MỘT CĂN PHÒNG TRONG NHÀ LOVEWIT.
FACE VÀ MAMMON BƯỚC VÀO.
FACE. Ôi thưa ngài, ngài đến đúng vào thời điểm tuyệt vời nhất—
MAM. Chủ nhà đâu?
FACE. Dạ thưa, đang chuẩn bị cho công đoạn luyện kim. Đồ đạc của ngài sẽ sớm được biến đổi cả thôi.
MAM. Thành vàng ư?
FACE. Thành vàng và bạc, thưa ngài.
MAM. Bạc thì ta không màng.
FACE. Vâng, thưa ngài, chỉ một ít để bố thí cho kẻ ăn xin thôi.
MAM. Thế vị phu nhân đâu?
FACE. Ngay ở đây thôi ạ. Tôi đã kể cho nàng nghe bao điều tuyệt vời về ngài, về lòng hào phóng và khí phách cao thượng của ngài—
MAM. Thật thế chứ?
FACE. Đến mức nàng gần như phát cuồng lên được khi muốn gặp ngài. Nhưng thưa ngài quý mến, xin chớ bàn luận gì về thần học trong buổi hội kiến, kẻo lại làm nàng nổi giận đấy.—
MAM. Ta cam đoan với cậu.
FACE. Sáu người [thưa ngài] cũng không giữ nổi nàng đâu: và rồi, nếu ông cụ mà nghe hoặc thấy ngài—
MAM. Đừng sợ.
FACE. Bản thân ngôi nhà này ấy chứ, thưa ngài, chắc sẽ phát điên mất. Ngài biết đấy, ông ấy câu nệ và dữ dội thế nào đối với dù chỉ là tội lỗi nhỏ nhất. Y học hay toán học, thi ca, chính trị, hay chuyện dung tục, như tôi đã thưa với ngài, nàng đều chịu được và chẳng hề giật mình; nhưng tuyệt đối không một lời tranh luận.
MAM. Ta đã được dạy dỗ rồi, Ulen ngoan ạ.
FACE. Và ngài phải ca ngợi gia thế của nàng, hãy nhớ điều đó, cả dòng dõi quý tộc của nàng nữa.
MAM. Cứ để mặc ta: Chẳng một vị quan khảo cứu gia phả nào, không, cả nhà cổ ngoạn nào đâu, hỡi Lungs, lại có thể làm tốt hơn ta. Đi thôi.
FACE [NÓI RIÊNG]. Chà, thế này thì quả là một thứ hạnh phúc tân thời, khi có được Dol Common trong vai một đại phu nhân.
[RỜI KHỎI.]
MAM. Giờ đây, hỡi kẻ theo trường phái Epicure, hãy nâng mình lên, hãy nói chuyện với nàng bằng toàn những thứ vàng ngọc; hãy trút xuống nàng những trận mưa dồi dào như Jove từng đổ những giọt mưa xuống nàng Danae; hãy cho vị thần ấy thấy mình thật keo kiệt, khi đem ra so sánh với Mammon. Sao cơ! hòn đá kỳ diệu ấy sẽ làm được điều đó.
Nàng sẽ cảm nhận vàng, nếm vị vàng, nghe tiếng vàng, ngủ trong vàng; Không, chúng ta sẽ giao hoan trong vàng: ta sẽ hùng dũng, và đầy uy quyền khi trò chuyện với nàng.—
[FACE TRỞ LẠI, DẪN THEO DOL ĐƯỢC ĂN MẶC RẤT LỘNG LẪY.]
Nàng đến kìa.
FACE. Lại gần nàng đi, hỡi Dol, hãy mơn trớn nàng đi.—Đây là vị hiệp sĩ cao quý mà tôi đã thưa với phu nhân—
MAM. Thưa phu nhân, xin thứ lỗi cho tôi, tôi xin được hôn tà áo của người.
DOL. Thưa ngài, tôi thật kém phép tắc nếu để ngài làm thế; bờ môi này xin dành cho ngài, thưa ngài.
MAM. Tôi hy vọng lãnh chúa, bào huynh của phu nhân, vẫn mạnh khỏe, thưa phu nhân.
DOL. Thưa ngài, lãnh chúa và bào huynh của tôi thì khỏe, dẫu tôi chẳng phải là phu nhân nào cả.
FACE [NÓI RIÊNG]. Nói hay lắm, con chim trĩ Guinea của ta.
MAM. Đúng là một vị phu nhân vô cùng cao quý—
FACE [NÓI RIÊNG]. Ôi, chúng ta sắp phải chứng kiến một màn sùng bái cuồng nhiệt nhất đây.
MAM. Đó là đặc quyền của người.
DOL. Đúng hơn là sự nhã nhặn của ngài.
MAM. Dù chẳng có điều gì khác để bày tỏ những phẩm hạnh của người với tôi, thì những câu trả lời này cũng đã đủ nói lên nền tảng giáo dưỡng và dòng dõi cao quý của người.
DOL. Dòng dõi thì chúng tôi chẳng có gì để khoe khoang đâu, thưa ngài, chỉ là con gái của một vị nam tước nghèo.
MAM. Nghèo ư! Mà sinh ra được người ư? Xin chớ thốt lời phỉ báng. Giá như thân phụ của người đã ngủ say suốt phần đời hạnh phúc còn lại sau hành động ấy, cứ nằm yên ở đó mà thở dốc, thì ông ấy cũng đã làm đủ để khiến bản thân, dòng dõi và hậu duệ của mình trở thành những bậc quý tộc rồi.
DOL. Thưa ngài, dẫu chúng tôi có thể được xem là thiếu thốn lớp vàng son lộng lẫy cùng xiêm y danh giá, thế nhưng chúng tôi vẫn luôn cố gắng gìn giữ những hạt mầm và chất liệu cốt lõi.
MAM. Tôi thấy rằng thành phần xưa cũ là đức hạnh vẫn chưa hề mai một, và dược liệu mang tên tiền bạc cũng chẳng hề bị lợi dụng để pha chế nên con người người. Có một sự cao quý kỳ lạ trong ánh mắt của người, bờ môi này, chiếc cằm ấy! dường như người rất giống với một trong những vị vương công dòng tộc Habsburg.
FACE. Giống lắm chứ lỵ!
[NÓI RIÊNG.]
Cha ả ta vốn là một kẻ bán rau quả dạo người Ireland.
MAM. Nhà Valois cũng có chiếc mũi y hệt thế, và vầng trán ấy thì dòng tộc Medici ở Florence cho đến nay vẫn hằng kiêu hãnh.
DOL. Thật tình, tôi cũng từng được ví với tất cả các vị vương công ấy.
FACE [NÓI RIÊNG]. Ta xin thề là ta có nghe thấy thế.
MAM. Tôi chẳng biết thế nào nữa! đó không phải là một nét đơn lẻ nào, mà chính là sự chắt lọc tinh tế nhất từ tất cả các đường nét trên khuôn mặt họ.
FACE [NÓI RIÊNG]. Ta phải vào trong cười một trận mới được.
[RỜI KHỎI.]
MAM. Một nét chấm phá, một thần thái nào đó, ánh lên vẻ đẹp thần thánh, vượt quá cả một vẻ đẹp trần thế!
DOL. Ôi, ngài đang buông lời nịnh hót theo kiểu triều đình đấy phỏng.
MAM. Thưa phu nhân khả ái, xin hãy rộng lòng—
DOL. Thật tình, tôi không thể cho phép ngài trêu chọc mình đâu, thưa ngài.
MAM. Được cháy lên trong ngọn lửa ngọt ngào này; phượng hoàng xưa nay chưa từng biết đến một cái chết nào cao quý hơn thế.
DOL. Không, giờ thì chính ngài đang nịnh bợ kẻ nịnh bợ, và phá hủy đi những gì ngài vừa muốn dựng xây. Nghệ thuật trong lời nói của ngài thế này, thưa ngài, chỉ khiến người ta hoài nghi toàn bộ lòng thành của ngài mà thôi.
MAM. Sướng hồn tôi—
DOL. Thôi nào, những lời thề cũng chỉ được làm từ một thứ không khí mà thôi, thưa ngài.
MAM. Tạo hóa chưa từng ban cho cõi trần thế này một đường nét nào không tì vết hơn, một vẻ đẹp hài hòa hơn; ngài đã cư xử như một bà mẹ ghẻ đối với tất cả những khuôn mặt khác: Hỡi phu nhân ngọt ngào, xin cho phép tôi được bày tỏ những điều thầm kín—
DOL. Thầm kín ư, thưa ngài! Xin vui lòng giữ đúng khoảng cách.
MAM. Tôi chẳng có ý gì xấu đâu, thưa phu nhân khả ái; mà chỉ muốn hỏi xem những nét kiều diễm của người thường trải qua các giờ phút ra sao? Tôi thấy người trọ ở đây, trong cơ ngơi của một con người kỳ tài, một nghệ sĩ xuất sắc; nhưng điều đó thì can hệ gì đến người chứ?
DOL. Vâng, thưa ngài; tôi nghiên cứu toán học và thuật chưng cất ở đây.
MAM. Ồ, tôi xin thất lễ với người. Ông ấy là một bậc thầy truyền đạo! có thể dùng nghệ thuật của mình để rút ra linh hồn của vạn vật; thu hút mọi đức hạnh và phép màu của mặt trời vào trong một chiếc lò nung ôn hòa; dạy cho tự nhiên vốn đần độn biết được những năng lực tiềm ẩn của chính mình. Một con người mà vị hoàng đế đã săn đón còn hơn cả Kelly; đã gửi cả huy chương lẫn xiềng xích vàng để chiêu mộ ông ấy.
DOL. Vâng, và về y thuật của ông ấy nữa, thưa ngài—
MAM. Còn vượt xa cả nghệ thuật của Aesculapius, thứ từng khơi gợi lòng đố kỵ của vị thần sấm sét! Tôi biết tất cả những điều này, và còn hơn thế nữa.
DOL. Thật tình, thưa ngài, tôi hoàn toàn bị cuốn hút bởi những môn học nghiên cứu về tự nhiên này.
MAM. Đó là một tâm tính cao thượng; nhưng vóc dáng này vốn không hề được định sẵn để chịu đựng một nơi u ám đến thế. Giờ mà người cong vẹo, thô kệch, mang một vóc dáng thô ráp nào đó thì tu viện lại là một chốn phù hợp; nhưng một nhan sắc có thể sừng sững làm rạng danh cả một vương quốc lại đi sống đời ẩn dật! quả là một lỗi ngữ pháp tột cùng trong nghệ thuật sống, dẫu đó có là một tu viện nữ đi nữa. Điều đó không thể chấp nhận được. Tôi lấy làm ngạc nhiên khi vị lãnh chúa bào huynh của người lại cho phép điều đó: nếu tôi là ông ấy, người cứ việc tiêu xài một nửa gia tài của tôi trước đã. Chiếc nhẫn kim cương này chẳng phải trông đẹp hơn khi ngự trên ngón tay tôi, hay là nằm trong mỏ đá?
DOL. Vâng.
MAM. Tại sao chứ, người cũng giống như nó vậy. Người được sinh ra là vì ánh sáng, thưa phu nhân. Nào, hãy đeo nó đi; hãy nhận lấy nó, món bảo vật đầu tiên cho những lời tôi nói, để ràng buộc người tin vào tôi.
DOL. Trong những xiềng xích bằng kim cương ư?
MAM. Phải, những sợi dây thừng bền chặt nhất. Và hãy nhận lấy một bí mật nữa—ngay lúc này đây, bên cạnh người, chính là người đàn ông hạnh phúc nhất châu Âu.
DOL. Ngài thật biết tự mãn đấy, thưa ngài!
MAM. Không, nói một cách thực tế thì ta là niềm ghen tị của các bậc vương công và nỗi sợ hãi của các triều đình.
DOL. Người nói vậy thật sao, thưa ngài Epicure?
MAM. Phải, và em sẽ chứng minh được điều đó, hỡi người con gái của danh giá. Ta đã để mắt tới vóc dáng của nàng, và ta sẽ tôn vinh nhan sắc này vượt lên trên mọi phong tước.
DOL. Ngài chẳng có ý phản nghịch nào chứ, thưa ngài?
MAM. Không, ta sẽ dẹp bỏ mối nghi kỵ đó. Ta chính là chúa tể của hòn đá triết gia, và nàng sẽ là phu nhân của nó.
DOL. Sao cơ, thưa ngài! Ngài có được nó ư?
MAM. Ta là bậc thầy của huyền nhiệm này. Ngày hôm nay, lão già tội nghiệp trong ngôi nhà này đã luyện thành nó cho chúng ta: giờ lão đang ở công đoạn luyện kim. Vậy nên hãy nghĩ đến điều ước đầu tiên của nàng đi, hãy nói cho ta nghe; và nó sẽ tuôn mưa vào lòng nàng, không phải những giọt mưa thường, mà là những dòng thác vàng, những cơn hồng thủy cuồn cuộn, để ta có thể sinh ra một giống nòi từ nàng.
DOL. Ngài thật khéo đùa cợt trên sự tham vọng của phái nữ chúng tôi, thưa ngài.
MAM. Ta vui mừng vì vinh quang của phái đẹp phải hiểu rằng, góc khuất này của tu viện Friars không phải là một bầu khí quyển để nàng sống ẩn dật, để học y khoa và phẫu thuật cho vợ của viên cảnh sát trưởng ở một trăm thôn xóm kỳ cục nào đó ở Essex; mà hãy bước ra ngoài, và hít thở bầu không khí của các cung điện; hãy ăn, uống những tinh hoa từ mồ hôi công sức của các y sĩ và những bài thuốc khoa trương của họ; tinh chất ngọc trai và san hô, vàng và hổ phách; được ngắm nhìn trong những bữa yến tiệc và khúc khải hoàn; để người ta phải trầm trồ thắc mắc nàng là phép màu nào; thiêu đốt mọi ánh mắt của triều đình như một chiếc kính lúp, biến họ thành tro bụi, khi những trân châu bảo vật từ hai mươi xứ sở khoác lên người nàng, và ánh sáng lấn át cả các vì sao! Để khi tên tuổi của nàng được nhắc đến, các hoàng hậu cũng phải tái mặt; và dẫu chúng ta chỉ bày tỏ tình yêu của mình, thì nàng Poppaea của Nero cũng sẽ chìm vào quên lãng trong sử sách! Chúng ta sẽ muốn mọi thứ diễn ra như thế.
DOL. Tôi hoàn toàn có thể đồng ý, thưa ngài. Nhưng trong một chế độ quân chủ, điều này sẽ diễn ra thế nào đây? Nhà vua sẽ sớm hay biết, và tóm lấy cả ngài lẫn hòn đá quý, bởi đó là thứ tài sản không thích hợp cho bất kỳ thần dân tư nhân nào.
MAM. Trừ phi ngài ấy biết được.
DOL. Chính ngài đang khoe khoang về nó đấy thôi, thưa ngài.
MAM. Nói với em thôi, hỡi sinh mệnh của ta.
DOL. Ồ, nhưng hãy cẩn trọng đấy, thưa ngài! Ngài có thể kết thúc quãng đời còn lại của mình trong một ngục thất căm hờn chỉ vì lỡ thốt ra điều đó.
MAM. Đó không phải là một nỗi sợ vu vơ. Do đó, cô gái của ta ơi, chúng ta sẽ cùng nhau rời đi và sống ở một tiểu bang tự do, nơi chúng ta sẽ thưởng thức những con cá đối ngâm trong rượu vang vùng cao, ăn trứng trĩ vào bữa tối, và dùng những con sò được luộc trong vỏ bạc; những con tôm của chúng ta sẽ được bơi lội tung tăng trở lại, y như lúc chúng còn sống, trong một thứ bơ thượng hạng làm từ sữa cá heo, với lớp váng kem trông tựa như đá mắt mèo; và với những món ăn tinh tế ấy, chúng ta sẽ tự đẩy mình lên đỉnh cao của sự khoái lạc, rồi lại hạ mình xuống, để rồi làm mới lại tuổi trẻ và sức mạnh của mình bằng cách uống dòng suối trường sinh, cứ thế tận hưởng sự trường tồn của cuộc sống và nhục dục! Và nàng sẽ có một tủ quần áo phong phú hơn cả tạo hóa, tha hồ thay đổi diện mạo và biến hóa cho thỏa lòng kiêu hãnh của mình thường xuyên hơn cả tạo hóa, hay nghệ thuật - người hầu gái khôn ngoan và suýt chút nữa là kẻ sánh ngang với tạo hóa.
[FACE TRỞ LẠI.]
FACE. Thưa ngài, ngài nói lớn tiếng quá. Tôi nghe rõ từng từ ngài nói vọng vào tận phòng thí nghiệm. Hãy tìm một nơi nào kín đáo hơn; khu vườn, hoặc căn phòng lớn ở trên lầu. Ngài thấy nàng thế nào?
MAM. Tuyệt vời! Lungs ạ. Thưởng cho cậu đấy.
[ĐƯA TIỀN CHO HẮN.]
FACE. Nhưng ngài có nghe thấy không? Thưa ngài quý mến, hãy cẩn thận, tuyệt đối không nhắc gì đến các giáo sĩ Do Thái nhé.
MAM. Chúng ta chẳng thèm nghĩ đến họ đâu.
[MAM. VÀ DOL RỜI KHỎI.]
FACE. Ồ, thật là tốt quá rồi, thưa ngài.—Subtle!
[SUBTLE BƯỚC VÀO.]
Cậu không cười à?
SUB. Có chứ; chúng đi rồi chứ?
FACE. Mọi chuyện quang đãng rồi.
SUB. Quả phụ đã đến rồi.
FACE. Cả cái tên đệ tử hay gây sự của ông nữa chứ?
SUB. Ừ.
FACE. Thế thì ta phải trở về với vai trò đại úy của mình thôi.
SUB. Khoan đã, hãy đưa bọn chúng vào trước đã.
FACE. Tôi cũng định thế. Ả ta thế nào? Một đóa hoa xinh tươi chứ?
SUB. Ta không biết.
FACE. Chúng ta sẽ bốc thăm nhé: Cậu chịu theo cách đó chứ?
SUB. Còn sao nữa?
FACE. Ồ, ước gì có một bộ cánh buông rũ xuống bất ngờ như chiếc rèm cửa, phập một cái!
SUB. Ra cửa đi, anh chàng.
FACE. Cậu sẽ được hưởng nụ hôn đầu tiên đấy, vì tôi chưa chuẩn bị xong.
[RỜI KHỎI.]
SUB. Ừ, và có lẽ còn đấm thẳng vào cả hai lỗ mũi của anh nữa đấy.
FACE [Ở TRONG VỌNG RA]. Ngài muốn gặp ai vậy?
KAS [Ở TRONG VỌNG RA]. Đại úy đâu?
FACE [Ở TRONG VỌNG RA]. Đi vắng rồi, thưa ngài, đi có việc tư.
KAS [Ở TRONG VỌNG RA]. Đi vắng!
FACE [Ở TRONG VỌNG RA]. Ngài ấy sẽ về ngay thôi. Nhưng vị bác sĩ chủ nhân, trung úy của ngài ấy, đang ở đây.
[KASTRIL BƯỚC VÀO, THEO SAU LÀ DAME PLIANT.]
SUB. Lại đây nào, chàng trai đáng kính của ta, hỡi terrae fili, nghĩa là đứa con của đất đai này; hãy bước đến đây: Chào mừng; ta thấu tỏ những ham muốn và khát khao của ngươi, và ta sẽ phục vụ cũng như thỏa mãn chúng. Bắt đầu đi, hãy tấn công ta từ đằng đó, hay đằng kia, hoặc theo hướng này; đây là tâm điểm của ta: hãy đặt nền móng cho cuộc tranh cãi của ngươi đi.
KAS. Ông nói dối.
SUB. Sao cơ, hỡi đứa con của sự phẫn nộ và thịnh nộ! Dám thốt ra lời dối trá lỗ mãng thế ư? Vì điều gì vậy, chàng trai bốc đồng của ta?
KAS. Không, chuyện đó để ông lo đấy, tôi ra tay trước mà.
SUB. Ồ, đây không phải là phép ngữ pháp đúng, và phép logic cũng tồi tệ chẳng kém! Ngươi phải nêu ra các nguyên nhân chứ, hỡi cậu bé, mục đích sơ cấp và thứ cấp của ngươi, phải hiểu rõ các quy phạm và các phân định, các thể, các bậc và các điểm khác biệt, các phạm trù, bản thể và ngẫu tính, các chuỗi ngoại tại và nội tại, cùng các nguyên nhân của chúng, nguyên nhân hiệu lực, vật chất, hình thức, cứu cánh, và phải nắm vững các yếu tố của chúng nữa chứ.
KAS [NÓI RIÊNG]. Cái quái gì thế này? Ngôn từ giận dữ gì mà lão ta đang nói thế nhỉ?
SUB. Cái tiền lệ sai lầm về việc ra tay trước ấy, đã đánh lừa rất nhiều kẻ, và đẩy họ dấn thân vào những cuộc cãi vã, rất nhiều lần, trước khi họ kịp nhận ra; và sau đó, lại trái ngược với mong muốn của chính họ.
KAS. Thế tôi phải làm thế nào đây, thưa ông?
SUB. Ta xin phép được thứ lỗi cho vị phu nhân này: Lẽ ra nàng phải được chào đón trước.
[HÔN NÀNG.]
Ta gọi cô là phu nhân, bởi vì chẳng bao lâu nữa cô sẽ trở thành một người như thế, hỡi góa phụ mềm mại và mơn mởn của ta.
KAS. Thật thế hả ngài?
SUB. Vâng, nếu như nghệ thuật của ta không phải là một kẻ nói dối trơ trẽn.
KAS. Sao ông biết được?
SUB. Bằng cách quan sát vầng trán của nàng, và nét tinh tế nơi bờ môi nàng, thứ cần phải được nếm trải thường xuyên mới đưa ra được phán đoán.
[HÔN NÀNG LẦN NỮA.]
Chà, nàng mềm mại như một quả mận myrobalan vậy:—đây lại có một đường chỉ, trong rãnh trán, cho ta biết hắn không phải là một hiệp sĩ.
DAME P. Vậy anh ấy là gì thưa ông?
SUB. Để ta xem bàn tay của cô nào. Ồ, đường vận mệnh (linea fortunae) của cô đã nói lên tất cả; và ngôi sao (stella) đây nằm trên gò Venus (monte Veneris). Nhưng, hơn hết thảy, chính là khớp ngón nhẫn (junctura annularis). Hắn là một binh sĩ, hoặc một người am tường nghệ thuật, thưa phu nhân, nhưng chẳng mấy chốc sẽ được phong những tước hiệu vô cùng cao quý.
DAME P. Anh hai ơi, anh ấy là một bậc kỳ tài đấy, tin em đi!
[FACE TRỞ LẠI, TRONG BỘ QUÂN PHỤC.]
KAS. Im lặng đi. Kìa vị kỳ tài thứ hai đến rồi.—Chào đại úy.
FACE. Chào ngài Kastril! Đây là em gái ngài đấy ư?
KAS. Vâng, thưa ngài. Xin mời ngài hôn con bé đi, và lấy làm vinh hạnh khi được làm quen với nó.
FACE. Tôi rất vinh hạnh được làm quen với phu nhân.
[HÔN NÀNG.]
DAME P. Anh hai ơi, anh ấy cũng gọi em là phu nhân kìa.
KAS. Ừ, im lặng nào: Ta nghe thấy rồi.
[KÉO NÀNG RA MỘT BÊN.]
FACE. Bá tước đã đến rồi.
SUB. Ổng đâu?
FACE. Ở ngoài cửa.
SUB. Sao thế, anh phải tiếp đón ổng chứ.
FACE. Thế còn mấy người này thì tính sao đây?
SUB. Thì dẫn họ lên lầu, cho họ xem cuốn sách bìa thô nào đó, hoặc chiếc gương ma thuật.
FACE. Có chúa mới biết được, ả ta là một cô chim mòng biển cực kỳ dễ thương đấy! Ta phải chiếm cho bằng được ả.
[RỜI KHỎI.]
SUB. Phải chiếm ư! Ừ, nếu vận mệnh cho phép thì anh cứ việc.—Lại đây nào thưa ngài, đại úy sẽ đến với chúng ta ngay đây: Ta sẽ dẫn ngài vào phòng trưng bày hiện vật, nơi ta sẽ chỉ cho ngài thấy cả ngữ pháp, logic và hùng biện của việc cãi vã; toàn bộ phương pháp của ta được vẽ ra thành các bảng biểu, cùng công cụ của ta, với các vạch chia độ trên đó, sẽ giúp ngài có thể cãi vã đến mức tinh tế như sợi tóc dưới ánh trăng. Và thưa phu nhân, ta sẽ để cô nhìn vào gương khoảng nửa tiếng, chỉ để làm sáng tỏ thị lực của cô, chuẩn bị đón nhận vận mệnh của mình; thứ mà còn lớn lao hơn những gì ta có thể đoán định ngay lúc này, xin hãy tin ta.
[RỜI KHỎI, KAST. VÀ DAME P. ĐI THEO SAU.]
[FACE TRỞ LẠI.]
FACE. Ông đâu rồi, bác sĩ?
SUB [Ở TRONG VỌNG RA]. Ta ra ngay đây.
FACE. Ta nhất định phải có được người góa phụ này, giờ thì ta đã thấy nàng rồi, dù với bất kỳ thỏa thuận nào đi nữa.
[SUBTLE TRỞ LẠI.]
SUB. Cậu đang lầm bầm gì thế?
FACE. Ông đã sắp xếp ổn thỏa cho bọn họ chưa?
SUB. Ta đã tống chúng lên lầu rồi.
FACE. Subtle, nói thật đấy, tôi nhất định phải có được người góa phụ này.
SUB. Ra thế à?
FACE. Không, nhưng hãy nghe tôi đã.
SUB. Thôi đi. Nếu cậu còn dám nổi loạn một lần nữa, Dol sẽ biết hết tất cả đấy: Thế nên hãy im lặng và tuân theo vận may của mình đi.
FACE. Thôi nào, sao ông lại gay gắt thế—Hãy ngẫm mà xem, ông đã già rồi và đâu còn phục vụ nổi nữa—
SUB. Ai không phục vụ nổi? Ta á? Chết tiệt, ta sẽ phục vụ ả ta cùng với cậu, để xem—
FACE. Thôi nào, nhưng hãy hiểu cho: Tôi sẽ nhượng lại quyền lợi cho ông.
SUB. Ta không thèm thương lượng với cậu; cái gì cơ! Đem bán cả vận may của ta ư? Nó còn quý hơn cả quyền trưởng nam của ta nữa đấy. Đừng có mà lầm bầm: Hãy chiến ẵm lấy ả và mang ả đi đi. Nếu cậu còn dám cằn nhằn, Dol sẽ biết chuyện này ngay lập tức đấy.
FACE. Thôi được rồi, thưa ngài, tôi câm miệng đây. Ông có đi phụ tôi đón Don đến với một vẻ uy nghi lừng lẫy không nào?
[RỜI KHỎI.]
SUB. Ta đi theo cậu đây. Chúng ta phải kìm kẹp Face lại, nếu không hắn sẽ lấn át chúng ta như một bạo chúa.
[FACE TRỞ LẠI, DẪN THEO SURLY ĐÃ CẢI TRANG THÀNH MỘT QUÝ TỘC TÂY BAN NHA.]
Bộ óc của một tên thợ may! Kẻ nào đến đây thế này? Don John!
SUR. Senores, beso las manos a vuestras mercedes.
SUB. Ước gì mi cúi xuống một chút nữa và hôn vào đít tụi ta luôn đi!
FACE. Bình tĩnh nào, Subtle.
SUB. Cứ đâm tôi đi; tôi sẽ chẳng đời nào nhịn được đâu, anh bạn ạ. Trông lão ta trong cái cổ áo xếp nếp sâu hoắm ấy chẳng khác nào một cái đầu đặt trên đĩa lớn, được bưng ra bởi một chiếc áo choàng ngắn vắt trên hai cái giá đỡ.
FACE. Hoặc, anh thấy sao về một khúc thịt thủ heo, được cắt sát dưới tai và khía những đường zích zắc bằng dao?
SUB. Mẹ kiếp, lão trông béo quá không giống một người Tây Ban Nha.
FACE. Biết đâu có tay người Flanders hay người Holland nào đó đã làm mẹ lão vào thời của d'Alva; đứa con hoang của bá tước Egmont.
SUB. Hỡi Don, cái khuôn mặt vàng khè, khốn nạn mang phong cách Madrid của ngài thật đáng hoan nghênh.
SUR. Gratia.
SUB. Lão ta nói chuyện cứ như phát ra từ trong một công sự vậy. Cầu trời là trong mấy nếp xếp sâu hoắm ấy không giấu quả pháo hoa nào.
SUR. Por dios, senores, muy linda casa!
SUB. Lão nói gì thế?
FACE. Chắc là khen ngôi nhà đấy; tôi chẳng biết gì ngoài điệu bộ của lão.
SUB. Vâng, cái casa, hỡi Diego quý giá của ta, sẽ đủ đẹp để lừa bịp anh ta đấy. Anh có để ý không? Anh sẽ bị lừa đấy, Diego ạ.
FACE. Bị lừa đấy, anh thấy chưa, hỡi Donzel đáng kính của tôi, bị lừa rồi nhé.
SUR. Entiendo.
SUB. Anh hiểu chứ? Chúng tôi cũng thế đấy, Don thân mến ạ. Anh có mang theo đồng pistolet hay portague nào không, hỡi Don trang nghiêm của ta?—Cậu có sờ thấy gì không?
FACE [SỜ VÀO CÁC TÚI QUẦN CỦA LÃO]. Đầy ắp.
SUB. Anh sẽ bị vét sạch thôi, hỡi Don, bị bơm cạn và rút sạch nước đúng như người ta vẫn nói.
FACE. Nói thật là bị vắt kiệt sữa đấy, Don ngọt ngào ạ.
SUB. Hãy ngắm tất cả những quái vật đi; con sư tử chúa của muôn loài kìa, hỡi Don.
SUR. Con licencia, se puede ver a esta senora?
SUB. Lão đang lầm bầm gì thế?
FACE. Nói về sennora đấy.
SUB. Ồ, hỡi Don, đây chính là con sư cái mà ngài cũng sẽ được chiêm ngưỡng, hỡi Don của tôi.
FACE. Mẹ kiếp, Subtle, chúng ta phải làm sao đây?
SUB. Về việc gì?
FACE. Thì Dol đang bận việc chứ bộ, cậu biết thừa còn gì.
SUB. Đúng thế thật. Thề có chúa, ta chịu chết không biết: Lão ta phải ở lại, thế thôi.
FACE. Ở lại ư! Bằng giá nào thì cũng không thể được.
SUB. Không ư! Tại sao chứ?
FACE. Trừ phi ông muốn hỏng bét mọi chuyện. Chết tiệt, lão sẽ hoài nghi cho xem: Và khi đó lão sẽ chẳng chịu trả tiền đâu, không trả dù chỉ một nửa. Đây là một tay lão luyện trong nghề gái gú và biết tuốt mọi ngóc ngách trì hoãn; một gã nóng tính đáng gờm và trông đã ra vẻ hung hăng lắm rồi.
SUB. Mả mẹ kiếp, thế thì Mammon không được phép làm phiền.
FACE. Mammon á! Tuyệt đối không.
SUB. Thế chúng ta phải làm gì bây giờ?
FACE. Suy nghĩ đi: Cậu phải quyết định thật nhanh vào.
SUR. Entiendo que la senora es tan hermosa, que codicio tan verla, como la bien aventuranza de mi vida.
FACE. Mi vida! Mẹ kiếp, Subtle, hắn làm tôi nhớ đến mụ góa phụ. Cậu nghĩ sao nếu dụ ả ta vào tròng luôn, hả! Và nói với ả đó là vận mệnh của ả? Toàn bộ mạo hiểm của chúng ta giờ đều đặt cược vào việc này đấy. Hắn chỉ là thêm một tên đàn ông nữa thôi, tùy xem đứa nào trong chúng ta may mắn có được ả: Hơn nữa, chẳng còn trinh tiết nào phải sợ hãi hay đánh mất cả. Cậu nghĩ sao về chuyện này, Subtle?
SUB. Ai cơ? Tôi á? Thì—
FACE. Uy tín của nhà ta cũng đang bị đem ra đánh cược đấy.
SUB. Lúc nãy cậu vừa đưa ra lời đề nghị mua lại phần của tôi mà. Nói thật đi, cậu sẽ cho tôi cái gì nào?
FACE. Ồ, thề có ánh sáng ấy, giờ tôi không mua nữa đâu: Cậu biết hình phạt dành cho cậu với tôi rồi đấy. Cứ nhận lấy phần của mình đi, tuân theo vận may đi, thưa ngài; chiến ẵm lấy ả, rồi diện mỏi mòn đi, đối với tôi thì mặc xác.
SUB. Mẹ kiếp, thế thì tôi không mồi chài ả ta nữa đâu.
FACE. Đó là lợi ích chung của cả bọn; thế nên hãy suy nghĩ cho kỹ vào. Bằng không Dol sẽ biết chuyện đấy, như cậu vừa nói.
SUB. Ta mặc kệ.
SUR. Senores, porque se tarda tanto?
SUB. Thật tình, tôi không hợp đâu, tôi già rồi.
FACE. Giờ thì lý do lý trấu gì nữa, thưa ngài.
SUR. Puede ser de hazer burla de mi amor?
FACE. Cả lão Don mà cậu cũng nghe thấy rồi đấy chứ? Nhân danh bầu trời này, tôi sẽ hô lên và giật tung bản lề ra đấy: Dol!
SUB. Đồ dịch hạch dưới âm phủ—
FACE. Thế cậu có chịu làm không?
SUB. Cậu đúng là một tên khốn nạn khủng khiếp! Ta sẽ suy nghĩ về chuyện này: Thế cậu có đi gọi góa phụ ra không?
FACE. Có chứ, và tôi sẽ tóm luôn cả ả với mọi tật xấu của ả, giờ thì tôi đã nghĩ kỹ hơn rồi.
SUB. Toàn tâm toàn ý thôi, thưa ngài; tôi được miễn phần rút thăm rồi chứ?
FACE. Tùy ý cậu.
SUB. Bắt tay nào.
[HỌ BẮT TAY NHAU.]
FACE. Giờ thì hãy nhớ rằng, dù có bất kỳ sự thay đổi nào đi nữa, cậu tuyệt đối không được tranh giành ả.
SUB. Chúc ngài gặp nhiều niềm vui và sức khỏe nhé, thưa ngài, đi lấy một ả đĩ ư! Số phận ơi, thà tôi cưới một mụ phù thủy còn hơn.
SUR. Por estas honradas barbas—
SUB. Hắn đang thề thốt bằng chòm râu của mình kìa. Mau đi gọi cả người anh trai ra đây nữa.
[FACE RỜI KHỎI.]
SUR. Tengo duda, senores, que no me hagan alguna traycion.
SUB. Sao thế, lại có chuyện phát sinh à? Vâng, praesto, sennor. Xin mời ngài bước vào chambrata, thưa ngài don đáng kính: Nơi mà nếu ngài làm phật ý các vị thần, trong cái bồn tắm bathada của ngài, ngài sẽ được ngâm mình, vuốt ve, tắm táp, cọ rửa, và chà sát, chà xát thật kỹ càng, hỡi don yêu quý, trước khi ngài rời đi. Ngài sẽ thực sự được thế đấy, hỡi cái tên don khốn kiếp trông như con khỉ đột của ta, được chải chuốt, cấu xé, rọc lột và thuộc da cho ra trò. Giờ thì ta sẽ hăng hái bắt tay vào việc hơn, và biến mụ góa phụ thành một ả đĩ nhanh hơn nữa, để trả thù cái tên Face bốc đồng này: Làm nhanh gọn chính là nét đẹp của nghệ thuật.
[SUB. VÀ SURLY RỜI KHỎI.]
CẢNH 4.2.
MỘT CĂN PHÒNG KHÁC TRONG CÙNG NGÔI NHÀ.
FACE, KASTRIL, VÀ DAME PLIANT BƯỚC VÀO.
FACE. Nào, thưa phu nhân: Tôi biết vị bác sĩ sẽ không chịu buông tha cho đến khi tìm ra khoảnh khắc chính xác nhất cho vận mệnh của người.
KAS. Trở thành một nữ bá tước ư, ông vừa bảo thế phải không, một nữ bá tước người Tây Ban Nha ấy?
DAME P. Ơ kìa, thế còn tốt hơn cả một nữ bá tước người Anh cơ à?
FACE. Tốt hơn chứ! Mẹ kiếp, phu nhân lại đặt ra câu hỏi đó ư?
KAS. Thôi đi, nó là một đứa ngốc, đại úy ạ, ngài phải tha thứ cho nó thôi.
FACE. Hãy đi hỏi từ một gã quý tộc triều đình, cho đến tay luật sư tập sự ở khu inns-of-court, rồi đến cả gã thợ bán vải vóc đơn thuần; chúng sẽ nói cho phu nhân biết tất cả: Rằng con tuấn mã giống Gennet của Tây Ban Nha là con ngựa chiến xuất sắc nhất; dáng điệu quỳ gối Stoup kiểu Tây Ban Nha là phong thái tuyệt đỉnh nhất; chòm râu Tây Ban Nha là kiểu cắt đẹp nhất; cổ áo xếp nếp Tây Ban Nha là trang phục mặc đẹp nhất; điệu nhảy pavin Tây Ban Nha là vũ điệu tuyệt vời nhất; thứ kích thích mang hương vị Tây Ban Nha trong chiếc găng tay là mùi nước hoa quyến rũ nhất; và còn về thương giáo Tây Ban Nha và thanh gươm Tây Ban Nha, xin hãy để viên đại úy nghèo hèn này lên tiếng—Kìa vị bác sĩ đến rồi.
[SUBTLE BƯỚC VÀO, CẦM TRÊN TAY MỘT TỜ GIẤY.]
SUB. Kính thưa vị phu nhân đáng kính nhất của tôi, giờ ta phải xưng hô với cô như vậy, sau khi đã khám phá ra qua biểu đồ này rằng cô sắp sửa trải qua một vận mệnh vô cùng cao quý trong thời gian rất ngắn sắp tới. Giờ thì cô sẽ nói sao, nếu như có vài—
FACE. Tôi đã kể hết cho nàng nghe rồi, thưa ngài, và cả người anh trai đáng kính của nàng ở đây nữa, rằng nàng sẽ trở thành một nữ bá tước; xin đừng làm họ phải chờ đợi nữa, thưa ngài; một nữ bá tước người Tây Ban Nha.
SUB. Thôi nào, vị đại úy đáng kính chưa tới chốn của tôi ơi, anh chẳng thể giữ nổi một bí mật nào cả! Chà, vì hắn đã kể cho cô nghe rồi đấy, thưa phu nhân, xin hãy tha thứ cho hắn nhé, và ta cũng tha thứ cho hắn vậy.
KAS. Con bé sẽ làm thế, thưa ngài; cứ để tôi lo, đó là trách nhiệm của tôi mà.
SUB. Thôi được rồi: Giờ thì chẳng còn gì ngoài việc cô ấy phải uốn nắn tình cảm của mình sao cho phù hợp với vận mệnh thôi.
DAME P. Thật tình là em chẳng bao giờ có thể chịu đựng nỗi một người Tây Ban Nha đâu.
SUB. Không chịu nổi ư!
DAME P. Kể từ năm tám mươi tám đến nay, em chưa bao giờ có thể ưa nổi bọn họ, mà dạo ấy là khoảng ba năm trước khi em chào đời đấy ạ, nói thật đấy.
SUB. Nào, cô buộc phải yêu lấy hắn, bằng không sẽ phải sống trong cảnh khốn khổ, hãy tự chọn lấy đi.
FACE. Thề có thảm cỏ tốt này, hãy thuyết phục ả đi, bằng không chỉ trong vòng mười hai tháng nữa là ả sẽ phải đi rao bán dâu tây ngoài đường đấy.
SUB. Không những thế, còn cá trích và cá thu nữa ấy chứ, tệ hơn thế cơ.
FACE. Thật thế đấy, thưa ngài!
KAS. Mả mẹ nó chứ, mày phải yêu lấy hắn, bằng không tao sẽ đá văng mông mày đấy.
DAME P. Ơ hay, em sẽ làm theo ý anh hai mà.
KAS. Làm đi, bằng không chính tay tao sẽ nện cho mày một trận tơi bời.
FACE. Thôi nào, thưa ngài thân mến, đừng có hung dữ thế chứ.
SUB. Thôi nào, đứa con nổi giận của ta; con bé sẽ biết vâng lời thôi. Chà, khi con bé đến để nếm trải những hoan lạc của một nữ bá tước! Được tán tỉnh—
FACE. Và được hôn hít, ôm ấp!
SUB. Đúng thế, ngay sau những tấm rèm thêu.
FACE. Và rồi bước ra trong sự lừng lẫy kiêu sa!
SUB. Và thấu hiểu địa vị quyền uy của mình!
FACE. Được bắt tất cả những kẻ sùng bái trong phòng phải cúi gập người trước nàng hơn cả lúc chúng cầu nguyện!
SUB. Được phục vụ khi đang quỳ gối!
FACE. Và có các tiểu đồng, người hầu cận, lính gác tháp tùng cùng xe ngựa—
SUB. Sáu con ngựa cái thuần chủng—
FACE. Không, phải là tám con!
SUB. Để đưa rước nàng phóng qua khắp Luân Đôn, đến Sở giao dịch, nhà thương điên Bedlam, mấy cửa hàng đồ sứ—
FACE. Đúng thế, và khiến những kẻ dân nghèo phải trố mắt há hốc mồm ngắm nhìn trang phục của nàng, cùng những chiếc cổ áo màu cứ ngỗng của quý ngài bá tước đi cùng xe với nàng!
KAS. Tuyệt cú mèo! Thề có tay ta đây, mày không phải là em gái tao nếu dám từ chối đấy.
DAME P. Em sẽ không từ chối đâu, anh hai.
[SURLY BƯỚC VÀO.]
SUR. Que es esto, senores, que no venga? Esta tardanza me mata!
FACE. Vị bá tước đến rồi kìa: Bác sĩ đã biết ngài ấy sẽ tới, nhờ vào thuật bói toán của mình đấy.
SUB. En gallanta madama, Don! gallantissima!
SUR. Por todos los dioses, la mas acabada hermosura, que he visto en mi vida!
FACE. Ngôn từ họ nói nghe có oai hùng không cơ chứ?
KAS. Một ngôn ngữ thật tuyệt diệu! Có phải tiếng Pháp không thế?
FACE. Không, thưa ngài, tiếng Tây Ban Nha đấy.
KAS. Nghe cứ giống tiếng Pháp dùng trong luật pháp ấy nhỉ, mà người ta bảo đó là thứ ngôn ngữ lịch lãm nhất triều đình.
FACE. Lắng nghe đi, thưa ngài.
SUR. El sol ha perdido su lumbre, con el esplandor que trae esta dama! Valgame dios!
FACE. Hắn đang ngây ngất trước em gái ngài đấy.
KAS. Con bé không phải nhún chân chào à?
SUB. Lạy Chúa tôi, con bé phải đến chỗ hắn chứ, anh bạn! Đó là phong tục của người Tây Ban Nha, phụ nữ phải là người chủ động bày tỏ sự kính cẩn trước.
FACE. Hắn nói chuẩn đấy chứ lị, thưa ngài: Thuật của ngài ấy biết tuốt mọi thứ mà.
SUR. Porque no se acude?
KAS. Chắc hắn đang nói với nó đấy nhỉ?
FACE. Đúng thế rồi đấy, thưa ngài.
SUR. Por el amor de dios, que es esto que se tarda?
KAS. Nhìn kìa: Nó lại còn chẳng thèm hiểu ý hắn nữa chứ! Đồ đần độn, cái quân ngốc nghếch.
DAME P. Anh hai vừa nói gì thế?
KAS. Đồ ngu, em gái tao ạ. Mau đến hôn hắn đi, như vị thầy bói đã bảo mày ấy; bằng không tao lấy ghim đâm vào mông mày bây giờ.
FACE. Ồ không, thưa ngài.
SUR. Senora mia, mi persona esta muy indigna de allegar a tanta hermosura.
FACE. Hắn đối xử với nàng thật lịch thiệp phải không nào?
KAS. Quá lịch thiệp ấy chứ lỵ!
FACE. Không, hắn còn đối xử với nàng tốt hơn thế nữa cơ.
KAS. Mày nghĩ thế thật à?
SUR. Senora, si sera servida, entremonos.
[RỜI KHỎI CÙNG DAME PLIANT.]
KAS. Hắn đưa con bé đi đâu thế?
FACE. Vào vườn đấy, thưa ngài; ngài cứ yên tâm đi: Tôi phải làm phiên dịch viên cho nàng ấy mà.
SUB. Nhắn lại với Dol đi.
[NÓI RIÊNG VỚI FACE, KHI HẮN ĐANG BƯỚC RA.]
—Lại đây nào, đứa con hung hăng của ta, tiến lên, chúng ta sẽ quay lại bài học cãi vã thôi.
KAS. Nhất trí luôn. Tôi cực kỳ thích kiểu trai Tây Ban Nha nhé.
SUB. Không những thế, bằng cách này, thưa ngài, ngài sẽ trở thành anh em với một vị bá tước vĩ đại đấy.
KAS. Vâng, tôi biết điều đó từ đầu rồi, mối lương duyên này sẽ nâng tầm gia tộc nhà Kastrils lên một bậc mới.
SUB. Cầu trời là em gái ngài ngoan ngoãn dễ dạy!
KAS. Ơ hay, tên của nó đã nói lên điều đó rồi còn gì, từ người chồng trước của nó ấy chứ.
SUB. Sao cơ!
KAS. Mụ góa phụ Pliant. Ông không biết điều đó à?
SUB. Không hề, thưa ngài; nhưng qua hình dáng xem tướng của nàng, tôi đã đoán ra được phần nào. Nào, chúng ta đi luyện tập thôi.
KAS. Vâng, nhưng ngài có nghĩ rằng, thưa bác sĩ, tôi sẽ sớm cãi vã giỏi giang chứ?
SUB. Ta cam đoan với ngài đấy.
[HỌ RỜI KHỎI.]
CẢNH 4.3.
MỘT CĂN PHÒNG KHÁC TRONG CÙNG NGÔI NHÀ.
DOL BƯỚC VÀO TRONG CƠN PHÁT CUỒNG, THEO SAU LÀ MAMMON.
DOL. "Bởi vì sau cái chết của Alexander"—
MAM. Thưa phu nhân khả ái—
DOL. "Rằng Perdiccas và Antigonus đã bị sát hại, hai kẻ còn trụ lại là Seleucus và Ptolomee"—
MAM. Thưa phu nhân—
DOL. "Đã tạo nên hai chân của bức tượng, và con quái thú thứ tư, chính là Gog ở phương Bắc và Ai Cập ở phương Nam: thứ mà sau này được gọi là Gog-chân-sắt và Ai-Cập-chân-sắt"—
MAM. Thưa phu nhân—
DOL. "Và rồi Gog-có-sừng. Ai Cập cũng thế thôi: Rồi Ai-Cập-chân-đất sét và Gog-chân-đất sét"—
MAM. Thưa phu nhân ngọt ngào—
DOL. "Và cuối cùng là Gog-bụi-tro, và Ai-Cập-bụi-tro, thứ rơi vào mắt xích cuối cùng của chuỗi thứ tư. Và đó là những vì sao trong sử sách, chẳng một ai nhìn thấy hay ngó ngàng tới"—
MAM. Tôi phải làm gì bây giờ?
DOL. "Bởi vì," như hắn đã nói, "trừ phi chúng ta triệu tập các giáo sĩ Do Thái và người Hy Lạp ngoại đạo"—
MAM. Thưa phu nhân kính mến—
DOL. "Đến từ Salem, và từ Athens, để dạy dỗ thần dân Đại Anh"—
[FACE HỐT HOẢNG BƯỚC VÀO, TRONG BỘ ĐỒ ĐẦY TỚ.]
FACE. Có chuyện gì thế hả ngài?
DOL. "Nói thứ ngôn ngữ của Eber và Javan"—
MAM. Ôi, ả đang lên cơn rồi.
DOL. "Chúng ta sẽ chẳng biết một mảy may gì"—
FACE. Chúa tôi ơi, chúng ta tiêu tùng rồi!
DOL. "Nơi mà một bậc uyên thâm ngôn ngữ học sẽ chứng kiến sự giao thoa cổ xưa được sử dụng giữa các nguyên âm và phụ âm"—
FACE. Chủ nhân của tôi sẽ nghe thấy mất!
DOL. "Một thứ trí tuệ mà Pythagoras đánh giá cao nhất"—
MAM. Thưa phu nhân khả ái vô cùng cao quý!
DOL. "Để bao hàm mọi âm thanh của giọng nói, trong vài ký hiệu chữ cái"—
FACE. Thôi, ngài đừng bao giờ hy vọng dỗ dành được ả lúc này nữa đâu.
[TẤT CẢ CÙNG NÓI LÊN.]
DOL. "Và như thế chúng ta có thể đạt được nhờ trí tuệ Talmud, và tiếng Hy Lạp ngoại giáo, để dựng lên tòa nhà của Helen chống lại người Ismael, vua của Thogarma, và những chiếc áo giáp lưới của hắn ngập tràn diêm sinh, sắc xanh, và lửa rực; cùng sức mạnh của vua Abaddon và con thú xứ Cittim: Mà các giáo sĩ David Kimchi, Onkelos và Aben Ezra đều giải thích đó là La Mã."
FACE. Sao ngài lại khơi mào cho ả lên cơn thế?
MAM. Khổ nỗi, ta chỉ tình cờ bàn về nền quân chủ thứ năm mà ta sẽ dựng lên bằng hòn đá triết gia, thế là ả lao thẳng vào bốn nền quân chủ kia.
FACE. Lại moi ra từ sách của Broughton rồi! Tôi đã bảo ngài thế mà. Mẹ kiếp, bịt mồm ả lại đi.
MAM. Làm thế có ổn không?
FACE. Không thì ả chẳng bao giờ chịu ngậm miệng đâu. Nếu lão già mà nghe thấy tiếng ả, chúng ta chỉ còn nước thành phân tro hết.
SUB [Ở TRONG VỌNG RA]. Có chuyện gì lộn xộn ở ngoài đó thế?
FACE. Ôi, chúng ta tiêu đời rồi! Giờ thì nghe thấy tiếng lão, ả im bặt rồi kìa.
[SUBTLE BƯỚC VÀO, HỌ CHẠY TẢN RA CÁC HƯỚNG KHÁC NHAU.]
MAM. Ta biết trốn vào đâu đây!
SUB. Thế nào! Cảnh tượng gì trước mắt thế này? Những hành vi đen tối mờ ám, trốn tránh ánh mặt trời! Lại đây mau. Hắn là ai? Sao chứ, con trai ta! Ôi, ta sống thế này là quá đủ rồi.
MAM. Thôi nào, thưa cha kính yêu, chẳng có mục đích ô uế nào đâu.
SUB. Không ư? Thế sao lại bỏ chạy khi ta bước vào?
MAM. Đó là lỗi của tôi.
SUB. Lỗi ư? Tội lỗi, tội lỗi rồi con trai ta ạ: Hãy gọi tên nó cho đúng đi. Chẳng có gì lạ, nếu ta gặp phải sự ngưng trệ trong công trình vĩ đại bên trong, khi những vụ bê bối thế này đang được bày ra!
MAM. Ơ kìa, nó vẫn ngưng trệ ư?
SUB. Nó đã đứng sựng lại nửa tiếng nay rồi: Và tất cả những công trình nhỏ hơn của chúng ta đều bị thụt lùi hết. Đâu là công cụ của sự đồi bại, tên đầy tớ gian ác và giả dối của ta đâu?
MAM. Thôi nào thưa ngài, xin đừng trách hắn; tin tôi đi, đó là điều trái với ý muốn và sự hiểu biết của hắn: Chính tôi tình cờ nhìn thấy nàng ấy.
MAM. Thề có niềm hy vọng của tôi, điều đó là sự thật thưa ngài.
SUB. Thôi được, thế thì ta lại càng ít ngạc nhiên hơn, nếu như chính ngươi, kẻ mà ơn phước đã được dọn sẵn cho, lại cả gan thách thức thiên đàng như thế, và tự tay đánh mất vận may của mình.
MAM. Sao cơ, thưa ngài?
SUB. Việc này sẽ làm chậm trễ công trình mất ít nhất là một tháng.
MAM. Ơ hay, nếu nó chậm thì biết làm sao? Nhưng xin đừng nghĩ thế, thưa cha: Mục đích của chúng ta hoàn toàn trong sáng mà.
SUB. Trong sáng thế nào thì phần thưởng nhận được sẽ y chang thế ấy.
[MỘT TIẾNG NỔ LỚN VỌNG RA TỪ BÊN TRONG.]
—Thế quái nào thế! Ôi chúa tôi! Xin Chúa và các thánh phù hộ cho chúng con.—
[FACE TRỞ LẠI.]
Cái gì thế kia?
FACE. Ôi thưa ngài, chúng ta tiêu tùng rồi! Toàn bộ công trình đã bay vèo in fumo, mọi chiếc bình thủy tinh đều vỡ vụn; lò nung và mọi thứ đều sập nát hoàn toàn, cứ như thể một tia sét vừa giáng xuyên qua ngôi nhà vậy. Những bình chưng cất, bình hứng, bình pelican, bình đầu đạn, tất cả đều vỡ nát thành từng mảnh nhỏ!
[SUBTLE NGÃ KHU1Y XUỐNG NHƯ BẤT TỈNH.]
Cứu với, thưa ngài! Hỡi ôi, sự lạnh lẽo và cái chết đang xâm chiếm cơ thể ông ấy rồi. Nào, thưa ngài Mammon, hãy làm tròn bổn phận cao đẹp của một người đàn ông đi chứ! Ngài đứng đực ra đó trông còn có vẻ muốn chuồn lẹ hơn cả ông ấy kìa.
[TIẾNG GÕ CỬA VỌNG RA TỪ BÊN TRONG.]
Ai ngoài cửa thế? Lãnh chúa bào huynh của phu nhân đến rồi kìa.
MAM. Hả, Lungs!
FACE. Xe ngựa của ngài ấy đang ở trước cửa rồi. Tránh mặt ngài ấy đi, vì ngài ấy đang nổi giận lôi đình y như em gái vậy.
MAM. Trời ơi!
FACE. Đầu óc tôi muốn bấn loạn vì thứ khói độc này rồi thưa ngài, tôi chẳng dám mong có ngày lấy lại được sự tỉnh táo nữa đâu.
MAM. Mọi thứ mất sạch rồi sao Lungs? Chẳng còn giữ lại được gì từ tất cả số tiền chúng ta bỏ ra ư?
FACE. Thật tình, chẳng còn lại bao nhiêu đâu thưa ngài; một giạ than hay đại loại thế, một sự an ủi lạnh ngắt thôi thưa ngài.
MAM. Ôi, tâm hồn ham muốn khoải lạc của ta! Ta bị trừng phạt đích đáng rồi.
FACE. Tôi cũng thế thôi, thưa ngài.
MAM. Bị ném khỏi mọi hy vọng—
FACE. Không, cả những sự chắc chắn nữa chứ, thưa ngài.
MAM. Bởi chính những dục vọng đê tiện của ta.
SUB [RA VẺ TỈNH LẠI].
Ôi, cái kết cục đáng nguyền rủa của thói tật và sự dâm dục!
MAM. Thưa cha kính yêu, đó là tội lỗi của con. Xin hãy tha thứ cho nó.
SUB. Mái nhà của ta vẫn che chở cho chúng ta hay sao, và công lý sẽ không giáng xuống, Ôi công lý, trừng phạt kẻ tội đồ này sao!
FACE. Thôi nào thưa ngài, nhìn kìa, ngài đang làm ông ấy đau khổ thêm khi cứ đứng đây trước mặt ông ấy đấy: Thưa ngài quý mến, vị quý tộc kia sẽ đến và tóm lấy ngài mất, và điều đó có thể gây ra một thảm kịch đấy.
MAM. Tôi đi đây.
FACE. Vâng, và hãy ăn năn hối cải ở nhà đi thưa ngài. Biết đâu để chuộc tội, ngài vẫn có thể nhận lại được phần của mình; hãy quyên một trăm bảng vào quỹ từ thiện của nhà thương Bedlam—
MAM. Được.
FACE. Để cứu trợ những kẻ—mất trí tuệ ấy.
MAM. Ta sẽ làm.
FACE. Tôi sẽ cử người đến nhận từ ngài.
MAM. Cứ thế đi. Không còn công đoạn luyện kim nào sót lại à?
FACE. Bay sạch hoặc thối hoắc cả rồi thưa ngài.
MAM. Cậu có nghĩ còn sót lại chút gì tốt cho y dược không?
FACE. Tôi chịu thôi, thưa ngài. Chắc có lẽ còn chút ít cặn bám ở mấy mảnh vỡ, đủ để chữa bệnh ghẻ lở—dẫu chẳng thể chữa nổi căn bệnh ghẻ lở trong tâm trí ngài đâu, thưa ngài.
[NÓI RIÊNG.]
Nó sẽ được cất giữ cho ngài và gửi đến tận nhà. Thưa ngài, đi lối này, kẻo quý ngài chạm mặt thì khổ.
[MAMMON RỜI KHỎI.]
SUB [NGẨNG ĐẦU LÊN]. Face!
FACE. Dạ.
SUB. Hắn đi rồi chứ?
FACE. Vâng, và tâm trạng nặng trĩu y như thể toàn bộ số vàng hắn hằng hy vọng đang chảy trong huyết quản vậy. Nhưng chúng ta hãy cứ nhẹ nhõm lên nào.
SUB [NHẢY CỠNG LÊN]. Ừ, nhẹ như bóng và tung người lên đập đầu vào trần nhà vì vui sướng đi: Gánh nặng lo âu của chúng ta giờ đã được vứt bỏ từng ấy rồi.
FACE. Giờ thì đến lượt lão don của chúng ta nào.
SUB. Ừ, cô góa phụ trẻ của cậu đến lúc này cũng đã trở thành nữ bá tước rồi đấy, Face; ả đang mang thai một đứa con thừa kế trẻ tuổi cho cậu rồi kìa.
FACE. Lại trêu tôi rồi.
SUB. Cởi bỏ cái lốt đó ra đi, và chào đón nàng thật ân cần, như một chú rể thực thụ, sau những hiểm nguy thông thường này nào.
FACE. Hay lắm thưa ngài. Trong lúc đó, ông đi đón Don Diego về nhé?
SUB. Và lừa bịp hắn một mẻ nữa luôn, nếu cậu thích, thưa ngài! Ước gì Dol đang ở vị trí của tôi lúc này để móc túi hắn nhỉ!
FACE. Sao chứ, ông cũng làm tốt chán nếu chịu ra tay mà. Xin hãy trổ tài đi nào thưa ngài.
SUB. Vì nể cậu đấy nhé, thưa ngài.
[HỌ RỜI KHỎI.]
CẢNH 4.4.
MỘT CĂN PHÒNG KHÁC TRONG CÙNG NGÔI NHÀ.
[SURLY VÀ DAME PLIANT BƯỚC VÀO.]
SUR. Thưa phu nhân, người thấy mình đã rơi vào tay những kẻ nào rồi đấy; giữa một ổ những kẻ gian ác! Và danh dự của người suýt chút nữa đã bị vấy bẩn bởi sự cả tin của mình, nếu như tôi không hành động đúng mực vào thời điểm, địa điểm và những hoàn cảnh có thể tạo nên ở một người đàn ông; bởi vì người là một phụ nữ xinh đẹp: Ước gì người cũng khôn ngoan nữa! Tôi là một quý tộc đến đây cải trang, chỉ để vạch trần những thói gian trá của pháo đài này; và đáng lẽ tôi có thể làm tổn hại danh dự của người mà lại không làm, nên tôi đòi hỏi một chút ân huệ trong tình cảm của người. Người ta bảo rằng, người là một góa phụ, giàu có: Còn tôi là một kẻ độc thân, chẳng có xu dính túi: Vận mệnh của người có thể biến tôi thành một người đàn ông thực thụ, cũng như vận mệnh của tôi đã bảo vệ người giữ trọn thân phận phụ nữ. Hãy suy nghĩ về điều đó, và xem liệu tôi có xứng đáng với tình cảm của người hay không.
DAME P. Em sẽ nghĩ, thưa anh.
SUR. Còn về đám côn đồ trong nhà này, cứ để tôi lo việc đối phó với chúng.
[SUBTLE BƯỚC VÀO.]
SUB. Diego quý phái của ta thế nào rồi, cùng phu nhân bá tước yêu quý của tôi nữa? Vị bá tước có đối xử nhã nhặn với nàng không, thưa phu nhân? Hào phóng và cởi mở chứ? Hỡi Donzel, trông ngài có vẻ sầu muộn sau khi hành sự xong xuôi và thật tồi tệ làm sao: Thật tình, tôi không thích sự đờ đẫn trong ánh mắt của ngài chút nào; nó mang một vẻ nặng nề trĩu nặng, đúng kiểu mấy gã Hà Lan, và tố cáo ngài là một tay chơi đĩ thõa chán ngắt. Hãy phấn chấn lên, và tôi sẽ làm cho túi tiền của ngài cũng phấn chấn theo.
[TOAN MÓC TÚI HẮN.]
SUR [HẤT PHĂNG ÁO CHOÀNG]. Mày định thế hả, cái tên trùm mối kiêm móc túi? Này thì sao! Mày đang lảo đảo đấy phỏng? Đứng thẳng lên đi đồ con lừa, mày sẽ thấy rằng, vì ta nặng ký thế này, ta sẽ giáng cho mày một trọng lượng tương xứng.
SUB. Cứu với! Giết người!
SUR. Không đâu, thưa ngài; chẳng có chuyện đó đâu: Một chiếc xe chở rác và một cây roi sạch sẽ sẽ giúp ngươi trút bỏ nỗi sợ đó. Ta chính là tên "don Tây Ban Nha đáng lẽ bị lừa bịp, ngươi thấy chưa, bị lừa đấy." Tên đại úy Face của mày đâu rồi, cái tên môi giới mạt hạng kiêm trùm đĩ bợm, đồ khốn nạn mạt kiếp!
[FACE BƯỚC VÀO, TRONG BỘ QUÂN PHỤC.]
FACE. Sao thế, Surly!
SUR. Ồ, bước tới đây đi, viên đại úy thân mến. Ta đã tìm ra nguồn gốc những chiếc nhẫn đồng và thìa đồng của ngươi xuất phát từ đâu rồi đấy, thứ mà ngươi dùng để đi lừa đảo khắp các quán rượu. Chính tại nơi này ngươi đã học được cách bôi diêm sinh vào ủng, rồi đem vàng của người ta cọ vào đó để thử tuổi vàng, rồi bảo rằng đó là vàng giả, sau khi ngươi đã đánh tráo màu sắc, để rồi ngươi có được nó mà không mất xu nào. Còn vị bác sĩ này, kẻ đồng lõa với bộ râu nhọ nồi, bốc khói của ngươi, hắn sẽ nhốt từng ấy vàng vào trong một cái bình đầu đạn, rồi nhân lúc xoay trở, đánh tráo bằng một chiếc bình khác chứa đầy thủy ngân thăng hoa, thứ sẽ phát nổ khi gặp nhiệt độ và bay vèo đi in fumo! Khi ấy Mammon khóc lóc; khi ấy vị quý ngài của hắn ngất xỉu.
[FACE LẺN RA NGOÀI.]
Hoặc là, hắn chính là gã Faustus, kẻ chuyên gieo quẻ bói toán và làm phép phù thủy, chữa bệnh dịch hạch, bệnh trĩ và bệnh hoa liễu nhờ vào lịch chiêm tinh, đồng thời giữ mối liên hệ với tất cả mụ mối và bà đỡ ở ba hạt: Trong lúc ngươi đưa vào—Đại úy!—Sao thế? Hắn đi mất rồi à?—những thiếu nữ mang thai, những người vợ hiếm muộn, hay cô hầu gái mắc bệnh xanh xao.
[TÓM LẤY SUBTLE KHI LÃO ĐANG TOAN LẺN ĐI.]
—Không được đâu thưa ngài, ngươi phải ở lại đây, cho dù hắn có trốn thoát; và tự mình trả giá bằng đôi tai đi, đồ khốn.
[FACE TRỞ LẠI CÙNG KASTRIL.]
FACE. Nào, giờ chính là lúc, nếu ngài muốn cãi vã thật cừ khôi, đúng như người ta vẫn nói, và trở thành một đứa con thực thụ của đất mẹ: Bác sĩ và em gái ngài đều đang bị hãm hại kìa.
KAS. Hắn đâu rồi? Thằng nào là nó? Hắn chỉ là một tên nô lệ, bất kể hắn là ai, và là con đĩ mẹ nào sinh ra.—Có phải mày là kẻ tao đang muốn tìm không, hả?
SUR. Tôi lấy làm tiếc nếu phải thừa nhận điều đó, thưa ngài.
KAS. Thế thì mày đang ngậm máu phun người rồi.
SUR. Sao cơ!
FACE [NÓI VỚI KASTRIL]. Một tên vô lại đích thực đấy, thưa ngài, và là một kẻ bịp bợm, được thuê đến đây bởi một tên phù thủy khác, kẻ vốn căm ghét bác sĩ và muốn phá hoại ông ấy, nếu hắn biết cách.
SUR. Thưa ngài, ngài đã bị lừa gạt rồi.
KAS. Mày nói láo: Và chẳng có gì quan trọng cả.
FACE. Nói hay lắm, thưa ngài! Hắn chính là tên khốn trơ tráo nhất—
SUR. Anh mới đích thực là kẻ thế đấy: Ngài có nghe tôi nói không, thưa ngài?
FACE. Không đời nào: Bảo hắn cút đi.
KAS. Cút ngay đi, đồ khốn, mau lên.
SUR. Thật là kỳ quái!—Thưa phu nhân, xin hãy thông báo cho anh trai cô đi.
FACE. Chẳng có tên lừa đảo nào trơ trẽn như thế ở cả cái thị trấn này đâu, bác sĩ đã tóm tẩy được hắn ngay lập tức; và vẫn tin chắc rằng vị bá tước Tây Ban Nha sẽ tới đây.
[NÓI RIÊNG.]
—Cố trụ vững nhé, Subtle.
SUB. Vâng, thưa ngài, hắn phải xuất hiện trong vòng một tiếng nữa.
FACE. Thế mà tên khốn này lại dám giả dạng, bởi sự cám dỗ của một thế lực khác, đến để phá rối nghệ thuật của chúng ta, dẫu hắn chẳng thể làm tổn hại gì được nó!
KAS. Phải, tao biết thừa—Biến đi,
[NÓI VỚI EM GÁI.]
mày cứ nói nhảm như một con ngốc ấy.
SUR. Thưa ngài, tất cả những gì cô ấy nói đều là sự thật.
FACE. Đừng có tin lời hắn, thưa ngài. Hắn là kẻ lừa đảo giỏi chửi bới nhất! Cút mau đi cho tao, thưa ngài.
SUR. Ngươi chỉ giỏi hùng hổ khi có vây cánh thôi nhỉ!
KAS. Ừ, thì sao nào, hả mày?
[DRUGGER BƯỚC VÀO, CẦM TRÊN TAY MỘT TẤM VẢI DAMASK.]
FACE. Ơ kìa, lại có cả một anh chàng trung thực ở đây nữa, người thừa hiểu rõ hắn và mọi chiêu trò của hắn. Hãy xác thực những gì tôi nói đi Abel, tên bịp bợm này định lừa gạt mày để cướp lấy mụ góa phụ đấy.—
[NÓI RIÊNG VỚI DRUGGER.]
Hắn đang nợ anh bạn Drugger trung thực này bảy bảng, tính cả số tiền mua thuốc lào lẻ tẻ.
DRUG. Vâng, thưa ngài. Và hắn đã thề độc qua ba kỳ hạn tòa án rồi mà vẫn chưa chịu trả tiền cho tôi.
FACE. Thế hắn còn nợ tiền nước rửa lô-ti-on bao nhiêu nữa?
DRUG. Ba mươi shilling, thưa ngài; và tiền sáu chiếc ống tiêm nữa.
SUR. Cái ổ chứa đựng muôn vàn tội ác!
FACE. Nào thưa ngài, ngài phải đuổi cổ hắn ra khỏi nhà bằng những trận cãi vã đi chứ.
KAS. Tao sẽ làm: —Này, nếu mày không cút ngay ra khỏi cửa, mày chính là một tên nói láo; và mày là một thằng dắt gái.
SUR. Sao cơ, đây là sự điên rồ chứ đâu phải lòng dũng cảm của ngài, thưa ngài; tôi phải cười vào mặt chuyện này thôi.
KAS. Đó là tính tao thích thế: Mày là một thằng dắt gái kiêm trai bao, và là một tên Amadis xứ Gaul, hoặc một lão Don Quixote.
DRUG. Hoặc một hiệp sĩ có cái đầu rồ dại, ngài thấy chưa?
[ANANIAS BƯỚC VÀO.]
ANA. Nguyện xin bình an đến với ngôi nhà này!
KAS. Tao chẳng giữ bình an cho bố con thằng nào hết.
ANA. Việc đúc những đồng đô la đã được luận định là hợp pháp.
KAS. Nó là cảnh sát trưởng à?
SUB. Bình tĩnh nào, Ananias.
FACE. Không đâu, thưa ngài.
KAS. Thế thì mày chẳng khác gì một con rái cá, một con cá thu, một con tép riu, một thằng tim bét nhè.
SUR. Ngươi sẽ nghe ta nói chứ, thưa ngài?
KAS. Tao không thèm.
ANA. Động cơ là gì vậy?
SUB. Lòng nhiệt thành của vị thiếu gia đây, chống lại chiếc quần phồng kiểu Tây Ban Nha của hắn.
ANA. Đó là một chiếc quần phồng phạm thượng, đồi bại, mê tín và thờ phụng thần tượng.
SUR. Lại thêm mấy tên khốn bỉ oổi!
KAS. Mày có chịu cút đi không, hả?
ANA. Tránh xa ra, hỡi Sa-tan! Ngươi không thuộc về ánh sáng: Cái cổ áo xếp nếp đầy kiêu ngạo quanh cổ ngươi đã tố cáo ngươi; và nó y hệt thứ mà lũ chim muông ô uế vào năm bảy mươi bảy từng diện trên khắp các bờ biển: Trông ngươi chẳng khác nào kẻ phản Chúa với chiếc mũ đồi bại đó.
SUR. Ta buộc phải nhượng bộ thôi.
KAS. Cút mau đi, đồ khốn.
SUR. Nhưng ta sẽ xử lý ngươi ra ngô ra khoai—
ANA. Cút đi, hỡi con quỷ Tây Ban Nha kiêu ngạo!
SUR. Cả đại úy và bác sĩ nữa.
ANA. Hỡi đứa con của sự đọa đày!
KAS. Xéo ngay, thưa ngài!—
[SURLY RỜI KHỎI.]
Ta cãi vã vừa rồi có cừ khôi không hả?
FACE. Có chứ, quả thật rất cừ, thưa ngài.
KAS. Nào, nếu tao đã dốc lòng vào thì kiểu gì tao cũng làm được tuốt.
FACE. Ồ, ngài phải đuổi theo hắn đi, thưa ngài, và đe dọa cho hắn thuần tính lại: Bằng không hắn sẽ quay lại đấy.
KAS. Tao sẽ quay lại tẩn cho hắn một trận.
[RỜI KHỎI.]
[SUBTLE KÉO ANANIAS RA MỘT BÊN.]
FACE. Này Drugger, tên khốn này vừa hớt tay trên của tụi tao vụ của mày đấy: Tụi tao đã định để mày mặc bộ đồ Tây Ban Nha rồi sang rước ả đi; thế mà hắn, cái tên môi giới mạt hạng này lại dám tự ý mặc lấy. Mày mang vải damask đến đây chưa?
DRUG. Thưa rồi, thưa ngài.
FACE. Mày phải mượn một bộ đồ Tây Ban Nha mới được. Mày có chút uy tín nào với đám diễn viên kịch không?
DRUG. Vâng, thưa ngài; ngài chưa từng thấy tôi đóng vai gã Hề bao giờ à?
FACE. Ta chịu đấy, Nab:—Mày sẽ được đóng, nếu ta có thể giúp.—
[NÓI RIÊNG.]
Cái áo choàng, cổ áo xếp nếp và chiếc mũ cũ của Hieronymo sẽ dùng được việc đấy; tao sẽ dặn thêm khi nào mày mang chúng tới nhé.
[DRUGGER RỜI KHỎI.]
ANA. Thưa ngài, tôi biết rõ người Tây Ban Nha rất căm ghét các anh em tín hữu, và luôn cài gián điệp theo dõi mọi hành động của họ: Và việc đây là một tên gián điệp thì tôi không mảy may nghi ngờ gì nữa.—Nhưng hội đồng thánh thiện đã cầu nguyện và suy ngẫm về việc này; và điều đó đã được khải thị cho họ cũng như cho tôi rằng, việc đúc tiền hoàn toàn là một hành động hợp pháp.
SUB. Đúng thế. Nhưng ở đây tôi không thể làm được: Nếu ngôi nhà này lỡ bị ai hoài nghi, mọi chuyện sẽ vỡ lở hết, và chúng ta sẽ bị tống giam vào Tháp Luân Đôn vĩnh viễn, để đúc vàng cho nhà nước và chẳng bao giờ được bước chân ra ngoài; và thế là các ông tiêu đời.
ANA. Tôi sẽ nói điều này với các trưởng lão và những anh em yếu đuối, để toàn bộ hội đoàn ly khai có thể cùng nhau tham gia cầu nguyện khiêm nhường một lần nữa.
SUB. Và nhịn ăn nữa.
ANA. Vâng, để tìm kiếm một địa điểm thích hợp hơn. Nguyện xin sự bình an trong tâm trí ngự trị cùng những bức tường này!
[RỜI KHỎI.]
SUB. Cảm ơn sự nhã nhặn của ngài, Ananias.
FACE. Hắn đến vì chuyện gì thế?
SUB. Chuyện đúc đô la, đòi làm ngay lập tức không chần chừ. Và ta đã bảo với hắn rằng, một vị bộ trưởng người Tây Ban Nha đã đến đây để làm gián điệp, chống lại những người tín trung—
FACE. Tôi hiểu rồi. Này Subtle, cậu lúc nào cũng nản chí trước mỗi tai họa nhỏ nhặt! Cậu sẽ xoay sở thế nào đây, nếu tôi không ra tay cứu nguy cho cậu?
SUB. Ta thực sự cảm ơn cậu đấy, Face, vụ tên nhóc hung hăng vừa rồi nhé.
FACE. Ai mà ngờ được đó lại là tên khốn Surly chứ? Hắn đã nhuộm cả râu ria các thứ cơ mà. Thôi được rồi, thưa ngài. Vải damask đã đến để may cho ông một bộ đồ rồi đây.
SUB. Drugger đâu rồi?
FACE. Hắn đi mượn hộ tôi một bộ trang phục Tây Ban Nha rồi; từ giờ tôi sẽ đóng vai bá tước.
SUB. Thế còn mụ góa phụ thì sao?
FACE. Ở trong phòng với em gái của ngài lãnh chúa rồi; phu nhân Dol đang tiếp đón nàng ấy kìa.
SUB. Cho phép ta nói thế này nhé Face, giờ khi ả đã hoàn lương, ta sẽ lại tiếp tục tranh giành ả.
FACE. Cậu đừng có mà hòng giở thói lật lọng đấy.
SUB. Sao lại không?
FACE. Cứ giữ đúng lời hứa đi, bằng không—kìa Dol đến kìa, ả biết tuốt đấy—
SUB. Cậu lúc nào cũng độc tài hết sức.
[DOL HỐT HOẢNG BƯỚC VÀO.]
FACE. Tôi luôn nghiêm ngặt với quyền lợi chính đáng của mình mà.—Thế nào rồi, Dol! Cậu đã nói với nàng chuyện vị bá tước Tây Ban Nha sẽ tới chưa?
DOL. Rồi; nhưng lại có một kẻ khác vừa đến, mà các người hoàn toàn không ngờ tới đâu!
FACE. Ai thế?
DOL. Chủ nhân của các người; chủ nhân của ngôi nhà này.
SUB. Hả, Dol!
FACE. Nó nói điêu đấy, đây lại là trò bịp bợm nào rồi. Thôi bỏ mấy trò ranh mãnh của cô đi, Dorothy.
DOL. Ra ngoài ngó mà xem.
[FACE ĐÃ BƯỚC RA CỬA SỔ.]
SUB. Cậu nói thật à?
DOL. Mẹ kiếp, có tới bốn mươi người hàng xóm đang vây quanh ông ta, đứng nói chuyện kìa.
FACE. Chính là lão rồi, thề có ban ngày này.
DOL. Chắc chắn sẽ là một ngày tồi tệ cho một số đứa chúng ta đây.
FACE. Chúng ta tiêu đời rồi, bị tóm chắc rồi.
DOL. Tiêu tùng thật rồi, tôi sợ thế.
SUB. Cậu từng bảo lão sẽ không về, chừng nào trong khu vực tự trị vẫn còn có người chết vì dịch hạch mỗi tuần cơ mà.
FACE. Không: Đó là ở trong tường thành cơ.
SUB. Thế à! Ta xin lỗi. Ta cứ tưởng trong khu tự trị. Giờ chúng ta phải làm gì đây, Face?
FACE. Im lặng: Không một lời nào sất, nếu lão gọi hoặc gõ cửa. Tôi sẽ quay lại lốt cũ của mình và ra mắt lão, trong thân phận Jeremy, gã quản gia. Trong lúc đó, hai người hãy thu dọn tất cả đồ đạc và chiến lợi phẩm nào mà chúng ta có thể nhét vừa hai cái rương đi. Tôi sẽ tìm cách đánh lạc hướng lão trong ngày hôm nay, nếu không kéo dài hơn được nữa: Và rồi vào ban đêm, tôi sẽ tống cả hai người xuống thuyền đi Ratcliff, nơi chúng ta sẽ hội ngộ vào ngày mai, rồi chia chác ở trờng đó. Cứ để đống đồng thiếc của Mammon nằm lại dưới hầm đi; chúng ta sẽ tính sổ sau. Nhưng này Dol, làm ơn đi đun nhanh một ít nước đi; Subtle phải cạo râu cho tôi: Toàn bộ bộ râu đại úy của tôi phải nhẵn thín hết, để biến tôi trở lại thành Jeremy hiền lành. Hai người làm được chứ?
SUB. Được chứ, ta sẽ cạo râu cho cậu thật nhẵn nhụi hết mức có thể.
FACE. Và nhớ là cạo râu chứ đừng có cắt cổ tôi đấy nhé?
SUB. Cậu cứ chờ mà xem, thưa ngài.
[HỌ RỜI KHỎI.]
