Bất thình lình, tôi thấy mình tỉnh giấc, từ trên chiếc đệm lót cát phóng mắt nhìn qua cửa lều. Tôi liếc chiếc đồng hồ ghim trên vách bạt; dưới ánh trăng vằng vặc, kim đồng hồ đã chỉ quá nửa đêm—thời khắc chuyển giao sang ngày mới—nghĩa là tôi mới chỉ chợp mắt được đôi ba tiếng đồng hồ. Gã người Thụy Điển bên cạnh vẫn say giấc nồng; gió rít từng cơn như trước; có điều gì đó cứ bóp nghẹt lấy tim tôi, dấy lên một nỗi sợ hãi mơ hồ. Quanh quẩn ngay bên mình, tôi cảm nhận rõ một sự khuấy động lạ lùng.
Tôi vội ngồi bật dậy nhìn ra ngoài. Những rặng cây ngả nghiêng dữ dội trước từng cơn gió giật, nhưng mảnh bạt xanh nhỏ bé của chúng tôi vẫn nằm an ổn dưới lòng trũng, bởi ngọn gió lướt qua phía trên mà chẳng gặp đủ sức cản để trở nên hung hãn. Dẫu vậy, cảm giác bất an vẫn không tan biến, và tôi bèn khẽ bò ra khỏi lều để kiểm tra xem đồ đạc có bị suy suyển gì không. Tôi hành động hết sức cẩn trọng để tránh làm bạn đồng hành thức giấc. Một nỗi kích động kỳ quái đang xâm chiếm lấy tôi.
Tôi mới chỉ trườn được nửa người ra ngoài, hai tay hai gối chống xuống đất, thì mắt tôi chợt nhận ra đỉnh những bụi cây đối diện, cùng với mạng lưới cành lá đang dập dờn lay động, đang dệt nên những hình thù kỳ dị in bóng lên nền trời. Tôi ngồi thụp xuống hai gót chân, trừng trừng kinh ngạc. Thật không thể tin nổi, nhưng ngay phía đối diện và chếch lên trên tầm mắt tôi, giữa những rặng liễu, quả thực có những bóng hình không rõ dạng; và khi những cành cây đung đưa theo gió, chúng dường như tụ lại quanh các hình thù ấy, tạo thành một chuỗi những đường nét khổng lồ ma quái chuyển động thoăn thoắt dưới ánh trăng. Chúng hiện ra ngay trước mắt tôi, chỉ chừng mươi lăm mét.
Bản năng đầu tiên thúc giục tôi đánh thức gã bạn đồng hành để gã cùng chứng kiến, nhưng có điều gì đó đã níu tôi lại—có lẽ là nỗi giác ngộ chợt đến rằng tôi chẳng hề mong mỏi một sự xác nhận nào; và thế là tôi cứ ngồi thu mình ở đó, giương đôi mắt cay sè mà trố nhìn trong nỗi kinh ngạc tột cùng. Tôi hoàn toàn tỉnh táo. Tôi còn nhớ mình đã tự nhủ rằng đây tuyệt đối không phải là một giấc mơ.
Những hình bóng khổng lồ ấy thoạt tiên hiện ra rõ nét nhất ngay trên đỉnh các lùm cây—to lớn đồ sộ, mang sắc đồng thau, không ngừng chuyển động và hoàn toàn độc lập với sự đu đưa của cành lá. Tôi nhìn thấy chúng rành rành; và giờ đây khi trấn tĩnh hơn để quan sát kỹ càng, tôi nhận ra vóc dáng chúng to lớn hơn con người rất nhiều, và thực sự có nét gì đó trong diện mạo khẳng định chúng chẳng phải nhân loại. Chắc chắn chúng không đơn thuần là bóng cành lá dập dờn dưới ánh trăng. Chúng tự chuyển dịch theo cách riêng của mình. Chúng tuôn trào cuồn cuộn không dứt từ mặt đất lên tận trời xanh, rồi tan biến hoàn toàn ngay khi chạm tới khoảng không đen thẫm trên cao. Chúng đan cài vào nhau, hợp thành một cột trụ vĩ đại; tôi có thể nhìn thấy tay chân cùng thân hình đồ sộ của chúng hòa tan rồi lại tách rời khỏi nhau, tạo nên một dải uốn lượn như rắn, nghiêng ngả, chao đảo và xoắn ốc theo từng nhịp oằn mình của cây cối đang vật lộn trong gió. Đó là những hình khối trần trụi, mềm mại như chất lỏng, lướt qua những bụi cây, gần như ẩn hiện ngay giữa tầng lá—dâng lên thành một cột trụ sống động vươn tới trời cao. Tôi chẳng bao giờ nhìn rõ được mặt mũi chúng. Chúng cứ thế cuồn cuộn dâng lên không ngừng, uốn mình theo những đường cong lượn sóng kỳ vĩ, với làn da ánh lên sắc đồng xỉn màu.
Tôi đăm đăm nhìn, căng hết mọi tế bào thị giác có thể. Rất lâu sau đó, tôi vẫn ngỡ rằng bất cứ lúc nào chúng cũng sẽ tan biến đi, hòa lẫn vào chuyển động của cành cây và chỉ là một ảo ảnh thị giác thuần túy. Tôi ráo riết kiếm tìm bất cứ bằng chứng nào chứng minh cho thực tại, trong khi thâm tâm tôi thừa hiểu rằng thước đo của thực tại bấy giờ đã đổi thay. Bởi càng nhìn lâu, tôi càng tin chắc rằng những thực thể ấy là có thật và đang sống động, dẫu có lẽ không theo những chuẩn mực mà ống kính máy ảnh hay các nhà sinh vật học vẫn hằng đòi hỏi.
Chẳng những không sợ hãi, tôi còn bị xâm chiếm bởi một niềm kính ngưỡng và kinh ngạc khôn xiết mà bản thân chưa từng nếm trải. Dường như tôi đang chiêm ngưỡng hiện thân hữu hình của những sức mạnh nguyên sơ nơi vùng đất hoang vu đầy ám ảnh này. Sự xâm nhập của chúng tôi đã đánh thức nguồn năng lượng của chốn này trỗi dậy. Chính chúng tôi là kẻ đã gây nên sự xáo trộn, và tâm trí tôi như vỡ tung trước vô vàn câu chuyện cùng truyền thuyết về thần linh, quỷ thần bản thổ từng được nhân loại thừa nhận và sùng bái qua mọi thời kỳ lịch sử. Thế nhưng, trước khi kịp tìm ra một lời giải thích khả dĩ, một thôi thúc vô hình đã đẩy tôi bước ra xa hơn; tôi bò tới trên cát rồi đứng thẳng người lên. Tôi cảm nhận được nền đất vẫn còn ấm dưới bàn chân trần; gió giật tung tóc tai và quất vào mặt tôi; còn tiếng gầm của dòng sông bỗng ập vào tai như một tràng sấm rền. Những điều ấy, tôi biết, là thật, và chứng minh rằng các giác quan của tôi vẫn hoạt động bình thường. Song những hình bóng ấy vẫn cứ dâng từ đất lên trời, tĩnh lặng, uy nghiêm, tạo thành một vòng xoắn ốc vĩ đại tràn đầy vẻ duyên dáng và sức mạnh, cuối cùng khuất phục tôi bằng một niềm tôn kính sâu xa thành kính. Tôi cảm thấy mình buộc phải quỳ rạp xuống mà tôn thờ—hoàn toàn tôn thờ.
Có lẽ chỉ cần thêm một khoảnh khắc nữa thôi là tôi đã làm vậy, thì bất thình lình một luồng gió mạnh quét ngang với sức tàn phá dữ dội khiến tôi chao đảo sang một bên, suýt chút nữa vấp ngã. Cơn gió như bạo lực xé tan cơn mộng mị khỏi tâm trí tôi. Ít nhất nó cũng đem lại cho tôi một góc nhìn khác. Những hình bóng kia vẫn còn đó, vẫn thăng thiên vào màn trời từ sâu thẳm đêm đen, nhưng lý trí trong tôi rốt cuộc đã bắt đầu thức tỉnh. Tôi tự nhủ rằng đây ắt hẳn là một trải nghiệm chủ quan—dẫu không vì thế mà kém phần chân thực, nhưng vẫn chỉ là chủ quan. Ánh trăng cùng cành lá đã phối hợp với nhau để vẽ nên những bức tranh ấy trên tấm gương tưởng tượng của tôi, và vì một lẽ nào đó, tôi đã phóng chiếu chúng ra ngoài rồi coi chúng như thực thể khách quan. Tôi đinh ninh sự tình hẳn phải là như thế. Tôi lấy hết can đảm, bắt đầu dấn bước qua những khoảng cát trống. Nhưng lạy trời, liệu tất cả có thực chỉ là ảo giác? Liệu có thuần túy là chủ quan? Chẳng phải lý trí tôi lại đang quen thói lập luận vô vọng dựa trên cái thước đo cỏn con của những điều đã biết đó sao?
Tôi chỉ biết rằng cột trụ khổng lồ kết bằng những hình thù ấy cứ tối tăm dâng lên trời thẳm trong một khoảng thời gian dường như dài đằng đẵng, với một mức độ chân thực trọn vẹn chẳng kém gì cách người đời vẫn thường dùng để đo đếm thực tại. Rồi đột ngột, chúng biến mất không còn dấu vết!
Và một khi chúng đã tan biến, khi nỗi kinh ngạc trước sự hiện diện vĩ đại của chúng vừa lắng xuống, nỗi sợ hãi liền ập đến bủa vây tôi như một luồng khí lạnh buốt. Ý nghĩa huyền bí của vùng đất cô quạnh đầy ma mị này bỗng bùng cháy dữ dội trong tôi, và toàn thân tôi bắt đầu run rẩy một cách ghê gớm. Tôi đảo mắt nhìn quanh một vòng—ánh nhìn kinh hoàng gần như hoảng loạn—cố tìm kiếm một lối thoát trong tuyệt vọng; rồi nhận ra sự bất lực hoàn toàn của mình, tôi lặng lẽ bò trở lại vào lều và nằm vật xuống chiếc đệm lót cát, trước hết buông rèm cửa để che khuất tầm nhìn hướng về rặng liễu dưới trăng, rồi vùi đầu sâu nhất có thể xuống dưới lớp chăn nhằm át đi tiếng gió gầm rợn gáy.