗi đời đời của mình.”
“Hỡi đứa trẻ, sao anh có thể làm thế được chứ? Chúa biết rõ thế giới này đã đủ nhọc nhằn để sinh tồn rồi, sao anh còn có thể bận tâm đến kiếp sau cơ chứ? Ai mà biết được? Biết đâu chẳng có cái kiếp sau nào thì sao.”
“Có chứ, có mà!” cô tha thiết kêu lên. “Ôi! Ước gì anh chịu hối cải khi vẫn còn kịp thời gian—ước gì anh chịu hối cải để được cứu rỗi!”
“Ôi em yêu, em yêu, trên đời này có điều gì mà anh lại không thể làm vì gương mặt ngọt ngào của em cơ chứ?”
“Không phải vì em—ôi, không phải vì em! Bởi vì—bởi vì—”
Anh đưa tay lên ngăn cô lại. Những lời lẽ tôn giáo mà cô đã quen nghe từ thuở nhỏ, và tuôn ra một cách tự nhiên trên cửa miệng, lại làm tổn thương anh theo một cách mà những lời ăn tiếng nói tục tĩu ở khoang thủy thủ chưa từng làm tổn thương được. Từ đôi môi ấy, nếu có thể tránh được, anh chẳng muốn nghe những câu cú mà anh vẫn thường quen cười cợt là giả nhân giả nghĩa và đạo đức giả.
“Đừng em, đừng nói nữa. Anh biết em định nói gì mà. Chẳng ích gì đâu. Chúng ta hoàn toàn khác biệt nhau. Anh không thể tin—như em tin—anh không thể nào tin được. Anh sẽ cố gắng hết sức để trở thành một người tốt—anh sẽ không bao giờ nói dối em hay—”
“Chẳng ích gì đâu,” cô rên rỉ, “chẳng ích gì sất. Chúng ta không thể chiến thắng bằng chính sức lực của mình.”
Anh cười cay đắng.
“Niềm tin không phải là chuyện muốn là được,” anh nói, “nếu thế thì anh đã tin chỉ để làm vui lòng em rồi—chỉ vì anh khao khát em hơn bất cứ thứ gì trên cõi đời rộng lớn này. Tất cả những gì anh có thể làm là thành thật, và nói với em rằng anh không thể tin. Điều đó chẳng bao giờ cần phải tạo ra sự khác biệt nào đối với em đâu, em yêu, tuyệt đối không bao giờ.”
Cô gái lại úp mặt lên phiến đá cứng ngắc.
“Và nếu—và nếu—lần tới khi con tàu của anh đi qua đây mà anh bị ngã từ trên cột buồm xuống rồi chết đuối, thì anh nghĩ—anh nghĩ rằng anh sẽ lụi tàn như một ngọn lửa thôi—rằng—rằng thế là hết.”
Anh đá một hòn sỏi cho đến khi nó rơi xuống mép vách đá, và họ có thể nghe tiếng nó nảy tưng bừng rơi xuống làn nước biển cách đó hàng trăm thước bên dưới.
“Và em nghĩ rằng,” anh nói, “anh sẽ bị đày đọa đời đời kiếp kiếp, bị hành hạ trong lửa và diêm sinh đến muôn đời muôn thuở. Thật tình mà nói, Susy à, số phận của anh còn khoan dung chán.”
“Em không thể chịu đựng nổi khi nghĩ đến điều đó, em không thể chịu nổi!” cô kêu lên. “Ôi! Ben, Ben! Em không thể chịu được nữa!”
Lúc bấy giờ anh bước tới một bước và ôm chầm lấy cô vào lòng. Làm sao anh có thể cưỡng lại gương mặt ngẩng lên cùng đôi mắt xanh ngọt ngào ngấn lệ ấy cơ chứ. Dù cô có là người Thanh giáo đi chăng nữa, dòng máu Covenanter xưa có cuồn cuộn chảy mạnh mẽ đến đâu đi nữa, thì cô vẫn yêu anh—chẳng còn mảy may nghi ngờ gì về điều đó, và anh ôm siết lấy cô vào lòng, ngập ngừng phủ lên khuôn mặt ấy những nụ hôn.
“Có hề gì đâu em, có hề gì chứ? Hãy để tương lai tự lo lấy thân.”
Bấy giờ cô liền vùng vẫy muốn thoát ra khỏi vòng tay anh.
“Không, không, đây là chuyện muôn đời. Em không thể, em không thể nào.”
“Susy,” anh nắm lấy cả hai tay cô, “em có yêu anh không?”
“Anh biết là em có mà.”
“Yêu hơn bất cứ ai trên đời này chứ?”
“Vâng.” Cô thì thầm trong hơi thở, tựa hồ sợ hãi sự táo bạo của chính mình.
“Vậy thì hãy nghe đây. Em muốn anh thế nào cũng được. Anh sẽ từ bỏ nghiệp thủy thủ, cưng ạ. Anh sẽ đến đây khai hoang một mảnh đất, em sẽ dạy anh tín điều của em và anh sẽ cố gắng hết sức để tin. Nào, cô bé của anh, thế đã vừa lòng em chưa? Ai mà biết được, biết đâu có ngày anh lại trở thành một tay xướng thánh ca đáng kính hệt như cái tên hâm dở đạo đức giả Clement Scott mà bố em thích trích dẫn đến vậy. Gã đó có tình ý với em phải không, Susy? Sao tuần đầu tiên anh đến đây anh lại điên cuồng ghen tuông với tên đồi bại giả trân ấy cơ chứ!”
Nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, cô tự rút mình khỏi vòng tay đang ôm trọn lấy cô và lại ủ rũ tựa vào vách đá.
“Clement Scott,” cô nói, và trong giọng nói ấy mang theo một âm vang tuyệt vọng đâm thẳng vào tim anh đau nhói như dao cứa, “Clement Scott là một tín đồ Cơ Đốc chân chính, ông ấy là bạn của bố, và—và—ôi—” cùng với một nỗi niềm bộc phát bất chợt, “em biết—em biết ông ấy là người đàn ông tốt hơn.”
Ben Harper không nói gì, chỉ lùi ra xa thêm một hai bước về phía hướng biển. Anh biết nói gì đây? Cô gái yêu anh, anh thấy rõ rằng cô yêu anh sâu sắc và chân thành, nhưng cô lại yêu anh chưa đủ độ. Cô muốn gạt anh sang một bên, hệt như sự giáo dưỡng đã dạy cô rằng nàng phải gạt bỏ mọi niềm vui của cuộc sống này, mọi ánh nắng và tiếng cười của nhân gian, như những thứ có hại cho sự cứu rỗi linh hồn mình. Và bởi vì cô còn trẻ, bởi vì cô sinh ra dưới bầu trời đầy nắng và tiếng cười, nên tình yêu của anh đến với cô như một sự cám dỗ tàn nhẫn; và chính vì sự mãnh liệt của nó, vì nỗi đau mà nó giáng xuống, cô sẽ gạt bỏ nó sang một bên như một điều sai trái và tội lỗi.
Anh nhìn dáng hình bé nhỏ lặng thầm trong chiếc áo đầm vải gingham hồng, đang tựa người vào vách đá với mái đầu cúi gầm trên đôi bàn tay đan vào nhau. Mơ hồ anh hiểu được cuộc chiến đang giằng xé trong lồng ngực cô, và tường tận không kém, anh tiên đoán được cái kết tất yếu. Chính tình yêu của cô dành cho anh lại là một lý lẽ chống lại anh. Không bao giờ, không bao giờ, không bao giờ!—tiếng sóng gầm vang dội trên những mỏm đá bên dưới dường như hòa nhịp vào điệp khúc ấy—liệu người phụ nữ này có trở thành vợ anh chăng? Không bao giờ, không bao giờ, không bao giờ; vở kịch đã hạ màn. Nhìn qua làn sương mờ của năm tháng trôi qua, anh thấy cô trở thành vợ của kẻ mà anh căm ghét—kẻ đối với anh chính là hiện thân của sự đạo đức giả và buông lời giả trân. Anh thấy cuộc sống khô khan, không tình yêu; anh thấy những nếp nhăn hằn sâu trên gương mặt thanh xuân kiều diễm vốn vô cùng thân thiết với mình; anh thấy Chức Trách nghiêm ngặt thay thế cho Tình Yêu; anh thấy cuộc đời nàng trở nên chai sạn và chật hẹp; anh đọc được trên gương mặt ấy sự cay đắng của những hoài bão dở dang, và niềm khát khao, nỗi khát khao khôn cùng hướng về một điều gì đó không thể thốt nên lời, và một niềm thương cảm lớn lao dâng ngập trái tim anh. Dù có đánh đổi cả thế giới, anh cũng chẳng muốn làm gia tăng thêm nỗi đau đớn cho nàng. Nàng đã bước vào đời anh, một sinh vật kiều diễm, mong manh, dịu dàng, để rồi anh chỉ mang lại tổn thương cho nàng; bằng chính nỗi đau của mình, anh đo lường nỗi đau của nàng.
Tiến lên một bước, anh nhìn xuống những con sóng bạc đầu đang gầm thét dữ dội dưới chân vách đá. Biển cả chính là nhà của anh, đại dương tàn nhẫn và bạc bẽo; anh sẽ quay trở lại với nó và để người phụ nữ anh yêu được bình yên. Anh có quyền gì bước vào cuộc đời cô để rồi giày vò nó chứ? Anh sẽ quay về nơi mình đã đến, và mọi thứ sẽ lại như trước đây. Quay về ư?—a! chẳng ai trong chúng ta có thể quay ngược thời gian; quả nhiên những bậc hiền triết Hy Lạp thời cổ đại đã hoàn toàn đúng khi họ bảo rằng ngay cả Đấng Toàn Năng cũng không thể thay đổi được quá khứ. Riêng phần anh, khi ngắm nhìn bầy mòng biển trắng chao lượn trước mặt vách đá hiểm trở không tài nào leo tới được, anh cảm thấy sẽ chẳng có niềm an ủi nào dành cho mình. Anh đã nhận lấy một vết thương sẽ đeo bám suốt cuộc đời, nhưng còn nàng—chắc chắn anh chưa đẩy nàng đến bước đường cùng không thể cứu vãn.
Rất chậm rãi, anh quay trở lại bên cạnh cô và đặt một tay lên vai nàng.
“Susy,” anh cất lời, và anh dồn hết mọi sức lực để xua tan khỏi giọng nói tất cả những gì không phải là sự dịu dàng, “em có—em có dự định—em có định kết hôn với Clement Scott không?”
Nhưng cô nhất quyết không chịu ngẩng mặt lên.
“Bố tôi—ông ấy—ý tôi là—” và giọng cô nhỏ đến mức anh phải cúi đầu xuống mới nghe rõ, “bố bảo tôi phải thế—ông ấy là một người kính sợ Chúa—bố bảo tôi—tôi phải cẩn trọng để lựa chọn—người—người đàn ông tốt hơn. Điều đó—điều đó—sẽ có lợi cho sự cứu rỗi linh hồn tôi.”
“Susy—Susy em ơi, anh sẽ không làm hại em đâu, dẫu có đánh đổi cả thế giới này hay thế giới mai sau trao cho anh đi nữa. Này em yêu, anh phải đi và rời xa em rồi, anh phải đi phải không nào?”
Lúc này cô ngẩng mặt lên, và ánh nắng rực rỡ phơi bày trước mắt anh gương mặt tái nhợt và đầy vẻ căng thẳng. Cô đang phải trả giá cho tình yêu của mình, nếu như có một người phụ nữ nào trên đời từng làm thế. Tim anh đau nhói khi nhìn đôi môi đang run rẩy của nàng, khi đọc được trong đôi mắt ấy lời khẩn khoản vô thanh thỉnh cầu anh đừng cám dỗ nàng vượt quá sức chịu đựng.
“Cô bé tội nghiệp của anh!”
Anh dang rộng vòng tay kéo nàng áp sát vào lồng ngực lần nữa, và trước âm thanh dịu dàng của giọng nói ấy, trước cái chạm êm ái từ đôi bàn tay anh, cô hoàn toàn sụp đổ—sụp đổ và oà khóc nức nở với khuôn mặt vùi sâu vào vai anh. Anh vuốt ngược chiếc mũ của nàng xuống, và một vài lọn tóc tuột ra buông xõa trên bàn tay anh. Anh khẽ khàng và trìu mến nâng niu lọn tóc ấy, nhận ra chúng tỏa sáng dưới ánh nắng mặt trời, trông giống như những sợi vàng ròng.
“Đừng khóc như thế nữa em yêu, nghe em khóc mà anh đứt từng khúc ruột.”
Nhưng anh thừa biết rằng chẳng còn chút hy vọng nào dành cho anh trong những giọt nước mắt ấy. Đó là sự buông xuôi, sự phó mặc đau đớn đến xé lòng trước định mệnh không thể tránh khỏi, chứ chẳng hề có chút mảy may nhượng bộ, không một tia hy vọng nào cho anh.
“Cô bé tội nghiệp của anh!” anh lại lặp lại. “Cô bé tội nghiệp của anh!”
“Em nghĩ là chàng trai tội nghiệp của anh mới đúng,” cô nức nở, “nếu anh thực sự màng đến, Ben tội nghiệp, tội nghiệp của em ơi!”
Cô ở rất gần mà lại vô cùng xa cách, vô cùng xa xôi đối với anh.
“Susy em, anh không thể chịu đựng nổi thế này nữa,” giọng anh khàn đặc vì nỗi niềm đam mê giờ đây đã vượt khỏi tầm kiểm soát, “em phải để anh đi—ngay bây giờ.”
Cô ngẩng mặt lên, dùng đôi mắt đẫm lệ nhìn thẳng vào mắt anh.
“Ben, Ben ơi, em yêu anh, em sẽ nói điều này đúng một lần, dù cho nó là đúng hay sai đi nữa. Em yêu anh, em yêu anh, em yêu anh!” Và cô vòng tay ôm chặt lấy cổ anh, kéo sấp gương mặt anh áp vào mặt mình rồi phủ lên đó những nụ hôn, những nụ hôn nóng bỏng, cuồng nhiệt mà ở đó tương lai—thứ vốn trải dài trước mắt cô đến tận cõi vĩnh hằng—đã bị bỏ quên hoàn toàn.
“Anh phải đi đây. Susy, Susy, nếu em không chịu nhận anh, vì ơn Chúa, hãy để anh đi!”
“Vậy thì đi đi, đi đi anh yêu.”
Cô dứt khoát và buồn bã tự rút mình khỏi vòng tay anh, và họ đứng lặng trong khoảnh khắc nhìn sâu vào mắt nhau, dẫu chỉ là một khoảnh khắc ngắn ngủi mà thôi, rồi với một tiếng thở dài thườn thượt, cô quay mặt đi và lấy hai tay che kín mặt.
Anh đứng tách ra một chút và nói lời từ biệt dài dằng dặc với tất cả những giấc mơ hy vọng của mình. Liệu bức tranh này có bao giờ phai mờ trong tâm trí anh không nhỉ, anh tự hỏi. Tất cả đang bày la liệt trước mắt anh, biển xanh, bầu trời và khu rừng rậm tối thẫm, và sinh vật sống duy nhất có thể nhìn thấy là cô gái đang run rẩy trong chiếc áo đầm hồng giản dị, gương mặt giấu kín trong hai bàn tay, và ánh nắng mặt trời đang làm nổi bật những đường nét vàng óng trên mái tóc bạch kim của nàng. Mối tình kéo dài đúng một tháng trời của anh đã chấm dứt như thế đấy. Ngày hôm nay, anh phải quay trở lại với guồng quay tẻ nhạt cũ kỹ vốn dĩ là tổng hòa của cuộc đời một thủy thủ, và cơn điên cuồng ngắn ngủi này sẽ chỉ còn là một ký ức dịu dàng của dĩ vãng.
“Susy,” anh thì thầm, “Susy,” nhưng hình bóng bé nhỏ ấy chẳng hề ngẩng đầu lên.
“Susy, em không muốn chúc anh một câu tạm biệt sao? Hãy nói gì với anh trước khi anh đi đi chứ. Anh buộc phải đi thật sao?”
Anh chẳng hề nuôi hy vọng rằng cô sẽ thay đổi ý định. Anh đã thấm thía sự kiên định của cô quá rõ trong bốn tuần qua, anh chỉ cất lời hỏi vì nó mang lại cho anh dù chỉ là một tia hy vọng mong manh nhất để được chần chừ bên cạnh nàng.
“Vâng, đi đi, đi đi anh!” Và lời mệnh lệnh ấy mang sự tha thiết tựa như một lời cầu nguyện.
“Nhưng—nhưng—chỉ một lời thôi—một lời thôi—em—”
“Chúa phù hộ anh! Chúa gìn giữ anh! Đi đi, đi đi!”
Bấy giờ anh quay người bước đi, rời xa làn nước rực rỡ đang lấp lánh dưới ánh mặt trời, rời xa người phụ nữ mà anh yêu bằng tất cả sức mạnh của mình; vậy mà một ảo ảnh, đối với anh có vẻ là như thế, một giấc mơ mơ hồ, lại đứng giữa hai người, thế nhưng nó còn kiên cố hơn cả những thanh sắt nung, và với một tiếng thở dài nặng nề, anh quay mặt về phía những dãy đồi tối sẫm và đi xuống thị trấn cách đó năm dặm.
Con tàu tốt Vanity đã nằm dài suốt ba tháng ròng tại cầu tàu Port Melbourne, nhưng cuối cùng họ cũng đang nhổ neo. Đứng đó trên sàn lái, phó thuyền phó buồn bã lắng nghe tiếng hò reo đồng ca của các thủy thủ khi họ chậm rãi bước vòng quanh trục tời cáp. Bài ca gần như mang âm điệu của một tiếng ai oán, dẫu cho ca từ vô cùng tầm thường và kể lể về việc những người ca sĩ đã tán tỉnh Sally Brown suốt bảy năm trời, và khi nàng tỏ ra lạnh lùng cự tuyệt, họ đã thản nhiên rước luôn cô con gái của nàng thay thế.
“Bảy năm ròng anh tán tỉnh Sally, Ây, ây, cuộn tròn và đi! Bảy năm ròng nàng chẳng chịu cưới, Đem tiền tiêu hết cho Sally Brown.”
“Ây! ây!” tiếng hát vang lên lớn và rõ mồn một trên tiếng ồn ào của bến tàu nhộn nhịp, trên tiếng nói cười của những công nhân đang làm việc ngoài kia, trên tiếng cọt kẹt và rên rỉ của chiếc cần trục đang bốc xếp chiếc thùng sắt lớn nằm cạnh họ, “ây! ây! cuộn tròn và đi!”
Đúng vậy, giờ đây anh đang rời đi, bỏ lại sau lưng tất cả ánh nắng của cuộc đời mình, phần tuyệt vời nhất trong cuộc đời anh và—
“Nào ngài kia, phụ một tay vào chứ, chẳng lẽ thiếu gì bọn du thủ du thực trên bờ sao cứ phải để ngài nhúng tay?”
“Ây! ây! cuộn tròn và đi!” Đó chỉ là một cách khác để nói “Hãy ca tụng sự nhọc nhằn”, chỉ là một lời nhắc nhở rằng lao động là liều thuốc tiên vạn năng chữa lành mọi nỗi đau và vết thương lòng. Và rốt cuộc thì phó thuyền phó của một chiếc tàu buồm cũng chẳng có nhiều thời gian cho những giấc mơ hão huyền—dù là mang màu sắc nuối tiếc hay gì đi nữa—bởi cuộc sống của những con người ấy đủ đơn điệu rồi; và hai ngày sau khi họ vượt qua eo biển Rip và tiến ra Nam Đại dương xuôi buồm về hướng đông, chẳng còn mấy thứ có thể gợi nhắc Ben Harper nhớ về những sự kiện cách đó một tuần lễ. Quả thực là ẩn trên bờ biển khắc nghiệt, cấm kỵ này chính là khu đất khai hoang của nhà Mackie; chính trên vùng biển bao la này, hai người họ từng đứng bên nhau hướng tầm mắt ra xa khi nói lời từ biệt—anh thậm chí từng nghe kể rằng ánh đèn từ cửa sổ ngôi nhà tranh của họ, ánh lửa rực hồng từ căn bếp, có thể nhìn thấy rõ mồn một từ những con tàu đi trên biển, vì nhà họ ở sát bờ đến thế. Và anh tự hỏi không biết tối nay mình có còn nhìn thấy những ánh đèn đó nữa không. Khó lắm. Anh nằm dài trên giường tầng và lắng nghe tiếng đập hỗn độn trên giàn rigging. Rõ ràng mọi thứ chẳng hề khá hơn kể từ khi anh xuống khoang dưới. Mùa hè và ánh nắng rực rỡ tháng Mười Một đã trôi qua, cơn gió từ phương nam thổi tới ngày một buốt giá lạnh lẽo, và viễn cảnh bốn tiếng đồng hồ tối nay phải túc trực trên sàn lái vừa lạnh, vừa ướt vừa ê chề thực sự chẳng có chút hấp dẫn nào.
“Sắp điểm tám hồi chuông rồi đấy, thưa ngài.” Anh lồm cồm bò khỏi giường tầng, mặc vội quần áo cùng bộ đồ dầu chống nước, và đã đứng sóng vai cùng viên thuyền phó dưới vạt che mưa giăng ở giàn rigging ngay lúc ca trực tiến ra phía đuôi tàu. Họ là những thủy thủ tiêu biểu của một chiếc tàu buồm, tụ hội từ đủ mọi quốc gia trên mặt đất, và khi họ chậm rãi bước vòng quanh trục tời, đôi vai rụt cả lại sát tai, từng người một càu nhàu xướng tên mình. Không phải họ căm ghét gì phó thuyền phó, nhưng những gã thủy thủ khi vừa lên bờ thường dành những tuần cuối cùng để chè chén hoác hoác và phải chịu đựng cơn đau đầu âm ỉ vật vã trong những ngày đầu vươn khơi. Thêm vào đó, ban đêm trời lạnh căm căm, cơn gió huýt sáo sắc lẹm xuyên qua hệ thống dây dợ đã mang theo những hạt mưa băng buốt giá; chẳng có chút triển vọng nào là thời tiết sẽ khá lên, và sau những ngày hè oi ả tại Port Melbourne, những lớp áo khoác bổ sung—quả thực là bất kỳ thứ quần áo nào trong khoang thủy thủ ngoài bộ đồ đang mặc trên người—đều vắng bóng một cách hoàn toàn dễ hiểu. Bọn thủy thủ buôn chuyến suy cho cùng là đám người vô tích sự nghèo kiết xác, và ai mà lường trước được kiểu thời tiết mùa đông thế này cơ chứ?
“Andersen!” thuyền phó gọi lớn, khi một gã người Thụy Điển cao gầy, tóc vàng, với lồng ngực đầy lông để trần giữa bầu trời đêm giá lạnh, bước lên.
“Có tôi.”
“Muntz!”
“Có thưa ngài.”
“Reed!”
“Có mặt, thưa ngài.”
“Portross!”
“Dạ-á-á.”
Quả là một đám thủy thủ ô hợp làm sao! Người Thụy Điển và người Đức, dân khu ổ chuột London và dân da đen, họ cứ thế điểm danh cho đến hết hai ca trực, và người cuối cùng là một gã người Nga gốc Phần Lan, tóc đen ngăm đen, da bánh mật, với khuôn mặt bẹt và đôi mắt giống hệt người Tartar.
“Bọn người Phần Lan đó,” gã thủy thủ trưởng thì thầm tâm sự với Harper, “đích thị là thuốc độc. Chưa từng thấy con tàu nào gặp may khi chở theo bọn chúng cả.”
“Phì!” phó thuyền phó thốt lên, người vốn chẳng bị ám ảnh bởi những nỗi sợ hãi mê tín dị đoan; vả lại cứ mỗi lần điểm danh ca trực là gã thủy thủ trưởng lại lặp lại đúng câu đó, rồi anh ta hét lớn: “Thay phiên canh bánh lái và chú ý quan sát. Cả ca trực chuẩn bị sẵn sàng đấy.”
“Con tàu đang căng buồm main-to’g’ll’nts’le rồi đấy, thưa ngài,” thuyền phó nói, “cả cánh buồm outer jib nữa. Tình hình vẫn ổn định suốt cả ca trực thế này đấy. Biển bắt đầu động lên một chút rồi, và việc giương buồm spanker khiến nó lái rất khó khăn, nhưng lão thuyền trưởng nhất quyết không chịu hạ nó xuống;” và lầm bầm vài câu về việc “cái phong vũ biểu đang sụt thẳng xuống đáy hầm tàu,” bóng dáng lùm xùm trong bộ đồ dầu liền biến mất xuống lối đi cầu thang.
Trời tối mịt mờ, thực sự là tối đen như mực, bởi dẫu cho trăng đã gần tròn, những đám mây dày đặc vẫn che khuất bầu trời, và chỉ thỉnh thoảng vầng trăng mới len lỏi xuyên qua được, chiếu sáng rõ như ban ngày xuống các boong tàu ướt át, vắng ngắt—vì toàn bộ ca trực đã tản đi trốn cả—với vài tấm buồm được giương lên và ngay dưới chân buồm fore-sail là gã thủy thủ canh gác đang đập liên hồi hai tay vào người để giữ ấm.
Phó thuyền phó bước nhanh dạo dọc boong lái, phía trước là người canh gác, phía sau là người giữ bánh lái, ba người họ dường như cấu thành toàn bộ thủy thủ đoàn của con tàu, và trong khoảnh khắc điều đó mang lại cho anh một cảm giác cô độc. Mới cách đây chưa đầy một tuần mà anh từng nuôi hy vọng về những điều khác biệt biết bao.
Anh chẳng mất gì cả, chẳng mất gì sất; anh tự nhủ với bản thân điều đó hết lần này đến lần khác khi kéo chặt bộ đồ dầu quấn quanh người, thế mà trong cuộc đời anh vẫn dâng lên một cảm giác mất mát, một sự mất mát lớn lao và khủng khiếp. Nàng sẽ chẳng là gì của anh nữa, cô gái mà anh yêu thương nhường ấy, nàng sẽ kết hôn với Clement Scott, nàng coi như đã nói thẳng với anh điều đó—bởi vì—bởi vì hắn ta là người đàn ông tốt hơn. Người đàn ông tốt hơn—người đàn ông tốt hơn—những từ ngữ ấy tự kết nối lại thành một thứ nhịp điệu mà từng bước chân anh đang dậm theo nhịp—“người đàn ông tốt hơn, người đàn ông tốt hơn.”
“Đèn binnacle sắp tắt rồi kìa, thưa ngài,” gã giữ bánh lái cất tiếng cắt đứt dòng suy nghĩ u sầu của anh.
“Dưới đó đâu. Một trong mấy cậu nhóc hãy lên châm lại ngọn đèn này đi.”
Cậu thiếu niên Angus Mackie đáp lại tiếng gọi, tháo chiếc đèn ra và nấn ná đứng lại một lát.
“Chúng ta sẽ lướt qua sát sạt chỗ cái xứ cũ ấy trong một hoặc hai tiếng nữa đấy, thưa ngài.”
“Cái gì cơ?”
“Ý tôi là đi theo mạn hướng này chúng ta sẽ áp sát bờ biển kinh khủng lắm đấy. Ngài có thể ném một chiếc bánh quy lọt tõm vào cửa bếp nhà họ luôn ấy chứ. Không biết họ có đang nghĩ đến chúng ta không nhỉ.”
“Ừ—h—h?” Harper lầm bầm, bởi chẳng phải những suy nghĩ của chính anh cũng đang đi chung một hướng đó sao, dẫu cho có đánh chết anh cũng chẳng thèm thừa nhận.
“Tôi nghĩ là Susy sẽ đấy. Ngài thấy đấy, tôi nghĩ là Susy có chút vương vấn—”
“Cậu nhóc kia, châm lại ngọn đèn đó đi,” Harper giận dữ quát lên. “Nghe đây này hỡi cậu ấm, cậu cứ giữ chặt cái lưỡi của mình ở ngay giữa tàu đi, đừng có mà ba hoa bàn chuyện tào lao không mảy may can dự gì đến cậu, nếu không cậu với tôi sẽ tuyệt giao đấy nhé.”
Cậu nhóc lủi thủi chạy xuống dưới rồi quay trở lại với ngọn đèn đã được châm lửa đàng hoàng. Cậu ta trượt nhẹ chiếc đèn vào hộp binnacle rồi e dè liếc nhìn phó thuyền phó. Trời thì buồn tẻ và cậu ta đang rất muốn trò chuyện, nhưng sau cú mắng mỏ vừa rồi thì chẳng dám hé răng nửa lời. Harper lại bắt đầu nhịp chân bước qua bước lại, còn cậu nhóc thì rúc người vào góc khuất dưới mái hiên, buông thõng một câu thông tin khi đi ngang qua chỗ thuyền phó.
“Thủy thủ trưởng bảo là hướng gió sắp xoay chiều rồi đấy ạ.”
“Mày chết đi, và cả gã thủy thủ trưởng nhà mày nữa!”
Nhưng chưa đầy một tiếng đồng hồ trôi qua, anh đã buộc phải thừa nhận rằng những dự báo thời tiết của gã thủy thủ trưởng hoàn toàn chính xác, bởi hướng gió cứ xoay chuyển hết hướng này sang hướng khác cho đến khi quặt hẳn ra phía trước mặt và thổi lên thành một cơn bão cấp độ nhẹ. Harper ngước nhìn lên cao và nhận thấy những đám mây đang cuồn cuộn vần vũ chạy trốn khắp bầu trời. Phía đón gió, chúng ngày một trở nên nặng nề và đen đặc hơn.
“Trời ạ!” anh tự lầm bầm với chính mình, “chúng ta sắp phải đương đầu với một đêm dữ dội rồi đây.”
Bất thình lình, gã thủy thủ canh gác hô lớn: “Có ánh đèn ngay trước mũi tàu, thưa ngài!”
Harper bước tới sát cửa sổ trần và nheo mắt nhìn xuống khoang cabin, được chiếu sáng lờ mờ bởi một ngọn đèn dầu. Dù thế nào đi nữa thì đó cũng chỉ là một căn phòng nhỏ trống hoác, nhưng nó trông ấm cúng làm sao khi đặt lên bàn cân so sánh với boong tàu ướt sũng gió mưa ở phía trên. Lão thuyền trưởng đang nằm dài trên chiếc ghế băng ngủ say sưa, một cánh tay đầy lông vắt thõng xuống, và ngay trên bàn là Dinah, con mèo của tàu, đang điềm tĩnh quan sát lão.
“Này dưới đó!” thuyền phó vọng tiếng qua khung cửa sổ trần; “có ánh đèn ngay phía trước mũi tàu kìa, thưa ngài!”
Lão lười biếng lăn phốc khỏi chiếc ghế sofa, hất văng con mèo tội nghiệp hoảng hồn vì cái gạt tay thô bạo của lão, rồi lệt bệt bước lên boong tàu.
“Lạy Chúa!” lão gầm gừ, “thời tiết gì thế này!” Rồi lão đưa ống nhòm ban đêm lên nheo mắt ngắm nghía.
“Ồ, đúng rồi, thưa ngài,” lão nói, “chẳng có vấn đề gì đâu. Đó chỉ là một ngọn đèn nhỏ thôi—một vật mốc dẫn đường cho mấy chiếc thuyền nhỏ đi vào lạch nước để chở vôi. Đèn hiệu trắng cố định, tôi đã nghe nói về nó từ hôm trước ngày chúng ta rời bến. Nước ở đó sâu sát bờ. Chúng ta sẽ tiến thẳng vào trong, thưa ngài, rồi bẻ lái đi một đoạn đường dài ở lượt quẹo tiếp theo.”
Vầng trăng giờ đây đã hoàn toàn bị che khuất, và cả hai người đàn ông đang cúi người tựa vào mạn mép boong lái chẳng thể nhìn thấy gì ngoài ánh đèn rực sáng ngay phía trước.
“Trông nó nhỏ quá ngài ạ,” Harper chần chừ lên tiếng, vừa đưa ống nhòm lên nhìn lại lần nữa.
“Tôi chẳng bảo với anh là nó nhỏ cơ mà? Nếu anh cứ mãi—”
Harper vẫn kiên trì dán mắt qua thấu kính.
“Lạy Chúa! thưa ngài, trông nó giống hệt như một dãy sóng bạc đầu bọt tung trắng xóa! Kìa—phía mạn trái!”
Lão thuyền trưởng khựng lại bước chân đầy ngập ngừng, rồi ngay khoảnh khắc đó sự thật giáng xuống đầu lão nhanh như chớp giật.
“Trời đất ơi!” lão lại gào lên, “đúng thế thật! Gọi tất cả mọi người mau lên. Lệnh bẻ lái đổi hướng tàu!” Rồi lão quay sang gã giữ bánh lái—hắn chính là gã người Nga gốc Phần Lan mà gã thủy thủ trưởng cho là xui xẻo: “Hãy giữ lái thật chuẩn cho vừa khít nhịp đổi hướng.”
Lũ lượt những gã thủy thủ túa ra từ những góc khuất ngóc ngách nơi chúng rúc vào trốn, và ca trực dưới khoang lồm cồm bò lên với những tiếng càu nhàu bực bội vì giấc ngủ bị quấy rầy, nhưng dường như chẳng mảy mang hiểu rõ sự nguy hiểm của tình huống ngặt nghèo lúc bấy giờ. Đối với một thủy thủ, chuyện bị đánh thức khi chỉ vừa mới nếm trải chút vị ngọt của giấc ngủ vốn là cơm bữa trong ngày. Những con sóng cuồn cuộn hoang dại và tiếng gió thét gào chẳng hề kể cho chúng nghe câu chuyện nào cả; chúng chỉ đinh ninh rằng gió đã xoay chiều và thổi mạnh hơn một chút kể từ lúc chúng mò xuống khoang dưới.
Đứng trên thanh xà ngang fife rail ở chỗ chằng dây crojack, Harper thừa sức kể cho chúng nghe một câu chuyện hoàn toàn khác. Anh nhìn thấu rõ mối hiểm nguy. Ngay phía trước kia, hơi lệch về phía khuất gió, chính là dải sóng bạc đầu dài dằng dặc; thậm chí giữa màn đêm đặc quánh này, anh vẫn có thể nhận ra những đỉnh bọt trắng xóa của chúng nổi bật trên nền nước đen như mực; anh tưởng chừng như vượt lên trên tiếng gào thét của gió lùa qua hệ thống dây dợ, anh còn phân biệt được tiếng va đập ầm ầm khi chúng đói khát lao mình vào vách đá, tiếng thở dài kéo thất thanh tựa như sự thất vọng khi chúng hụt hẫng tuột trở lại lòng biển, để rồi ở đó tụ tập sức mạnh cho một cuộc càn quét mới. Phía trên chúng là dáng hình lờ mờ của đất liền hiện lên chỉ như một dải mây mù dày đặc áp sát đường chân trời, cùng với ánh đèn rực rỡ dường như đang vẫy gọi bằng đôi bàn tay thân thiện.
“Sẵn sàng đổi hướng!” lão thuyền trưởng quát lớn.
“Ô—ô—ôh, ô—ô—ôh, ô—ô—ôh!” đám thủy thủ đồng thanh cất giọng hò kéo dây với âm điệu u sầu buồn bã. Tấm buồm ướt sũng đập phần phật vào cột buồm, và phó thuyền phó đứng từ điểm quan sát lợi thế của mình dõi theo con tàu chậm chạp quay đầu hứng gió. Chầm chậm—chầm chậm—những ngọn sóng cao ngất ngưởng thi nhau tràn lên boong tàu—chúng nuốt chửng từng tấn nước đổ ào vào khu nhà cabin, và mọi người bấu víu lấy bất cứ vật gì gần nhất để giữ lấy mạng sống quý giá. Chầm chậm, chầm chậm phần mũi tàu nhô lên đón gió. Liệu nó có quay đầu vòng lại được không? Liệu có được không? Liệu có nổi không?
“Chà quỷ tha ma bắt!” anh nghe thấy giọng gã thủy thủ trưởng vang lên gần đó giữa màn đêm đen kịt và trên mọi tiếng ồn ào hỗn độn; “nó đúng là một chiếc bồn tắm cũ rích chết tiệt phải không ngài?”
Chẳng ai thèm tranh cãi về thực tế đó. Liệu nó có quay đầu nổi không? Liệu có được không? Liệu có nổi không? Chắc chắn là nó đang quay rồi.
Rồi có một khoảng lặng kéo dài trong chớp mắt. Dường như trong khoảng lặng ấy, mọi người đàn ông trên con tàu đều nhận thức được tính chất nghiêm trọng của tình thế.
Này Chúa tôi! Nó quay nổi không đây? Không nổi sao?
Đoạn, giọng khàn đặc của lão thuyền trưởng cắt ngang.
“Đẩy bánh lái lên, đẩy sát vào! Kéo căng mấy tấm buồm đầu tàu! Thu lại dây chằng hướng gió cro’jack mau!”
“Kẹt cứng ngắc rồi, thưa Chúa — ôi!” gã thủy thủ trưởng thốt lên, nheo mắt nhìn qua mạn tàu ngắm dòng nước đang cuồn cuộn chảy xiết và con tàu đang tròng trành bất lực giữa lòng hõm sóng, “kẹt cứng rồi, thưa Chúa! hệt như con mèo nhà Jackson vậy.”
Con tàu đã lọt vào thế kẹt cứng không tài nào điều khiển nổi. “Liệu chúng có thoát nổi kiếp nạn này không đây?” Harper tự hỏi trong lúc lắng nghe lão thuyền trưởng thét gào mệnh lệnh với gã giữ bánh lái khi con tàu trôi lùi về phía sau, và nghe tiếng gã người Nga gốc Phần Lan khàn giọng đáp lời:
“Bánh lái đã nằm chính giữa, thưa ngài.” Lão là một lão già can đảm, lão Alick MacDonald đích thực, có thói quen chèo chống cho đến tận khi nào còn dám mạo hiểm, mà sự mạo hiểm đó còn dài hơn rất nhiều so với phần lớn những kẻ khác dám làm, và phó thuyền phó đã từng chứng kiến lão vướng vào mấy phen ngặt nghèo hiểm trở; nhưng vận may luôn đứng về phía lão; liệu lần này nó có tiếp tục linh ứng nữa không?
Dần dần con tàu cũng trôi dạt ra được, mũi tàu chầm chậm quay đầu, và Harper, khi nhìn vào dải sóng bạc đầu đang sủi bọt trắng xóa, thầm nghĩ chúng mới nguy hiểm và sát nút làm sao. Thế nhưng—nhưng—chắc chắn là rốt cuộc nó vẫn sẽ vượt qua mà bình an vô sự thôi, chỉ thêm một khoảnh khắc nữa thôi—thêm đúng một khoảnh khắc nữa. Vầng trang ló dạng khỏi những đám mây nặng nề làm dịu bớt ánh đèn trên bờ nhờ những tia sáng rực rỡ của nó, và phơi bày trước mắt họ chỉ trong chớp mắt khung cảnh nước sủi bọt trắng sôi sục xung quanh. Nguy hiểm cận kề đến mức ai nấy đều nín thở.
“Chúng ta thoát nạn rồi!” Lời vừa chực chờ trên môi Harper thì—rầm—con tàu đắm phăng một cú kinh hoàng làm rung chuyển nó từ mũi đến đuôi, hất văng cột buồm foreto’g’ll’t trên cao rơi xuống kèm theo toàn bộ hệ thống dây dợ rigging, rải rác đống đổ nát ngập tràn boong tàu. Trong tích tắc, đám thủy thủ buông thõng dây thừng và lao bổ nhào về phía đuôi tàu như một thân thể để tránh đống xà cừ rơi xuống.
“Đứng yên ở đấy, tất cả đứng yên!” Harper hét vang vọng. “Mấy người định chạy đi đâu thế hả?”
“Thì,” gã thủy thủ trưởng gườm gườm càu nhàu, hắn vẫn đứng kè kè bên phó thuyền phó, “địa ngục chính là trạm dừng chân tiếp theo đấy, nếu ngài hỏi tôi!” Và người đồng hành của hắn không khỏi thán phục trước sự điềm tĩnh đó. Hắn ta cũng đang bấu víu lấy sự sống, nhận ra rằng con tàu tốt Vanity đã vỡ nát hoàn toàn, và vừa lúc nhận ra điều đó, anh ngước mắt lên nhìn ngọn đèn vốn là ngôi sao dẫn đường cho họ bấy lâu nay bỗng dưng tắt phụt, bỏ lại toàn bộ vách đá chìm nghỉm trong màn đêm đen đặc.
Lại một tiếng rầm vang lên khi con tàu va đập mạnh mẽ, giật sập thêm nhiều đống xà gồ trên cao rơi xuống làm tăng thêm sự hỗn độn trên boong, và từng đợt sóng này nối tiếp đợt sóng khác càn quét qua tàu. Hai người đàn ông lồm cồm bò về phía đuôi tàu, và vượt lên trên tiếng gầm rú của những con sóng ập lên boong cùng tiếng gầm thét của bãi đá ngầm không chịu buông tha con mồi, họ nghe thấy tiếng lão thuyền trưởng đang gào thét ra lệnh thả xuồng cứu sinh. Đối với Harper, có vẻ như chẳng chiếc xuồng nào có thể sống sót nổi trong vùng biển dữ dội thế này, chắc chắn không một chiếc xuồng nào có thể cập bờ trên một bờ biển như thế—ít nhất không phải là bờ biển mà anh từng biết, bờ biển có khu đất khai hoang của nhà Mackie—và khu đất Mackie nằm đâu đó quanh đây thôi, người ta có thể nhìn thấy ánh lửa bếp nhà họ từ—Lạy Chúa! ý nghĩ ấy lóe lên trong đầu anh tựa tia chớp—phải chăng đó chính là ngọn đèn đã dẫn dắt họ đến chỗ diệt vong?
Nhưng chẳng còn thời gian cho những thắc mắc kiểu đó nữa. Ý nghĩ đó xẹt qua tâm trí anh ngay khi nghe tiếng lão thuyền trưởng hét lớn:
“Ca trái, giương ròng rọc lên! Ca phải, chuẩn bị xuồng cứu sinh mạn trái thật quang quẻ để hạ thủy!”
Cơn bão giông và biển cả cuồn cuộn dường như dịu đi trong giây lát, ngay khi chúng đã hoàn thành mục đích. Trăng lại ló dạng, và anh nhìn thấy ca trực đang đứng ở khu vực trượt xuồng, cùng dáng người cao kều của vị thuyền phó đầu tiên đang đứng trên chiếc xuồng, dùng dao rọc giấy xé toạc lớp bạt phủ. Anh vừa bước lên một bước để đến ứng cứu thì một bức tường nước đen ngòm khổng lồ dựng đứng lên ở mạn đón gió.
“Tránh ra chỗ khác—tránh ra chỗ khác mau!” mọi cổ họng gào thét, nhưng đã quá muộn. Thật đáng ngờ nếu họ nghe thấy, nhưng chắc chắn là họ chẳng còn thời gian để né tránh. Ngọn sóng lao tới không thể ngăn cản, và khi dòng nước trôi qua khỏi họ, cả chiếc xuồng lẫn bệ trượt, một phần mạn tàu, vị thuyền phó đầu tiên và một nửa số thủy thủ ca phải đã bị quét sạch đi mất. Một tiếng kêu ai oán cất lên vượt qua tiếng gầm thét của sóng biển, nhưng chẳng thể nào phân biệt nổi ai đã bị cuốn đi.
“Cuốn sạch mạn trái rồi,” gã thủy thủ trưởng lầm bầm, “và đi nhanh vãi chưởng!” Và đó chính là khúc nhạc chiêu hồn cho họ, bởi vì lúc này mỗi người phải tự lo lấy thân mình. Giọng lão thuyền trưởng đã câm bặt, và phó thuyền phó vô cùng lo sợ rằng lão cũng đã bị cuốn xuống biển bởi con sóng vừa rồi.
“Nhảy đi tìm pháo sáng màu xanh đi,” anh bảo cậu thiếu niên đứng cạnh, người đang bấu víu vào khung cửa sổ trần bị vỡ nát, “chúng nằm trong hộc tủ ở phòng cabin ấy.”
Cậu nhóc chần chừ, rồi quăng người tuột xuống dưới, và chỉ tầm một phút sau đã quay trở lại, trèo ngược lên qua khung cửa sổ trần tay cầm chặt hai ngọn pháo sáng. Cậu quẹt một đầu ngọn pháo và ánh sáng ma quái chói lọi rực lên chiếu sáng toàn bộ không gian. Con tàu Vanity, dải vóc dáng gọn gàng bảnh bao chỉ cách đây vài phút, giờ đây nằm gác bẹp dí trên rạn san hô và vỡ nát hoàn toàn. Ánh sáng rực rỡ phơi bày những mảng mạn tàu bị xé toạc với những đợt sóng tràn qua không chút thương tiếc, boong tàu biến thành một đống hỗn độn ngổn ngang tuyệt vọng với dây dợ rigging, những cột xà gãy vụn và khu nhà cabin tan hoang—tất cả đều chịu chung một sự biến đổi kinh hoàng của biển cả. Cột buồm chính và cột buồm trước đã gãy đứt, những phần gốc trơ trụi tua tủa nham nhở, nhưng phần chân cột buồm mizzen thấp vẫn còn đó, và đám thủy thủ—những kẻ còn sống sót—đều đang bám trụ trên giàn rigging, vì boong tàu từng giây từng phút càng trở nên không tài nào đứng nổi. Bánh lái đã gãy nát và gã người Nga gốc Phần Lan nằm bất động tử trận ngay bên cạnh, bị đè bẹp bởi một thanh xà gaff rơi xuống, gương mặt ngăm đen giờ đây trắng bệch dưới ánh sáng chói chang, ngước ngược lên bầu trời giông bão; và cách đó lên phía trước một chút, sát sạt chỗ Harper đang đứng, là lão thuyền trưởng đang bị kẹp chặt vào cửa sổ trần bởi một chiếc lồng gà nặng trịch.
Anh cúi người xuống lão và tính nhấc chiếc lồng gà ra.
“Thôi được rồi ngài ơi,” lão già cay đắng lên tiếng, “tốt hơn là cứ để nguyên đấy. Con tàu rách này tiêu đời hẳn rồi, và tôi nghĩ tất cả chúng ta đều đang đi chung một chuyến về cùng bến đỗ.”
Khi ánh pháo sáng lụi tàn, cậu nhóc liền châm thêm một ngọn khác, và một hai gã thủy thủ từ trên giàn rigging tuột xuống bò đến phụ giúp Harper.
“Tôi chẳng còn xài được tích sự gì nữa đâu ngài ơi,” lão già lại rên rỉ, “chúng ta sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi kiếp nạn này đâu;” nhưng họ đã thành công trong việc kéo lão ra phía đuôi tàu và chằng buộc lão vào giàn rigging. Cậu nhóc vừa châm pháo sáng bò theo sau họ, rồi bám trụ ở đó, cách những con sóng đang đói khát chực chờ tầm với trong gang tấc, bắt đầu quãng thời gian chờ đợi lê thê cho đến khi trời sáng.
“Mấy giờ rồi thưa ngài?” cậu nhóc đứng cạnh phó thuyền phó cất tiếng hỏi.
“Khoảng mười một giờ.”
Cậu nhóc thở dài sườn sượt.
“Ôi Chúa tôi! Chúng ta làm sao trụ nổi cho đến sáng đây hả ngài?”
“Chúa mới biết được.”
Một đốm lửa bỗng bùng lên từ trong bóng tối sát vách đá—ngọn lửa cứ lớn dần, lớn dần cho đến khi hóa thành một ngọn lửa lớn rực rỡ ngay từ chỗ họ đứng, và đám thủy thủ bám trên giàn buồm liền cất tiếng hò reo.
“Họ trên bờ nhìn thấy chúng ta rồi! Hoan hô! Hoan hô!”
“Mấy cái sự nhìn thấy của bọn họ trên bờ chẳng ích lợi gì mấy cho chúng ta đâu,” gã thủy thủ trưởng nói; “địa ngục đang nằm ở khoảng giữa kìa!” Và khi nhìn vào dải nước sôi sục cuồn cuộn đang nằm giữa họ và bờ biển, Harper buộc phải thừa nhận rằng gã nói đúng.
Mặc dù vậy, nó vẫn mang lại cho họ chút ít an ủi—ngọn lửa rực rỡ ấy. Họ chỉ là một nhúm người bám trụ ở đó, người ngợm đã ướt sũng từ đời nào, và từng đợt sóng lại tiếp tục tạt vào người họ những giọt nước mặn chát, gió thì rít qua giàn rigging lạnh buốt thấu xương, những giọt mưa băng tựa như hàng ngàn mũi giáo châm chích quất vào mặt; chẳng còn chút hy vọng nào cho họ, hoàn toàn không còn hy vọng nào ngoại trừ ngọn lửa đang bập bùng cháy rực trên bờ kia.
Ai mà miêu tả nổi tâm tư của những con người đang lâm vào bước đường cùng cơ chứ? Ai mà dám chắc liệu họ có còn suy nghĩ được gì không—những kẻ nửa sống nửa chết vì lạnh buốt, đang dùng đôi bàn tay tê cứng bấu víu lấy một sợi dây mong manh có thể đứt phựt bất cứ lúc nào? Liệu họ có được nhìn thấy ánh bình minh hay không?
Harper ngạc nhiên nhận ra bản thân lại đón nhận chuyện này một cách bình thản đến thế. Chẳng hề có chút tuyệt vọng nào như anh từng tưởng tượng mình sẽ cảm thấy khi rơi vào tình cảnh tương tự—hoặc đúng hơn, anh tự hỏi, chẳng lẽ sự bình thản này lại chính là tuyệt vọng, là tuyệt vọng cùng cực sao? Và rốt cuộc thì thêm bớt vài năm cuộc đời đối với anh có nghĩa lý gì chứ? Nếu cái chết chịu đến thật nhanh mà không chịu đựng quá nhiều đau đớn, thì há chẳng phải tốt cho anh lắm sao? Anh còn gì để màuyến tiếc trên đời này nữa? Cay đắng làm sao, ký ức lại đưa anh quay về lần cuối cùng anh nhìn ra vùng biển cuồn cuộn này. Nếu không phải ở đây, thì nó cũng nằm đâu đó quanh đây thôi, đâu đó rất gần. Anh không sao ngừng nghĩ về nó, và đem nó ra so sánh, buổi chiều hè tuyệt diệu ấy và đêm mùa đông giá buốt này, cách nhau vỏn vẹn đúng mười ngày. Anh nhìn ngọn lửa trên bờ, lúc thì lụi tàn, lúc lại bùng cháy rực rỡ do những đôi bàn tay thiện chí châm thêm nhiên liệu, và xen giữa ngọn lửa đó với anh chính là gương mặt kiều diễm của Susy Mackie. Vô cùng ngọt ngào, thanh tú và xinh đẹp, tất cả những gì một người đàn ông có thể khao khát, thế mà nàng chẳng mảy mang bận tâm đến anh. Chẳng bận tâm! Một con ngọn sóng cao hơn hẳn những con ngọn sóng khác ập tới đánh ngập anh từ đầu đến chân, khiến anh tự hỏi liệu con tàu Vanity có đang chìm xuống, trượt khỏi rạn san hô để lao xuống vùng nước sâu thẳm bên dưới hay không. Chẳng bận tâm! Thì có sao chứ? Nó chỉ đưa anh đến gần hơn một chút với cái kết tất yếu, và giả như nàng có bận tâm đến anh—giả như nàng trao trọn trái tim cho anh đi nữa, thì đó cũng là điều trái ngược với lý trí của nàng; sự giáo dưỡng gò bó nghèo nàn ấy đã chiến thắng, và chỉ mới sáng nay thôi anh còn nghĩ rằng cuộc đời này chẳng đáng sống nếu thiếu vắng nàng. Sao giờ đây anh lại phải hờn trách khi số phận đã bắt lấy lời nói của anh làm thật? Đoạn, một luồng sóng tình cảm dịu dàng trào dâng ngập tràn trong anh. Cô bé của anh, cô bé ngọt ngào xinh xắn của anh, kẻ đã biến ngay cả thứ tín đức khắc khổ, cứng nhắc, khó mến của cha ông thành một điều gì đó thật thiêng liêng và đẹp đẽ. Cô bé của anh! Anh nhớ lại—và chính ý nghĩ đó đã truyền một nguồn ấm áp lan tỏa khắp các mạch máu đang tê cóng của mình—cách cô đã khóc thương cho cái chết có thể xảy ra của anh, đã rơi những giọt nước mắt cay đắng vì nàng nghĩ rằng Chúa của nàng còn tàn nhẫn và độc ác hơn cả những đứa trẻ do chính Ngài tạo ra bằng đôi bàn tay. Cô bé của anh, người tình bé bỏng của anh!...
Cậu nhóc đứng bên cạnh bắt đầu rên rỉ, và bất chấp tiếng gió thét gào cùng tiếng biển gầm thét, Harper vẫn phân biệt được rằng đôi bàn tay của cậu đang buốt nhói, rằng cậu đã kiệt quệ vì lạnh và không thể bám trụ thêm được nữa.
“Nào nhóc, đừng nói nhảm!” và anh tháo chiếc thắt lưng da chắc nịch của mình ra quấn vòng qua sợi dây chằng shroud rồi buột chặt vào người cậu nhóc, “đấy, thế sẽ giúp cậu bám chắc hơn đấy. Giờ thì bám cho chặt vào.” Đoạn, khi cậu nhóc cất lời cảm ơn, qua một tia sáng mờ nhạt từ ánh trăng lấp ló sau làn mưa, anh nhận ra đó chính là cậu thiếu niên Angus Mackie.
“Chính ngay vùng bờ biển nhà cậu đấy Angus, chúng ta mới gặp họa.”
“Em nghĩ,” cậu nhóc cất tiếng, “nó nằm ngay chỗ nhà tụi mình đấy ạ. Em nghĩ ngọn đèn đằng kia—không phải ngọn lửa đâu, cái ngọn đèn tụi mình thấy lúc đầu ấy—chính là ánh lửa bếp nhà em đấy. Không biết bao nhiêu lần em đã nhìn thấy nó khi đi đánh cá ngoài khơi này rồi.”
“Nhưng cái lò sưởi đâu có quay mặt ra hướng cửa chính,” anh tự lầm bầm tự hỏi sao lúc này mình lại đi bàn luận những chuyện như thế.
“Dạ không, nhưng có một chiếc gương nhỏ treo áp vào tường, nó phản chiếu lại mọi thứ. Ôi, em thấy hoài à. Mẹ em muốn treo nó ở phòng khách; nhưng Susy thì bảo rằng nhà mình toàn sinh hoạt ở nhà bếp, và treo thế làm mọi thứ sáng sủa hơn. Bố thì cứ cãi rằng đó là cái bẫy của Ác Quỷ; nhưng Susy cứ khăng khăng làm theo ý mình.”
Thế hóa ra rốt cuộc chính niềm khao khát tự nhiên của một thiếu nữ đối với những vật dụng xinh xắn rực rỡ đã lure họ đến chỗ diệt vong. Nếu đêm nay anh có mạng vong thì chính đôi bàn tay ngây thơ của nàng đã giáng đòn chí mạng ấy. Cậu nhóc bên cạnh cũng đang nghĩ đến điều tương tự, và chẳng mấy chốc cậu cất lời, “Khi chị ấy biết chuyện, chị ấy sẽ nói gì đây hả ngài?”
Harper không nói gì. Giá như có thể, anh đã cầu xin cậu nhóc đừng để nàng biết sự thật; nhưng anh thừa hiểu điều đó là bất khả thi. Nếu có bất kỳ ai thoát khỏi vụ đắm tàu này, hắn chắc chắn sẽ kể về ngọn đèn mà họ đã nhầm tưởng là vật mốc dẫn đường mới, và nếu tất cả bọn họ đều thiệt mạng—thì—chẳng còn ai cần phải lên tiếng cầu xin giữ im lặng nữa. Biển cả luôn giữ kín những bí mật của riêng nó.
“Susy rất có cảm tình với ngài đấy chứ,” cậu nhóc lại tiếp lời, “sao ngài lại không cưới chị ấy cơ chứ?”
Câu hỏi mà bất cứ lúc nào khác anh sẽ lồng lộn nổi giận nay lại chẳng hề có vẻ gì là kỳ cục đối với anh lúc này.
“Cưới cô ấy ư!” anh lặp lại, và cúi đầu nhìn xuống, anh nhận ra ngọn sóng vừa rồi đã để lại một vết nứt lớn ngay trên boong tàu, đồng thời nghe thấy tiếng lão thuyền trưởng đang rên rỉ, “Ôi con tàu tội nghiệp, con tàu tội nghiệp ơi!” và anh hiểu rằng lão cũng đã nhìn thấy nó. “Cưới cô ấy á? Cô ấy đời nào thèm cưới anh.”
“Nhưng—nhưng—chị ấy—”
“Cô ấy không nghĩ là anh đủ tốt,” Harper hậm hực giải thích.
“Chị ấy nói với ngài thế á!—Lạy Chúa! Bọn họ đã rót vào tai chị ấy đủ điều về cái gã hát thánh ca đạo đức giả Clement Scott đó đấy. Ngài cứ thử lại lần nữa xem khi chúng ta lên tới bờ. Chìu này chị ấy có dự định ở lại chơi một thời gian với dì Barnes ở South Yarra đấy. Lão già đó ghét cay ghét đắng cái tay xướng thánh ca kia, và mụ ta sẽ giúp ngài làm nên chuyện cho mà xem. Ôi Chúa tôi! Lạy Chúa! Em cóng lạnh sắp chết đến nơi rồi đây.”
“Cũng chẳng còn bao lâu nữa đâu,” Harper nói, và bỗng nhiên anh có cảm giác như đêm dài đang kéo dài dằng dặc thành vô số năm tháng. Cái rào cản mà Susy từng nghĩ là tuyệt vọng, là không thể vượt qua, hóa ra thực chất chỉ là một thứ đồ bằng rơm rạ thôi sao? Liệu vẫn còn một cơ hội nào cho anh nữa hay sao? Liệu có ẩn chứa điều gì trong những lời nói bâng quơ của cậu nhóc đó không? Và niềm hy vọng lại bừng tỉnh trong lồng ngực anh, đi kèm với hy vọng là một nỗi cay đắng cuồng nộ giáng xuống định mệnh đang lần nữa dựng lên bức tường thành ngăn cách anh với việc đạt được những hoài bão ấy. Nàng yêu anh, nàng đã thừa nhận nàng yêu anh, và giờ đây lại được tự do để chinh phục nàng! Sự khao khát được sống lại trỗi dậy trong anh. Ai bảo rằng thế gian này tẻ nhạt chứ? Ai bảo cuộc đời này không đáng sống? Một thế giới tươi đẹp, rực rỡ đang đầy cám dỗ trải dài trước mắt anh, thế mà anh lại đang hấp hối. Đúng vậy, đang hấp hối—tất cả bọn họ đều đang chết dần chết mòn, con tàu già nua đang vỡ vụn cực nhanh, và nếu sự cứu trợ không đến thật mau—Anh hít một hơi thật dài và nhìn xuyên qua màn mưa đang trút xuống như thác lũ lúc này, xuống các boong tàu phía bên dưới. Khoảnh khắc trước mọi thứ còn bị che khuất bởi những con ngọn sóng cuồng nộ, khoảnh khắc sau dưới ánh trăng mờ ảo anh nhìn thấy những vết nứt đang ngày càng rộng ra—rộng ra—rồi lại một đợt sóng khổng lồ khác ập tới, và anh cảm nhận con tàu va đập nặng nề vào các mỏm đá. Không, cơ hội để nó trụ vững cho đến sáng là vô cùng mong manh, bọn họ—những kẻ đang bám víu lấy giàn rigging—hoàn toàn không có lấy một tia cơ hội sống sót nào giữa vùng biển đang sôi sục xung quanh. Các vết nứt trên boong ngày một rách toạc ra, nước đang ồ ạt đổ tràn vào hầm tàu, và hàng hóa đang bị cuốn trôi ra ngoài. Một kiện len—hai—ba—nổi bồng bềnh lên trên ngọn sóng tiếp theo. Một kiện len! Một kiện hàng thì có nghĩa lý gì so với sinh mạng của một con người? Thế mà lão thuyền trưởng vẫn đang rên rỉ thảm thiết vì sự tổn thất của chúng.
“Chúa tôi ơi! Mười tám trăm kiện len đã cuốn trôi sạch rồi! Mấy ông chủ tàu sẽ nói gì đây? Con tàu già tội nghiệp! Con tàu già tội nghiệp ơi! Làm sao tôi dám đối mặt với các chủ tàu đây?”
Thế đấy! Thế đấy! Và cơ hội để anh đối mặt với những ông chủ tàu ấy mới thảm hại làm sao, thế mà tâm trí lão già lại ngập tràn điều đó. Thỉnh thoảng lão lại rên rỉ vì người vợ và lũ trẻ ở tận nước Anh xa xôi, nhưng không phải theo kiểu của một kẻ từ bỏ mọi hy vọng được gặp lại họ, mà chỉ như một kẻ đã đẩy họ vào cảnh nghèo túng và đau đớn cay đắng bởi tai nạn bất ngờ của mình, vì liệu các chủ tàu có giao cho lão một con tàu khác nữa không, bây giờ khi lão đã làm mất toi chiếc Vanity cũ kỹ này rồi? “Chắc là khó lắm,” lão tự lầm bầm với chính mình. “Khắc nghiệt lắm đây.” Và cứ thế đêm đen cay đắng trôi qua. Chẳng có gì để đánh dấu các giờ giấc trôi qua cả. Lúc thì một gã rên rỉ đôi chút, lúc thì một kẻ khác gào lên rằng hắn không thể bám trụ nổi nữa, rằng hắn sẽ rơi xuống và chết trước khi trời sáng. Lúc nào cũng chỉ có biển cả, càn quét qua boong tàu và ngập lên tận nửa cột buồm hướng về phía họ, với sự đơn điệu đến nhàm chán. Những cơn giông mưa lớn cứ chốc chốc lại ập tới, xóa sạch mọi thứ xung quanh và bao phủ tất cả trong một màn đen tuyền mực; rồi chúng trôi qua, và ánh trăng xanh xao nhợt nhạt lại cho họ thấy bờ biển ở ngay sát sạt, cùng với vùng nước cuồng nộ ở khoảng giữa. Cần gạt của chiếc chuông tàu chẳng biết vì sao đã bị bung lỏng ra, và dòng nước biển tràn qua khiến nó ngân lên những âm điệu u sầu. Tiếng chuông vang lên trong trẻo và đanh thép, vượt qua cả tiếng gào thét của cuồng phong, và Harper đã gắn những nốt nhạc ấy vào lời ca của chính mình. “Không bao giờ còn nữa,” tiếng chuông ngân nga; và rồi, khi một con ngọn sóng dữ dội hơn bình thường càn quét qua con tàu đắm, rung chuyển nó đến tận từng thớ xương keel, “Không bao giờ, không bao giờ còn nữa.”
Thế nhưng trên bờ ngọn lửa vẫn tung tăng nhảy múa. Những đôi bàn tay ân cần lo lắng đang tiếp thêm nhiên liệu cho nó, và thật không thể không nghĩ rằng những con người chịu túc trực trong một đêm giá buốt thế này đang làm tất cả những gì họ biết để cứu giúp và cứu trợ cho những sinh linh bất lực ấy. Có những thiết bị bắn tên lửa cứu hộ được bố trí dọc theo bờ biển, và nếu con tàu chịu trụ vững thêm chút thời gian nữa thôi, tại sao tất cả bọn họ lại không thể được cứu sống cơ chứ? Giá như nó chịu trụ lại. Ben Harper lúc bấy giờ đang khao khát sự sống đến phát cuồng. Anh phải sống; anh phải gặp lại Susy thêm một lần nữa, anh phải—anh phải được thế! Và anh tha thiết ngóng chờ ánh bình minh.
Đêm sao mà dài đằng đẵng, dài quá, dài lê thê. Có phải sự thật là những giờ phút vui sướng và những giờ phút đớn đau của chúng ta đều dài bằng nhau hay không? Chắc chắn là không rồi. Đêm dần trôi, và đối với những người đàn ông đang mòn mỏi chờ đợi ấy, buổi sáng hằng mong ước có lẽ sẽ chẳng bao giờ chịu tới. Nhưng dần dần vầng trăng cũng chìm khuất đằng sau khối đen đặc của đất liền phía khuất gió, và ở phương đông đã xuất hiện những vệt sáng mờ ảo đầu tiên của ngày mới.
Một tiếng hò reo cất lên từ những người đàn ông đang mỏi mòn chờ đợi, tiếng hò reo mà Harper tưởng chừng như anh nghe thấy vọng lại mờ nhạt từ phía bờ biển. Rồi ngày mới ra đời, bão tố và lạnh lẽo, và ánh sáng chỉ phơi bày trước mắt họ một nhúm người đang bám víu lấy xác tàu đắm, thứ mà mỗi con đợt sóng đều đe dọa sẽ bẻ vụn thành muôn mảnh.
“Lạy Chúa từ bi!” lão thuyền trưởng gào lên, khi ánh ban mai phơi bày trọn vẹn mức độ hiểm nghèo của cơn họa, “người vợ tội nghiệp của tôi ơi!”
Nhưng nếu ánh ban mai cho họ thấy sự nguy hiểm tột cùng, nó cũng đồng thời cho thấy những người trên bờ không hề lãng quên họ. Những vách đá hiểm trở, dốc đứng và không tài nào leo tới được hóa ra lại không quá cao, và ngay tại điểm gần con tàu đắm nhất, thực ra chỉ cách đó chưa đầy một trăm thước, một nhóm người đang tất bật chuẩn bị thiết bị bắn pháo sáng cứu hộ. Ở đó cũng có những người phụ nữ, với khăn choàng quàng kín đầu, và trái tim Harper đập thình thịch khi anh nghĩ đến viễn cảnh được gặp lại người tình của mình. Chắc chắn là bây giờ—bây giờ khi anh tiến đến bên nàng từ chính hàm răng của tử thần—được dạt dào trôi dạt khỏi biển khơi tàn nhẫn—nàng sẽ không cự tuyệt anh đâu. Chẳng lẽ nàng không xem đó là một dấu hiệu từ vị Chúa của mình rằng nàng phải kết hôn với người đàn ông này sao? Chắc chắn nàng sẽ nghĩ thế. Thêm vài phút nữa thôi là anh sẽ được đứng bên cạnh nàng—chỉ lâu hơn một chút nữa là anh có thể ôm gọn nàng vào lòng một lần nữa. Bao lâu nữa chứ—bao lâu nữa đây? Lạy Chúa! Ước gì họ làm ơn khẩn trương lên. Chẳng lẽ họ không thấy từng khoảnh khắc đều quý giá vô ngần, rằng con tàu già nua đang vỡ vụn cực nhanh hay sao?
Anh bắt đầu đếm số người trên giàn rigging, mười chín người, cả lớn lẫn nhỏ, và lão thuyền trưởng thì đang bất lực vì gãy chân. Sẽ mất một khoảng thời gian để đưa họ rời đi. Dù vậy cũng chẳng mất bao lâu đâu—một khi họ đã bắn được sợi dây thừng sang tàu.
Cuối cùng thì họ cũng cố định xong thiết bị, và rồi “vút”. Họ chẳng thấy gì sảng cả, vì trời đã sáng rõ ban ngày rồi, nhưng họ nghe thấy tiếng rít của quả tên lửa bay qua và biết rằng nó đã bắn trượt. Một tiếng kêu tuyệt vọng cất lên từ những con người đang sắp chết ngợp, bởi vì họ, giống như phó thuyền phó, đang đếm từng cơ hội sống và nhận ra chúng quá đỗi mong manh. Mọi thứ dường như chỉ còn tính bằng phút.
Một lần nữa những người trên bờ lại thử lại, và lần này tiếng hò reo vang lên là tiếng hò reo của sự khải hoàn. Đường dây mảnh mai đã vắt ngang qua đỉnh cột buồm một cách hoàn hảo, và đám người ở tư thế luống cuống của họ liền kéo mạnh nó lại, tưởng chừng như họ đã nắm chắc ngôi nhà và hạnh phúc trong tầm tay khi chiếc ròng rọc trượt đến nơi.
Họ vô cùng cẩn trọng buộc chặt sợi dây thừng dày vào ngay đỉnh chân cột buồm mizzen, gã thủy thủ trưởng vẫn vô cùng lanh lẹ và tươi tỉnh sau đêm kinh hoàng trải qua trên giàn rigging, trang phục duy nhất trên người hắn chỉ là chiếc quần thun rách bươm.
“Đừng có mà dùng mấy cái nút thắt trơn lươn lẹo kiểu hải quân nhảm nhí nào ở đây nhé,” hắn nói; và Harper, khi nhìn thấy chiếc phao cứu sinh breeches-buoy trượt dọc theo sợi cáp dày, suýt nữa cũng hò reo tưng bừng hệt như những người đàn ông khác. Hạnh phúc và sự an toàn ở ngay đây rồi—người phụ nữ anh yêu—không, phải nói là người phụ nữ yêu anh—đang ngóng chờ anh trên bờ kia, và lẽ nào nàng lại nỡ cự tuyệt anh sau khi anh đã trải qua ngần ấy giông bão ngút ngàn? Cô bé của anh, người tình bé bỏng của anh! Từng người một, anh dõi theo bọn họ lần lượt rời đi, anh nhìn thấy chiếc phao breeches-buoy bị nuốt chửng giữa dòng nước cuồn cuộn, anh nhìn thấy họ được đón nhận trên bờ như những kẻ từ cõi chết trở về, và anh tha thiết đếm từng khoảnh khắc chờ đợi đến lượt mình. Giờ đây trên bờ họ đã biết tên của con tàu rồi. Liệu người phụ nữ đang hướng tầm mắt ra biển kia có phải là Susy của anh không? Anh nhớ nàng có quàng một chiếc khăn đỏ, hệt như cách chúng ta luôn ghi nhớ những tiểu tiết trong những khoảnh khắc tối cao của cuộc đời. Nhất định đó phải là Susy, và nàng đang nghĩ về anh. Chỉ còn sáu người nữa thôi. Rồi giờ chỉ còn năm. Chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, anh có cảm giác như mình đang nếm trải hương vị của hạnh phúc trọn vẹn. Lẽ nào anh lại có thể nghi ngờ rằng một vị Chúa từ bi đang cai trị thế gian này của chúng ta ư? À, cô bé ơi, em sẽ học được một thứ tín điều mới mẻ hơn, thuần khiết hơn, khoan dung hơn, và Ben Harper sẽ là thầy giáo của em, rồi sau đó—rồi sau đó—— Tất cả sự hân hoan phấn khích bỗng lụi tàn khỏi trái tim anh, bởi tầm mắt anh rơi vào phần đuôi của chiếc ròng rọc và anh nhận ra nó đang bị tưa đứt. Sợi dây thừng dày ấy—nó đã nằm lì ở đó trong chiếc hộp đựng, được cất giữ cẩn thận qua từng ngày chờ đợi nhu cầu sử dụng, ngày qua ngày, tuần qua tuần, năm qua năm, và quãng thời gian mòn mỏi chờ đợi đã tàn phá sợi dây cáp chắc chắn ấy, nó âm thầm mục nát, âm thầm—và chẳng một ai hay biết. Thế nhưng giờ đây, vào ngày bĩ cực cần thiết nhất khi sinh mạng của một người đàn ông tốt phụ thuộc vào nó, thì nó lại phản chủ. Liệu có thật thế không? Chỉ còn ba người nữa thôi. Và giờ chỉ còn hai người—chỉ còn lại lão thuyền trưởng già và chính anh. Chẳng ai nhận ra tình trạng của sợi dây cả, và việc lên tiếng lúc này thì có ích gì nữa chứ. Anh nhìn chiếc phao breeches-buoy đang trượt quay trở lại phía họ, và rõ mồn một, anh đọc được như viết bằng những chữ cái bằng lửa rằng một trong hai người họ phải bỏ mạng. Mười hai tiếng đồng hồ trước, anh sẵn sàng dâng hiến mạng sống của mình cho lão thuyền trưởng—một cách vui vẻ, tự nguyện; nhưng giờ đây—giờ đây mọi chuyện đã khác. Đó là quyền được sống của anh, anh kiên quyết tự nhủ với bản thân—quyền của anh, cũng hệt như quyền của lão thuyền trưởng là người cuối cùng rời khỏi tàu. Lão đã già rồi, mạng sống của lão đối với lão còn nghĩa gì nữa chứ?—tận tụy trung thành với các chủ tàu lắm đấy—một lão hải tẩu cục cằn, có lúc còn cay nghiệt và tàn nhẫn—lão đã già, lão đã sống trọn cuộc đời mình, lão phải là người ở lại. Thậm chí vì lợi ích của vợ con lão—các chủ tàu không phải là những kẻ máu lạnh—họ sẽ lo cho gia đình lão không đến nỗi chết đói. Còn anh, anh phải gặp lại Susy—chỉ cần ôm gọn nàng trong vòng tay thêm một lần nữa. Người yêu ơi, em yêu ơi, trên đời này còn ai thân thương bằng em nữa? Đó là quyền được đi của anh, anh lại tự nhủ. Đoạn, anh cắt đứt đoạn dây thừng dùng để chằng buộc lão thuyền trưởng vào cột buồm, chiếc phao breeches-buoy lúc này đã đến sát sạt và việc cởi dây giúp lão sẽ dễ dàng hơn. Lão già có thể sẽ gặp đôi chút khó khăn khi tự mình loay hoay, và anh muốn mọi thứ phải thật quang quẻ cho lần đón phao tiếp theo của lão. Khi chiếc phao quay trở lại lần tiếp theo! Anh nhìn vào đoạn dây thừng đang bị tưa đứt và thừa biết rằng chiếc phao sẽ chẳng bao giờ quay lại được nữa. Nó khó lòng mà chạm tới bờ nổi. Chắc chắn là nó sẽ chẳng bao giờ quay về, và xác con tàu đang vỡ vụn tan tành cực nhanh. Đó là quyền được đi của anh, và sẽ chẳng có ai hay biết cả. Và dẫu cho họ có biết đi chăng nữa, thì anh cũng chỉ đang đòi lại quyền lợi chính đáng của mình mà thôi. Làm sao anh có thể dâng hiến mạng sống của mình, với tất cả những khả năng tươi đẹp, tất cả những hoài bão cao cả ấy, cho cái vỏ sò già nua cỗi cằn này cơ chứ? Và chiếc phao đã ở đây rồi!...
“Ngài đi trước đi, thưa ngài. Nó chỉ chênh lệch nhau vài phút thôi, và tôi có thể phụ giúp ngài. Ngài đang bị thương, và ngài sẽ thấy khó khăn tự xoay sở một mình lắm đấy.”
Lão già chần chừ trong giây lát—một thủy thủ già kiên định chính hiệu, lão sẽ bám trụ lại con tàu cho đến tận hơi thở cuối cùng, nhưng phó thuyền phó lại giục giã lần nữa: “Nó chỉ chênh lệch nhau tầm một hai phút thôi ngài ơi. Chẳng đáng là bao đâu.”
Anh chẳng thể gửi gắm được một lời nhắn nhủ nào—dù chỉ một lời. Tại sao phải làm thế chứ? Bọn họ sẽ chẳng bao giờ hiểu được đâu. Cô gái tóc vàng sẽ chẳng bao giờ thấu thấu hiểu anh đã khát khao nàng nhường nào trong đêm nay.
Trượt xuống, trượt xuống chiếc phao chìm nghỉm, và dòng nước đã nuốt chửng lấy nó. Một con sóng lớn—lại một con nữa—anh đã hoàn tất cuộc đời mình với cõi trần, bởi vì sợi dây thừng mục nát cuối cùng đã đứt phựt!
Thế nhưng trên bờ lại ngập tràn niềm vui sướng hân hoan tột cùng, bởi vì họ đã kéo được lão thuyền trưởng lên khỏi mặt nước biển, dẫu bị bầm dập thương tích và ngạt nước nửa sống nửa chết, nhưng lão vẫn còn thở; và tiếng hô vang lên rằng lão chính là người cuối cùng sót lại trên con tàu Vanity.
Lúc bấy giờ gã thủy thủ trưởng liền đưa tay lên nheo mắt nhìn qua hướng biển.
“Chúa tôi ơi! Cột buồm mizzen gãy mất rồi kìa! Con tàu già tội nghiệp!”
“Và,” một giọng nói khác vang lên, giọng của người đàn ông đã rời tàu trước lão thuyền trưởng, “có hai người ở trên tàu lúc tôi rời đi, và một trong số đó là phó thuyền phó. Cậu ta đâu rồi?”
“Đi về nơi —— rồi,” nhưng tiếng kêu gào cay đắng của một người phụ nữ đã cắt ngang lời nói của gã thủy thủ trưởng.