Trời đã đứng bóng khi người bạn đồng hành đánh thức tôi dậy sau một giấc ngủ say mệt mỏi, báo rằng cháo đã chín và vừa kịp lúc để tắm. Mùi thịt xông khói rán thơm phức lan đến tận cửa lều.

– Dòng nước vẫn đang dâng cao, – anh nói, – và mấy hòn đảo giữa dòng đã biến mất hoàn toàn rồi. Hòn đảo của chúng ta cũng nhỏ đi đáng kể đấy.

– Còn chút củi nào không? – tôi ngái ngủ hỏi.

– Củi và đảo sẽ cùng về đích vào ngày mai, – anh cười lớn, – nhưng vẫn đủ dùng cho đến lúc đó.

Tôi lao xuống từ mũi đảo — nơi thực sự đã thay đổi rất nhiều về kích thước lẫn hình dáng trong đêm qua — và chỉ trong chớp mắt đã bị cuốn phăng đến bến nước đối diện tảng lều. Nước lạnh ngắt, những bờ sông vụt qua nhanh như cảnh vật ngoài cửa sổ của một đoàn tàu tốc hành. Tắm rửa trong điều kiện như thế là một trải nghiệm sảng khoái tột cùng, và nỗi kinh hoàng của đêm qua dường như đã bốc hơi khỏi tâm trí tôi thông qua một tiến trình thanh lọc trong đại não. Nắng chiếu gay gắt; chẳng màng một bóng mây nào xuất hiện; thế nhưng, gió thì vẫn không hề suy giảm lấy một chút.

Rồi bỗng nhiên, ý nghĩa ẩn chứa đằng sau lời nói của người gốc Thụy Điển hiện lên rõ mồn một trong tâm trí tôi, cho thấy anh không còn muốn rời đi ngay lập tức nữa và đã thay đổi ý định. “Đủ dùng đến ngày mai” — anh mặc nhiên cho rằng chúng ta sẽ ở lại hòn đảo thêm một đêm nữa. Điều đó khiến tôi thấy lạ lùng. Tối hôm trước, anh quả quyết muốn đi ngược lại cơ mà. Sự thay đổi ấy đã diễn ra thế nào chứ?

Những mảng bờ sông lớn tiếp tục sạt lở trong bữa ăn sáng, kèm theo tiếng nước văng tõm nặng nề và những đám bọt nước bị gió thổi bay thẳng vào chảo rán của chúng tôi. Người bạn đồng hành không ngớt bàn tán về chuyện các con tàu tuyến Vienna-Pesth hẳn đang gặp khó khăn thế nào để tìm ra luồng lạch trong cơn lũ. Thế nhưng, trạng thái tâm lý của anh lại thu hút và gây ấn tượng với tôi hơn nhiều so với mực nước sông hay nỗi gian nan của tàu bè. Anh đã thay đổi ít nhiều kể từ tối hôm qua. Điệu bộ của anh khác hẳn — có chút gì đó kích động, có chút ngượng ngùng, kèm theo vẻ hoài nghi thấp thoáng trong giọng nói lẫn cử chỉ. Giờ đây, khi đã bình tĩnh lại, tôi khó lòng mô tả chính xác nó ra sao, nhưng tôi nhớ rằng vào thời điểm đó, tôi hoàn toàn chắc chắn một điều: anh đã trở nên sợ hãi!

Anh ăn rất ít bữa sáng, và lần đầu tiên trong đời lại quên hút tẩu. Anh trải rộng tấm bản đồ bên cạnh và cứ chăm chú nghiên cứu các ký hiệu trên đó.

– Tốt hơn là chúng ta nên chuồn lẹ trong một tiếng nữa, – tôi cất lời, dò dặt tìm một lối mở để hy vọng anh ít nhiều sẽ thú nhận phần nào.

Và câu trả lời của anh khiến tôi bứt rứt khó hiểu:

– Chắc chắn rồi! Nếu bọn chúng cho phép.

– Ai cho phép chúng ta chứ? Các thế lực tự nhiên à? – tôi hỏi dồn, cố tỏ ra dửng dưng.

– Các vị thần của chốn khủng khiếp này, bất kể họ là ai, – anh đáp, mắt vẫn dán chặt vào bản đồ. – Các vị thần đang ở đây, nếu như họ thực sự tồn tại ở bất cứ xó xỉnh nào trên thế giới này.

– Thiên nhiên mới muôn đời là những bậc bất tử thực sự, – tôi đáp, cười một cách tự nhiên nhất có thể, dẫu thừa biết rằng nét mặt mình đã phản bội lại cảm xúc thật khi anh ngước nhìn tôi đầy vẻ đăm chiêu rồi cất lời qua làn khói tẩu:

– Chúng ta sẽ phải lấy làm may mắn lắm nếu thoát thân được mà không gặp thêm tai họa nào nữa.

Đó chính là điều tôi hằng kinh hãi, và tôi phải tự vực dậy tinh thần để chuẩn bị cất lên câu hỏi trực diện. Cảm giác ấy tựa như việc đồng ý để nha sĩ nhổ chiếc răng đau vậy; đằng nào thì sớm muộn gì cũng phải đến lúc ấy, mọi sự ngụy trang trước đó đều chỉ là thừa thãi.

– Tai họa nữa ư! Chứ chuyện gì đã xảy ra vậy?

– Trước hết — mái chèo lái đã biến mất, – anh điềm tĩnh đáp.

– Mái chèo lái biến mất á! – tôi lặp lại, vô cùng kích động, bởi đó chính là bánh lái của chúng tôi, và thả mình xuống dòng Danube mùa lũ mà không có bánh lái thì chẳng khác nào tự sát. – Nhưng rốt cuộc...

– Và đáy xuồng bị rách một miếng, – anh nói thêm, giọng run rẩy thực sự.

Tôi tiếp tục trân trân nhìn anh, đến mức ngu ngơ chỉ biết lặp lại nguyên văn những lời ấy vào mặt anh. Ngay giữa cái nắng chói chang và bãi cát bỏng rát này, tôi cảm nhận được một bầu không khí lạnh ngót đang bao trùm lấy chúng tôi. Tôi đứng dậy đi theo anh, bởi anh chỉ lặng lẽ gạt đầu nghiêm nghị rồi dẫn đường hướng về phía chiếc lều cách đó vài thước ở bên kia đống lửa. Chiếc xuồng vẫn nằm đó y như lúc tôi trông thấy lần cuối trong đêm: phần sườn lật ngửa lên trời, còn những cây chèo — hay đúng hơn là cây chèo — thì nằm trên cát ngay bên cạnh.

– Chỉ còn lại một cái thôi, – anh nói, cúi xuống nhặt nó lên. – Và đây là vết rách ở tấm ván đáy.

Tôi chực suýt thốt lên rằng cách đó vài giờ tôi đã thấy rõ ràng có tận hai cây chèo, nhưng một phản ứng thứ hai kịp thời ngăn tôi lại và tôi giữ im lặng. Tôi bước lại gần để tận mắt quan sát.

Có một vết rách dài và sắc nét dưới đáy xuồng, nơi một dải gỗ nhỏ đã bị khoét đi gọn gàng; trông giống như thể vết cắn của một mỏm đá nhọn hay khúc gỗ ngầm nào đó đã cào dọc thân xuồng, và việc kiểm tra cho thấy cái thủng đã xuyên qua đến tận mặt trong. Nếu chúng tôi cứ thế hạ thủy mà không phát hiện ra nó, chắc chắn thuyền sẽ bị đắm. Ban đầu, nước sẽ làm thớ gỗ nở ra đủ để bít kín lỗ thủng, nhưng một khi đã ra giữa dòng, nước sẽ ồ ạt tràn vào, và chiếc xuồng vốn chỉ mấp mé cách mặt nước vỏn vẹn hai inch sẽ ngập nước rồi chìm nghỉm rất nhanh.

– Kia đấy, anh thấy chưa, một mưu toan chuẩn bị vật tế thần, – tôi nghe anh lẩm bẩm, giống như đang tự nói với chính mình hơn là nói với tôi, – à không, là hai vật tế thần chứ, – anh nói thêm khi cúi người xuống, dùng ngón tay miết dọc theo vết rách.

Tôi bắt đầu huýt sáo — một thói quen vô thức mỗi khi tôi rơi vào đường cùng — và cố tình phớt lờ những lời anh nói. Tôi quyết tâm coi chúng chỉ là trò nhảm nhí.

– Tối qua nó chưa hề có, – một lát sau, anh đứng thẳng dậy sau khi kiểm tra và nhìn đi chỗ khác, tránh né ánh mắt tôi.

– Chắc là chúng ta đã quẹt phải đá lúc cập bờ thôi, – tôi ngừng huýt sáo để lên tiếng. – Đá ở đây sắc lắm.

Tôi bỗng khựng lại, bởi ngay khoảnh khắc đó, anh quay ngoắt người lại và nhìn thẳng vào mắt tôi. Tôi thừa biết lời giải thích của mình hoang đường đến nhường nào. Ngay từ đầu, làm gì có hòn đá nào ở đây.

– Và rồi còn chuyện này nữa cũng cần phải giải thích, – anh điềm đạm nói thêm, đưa cho tôi mái chèo và chỉ vào phần lưỡi chèo.

Một cảm giác kỳ lạ và mới mẻ lan tỏa lạnh buốt sống lưng khi tôi đón lấy và xem xét nó. Phần lưỡi chèo đã bị bào mòn nhẵn nhụi khắp nơi, được mài giũa một cách tỉ mỉ hệt như thể ai đó đã cẩn thận dùng giấy nhám chà qua, khiến nó mỏng tang đến mức chỉ cần một nhát quạt mạnh đầu tiên là đủ sức bẻ gãy phéng nó đi ngay.

– Một trong hai chúng ta đã mộng du rồi làm ra chuyện này, – tôi ừ hử đáp một cách yếu ớt, – hoặc... hoặc nó đã bị mài mòn bởi dòng hạt cát liên tục bị gió thổi quật vào, có lẽ thế.

– À, – anh chàng người Thụy Điển quay đi, cười nhạt, – anh lúc nào cũng giải thích được tất tần tật.

– Chính cái cơn gió đã cuốn lấy mái chèo lái rồi hất văng nó bén sát mép nước đến nỗi nó rơi tõm vào tảng đất lở tiếp theo, – tôi với theo lưng anh, quyết tâm tìm cho bằng được một lời giải thích cho mọi thứ anh vừa trưng ra trước mặt.

– Tôi hiểu rồi, – anh vọng lại, ngoảnh đầu nhìn tôi trước khi mất hút sau những bụi liễu.

Một khi chỉ còn lại một mình với những bằng chứng rối rắm về một sự tác động mang dấu ấn cá nhân này, tôi nghĩ suy nghĩ đầu tiên xuất hiện trong đầu mình là: “Một trong hai chúng ta đã làm chuyện này, và chắc chắn không phải là tôi.” Nhưng suy nghĩ thứ hai nhanh chóng phủ nhận sự thật rằng, xét trong toàn bộ hoàn cảnh lúc bấy giờ, thật hoang đường khi cho rằng một trong hai chúng ta đã làm thế. Rằng người bạn đồng hành — người chiến hữu đáng tin cậy qua hàng chục chuyến thám hiểm tương tự — lại có cố tình nhúng tay vào chuyện này, là một giả thiết không thể nào chấp nhận nổi. Ngược lại, lời giải thích rằng một con người bình tĩnh và thực tế đến cực đoan này bỗng nhiên phát điên và mải mê với những mục đích điên rồ cũng vô lý không kém.

Thế nhưng, sự thật vẫn rành rành ra đó: điều khiến tôi bồn chồn nhất, và duy trì nỗi sợ hãi trong tôi ngay giữa ánh nắng rực rỡ cùng vẻ đẹp hoang dã này, chính là sự chắc chắn rành mạch rằng một sự biến đổi kỳ lạ nào đó đã diễn ra trong tâm trí anh — rằng anh đang trở nên lo lắng, rụt rè, đa nghi, nhận thức được những uẩn khúc mà anh không dám nói ra, đang theo dõi một chuỗi các sự kiện bí mật từ trước đến nay chưa từng được nhắc tới — nói tóm lại là đang chờ đợi một cao trào mà anh dự đoán, và theo tôi nghĩ, là sẽ đến rất nhanh thôi. Điều đó nảy sinh trong tâm trí tôi một cách trực giác — bản thân tôi cũng chẳng hiểu vì sao.

Tôi vội vã kiểm tra lại chiếc lều và xung quanh, nhưng các kích thước từ đêm qua vẫn y nguyên. Giờ đây, lần đầu tiên tôi chú ý thấy những cái hố sâu xuất hiện trên cát, hình lòng chảo với đủ mọi kích thước và độ sâu khác nhau, từ cỡ một tách trà cho đến một chiếc tô lớn. Chắc chắn gió là thủ phạm tạo ra những miệng núi lửa thu nhỏ này, y như cách nó cuốn lấy mái chèo rồi ném xuống nước vậy. Chỉ có vết rách trên xuồng là dường như hoàn toàn không thể giải thích nổi; suy cho cùng, vẫn có khả năng một mỏm đá sắc đã vướng phải nó lúc chúng tôi cập bờ. Cuộc khảo sát phần bờ sông mà tôi thực hiện chẳng tài nào củng cố nổi giả thuyết ấy, nhưng tôi vẫn cứ bấu víu lấy nó bằng phần lý trí ít ỏi còn lại mà tôi gọi là “lý trí”. Bằng cách này hay cách khác, một lời giải thích là điều kiện tối quan trọng, hệt như việc một lời giải thích mang tính thực tiễn về vũ trụ — dẫu có ngớ ngẩn đến đâu — luôn cần thiết cho hạnh phúc của bất kỳ cá nhân nào đang mưu cầu làm tròn bổn phận trên cõi đời này và đương đầu với những nghịch cảnh của cuộc sống. Phép so sánh ấy vào thời điểm đó đối với tôi hoàn toàn chính xác.

Tôi liền đem nhựa hắc ín ra đun chảy, và chẳng mấy chốc người bạn Thụy Điển đã đến phụ giúp, dẫu cho dù có ở điều kiện tuyệt vời nhất thế giới đi nữa thì chiếc xuồng cũng không thể an toàn để tiếp tục hành trình cho đến tận ngày hôm sau. Tôi tiện miệng hướng sự chú ý của anh vào những cái hố trên cát.

– Ừ, – anh nói, – tôi biết chứ. Chúng rải khắp hòn đảo này. Nhưng chắc chắn anh lại có thể giải thích được chúng rồi!

– Do gió thôi, chứ còn gì nữa, – tôi không ngần ngại đáp. – Anh chưa từng quan sát thấy mấy cơn lốc nhỏ trên đường phố cuộn xoắn mọi thứ thành một vòng tròn sao? Cát ở đây đủ tơi xốp để trũng xuống, chỉ vậy thôi.

Anh không đáp lại, và chúng tôi tiếp tục lủi thủi làm việc trong im lặng. Suốt khoảng thời gian đó, tôi vẫn lén lút quan sát anh, và có cảm giác anh cũng đang dò xét tôi. Hơn thế nữa, anh dường như luôn chăm chú lắng nghe một thứ âm thanh nào đó mà tôi chẳng tài nào nghe thấy, hoặc có lẽ là ngóng đợi một điều gì đó mà anh linh cảm sẽ vang lên, bởi anh cứ chốc chốc lại quay người ngó nghiêng vào lùm cây, ngước nhìn bầu trời, rồi phóng tầm mắt ra khoảng nước lấp ló qua những khoảng trống giữa rặng liễu. Thỉnh thoảng, anh thậm chí còn đưa tay áp lên tai và giữ nguyên tư thế đó trong vài phút liền. Thế nhưng, anh chẳng hề đả động gì đến chuyện đó với tôi, và tôi cũng chẳng gặng hỏi. Trong lúc đó, khi anh đang vá lại chiếc xuồng rách với sự khéo léo và tháo vát của một người da đỏ, tôi lấy làm mừng vì thấy anh hoàn toàn tập trung vào công việc; bởi sâu thẳm trong tim tôi len lỏi một nỗi sợ mơ hồ rằng anh sẽ lên tiếng bàn về vẻ khác lạ của những rặng liễu. Và nếu anh đã nhận ra điều đó, trí tưởng tượng của tôi sẽ không còn đủ sức để đóng vai trò là một lời giải thích thỏa đáng nữa.

Cuối cùng, sau một khoảng lặng kéo dài, anh bắt đầu cất lời.

– Chuyện kỳ quái thật, – anh nói bằng một giọng vội vã, cứ như thể anh rất muốn nói ra cho xong chuyện. – Chuyện kỳ quái ấy mà. Ý tôi là, về con rái cá tối hôm qua.

Tôi vốn đợi chờ một chủ đề hoàn toàn khác hẳn nên bất giác giật mình, ngước phắt lên nhìn anh.

– Nó cho thấy nơi này hoang vắng đến mức nào. Rái cá vốn là loài cực kỳ nhút nhát...

– Ý tôi không phải thế, – anh ngắt lời. – Ý tôi là... anh có nghĩ... anh có thực sự nghĩ đó là con rái cá không?

– Thế chứ còn cái quái gì nữa, lạy Chúa, còn gì vào đây nữa?

– Anh biết đấy, tôi nhìn thấy nó trước anh, và thoạt đầu trông nó... to hơn rái cá rất nhiều.

– Ánh hoàng hôn lúc anh ngước nhìn ngược dòng nước đã phóng đại nó lên, hoặc đại loại thế, – tôi đáp.

Anh ngẩn ngơ nhìn tôi một thoáng, cứ như thể tâm trí đang bận rộn với những suy nghĩ khác.

– Nó có đôi mắt vàng kỳ lạ làm sao ấy, – anh tiếp tục lẩm bẩm một mình.

– Đó cũng lại là ánh mặt trời thôi, – tôi cười lớn, có phần hơi quá trớn. – Chắc sắp tới anh lại thắc mắc cả gã trên chiếc thuyền kia nữa quá...

Tôi chợt quyết định dừng bặt câu nói. Anh lại đang ở tư thế lắng nghe, quay đầu hứng lấy hướng gió, và biểu cảm trên khuôn mặt anh khiến tôi khựng lại. Chủ đề câu chuyện chìm vào quên lãng, và chúng tôi tiếp tục công việc trét nhựa. Dường như anh đã không hề chú ý đến câu nói còn dang dở của tôi. Tuy nhiên, năm phút sau, anh nhìn tôi qua mạn xuồng, tay cầm khối hắc ín đang bốc khói, gương mặt vô cùng nghiêm trọng.

– Nếu anh muốn biết thì tôi thực sự đã thắc mắc đấy, – anh chầm chậm nói, – rằng thứ trên chiếc thuyền đó rốt cuộc là cái gì. Tôi nhớ lúc bấy giờ mình đã nghĩ đó không phải là con người. Toàn bộ sự việc cứ như thể đột ngột nhô lên từ dưới mặt nước vậy.

Tôi lại cười lớn vào mặt anh, nhưng lần này trong cảm xúc của tôi đã phảng phất sự thiếu kiên nhẫn và cả một chút bực dọc.

– Nghe này, – tôi quát lên, – nơi quái quỷ này đã đủ kỳ quái lắm rồi, đừng có cố tình tưởng tượng ra mấy thứ vớ vẩn nữa! Chiếc thuyền đó là một chiếc thuyền bình thường, gã đàn ông trên thuyền cũng là một gã bình thường, và cả hai đang xuôi dòng nước nhanh hết mức có thể. Còn con rái cá đích thị là con rái cá, thế nên đừng có mà giở trò khùng điên ở đây nữa!

Anh đăm đăm nhìn tôi với vẻ mặt nghiêm nghị ấy. Anh không hề tỏ chút bực bội nào. Sự im lặng của anh tiếp thêm cho tôi lòng can đảm.

– Và lạy Chúa, – tôi nói tiếp, – đừng có suốt ngày giả vờ như nghe thấy mấy thứ âm thanh kỳ lạ nữa, vì nó chỉ tổ làm tôi thót tim thôi, chẳng có gì để nghe ngoài tiếng sông ngòi và cái thứ gió gầm thét quái quỷ này đâu.

– Đồ ngốc! – anh đáp bằng một giọng trầm thấp và đầy kinh hãi, – đồ ngốc nguyên chất. Mấy kẻ sắp thành nạn nhân lúc nào cũng nói năng kiểu đó. Cứ làm như anh không hiểu rõ chuyện này mười mươi giống như tôi vậy! – anh cười nhạo với vẻ khinh miệt và một chút bất lực cam chịu trong giọng nói. – Điều khôn ngoan nhất anh có thể làm lúc này là ngậm miệng lại và cố giữ cho tâm trí mình vững vàng nhất có thể. Trò tự lừa dối bản thân yếu ớt này chỉ làm cho sự thật trở nên phũ phàng hơn khi anh buộc phải đối mặt với nó mà thôi.

Sự cố gắng nhỏ nhoi của tôi đã chấm dứt, và tôi chẳng tìm thêm được lời nào để nói nữa, bởi tôi thừa biết những lời anh nói là sự thật, và rằng tôi mới chính là kẻ ngốc chứ không phải anh. Cho đến một giai đoạn nhất định trong cuộc phiêu lưu này, anh luôn đi trước tôi một bước, và tôi nghĩ mình cảm thấy bực bội vì bị bỏ lại phía sau, vì bị chứng tỏ là kém cỏi hơn về mặt tâm linh, kém nhạy cảm hơn anh trước những sự kiện phi thường này, và cứ mãi mù mờ trước những gì diễn ra ngay dưới mũi mình. Rõ ràng anh đã biết chuyện đó ngay từ phút ban đầu. Thế nhưng vào khoảnh khắc ấy, tôi hoàn toàn bỏ sót ẩn ý trong câu nói của anh về sự cần thiết phải có một vật tế thần, và rằng chính chúng ta mới là những kẻ được định sẵn để thỏa mãn nhu cầu đó. Kể từ giây phút ấy, tôi vứt bỏ mọi sự ngụy trang, nhưng cũng từ đó, nỗi sợ hãi trong tôi không ngừng leo thang cho đến khi chạm đến đỉnh điểm.

– Nhưng anh nói đúng về một chuyện, – anh nói thêm trước khi câu chuyện khép lại, – đó là chúng ta tốt nhất không nên bàn tán, hay thậm chí là suy nghĩ về nó, bởi những gì người ta nghĩ sẽ được bộc lộ qua lời nói, và những gì người ta nói sẽ trở thành hiện thực.

Chiều hôm đó, trong lúc chiếc xuồng phơi khô và cứng lại, chúng tôi dành thời gian câu cá, kiểm tra chỗ rò rỉ, thu lượm củi và ngắm nhìn dòng nước lũ cuồn cuộn dâng cao. Đôi khi những mảng trôi nổi dạt đến gần bờ, và chúng tôi dùng những cành liễu dài để vớt chúng. Hòn đảo cứ thế thu nhỏ lại trông thấy khi từng mảng bờ bị dòng nước ngoạm đứt với những tiếng ục nước và bọt tung trắng xóa. Thời tiết vẫn duy trì vẻ đẹp rực rỡ cho đến khoảng bốn giờ chiều, và rồi lần đầu tiên sau ba ngày, gió bắt đầu có dấu hiệu suy yếu. Những đám mây tụ lại ở phía tây nam, từ từ lan rộng khắp bầu trời.

Việc gió lặng dần mang lại cho chúng tôi một sự giải tỏa lớn, bởi tiếng gầm rú, đập phá và giông bão liên hồi đã làm căng cứng các dây thần kinh của chúng tôi. Thế nhưng, sự tĩnh lặng ập đến vào khoảng năm giờ khi cơn gió bất ngờ ngớt đi lại mang một vẻ áp đảo theo một cách hoàn toàn tương tự. Tiếng gầm thét của dòng sông khi đó chiếm lĩnh hoàn toàn không gian; nó lấp đầy bầu không khí bằng những âm thanh trầm đục, có phần du dương hơn tiếng gió nhưng lại đơn điệu đến cùng cực. Gió mang theo vô vàn cung bậc, khi bổng khi trầm và luôn tạo ra một thứ giai điệu hoang dã vĩ đại nào đó; trong khi khúc ca của dòng sông chỉ luẩn quẩn nhiều nhất là trong ba nốt — những nốt trầm đơn điệu, mang một nỗi sầu thảm xa lạ với gió, và trong tâm trạng căng thẳng lúc bấy giờ, chúng cứ vang lên trong tai tôi hệt như khúc nhạc của sự diệt vong.

Điều kỳ lạ là, việc ánh nắng chói chang bất chợt rút đi đã tước bỏ khỏi cảnh quan mọi thứ mang lại sự tươi vui; và vì bản thân phong cảnh này từ trước đó đã mang sẵn gợi ý về một điều gì đó hắc ám, nên sự thay đổi ấy lại càng trở nên khó chịu và dễ nhận thấy hơn bao giờ hết. Về phần mình, tôi biết rằng viễn cảnh tối sầm dần trở nên đáng báo động hơn rất nhiều, và tôi đã không ít lần nhẩm tính xem bao lâu sau khi mặt trời lặn thì trăng tròn mới mọc lên ở hướng đông, và liệu những đám mây đang kéo tới có cản trở nhiều đến ánh sáng của nó chiếu xuống hòn đảo nhỏ bé hay không.

Cùng với sự tĩnh lặng chung của cơn gió — dù thỉnh thoảng vẫn còn vài đợt gió ngắn thổi thốc qua — dòng sông trong mắt tôi dường như trở nên đen đẫm hơn, và những rặng liễu thì xích lại gần nhau hơn. Mấy bụi cây này cũng duy trì một dạng chuyển động độc lập của riêng chúng, tự xào xạc dù chẳng có ngọn gió nào động đũa, và rung lắc kỳ lạ từ gốc lên đến ngọn. Khi những sự vật quen thuộc theo cách này bị bao phủ bởi lớp vỏ bọc kinh hoàng, chúng kích thích trí tưởng tượng mạnh mẽ hơn nhiều so với những thứ có vẻ ngoài bất thường; và những lùm cây chen chúc bao quanh chúng tôi ấy, dưới màn đêm buông xuống, đã mang một hình thù quái dị kỳ quái khiến chúng trông chẳng khác nào những sinh vật sống đang ôm ấp một âm mưu nào đó. Tôi cảm thấy chính sự bình thường đến mức nhàm ấy đã che đậy bản chất hiểm độc và thù địch đang chĩa vào chúng tôi. Các thế lực của vùng đất này tiến lại gần hơn cùng sự xuất hiện của màn đêm. Chúng đang tập trung hỏa lực vào hòn đảo của chúng ta, và cụ thể hơn là vào chính chúng ta. Bằng cách đó, trong thế giới của trí tưởng tượng, những cảm giác thực sự không sao diễn tả nổi của tôi tại chốn phi thường này đã hiện hình như thế.

Tôi đã ngủ khá nhiều vào đầu buổi chiều, nhờ vậy mà vơi bớt phần nào sự kiệt sức sau một đêm thức trắng, nhưng điều này dường như chỉ khiến tôi trở nên dễ mẫn cảm hơn trước bùa chú ám ảnh của cõi u linh. Tôi chống cự lại nó, tự cười vào cảm giác ngớ ngẩn và trẻ con của mình với những lời giải thích sinh lý học vô cùng hiển nhiên, thế nhưng, bất chấp mọi nỗ lực, chúng ngày càng bủa vây lấy tôi mạnh mẽ hơn khiến tôi sợ hãi bóng đêm chẳng khác nào một đứa trẻ bị lạc trong khu rừng rậm phải kinh hoàng trước cảnh màn đêm buông xuống.

Ban ngày, chúng tôi đã cẩn thận dùng tấm bạt chống nước che đậy chiếc xuồng, và chiếc mái chèo duy nhất còn lại cũng được người Thụy Điển buộc chặt vào gốc cây để tránh bị gió cuốn mất nốt. Từ năm giờ chiều trở đi, tôi bận rộn với cái nồi hầm và công việc chuẩn bị bữa tối, bởi tối nay đến lượt tôi nấu nướng. Chúng tôi có khoai tây, hành tây, vài miếng mỡ xông khói để tăng hương vị, và một lớp cặn đậm đặc tổng hợp từ những nồi hầm trước ở đáy nồi; trộn thêm bánh mì đen bẻ vụn vào thì thành phẩm phải nói là tuyệt hảo, và món chính được tiếp nối bởi món mận hầm đường cùng một ấm trà đậm pha với sữa khô. Một đống củi khô chất đống ngay gần đó, và việc không có gió khiến công việc của tôi trở nên nhẹ nhàng. Người bạn đồng hành ngồi lười biếng quan sát tôi, chia sẻ sự chú ý giữa việc làm sạch ống tẩu và đưa ra những lời khuyên vô bổ — đặc quyền hiển nhiên của kẻ đang được rảnh tay. Suốt buổi chiều anh rất ít nói, cặm cụi trét lại nhựa đường cho xuồng, gia cố dây lều và vớt củi trôi trong lúc tôi ngủ. Không còn cuộc trò chuyện nào về những điều không mấy tốt đẹp diễn ra giữa chúng tôi nữa, và tôi nghĩ những nhận xét duy nhất của anh chỉ xoay quanh sự tàn phá dần dần của hòn đảo, cái mà anh tuyên bố giờ đây đã nhỏ đi không dưới một phần ba so với lúc chúng tôi mới đặt chân lên.

Cái nồi vừa chớm sôi thì tôi nghe thấy tiếng anh gọi mình từ phía bờ sông, nơi anh đã lang thang đi từ bao giờ mà tôi không hề hay biết. Tôi vội chạy lại.

– Lại đây mà nghe này, – anh nói, – và xem anh rút ra được gì từ nó nhé.

Anh đưa tay khum lại áp vào tai y như bấy lâu nay vẫn làm.

– Giờ anh có nghe thấy gì không? – anh hỏi, tò mò dò xét tôi.

Chúng tôi đứng đó, cùng nhau chăm chú lắng nghe. Thoạt đầu tôi chỉ nghe thấy tiếng rầm rì trầm đục của dòng nước và tiếng xèo xèo bốc lên từ bề mặt hỗn loạn của nó. Mấy rặng liễu lúc này bỗng bất động và im lìm lạ thường. Rồi một âm thanh bắt đầu văng vẳng lọt vào tai tôi, một âm thanh kỳ dị — tựa như tiếng ngân nga của một chiếc cồng chiêng ở đâu đó xa xăm. Nó dường như vọng qua màn đêm từ vùng đầm lầy và rặng liễu hoang vắng ở phía đối diện. Âm thanh lặp đi lặp lại theo những khoảng thời gian đều đặn, nhưng chắc chắn nó chẳng phải tiếng chuông nhà thờ cũng chẳng phải tiếng hú của chiếc tàu thủy xa xôi nào cả. Tôi chẳng thể ví nó với bất cứ thứ gì ngoài âm thanh của một chiếc cồng chiêng khổng lồ, treo lơ lửng tận trên cao bầu trời, không ngừng lặp lại tiếng kim loại đục ngầu của nó, vừa dịu êm vừa du dương, vang lên từng hồi liên tiếp. Tim tôi đập rộn lên khi lắng nghe.

– Tôi đã nghe thấy nó suốt cả ngày nay, – người bạn đồng hành của tôi nói. – Trong lúc anh ngủ chiều nay, nó cứ vây quanh hòn đảo. Tôi đã đi lùng sục khắp nơi nhưng chưa bao giờ đến gần đủ để nhìn tận mắt... để xác định chính xác vị trí của nó. Có lúc nó ở ngay trên đầu, có lúc lại tưởng chừng như ở dưới đáy nước. Thậm chí có một hai lần, tôi dám cá rằng nó hoàn toàn không phát ra từ bên ngoài, mà nằm ngay trong chính bản thân tôi... anh biết đấy — kiểu như cách mà một âm thanh ở chiều không gian thứ tư được cho là sẽ truyền đến vậy.

Tôi quá bối rối nên chẳng màng bận tâm nhiều đến lời anh nói. Tôi chăm chú lắng nghe, cố gắng liên tưởng nó với bất kỳ âm thanh quen thuộc nào trong đầu, nhưng hoàn toàn vô ích. Hướng phát ra của nó cũng thay đổi liên tục, lúc thì đến gần, khi lại lịm hẳn đi vào cõi xa xăm vô định. Tôi không thể nói rằng nó mang âm hưởng gở rối, bởi với tôi nó có vẻ rành mạch là một thứ âm thanh du dương, thế nhưng tôi phải thừa nhận rằng nó khơi dậy một cảm giác bứt rứt khó chịu khiến tôi ước gì mình chưa từng nghe thấy nó.

– Tiếng gió thổi qua mấy cái phễu cát ấy mà, – tôi quả quyết tìm một lời giải thích, – hoặc có lẽ do mấy bụi cây cọ vào nhau sau cơn bão thôi.

– Nó phát ra từ cả vùng đầm lầy kia, – bạn tôi đáp. – Nó xuất phát từ mọi hướng cùng một lúc. – Anh phớt lờ những lời giải thích của tôi. – Bằng cách nào đó, nó phát ra từ những rặng liễu...

– Nhưng giờ gió đã ngớt rồi cơ mà, – tôi phản bác. – Mấy bụi liễu tự chúng thì làm sao phát ra tiếng động được, phải không?

Câu trả lời của anh làm tôi hoảng sợ, trước hết là vì đó điều tôi hằng kinh hãi, và thứ hai là vì trực giác mách bảo tôi rằng nó hoàn toàn đúng sự thật.

– Chính vì gió đã ngớt nên giờ chúng ta mới nghe thấy nó. Trước đó nó đã bị át đi rồi. Tôi tin đó chính là tiếng kêu của...

Tôi lao vụt trở lại đống lửa của mình, bị cảnh báo bởi tiếng sủi bọt rằng nồi chầm đang lâm nguy, nhưng đồng thời cũng quyết tâm tránh né những cuộc trò chuyện xa hơn. Tôi tự nhủ bằng mọi giá phải né tránh việc trao đổi quan điểm. Tôi cũng sợ anh lại bắt đầu luyên thuyên về các vị thần, hay những thế lực tự nhiên, hoặc điều gì đó bất an khác, và tôi muốn giữ vững tâm trí mình để đối phó với những gì có thể xảy ra sau đó. Vẫn còn một đêm nữa phải đối mặt trước khi chúng ta trốn thoát khỏi chốn khốn khổ này, và không thể biết trước nó sẽ mang lại điều gì.

– Lại đây cắt bánh mì vào nồi đi, – tôi gọi anh, vừa hăng hái khuấy đều hỗn hợp hấp dẫn. Cái nồi hầm ấy chứa đựng sự tỉnh táo cho cả hai chúng tôi, và ý nghĩ đó khiến tôi bật cười.

Anh chậm rãi bước tới, lấy túi đựng thức ăn từ gốc cây, ngậm ngùi lục lọi trong lớp sâu thẳm bí ẩn của nó rồi trút toàn bộ nội dung lên tấm bạt trải dưới chân.

– Nhanh lên! – tôi giục. – Nó đang sôi rồi kìa.

Anh chàng người Thụy Điển bỗng bật lên một tràng cười lớn khiến tôi giật mình. Đó là một tiếng cười gượng gạo, không hẳn là giả tạo, nhưng hoàn toàn trống rỗng không một chút vui vẻ.

– Chẳng có gì trong này cả! – anh hét lên, hai tay ôm lấy sườn.

– Ý tôi là bánh mì cơ mà.

– Nó biến mất rồi. Không có bánh mì nào hết. Bọn chúng lấy đi rồi!

Tôi thả rơi chiếc muôi dài và chạy thốc lại. Mọi thứ chiếc túi chứa đều nằm phơi bày trên tấm bạt, nhưng tuyệt nhiên không có ổ bánh mì nào.

Toàn bộ sức nặng chết chóc của nỗi sợ hãi đang dâng trào bủa vây lấy tôi, làm tôi chấn động. Rồi tôi cũng bật cười lớn. Đó là điều duy nhất có thể làm lúc bấy giờ; và âm thanh tiếng cười của tôi cũng giúp tôi hiểu được tiếng cười của anh. Áp lực tâm lý đã gây ra nó — trận bùng nổ tiếng cười phi tự nhiên ở cả hai chúng tôi; đó là nỗ lực tìm kiếm sự giải thoát của những dồn nén; đó là một chiếc van an toàn tạm thời. Và ở cả hai chúng tôi, nó vụt tắt cũng đột ngột y như thế.

– Tôi mới ngốc nghếch làm sao chứ! – tôi thốt lên, vẫn quyết tâm giữ vững lập trường tìm kiếm lời giải thích. – Tôi quên bén mất không mua một ổ bánh ở Pressburg. Mụ đàn bà lắm điều đó làm tôi quên sạch sành sanh, chắc tôi đã để quên nó trên quầy hàng hoặc là...

– Cả bột yến mạch cũng vơi đi nhiều so với sáng nay, – người Thụy Điển ngắt lời.

Cớ sao anh ta cứ phải bới móc để chú ý vào điều đó chứ? Tôi thầm nghĩ đầy giận dữ.

– Vẫn đủ cho ngày mai mà, – tôi vừa hăng hái khuấy vừa nói, – và chúng ta có thể mua thêm rất nhiều ở Komorn hoặc Gran. Chỉ hai mươi bốn tiếng nữa thôi là chúng ta đã ở cách đây hàng dặm rồi.

– Mong là vậy — lạy Chúa, – anh lầm bầm, nhét lại mọi thứ vào túi, – trừ khi chúng ta bị tóm trước để làm vật tế thần, – anh nói thêm với một tiếng cười ngớ ngẩn. Anh kéo lê cái túi vào trong lều, chắc là để cho an toàn, và tôi nghe thấy anh lẩm bẩm một mình, nhưng lí nhí đến mức tôi thấy việc phớt lờ lời anh là hoàn toàn bình thường.

Bữa ăn của chúng tôi không còn nghi ngờ gì nữa là một bữa ăn ảm đạm, và chúng tôi nuốt trôi nó gần như trong im lặng, tránh nhìn thẳng vào mắt nhau và cố giữ cho đống lửa cháy thật sáng. Sau đó, chúng tôi dọn dẹp và chuẩn bị cho màn đêm, và một khi đã châm tẩu thuốc, khi tâm trí không còn bận rộn với bất kỳ nhiệm vụ cụ thể nào nữa, sự bàng hoàng mà tôi cảm nhận suốt cả ngày bỗng trở nên nhức nhối và cấp bách hơn bao giờ hết. Lúc đó tôi nghĩ đó không phải là nỗi sợ hãi chủ động, mà chính sự mơ hồ về nguồn gốc của nó mới làm tôi phiền muộn hơn nhiều so với việc tôi có thể dán nhãn và đối mặt trực diện với nó. Âm thanh kỳ lạ mà tôi từng ví với tiếng cồng chiêng giờ đây vang lên gần như không dứt, lấp đầy sự tĩnh lặng của đêm đen bằng một tiếng ngân u u liên tục kéo dài thay vì một loạt các âm thanh riêng biệt. Có lúc nó ở phía sau, có lúc lại ở ngay trước mặt chúng tôi. Đôi khi tôi tưởng tượng nó phát ra từ những bụi cây bên trái, rồi chốc sau lại thấy từ lùm cây bên phải. Thường xuyên nhất là nó lơ lửng ngay trên đầu hệt như tiếng cánh vỗ. Quả thực nó xuất hiện ở mọi nơi cùng một lúc: phía sau, đằng trước, hai bên sườn và trên đỉnh đầu, bao vây chúng tôi hoàn toàn. Âm thanh ấy thực sự thách thức mọi sự mô tả. Nhưng chẳng có thứ gì trong hiểu biết của tôi giống với tiếng vo ve nghẹt thở không dứt ấy trỗi dậy từ thế giới hoang vu của đầm lầy và rặng liễu.

Chúng tôi ngồi hút tẩu trong sự im lặng tương đối, sức căng thẳng lớn dần lên theo từng phút. Điểm tệ nhất của tình huống dường như là việc chúng tôi chẳng hay biết mình phải mong đợi điều gì, và do đó không thể chuẩn bị bất kỳ hình thức phòng thủ nào. Chúng tôi hoàn toàn không thể dự đoán trước được điều gì. Hơn nữa, những lời giải thích của tôi dưới ánh nắng mặt trời giờ đây quay lại ám ảnh tôi bằng bản chất ngớ ngẩn và hoàn toàn thiếu thuyết phục của chúng, và chúng tôi ngày càng nhận thức rõ hơn rằng một cuộc trò chuyện thẳng thắn với người bạn đồng hành là điều không thể tránh khỏi, dù tôi có muốn hay không. Suy cho cùng, chúng tôi phải trải qua đêm nay cùng nhau, và ngủ chung trong một chiếc lều cạnh nhau. Tôi thấy mình không thể chịu đựng thêm bao lâu nữa nếu thiếu đi sự hỗ trợ từ tâm trí anh, và dĩ nhiên để có được điều đó, một cuộc trò chuyện thẳng thắn là điều bắt buộc. Tuy nhiên, tôi vẫn cố kéo dài khoảnh khắc cao trào này lâu nhất có thể, cố phớt lờ hoặc cười trừ trước những câu nói bâng quơ mà anh thốt vào hư không.

Hơn nữa, vài câu nói trong số đó khiến tôi vô cùng bất an, khi chúng thốt ra như để củng cố cho phần lớn những gì chính bản thân tôi cũng đang cảm nhận; sự củng cố — điều đó càng làm nó trở nên thuyết phục hơn — lại đến từ một góc nhìn hoàn toàn khác biệt. Anh sáng tác ra những câu nói kỳ lạ làm sao, và ném chúng vào tôi theo một cách ngắt quãng ngẫu hứng, cứ như thể dòng suy nghĩ chính của anh chỉ giữ cho riêng mình, và những mảnh ghép này chỉ đơn thuần là những mẩu vụn mà anh thấy không tài nào tiêu hóa nổi. Anh tống khứ chúng đi bằng cách thốt ra ngoài. Lời nói giúp anh giải tỏa. Cảm giác ấy giống như lúc nôn mửa vậy.

– Tôi chắc chắn có những thứ xung quanh chúng ta đang hướng tới sự hỗn loạn, tan rã, hủy diệt, sự hủy diệt của chính chúng ta, – anh nói một lần, khi đống lửa đang bập bùng giữa hai người. – Chúng ta đã đi lạc khỏi một lối đi an toàn ở xó xỉnh nào đó rồi.

Và một lần khác, khi tiếng cồng chiêng tiến lại gần hơn, vang dội hơn trước rất nhiều và ngay trên đầu chúng tôi, anh nói cứ như đang độc thoại:

– Tôi không nghĩ chiếc máy hát đĩa nào lại ghi lại được âm thanh đó đâu. Âm thanh ấy hoàn toàn không lọt vào tai tôi theo cách thông thường. Những rung động ấy chạm đến tôi theo một phương thức hoàn toàn khác, và dường như phát ra từ sâu thẳm bên trong tôi, đó chính xác là cách mà một âm thanh ở chiều không gian thứ tư được cho là sẽ truyền đến tai.

Tôi cố tình không đáp lại điều này, nhưng dịch người lại gần đống lửa thêm một chút và nheo mắt nhìn quanh vào màn đêm. Mây tụ dày đặc khắp bầu trời, và chẳng có lấy một tia ánh trăng nào lọt qua được. Mọi thứ cũng vô cùng tĩnh lặng, nhường trọn sân khấu cho dòng sông và những con ếch tự tung tự tác.

– Nó mang một đặc điểm thế này, – anh tiếp tục, – hoàn toàn vượt ngoài những trải nghiệm thông thường. Nó là một ẩn số. Chỉ có một điều duy nhất miêu tả thực sự chính xác về nó; đó là một âm thanh phi nhân loại; ý tôi là một âm thanh nằm ngoài thế giới loài người.

Sau khi trút bỏ được món "thức ăn" khó tiêu này, anh nằm im lặng một lúc, nhưng vì anh đã diễn tả quá xuất sắc cảm xúc của chính tôi nên việc bộc lộ được suy nghĩ đó ra ngoài và kìm hãm nó lại trong giới hạn của ngôn ngữ để ngăn nó lang thang nguy hiểm trong tâm trí mang lại cho tôi một sự giải tỏa lớn.

Sự cô lập của bãi cắm trại trên sông Danube ấy, liệu tôi có thể nào quên được chăng? Cảm giác cô độc tột cùng trên một hành tinh trống rỗng! Tâm trí tôi không ngừng nghĩ về những thành phố và chốn tụ hội của loài người. Nói theo cách ví von, tôi sẵn sàng đánh đổi cả linh hồn mình chỉ để lấy lại cảm giác thân thuộc của những ngôi làng xứ Bavaria mà chúng ta từng lướt qua hàng loạt; để được chạm tay vào những điều bình thường, nhân văn quen thuộc; những người nông dân uống bia, những chiếc bàn đặt dưới tán cây, cái nắng oi ả và lâu đài đổ nát trên ghềnh đá phía sau ngôi nhà thờ mái đỏ. Ngay cả lũ khách du lịch lúc này cũng sẽ được chào đón nồng nhiệt.

Tuy nhiên, nỗi kinh hoàng mà tôi cảm nhận không phải là nỗi sợ hãi ma quỷ thông thường nào cả. Nó lớn lao hơn, kỳ lạ hơn vô cùng, và dường như trỗi dậy từ một cảm giác kinh hoàng truyền kiếp thâm sâu nào đó, làm xáo trộn tâm can mãnh liệt hơn bất cứ điều gì tôi từng biết hay từng mơ thấy. Như lời người Thụy Điển đã ví von, chúng ta đã “đi lạc” vào một vùng đất nào đó hoặc một tập hợp các điều kiện nào đó nơi những mối nguy hiểm rình rập là vô cùng lớn, nhưng lại vượt quá tầm hiểu biết của chúng ta; nơi biên giới của một thế giới vô danh nằm sát vách ngay bên cạnh chúng ta. Đó là một chốn bị chiếm cứ bởi những cư dân ở một không gian ngoại biên nào đó, một kiểu lỗ tò mò để họ có thể rình rập trái đất từ trong bóng tối, trong khi bản thân họ lại vô hình, một điểm giao nơi bức màn ngăn cách giữa hai thế giới đã trở nên mỏng manh đi đôi chút. Là kết quả cuối cùng của một chuyến dừng chân quá lâu ở đây, chúng ta sẽ bị cuốn qua biên giới và tước đi thứ mà chúng ta gọi là “cuộc sống của mình”, nhưng thông qua những tiến trình tinh thần chứ không phải thể xác. Theo nghĩa đó, như anh đã nói, chúng ta sẽ là nạn nhân của cuộc phiêu lưu này — một vật tế thần.

Nó bủa vây chúng ta theo những cách khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nhạy cảm và sức kháng cự của mỗi người. Tôi mơ hồ dịch nó thành sự nhân hóa của những thế lực thiên nhiên đang bị khuấy động dữ dội, tô điểm cho chúng nỗi kinh hoàng của một âm mưu có tính toán và hiểm độc, tỏ thái độ phẫn nộ trước sự xâm nhập táo bạo của chúng ta vào lãnh địa sinh sôi của chúng; trong khi người bạn của tôi thoạt đầu đẩy nó vào khuôn mẫu sáo rỗng về một vụ xâm phạm vào ngôi đền cổ xưa nào đó, một nơi mà các vị thần cũ vẫn trị vì, nơi tàn tích sức mạnh cảm xúc của những tín đồ thời xưa vẫn còn vương vấn, và phần nguyên thủy trong con người anh đã khuất phục trước thứ bùa chú ngoại giáo cổ xưa ấy.

Dẫu thế nào đi nữa, đây vẫn là một chốn chưa bị con người làm ô uế, được giữ gìn thanh sạch bởi những cơn gió thổi bay các ảnh hưởng thô tục của nhân loại, một nơi mà các cơ quan siêu nhiên ở ngay trong tầm với và mang tính hiếu chiến. Chưa bao giờ, trước đây hay sau này, tôi lại bị tấn công dữ dội đến thế bởi những gợi ý không thể diễn tả nổi về một “vùng đất bên kia”, về một sơ đồ sống khác, một vòng quay khác không song song với loài người. Và cuối cùng, tâm trí chúng ta sẽ gục ngã dưới sức nặng của bùa chú khủng khiếp ấy, để rồi bị kéo qua biên giới bước vào thế giới của chúng.

Những điều nhỏ nhặt làm chứng cho sức ảnh hưởng kinh ngạc của nơi này, và giờ đây trong bầu không khí tĩnh lặng quanh đống lửa, chúng cho phép bản thân được tâm trí ghi nhận. Bản thân bầu không khí đã chứng tỏ nó là một môi trường phóng đại bóp méo mọi dấu hiệu: con rái cá đang cuộn mình trong dòng chảy, gã lái đò vội vã ra hiệu, những rặng liễu chuyển dời, tất cả và từng thứ một đều bị tước đoạt đi bản chất tự nhiên vốn có, và được lột tả trong một khía cạnh khác — hệt như cách chúng tồn tại ở bên kia biên giới thuộc vùng đất xa lạ ấy. Và tôi cảm thấy khía cạnh thay đổi này giờ đây không chỉ diễn ra đối với riêng tôi, mà là đối với toàn nhân loại. Toàn bộ trải nghiệm mà chúng ta chỉ vừa chạm đến rìa của nó là thứ hoàn toàn xa lạ đối với nhân loại. Đó là một trật tự trải nghiệm hoàn toàn mới, và theo đúng nghĩa đen của từ này, là thứ thuộc về thế giới bên kia.

– Chính mục đích có tính toán, sắp đặt sẵn sàng ấy mới là thứ hạ gục lòng dũng cảm của người ta xuống con số không, – người Thụy Điển đột ngột cất lời, cứ như thể anh thực sự đang dõi theo dòng suy nghĩ của tôi. – Nếu không thì trí tưởng tượng có lẽ đã chẳng đáng sợ đến thế. Nhưng mái chèo, chiếc xuồng, lượng thực phẩm vơi dần...

– Chẳng phải tôi đã giải thích tất cả những điều đó rồi sao? – tôi bực bội ngắt lời.

– Đúng vậy, – anh khô khan đáp; – quả thực là anh đã giải thích.

Anh cũng đưa ra những nhận xét khác như thường lệ, về thứ mà anh gọi là “quyết tâm rành mạch nhằm chuẩn bị một vật tế thần”; nhưng lúc này, khi đã sắp xếp lại suy nghĩ của mình tốt hơn, tôi nhận ra rằng đó đơn giản chỉ là tiếng kêu cứu của tâm hồn đang hoảng sợ của anh trước nhận thức rằng bản thân đang bị tấn công ở một bộ phận trọng yếu, và rằng anh sẽ sớm bị tóm lấy hoặc tiêu hủy bằng một cách nào đó. Tình huống đòi hỏi một sự can đảm và bình tĩnh trong suy luận mà cả hai chúng tôi đều không tài nào vắt kiệt ra nổi, và chưa bao giờ trước đây tôi lại nhận thức rõ ràng đến thế về sự tồn tại của hai con người trong cùng một cơ thể — một kẻ giải thích mọi thứ, và một kẻ cười trừ trước những lời giải thích ngớ ngẩn đó nhưng lại đang mang nỗi sợ run lẩy bẩy.

Trong khi đó, giữa màn đêm tối như mực, đống lửa lụi dần và đống củi ngày càng cạn kiệt. Không ai trong chúng tôi cử động để bổ sung thêm nguồn dự trữ, và kết quả là bóng tối tiến sát sạt vào khuôn mặt chúng tôi. Chỉ cách vòng tròn ánh lửa vài bước chân thôi là một màu đen đặc quánh. Thỉnh thoảng, một đợt gió lạc lối lại làm rặng liễu quanh chúng tôi run rẩy, nhưng ngoài cái âm thanh không mấy dễ chịu ấy ra thì ngự trị nơi đây là một sự im lặng sâu thẳm và đầy ngột ngạt, chỉ bị phá vỡ bởi tiếng róc rách của dòng sông và tiếng vo ve văng vẳng trên bầu trời phía trên.

Tôi nghĩ cả hai chúng tôi đều nhớ tiếng gió gào thét náo nhiệt biết bao.

Cuối cùng, vào khoảnh khắc một cơn gió lạc lõng kéo dài dường như báo hiệu gió chuẩn bị nổi lên lần nữa, tôi đã chạm đến điểm bão hòa của bản thân, thời điểm mà việc tìm kiếm sự giải tỏa bằng một cuộc trò chuyện thẳng thắn là điều tuyệt đối bắt buộc, nếu không muốn tự làm lộ bản thân qua một cơn cuồng loạn cuồng nợ có thể để lại hậu quả tồi tệ hơn nhiều cho cả hai. Tôi đá đống lửa bùng cháy lớn lên, rồi đột ngột quay sang người bạn đồng hành. Anh giật mình ngước nhìn lên.

– Tôi không thể che giấu nó thêm được nữa, – tôi nói; – tôi không thích nơi này, không thích bóng tối, mấy tiếng động và những cảm giác khủng khiếp mà tôi đang phải hứng chịu. Có thứ gì đó ở đây đang đánh gục tôi hoàn toàn. Tôi đang sợ mất mật ra đây, và đó là sự thật phũ phàng. Nếu bờ sông bên kia mà... khác đi, tôi thề là tôi sẽ muốn bơi quách sang đó cho rồi!

Gương mặt người Thụy Điển tái xanh đi dưới lớp da rám nắng vì gió và mặt trời. Anh trân trân nhìn thẳng vào tôi và đáp lại bằng một giọng bình tĩnh, nhưng chính sự điềm tĩnh phi tự nhiên ấy lại tố cáo cơn kích động cực độ đang dâng trào trong giọng nói của anh. Ít nhất thì vào khoảnh khắc đó, anh mới là kẻ tỏ ra cứng cỏi hơn trong hai người. Một mặt, anh điềm tĩnh hơn.

– Đây không phải là một tình trạng thể xác mà chúng ta có thể trốn thoát bằng cách chạy trốn, – anh đáp với giọng điệu của một bác sĩ đang chẩn đoán một căn bệnh trầm trọng; – chúng ta phải ngồi yên một chỗ và chờ đợi. Có những thế lực ở ngay sát đây có thể nghiền nát cả một bầy voi chỉ trong một giây dễ như bươm bướm bóp chết con ruồi vậy. Cơ hội duy nhất của chúng ta là giữ im lặng tuyệt đối. Sự tầm thường của chúng ta có lẽ sẽ cứu mạng chúng ta.

Tôi đặt hàng chục câu hỏi lên biểu cảm trên khuôn mặt mình, nhưng hoàn toàn không tài nào thốt ra nổi một lời. Cảm giác ấy y hệt như đang lắng nghe một bản miêu tả chính xác về một căn bệnh mà các triệu chứng của nó từng làm tôi bối rối.

– Ý tôi là cho đến nay, dẫu nhận thức được sự hiện diện gây phiền toái của chúng ta, nhưng chúng vẫn chưa tìm thấy chúng ta — chưa “xác định được vị trí” của chúng ta, theo cách gọi của người Mỹ, – anh nói tiếp. – Bọn chúng đang mò mẫm giống như những gã đang đi tìm ống dẫn khí đốt bị rò rỉ vậy. Mái chèo, chiếc xuồng và lương thực là minh chứng cho điều đó. Tôi nghĩ chúng cảm nhận được sự hiện diện của chúng ta, nhưng không thể thực sự nhìn thấy. Chúng ta phải giữ cho tâm trí mình tĩnh lặng — thứ chúng cảm nhận được chính là tâm trí chúng ta. Chúng ta phải kiểm soát suy nghĩ của mình, nếu không thì mọi chuyện coi như tiêu đời với chúng ta.

– Ý anh là cái chết ư? – tôi lắp bắp, lạnh toát người vì sự kinh hoàng trước giả thiết của anh.

– Tệ hơn thế — tồi tệ hơn nhiều, – anh nói. – Cái chết, theo đức tin của mỗi người, nghĩa là sự tiêu vong hoặc sự giải thoát khỏi những giới hạn của các giác quan, nhưng nó không liên quan gì đến việc thay đổi nhân dạng. Bạn không thể đột ngột biến chất chỉ vì cái thể xác này đã biến mất. Nhưng điều này ngụ ý một sự biến đổi tận gốc, một sự thay đổi hoàn toàn, một sự đánh mất bản ngã khủng khiếp thông qua sự thay thế — tệ hơn cái chết gấp nhiều lần, và thậm chí không phải là sự tiêu vong. Tình cờ là chúng ta đã cắm trại tại một điểm nơi lãnh địa của chúng chạm vào lãnh địa của chúng ta, nơi bức màn ngăn cách đã trở nên mỏng manh – kinh khủng thật! anh đang sử dụng chính xác cụm từ của tôi, những ngôn từ thực tế của tôi – đến mức chúng nhận thức được sự hiện diện của chúng ta trong khu vực của chúng.

– Nhưng ai là kẻ nhận thức được chứ? – tôi hỏi.

Tôi quên bẵng đi tiếng rặng liễu rung rẩy trong cơn gió lặng, tiếng vo ve trên đỉnh đầu, quên sạch mọi thứ ngoại trừ việc tôi đang chờ đợi một câu trả lời mà tôi kinh hãi hơn bất cứ điều gì có thể diễn tả nổi.

Anh hạ thấp giọng ngay lập tức để đáp lại, hơi chồm người về phía đống lửa, với một sự thay đổi không thể định nghĩa nổi trên gương mặt khiến tôi phải né tránh ánh mắt anh và cúi gằm xuống mặt đất.

– Suốt cuộc đời mình, – anh nói, – tôi đã có một ý thức kỳ lạ và vô cùng sống động về một vùng đất khác — không nằm quá xa thế giới của chúng ta theo một nghĩa nào đó, nhưng hoàn toàn khác biệt về bản chất — nơi những điều vĩ đại diễn ra không ngừng nghỉ, nơi những nhân cách khổng lồ và đáng sợ lướt qua, tập trung vào những mục đích to lớn mà so với đó, các vấn đề trần thế, sự thăng trầm của các quốc gia, vận mệnh của các đế chế, số phận của các đội quân và lục địa, đều chỉ nhẹ tựa lông hồng; những mục đích vĩ đại, ý tôi là những thứ đối phó trực tiếp với linh hồn, chứ không phải gián tiếp thông qua những biểu hiện tầm thường của linh hồn...

– Tôi vừa mới đề nghị... – tôi bắt đầu, tìm cách ngăn anh lại, cảm giác như mình đang đối mặt với một kẻ điên. Nhưng anh ngay lập tức lấn át tôi bằng dòng thác lũ tư tưởng bắt buộc phải bộc lộ.

– Anh nghĩ rằng, – anh nói, – đó là tinh thần của các nguyên tố, và thoạt đầu tôi cũng từng nghĩ có lẽ đó là những vị thần cũ. Nhưng giờ tôi nói cho anh biết đó là... cả hai đều không phải. Đây sẽ là những thực thể có thể hiểu được, bởi chúng có mối quan hệ với con người, phụ thuộc vào con người để nhận sự thờ cúng hoặc tế lễ, trong khi những sinh thể đang ở quanh chúng ta lúc này hoàn toàn không dính líu gì đến nhân loại, và việc không gian của chúng tình cờ chạm vào thế giới của chúng ta ngay tại điểm này chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên thuần túy.

Ngay cả khái niệm đó, được những lời lẽ của anh làm cho trở nên vô cùng thuyết phục khi tôi lắng nghe chúng ở đó trong sự tĩnh lặng tối tăm của hòn đảo cô lập, đã làm tôi run lẩy bẩy từ đầu đến chân. Tôi thấy việc kiểm soát các cử động của mình là bất khả thi.

– Và anh định đề xuất điều gì? – tôi lại cất lời.

– Một vật tế thần, một nạn nhân, có lẽ sẽ cứu mạng chúng ta bằng cách đánh lạc hướng chúng cho đến khi chúng ta kịp tẩu thoát, – anh nói tiếp, – hệt như bầy sói dừng lại để ngấu nghiến bầy chó để cho chiếc xe trượt tuyết có thêm khoảng cách xuất phát. Nhưng... tôi chẳng thấy cơ hội có thêm nạn nhân nào khác vào lúc này cả.

Tôi trân trân nhìn anh. Ánh sáng lóe lên trong mắt anh thật đáng sợ. Một lát sau, anh tiếp tục.

– Đó là những rặng liễu, tất nhiên rồi. Những rặng liễu che đậy những kẻ khác, nhưng những kẻ khác đang sờ soạng tìm kiếm chúng ta. Nếu chúng ta để tâm trí mình phản bội nỗi sợ hãi, chúng ta tiêu đời, tiêu đời hoàn toàn.

Anh nhìn tôi với một biểu cảm bình tĩnh đến mức, quyết đoán đến mức, chân thành đến mức tôi không còn chút nghi ngờ nào về sự tỉnh táo của anh nữa. Anh tỉnh táo như bất kỳ người bình thường nào từng có. – Nếu chúng ta có thể trụ vững qua đêm nay, – anh nói thêm, – chúng ta có thể tẩu thoát vào ban ngày mà không bị chú ý, hay đúng hơn là không bị phát hiện.

– Nhưng anh thực sự nghĩ rằng một vật tế thần sẽ...

Tiếng vo ve tựa cồng chiêng ấy sà xuống rất sát đỉnh đầu chúng tôi ngay khi tôi vừa cất lời, nhưng chính gương mặt hoảng sợ của bạn tôi mới là thứ thực sự làm tôi phải ngậm miệng lại.

– Suỵt! – anh thì thầm, giơ cao tay. – Đừng nhắc đến bọn chúng nhiều hơn mức có thể. Đừng gọi tên chúng. Gọi tên nghĩa là phơi bày; đó là đầu mối không thể tránh khỏi, và hy vọng duy nhất của chúng ta nằm ở việc phớt lờ chúng, để chúng phớt lờ chúng ta.

– Ngay cả trong suy nghĩ ư? – Anh vô cùng kích động.

– Đặc biệt là trong suy nghĩ. Suy nghĩ của chúng ta tạo ra những vòng xoắn ốc trong thế giới của chúng. Chúng ta phải giữ chúng ra khỏi tâm trí mình bằng mọi giá nếu có thể.

Tôi cào đống lửa lại gần nhau hơn để ngăn chặn màn đêm chiếm lĩnh toàn bộ không gian. Chưa bao giờ tôi khao khát ánh mặt trời đến thế như lúc thèm khát nó giữa màn đen khủng khiếp của đêm hè đó.

– Tối qua anh có thức suốt không? – anh bất ngờ hỏi tiếp.

– Tôi ngủ kém một chút sau lúc rạng sáng, – tôi né tránh trả lời thẳng thắn, cố gắng tuân thủ các hướng dẫn của anh mà bản năng mách bảo là hoàn toàn đúng sự thật, – nhưng tất nhiên là do gió...

– Tôi biết chứ. Nhưng gió không thể giải thích cho tất cả những âm thanh đó đâu.

– Vậy là anh cũng nghe thấy nó ư?

– Vô số tiếng bước chân nhỏ bé dồn dập mà tôi nghe thấy, – anh nói, và sau một thoáng do dự, nói thêm, – và cả âm thanh kia nữa...

– Ý anh là tiếng động trên nóc lều, và sức nặng khủng khiếp, khổng lồ nào đó đang đè ép xuống chúng ta ư?

Anh gật đầu xác nhận một cách đầy ý nghĩa.

– Nó giống như sự khởi đầu của một cảm giác nghẹt thở từ bên trong phải không? – tôi nói.

– Phần nào đó là đúng. Tôi cảm thấy áp suất bầu không khí đã thay đổi — đã tăng lên đột ngột đến mức chúng ta suýt bị nghiền nát.

– Và cái đó, – tôi nói tiếp, quyết tâm làm rõ mọi chuyện, chỉ tay lên phía trên nơi âm thanh tựa cồng chiêng đang ngân vang không ngớt, khi trầm khi bổng hệt như tiếng gió. – Anh nghĩ sao về thứ đó?

– Đó là âm thanh của bọn chúng, – anh thì thầm nghiêm nghị. – Đó là âm thanh thế giới của bọn chúng, tiếng vo ve trong lãnh địa của bọn chúng. Sự phân chia ở đây quá mỏng manh nên nó rò rỉ xuyên qua bằng cách nào đó. Nhưng nếu lắng nghe kỹ, anh sẽ thấy nó không hẳn phát ra từ phía trên mà là xung quanh chúng ta. Nó nằm ở chính những rặng liễu. Bản thân những rặng liễu đang ngân nga, bởi vì ở đây rặng liễu đã trở thành biểu tượng của những thế lực chống lại chúng ta.

Tôi không thể hiểu chính xác ý anh muốn nói gì qua điều này, thế nhưng suy nghĩ và ý niệm trong đầu tôi hoàn toàn không nghi ngờ gì chính là suy nghĩ và ý niệm trong đầu anh. Tôi nhận ra những gì anh nhận thức, chỉ với năng lực phân tích kém hơn anh mà thôi. Tôi suýt chút nữa đã thốt lên kể cho anh nghe về ảo giác của mình về những hình thù đang trỗi dậy và những bụi cây chuyển động, thì anh bất ngờ áp sát gương mặt mình lại gần mặt tôi qua ánh lửa và bắt đầu nói bằng một giọng thì thầm vô cùng khẩn thiết. Anh khiến tôi kinh ngạc bởi sự điềm tĩnh và gan dạ của mình, khả năng kiểm soát tình hình bề ngoài của anh. Con người mà trong suốt nhiều năm qua tôi vẫn đinh ninh là kẻ cục mịch, thiếu trí tưởng tượng!

– Giờ thì nghe đây, – anh nói. – Việc duy nhất chúng ta phải làm là tiếp tục sinh hoạt như thể chẳng có chuyện gì xảy ra, tuân theo các thói quen thường ngày, đi ngủ, vân vân; giả vờ như chúng ta không cảm thấy gì và không chú ý đến điều gì. Đó hoàn toàn là vấn đề của tâm trí, và chúng ta càng ít nghĩ về chúng thì cơ hội trốn thoát càng cao. Hơn hết, đừng suy nghĩ, bởi những gì anh nghĩ sẽ trở thành hiện thực!

– Được rồi, – tôi cố đáp lại, thở không ra hơi trước những lời lẽ của anh và sự kỳ lạ của toàn bộ sự việc; – được rồi, tôi sẽ cố, nhưng hãy nói cho tôi biết thêm một điều trước đã. Nói cho tôi nghe anh nghĩ gì về những cái hố trên mặt đất xung quanh chúng ta, mấy cái phễu cát ấy?

– Không! – anh thét lên, quên mất việc phải thì thầm trong cơn kích động. – Tôi không dám, tuyệt đối không dám đặt suy nghĩ đó thành lời. Nếu anh chưa đoán ra thì tôi mừng cho anh. Đừng cố đoán làm gì. Bọn chúng đã nhồi nhét nó vào tâm trí tôi; hãy cố hết sức để ngăn chặn việc chúng nhồi nhét nó vào tâm trí anh.

Anh hạ thấp giọng xuống thành tiếng thì thầm trước khi nói dứt câu, và tôi không gặng hỏi anh giải thích thêm nữa. Bản thân tôi lúc bấy giờ đã chứa đựng ngập tràn sự kinh hoàng rồi. Cuộc trò chuyện khép lại, và chúng tôi cặm cụi hút tẩu trong im lặng.

Rồi chuyện gì đến cũng phải đến, một điều gì đó có vẻ không quan trọng tẻ nhạt, thường thấy khi hệ thần kinh đang ở trạng thái vô cùng căng thẳng, và chính điều nhỏ nhặt ấy trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã mang lại cho tôi một góc nhìn hoàn toàn khác. Tình cờ tôi nhìn xuống chiếc giày vải đi cát của mình — loại chúng tôi dùng cho xuồng — và chi tiết liên quan đến lỗ thủng ở mũi giày bất chợt gợi lại cho tôi cửa hàng ở London nơi tôi đã mua chúng, khó khăn của người bán hàng khi chọn giày cho tôi, cùng những chi tiết khác của một hoạt động tẻ nhạt nhưng mang tính thực tiễn cao. Ngay lập tức, kéo theo sau đó là một cái nhìn lành mạnh về thế giới hoài nghi hiện đại mà tôi vẫn quen sinh sống ở quê nhà. Tôi nghĩ đến món thịt bò nướng, bia, ô tô, cảnh sát, ban nhạc kèn đồng, và hàng tá thứ khác tuyên bố cái hồn của sự bình thường hay tính tiện ích. Hiệu ứng ngay lập tức thật đáng kinh ngạc ngay cả với chính tôi. Về mặt tâm lý, tôi đoán đó đơn giản chỉ là một phản ứng bất ngờ và mãnh liệt sau chuỗi ngày sống trong một bầu không khí của những điều mà đối với ý thức bình thường phải là thứ bất khả thi và khó tin. Nhưng bất kể nguyên nhân là gì, nó đã tạm thời nhấc bổng bùa chú ra khỏi trái tim tôi, và để lại cho tôi trong khoảng thời gian ngắn ngủi một phút giây cảm giác tự do và hoàn toàn không sợ hãi. Tôi ngước lên nhìn người bạn đối diện.

– Đồ ngoại giáo khốn kiếp! – tôi kêu lên, cười lớn vào mặt anh. – Tên ngốc giàu trí tưởng tượng! Đồ cuồng tín mê tín dị đoan! Đồ...

Tôi khựng lại ở giữa chừng, bị tóm giữ trở lại bởi nỗi kinh hoàng cũ. Tôi cố kìm nén âm thanh giọng nói của mình như thể đó là một hành động phạm thượng. Tất nhiên người Thụy Điển cũng nghe thấy nó — âm thanh kỳ lạ vang lên phía trên trong màn đêm — và cú sụt áp bất ngờ trong bầu không khí cứ như thể có thứ gì đó đang tiến lại gần hơn.

Gương mặt anh đã tái nhợt đi dưới lớp da rám nắng. Anh đứng thẳng tắp trước đống lửa, cứng đờ như một cây gậy, trân trân nhìn tôi.

– Sau chuyện đó, – anh nói bằng một giọng bất lực và cuồng loạn, – chúng ta phải đi! Chúng ta không thể ở lại lúc này được nữa; chúng ta phải nhổ trại ngay lập tức và tiếp tục đi... xuôi theo dòng sông.

Tôi nhận ra anh đang nói năng hoàn toàn sảng sộ, những lời nói bị sai khiến bởi sự kinh hoàng tuyệt vọng — nỗi sợ hãi mà anh đã chống cự suốt bấy lâu nay, nhưng cuối cùng đã tóm được anh.

– Trong đêm tối ư? – tôi thốt lên, run lẩy bẩy vì sợ hãi sau tràng bùng nổ cuồng loạn nhưng vẫn nhận thức rõ tình thế của chúng ta hơn anh. – Điên rồ hết chỗ nói! Sông đang lũ lụt, và chúng ta chỉ có độc một mái chèo. Hơn nữa, chúng ta sẽ chỉ tiến sâu hơn vào lãnh địa của bọn chúng thôi! Phía trước trong suốt năm mươi dặm toàn là liễu, liễu và liễu mà thôi!

Anh ngã ngồi xuống trong trạng thái gần như suy sụp. Cục diện, thông qua một trong những sự thay đổi vạn hoa mà tự nhiên vô cùng ưa chuộng, bỗng chót đảo ngược và quyền kiểm soát các lực lượng của chúng ta chuyển giao vào tay tôi. Cuối cùng thì tâm trí anh cũng đã chạm đến giới hạn bắt đầu suy yếu.

– Cái quái gì ám ảnh anh mà lại làm thế hả? – anh thì thầm với nỗi kinh hoàng chân thực ngập tràn trong giọng nói và nét mặt.

Tôi bước vòng sang phía bên kia đống lửa của anh. Tôi nắm chặt lấy đôi tay anh trong tay mình, quỳ xuống bên cạnh và nhìn thẳng vào đôi mắt đang sợ hãi của anh.

– Chúng ta sẽ nhóm lên một đống lửa nữa, – tôi kiên quyết nói, – rồi đi ngủ cho đến sáng. Khi bình minh lên, chúng ta sẽ phóng hết tốc lực đến Komorn. Giờ thì xốc lại tinh thần một chút đi, và nhớ lấy lời khuyên của chính anh về việc đừng suy nghĩ sợ hãi!

Anh không nói gì thêm, và tôi thấy rằng anh sẽ đồng ý và tuân theo. Chừng mực nào đó, việc đứng dậy thực hiện một chuyến thám hiểm vào bóng tối để kiếm thêm củi cũng mang lại một sự giải tỏa nhất định. Chúng tôi đi sát vào nhau, gần như chạm vào nhau, lần mò giữa những bụi cây và dọc theo bờ sông. Tiếng vo ve trên đỉnh đầu không bao giờ dứt, nhưng có vẻ lớn hơn khi chúng tôi rời xa đống lửa. Đúng là một công việc lạnh buốt xương sống!

Chúng tôi đang cặm cụi lục lọi ở giữa một lùm liễu khá rậm rạp nơi một khúc gỗ trôi từ trận lụt trước mắc kẹt trên cao giữa các cành cây, thì cơ thể tôi bị tóm chặt bởi một lực siết khiến tôi suýt khuỵu xuống bãi cát. Đó là người Thụy Điển. Anh đã ngã vào người tôi, bám chặt lấy tôi để làm điểm tựa. Tôi nghe thấy tiếng thở của anh dồn dập qua từng nhịp ngắn.

– Nhìn kìa! Thề có chúa! – anh thì thầm, và lần đầu tiên trong đời tôi biết được thế nào là nghe thấy tiếng khóc vì sợ hãi phát ra từ một giọng người. Anh đang chỉ về phía đống lửa cách đó chừng năm mươi bước chân. Tôi dõi theo hướng ngón tay anh, và tôi thề tim mình như lỡ mất một nhịp.

Ở đó, trước ánh sáng le lói mờ ảo, có thứ gì đó đang chuyển động.

Tôi nhìn thấy nó qua một tấm màn treo trước mắt giống như màn vải tuyn dùng ở phía sau sân khấu — hơi mờ ảo một chút. Nó không phải là hình dáng con người cũng chẳng phải động vật. Đối với tôi, nó mang lại ấn tượng kỳ lạ là to lớn tương đương với vài con vật chụm lại với nhau, giống như ngựa, tầm hai hoặc ba con, đang di chuyển chậm chạp. Người Thụy Điển cũng thu được kết quả tương tự, dù diễn đạt theo cách khác, vì anh nghĩ nó có hình dáng và kích thước giống một lùm liễu, tròn ở phía trên, và chuyển động khắp bề mặt — “cuộn tròn vào nhau hệt như khói,” sau đó anh đã kể lại như vậy.

– Tôi thấy nó lách xuống xuyên qua những bụi cây, – anh nấc cụt với tôi. – Nhìn kìa, lạy Chúa! Nó đang tiến về phía này! Ôi, ôi! – anh phát ra một tiếng kêu rít lên. – Bọn chúng tìm thấy chúng ta rồi.

Tôi tung ra một cái liếc nhìn đầy kinh hãi, vừa đủ để nhận ra hình thù mờ ảo đang vung vẩy tiến về phía chúng tôi qua những bụi cây, rồi tôi ngã ngửa ra sau với một tiếng động uỳnh vào các cành cây. Dĩ nhiên chúng không đủ sức đỡ trọng lượng của tôi, thế là tôi cùng với người Thụy Điển đè lên nhau ngã kềnh thành một đống hỗn độn giãy giụa trên cát. Tôi thực sự chẳng màng biết chuyện gì đang xảy ra nữa. Tôi chỉ ý thức được một thứ cảm giác bao trùm gồm nỗi sợ lạnh buốt đang bứt tung các dây thần kinh ra khỏi lớp vỏ bọc thịt da của chúng, vặn xoắn chúng theo đủ hướng rồi nhét trả chúng lại trong trạng thái run rẩy. Đôi mắt tôi nhắm nghiền; thứ gì đó ở cổ họng nghẹn ứ lấy tôi; cảm giác ý thức của mình đang giãn nở, lan rộng ra không gian nhanh chóng nhường chỗ cho một cảm giác khác rằng tôi đang hoàn toàn mất đi ý thức và chuẩn bị chết đến nơi.

Một cơn đau nhói quặn thắt chạy dọc cơ thể, và tôi nhận ra rằng người Thụy Điển đang túm lấy tôi theo cách làm tôi đau thấu xương. Đó là tư thế anh tóm lấy tôi lúc ngã.

Nhưng chính cơn đau đó, như sau này anh tuyên bố, đã cứu mạng tôi; nó khiến tôi quên đi bọn chúng và nghĩ về thứ khác ngay đúng khoảnh khắc chúng sắp tìm ra tôi. Nó che giấu tâm trí tôi khỏi sự soi mói của bọn chúng vào giây phút phát hiện, nhưng lại vừa vặn kịp lúc để né tránh màn tóm gọn kinh khủng của bọn chúng. Bản thân anh, anh kể lại rằng đã ngất lịm đi vào đúng thời điểm đó, và chính điều này đã cứu mạng anh.

Tôi chỉ biết rằng một thời gian sau đó, ngắn hay dài chẳng thể nói rõ, tôi thấy mình đang lồm cồm bò dậy khỏi mạng lưới cành liễu trơn trượt và trông thấy người bạn đồng hành đang đứng trước mặt chìa tay ra đỡ tôi dậy. Tôi ngẩn ngơ nhìn anh, vừa xoa xoa cánh tay bị anh vặn đau. Chẳng có câu nào thốt lên nổi trong đầu tôi lúc bấy giờ.

– Tôi đã mất ý thức trong một hai phút, – tôi nghe anh nói. – Đó là thứ cứu mạng tôi. Nó bắt tôi phải ngừng suy nghĩ về bọn chúng.

– Anh suýt làm gãy đôi tay tôi rồi đấy, – tôi nói, thốt ra ý nghĩ duy nhất còn liền mạch vào lúc đó. Một sự tê dại bao trùm lấy tôi.

– Đó là thứ cứu mạng anh đấy! – anh đáp. – Bằng sự phối hợp của hai chúng ta, chúng ta đã xoay sở đánh lạc hướng bọn chúng sang một hướng sai lệch nào đó rồi. Tiếng vo ve đã ngớt. Nó đã biến mất... ít nhất là vào lúc này!

Một làn sóng cười cuồng loạn lại tóm lấy tôi và lần này lan sang cả người bạn tôi — những trạm cười rung lắc mang tính chữa lành tuyệt vời mang theo một cảm giác nhẹ nhõm vô bờ bến. Chúng tôi lần mò quay trở lại đống lửa và ném thêm củi để nó bùng lên ngay lập tức. Lúc ấy chúng tôi mới nhận ra chiếc lều đã đổ sụp xuống và nằm bẹp dí thành một đống rối bù trên mặt đất.

Chúng tôi dựng nó lên, và trong quá trình đó đã vấp ngã không dưới một lần vì vướng chân vào cát.

– Mấy cái phễu cát đấy, – người Thụy Điển kêu lên khi chiếc lều đã đứng thẳng và ánh lửa soi rọi mặt đất xung quanh vài thước. – Và nhìn kích thước của chúng kìa!

Xung quanh chiếc lều và khu vực lò sưởi nơi chúng tôi vừa thấy những bóng đen chuyển động, có những cái hố sâu hình phễu trên cát, y hệt như những cái chúng tôi từng tìm thấy khắp hòn đảo, chỉ có điều to và sâu hơn nhiều, được tạo hình đẹp đẽ và đủ rộng trong một số trường hợp để nhét lọt cả bàn chân lẫn cẳng chân tôi.

Không ai trong chúng tôi nói thêm lời nào. Cả hai đều thừa biết rằng đi ngủ là việc an toàn nhất có thể làm lúc này, và thế là chúng tôi không chần chừ thêm chút nào nữa, kéo nhau vào lều chợp mắt sau khi đã hất cát dập bớt lửa đồng thời mang theo túi đựng thức ăn và mái chèo vào trong cùng. Cả chiếc xuồng cũng được chúng tôi dựng chống ở một đầu lều sao cho chân chúng tôi chạm vào nó, bất kỳ chuyển động nhỏ nhất nào cũng sẽ làm rung động và đánh thức chúng tôi dậy.

Đề phòng trường hợp khẩn cấp, chúng tôi lại tiếp tục đi ngủ mà vẫn mặc nguyên quần áo, sẵn sàng cho một cuộc tháo chạy bất thình lình.