Nikolai Beryozka sinh năm 1945
Hiện là tài xế tắc xi
Tôi sinh năm 1945, nhưng vẫn nhớ chiến tranh. Tôi biết chiến tranh. Tôi đã thấy…
Mẹ khóa cửa nhốt tôi ở phòng khác, hoặc đưa ra đường tới chỗ bọn con trai. Nhưng tôi vẫn nghe thấy cha tôi gào thét. Ông gào thét rất lâu. Tôi dán mắt vào khe hở giữa hai cánh cửa: Hai tay cha giữ chặt cái chân đau, lắc lắc nó. Hay ông lăn trên sàn và nện nắm tay xuống: “Chiến tranh! Chiến tranh đáng nguyền rủa!”
Khi cơn đau trôi qua, cha bồng tôi trên tay, còn tôi thì xoa chân ông:
- Chiến tranh làm cha đau à?
- Chiến tranh! Nó thật đáng nguyền rủa. - Cha trả lời.
Còn nữa. Người hàng xóm có hai đứa con trai. Tôi thường chơi với chúng. Chúng bị nổ tung sau làng vì dẫm phải mìn. Mà chuyện đó xảy ra, có lẽ, đâu khoảng năm bốn chín.
Mẹ chúng, dì Anya, nhảy theo con xuống huyệt. Người ta phải lôi dì lên.
Tôi mặc sơ mi may từ áo lính của cha đi học. Tôi vô cùng hạnh phúc! Tất cả bọn con trai, những đứa có cha trở về từ chiến tranh, áo của chúng đều được may từ áo lính của cha.
Sau chiến tranh, cha tôi mất vì chiến tranh. Vì những vết thương.
Tôi chẳng cần phải nghĩ ra gì. Tôi đã thấy chiến tranh. Tôi mơ thấy chiến tranh. Tôi khóc trong mơ khi thấy ngày mai họ đến và bắt cha tôi đi. Trong nhà tôi toát lên mùi vải lính mới.
Chiến tranh! Nó thật đáng nguyền rủa.
