• MIẾNG VÕ HIẾM GIA TRUYỀN RA MẮT

Anh Thành vừa đi được một lát, lại quay về nhà bảo Hạnh và Thêu:

- Hai đứa ra mà coi đấu quyền, vui lắm !

Thêu ngẩn người :

- Hôm nay có phải ngày hội đâu, anh Hai

- Ờ, nhưng ở bãi cá nam, có một ông già mới ra đảo, mà có lần Hạnh gặp rồi đó, đang biểu diễn võ thuật, em ra sẽ nhận ra ngay. Mau lên , đang đến hồi hay.

Hạnh và Thêu vội vã chạy theo anh Thành. Bãi cá nam đông nghịt người. Chưa đến buổi ra khơi, nên dân tài công, dân chèo lái và đám con nít tụ kín một vùng bãi cát. Hạnh và Thêu len được vào vòng trong của đám võ, cố nghển đầu lên. Một ông già người đen nhẻm, đang ngồi trên một cái hòm gỗ nho nhỏ. Đôi mắt ông già giờ sáng quắc và nghiêm, nhưng khi cười nom bộ thật hiền. Bộ râu cá ngạnh của ông cụp xuống, vẩnh lên nom thật ngộ. Hạnh bỗng bàng hoàng: ông già bán thuốc cao khỉ mà Hạnh và anh Thành đã gặp ở chợ Ba Na trên dãy Trường Sơn năm trước. Con Tườu Ngộ ông già cho Hạnh, cũng trong phiên chợ vùng cao ấy, bây giờ đã chết . Tiếc quá, chú khỉ không gặp lại chủ của nó rồi. Hạnh ngạc nhiên thấy anh Thành đã chen được đến bên ông già từ lúc nào. Anh đang nói chuyện gì với ông già, Hạnh không biết, chỉ nghe tiếng ông cười thật sảng khoái. Đứng cạnh ông già là một cô gái nom cao ngẳng, tóc búi tròn vo sau gáy, nhìn đám đông một cách hờ hững. Một anh dân đánh cả trên đảo ghé tai ông già nói một câu, ông già gật gật đầu và lục trong hòm gỗ của mình, đưa cho anh một chiếc trống nhỏ bọc da cá sấu. Anh thanh niên thẳng tay nện một hồi trống “tâng... tâng... tâng... “. Dứt tiếng trống , anh dõng dạc nói :

- Xin các chú, các dì ý kiến. Bữa nay, bác Tám Ngớt đây từ đất Bình Định vô. Bác mang theo nhiều thuốc quý như nhung, mật ong, cao, quế để bán. Từ lâu bà con trên đảo ta đã nghe danh truyền về món võ nghệ Tây Sơn. Tôi có ý kiến thế này, các chú các dì cho ý kiến ..

Đám đông ồn ồn lên một lúc. Bác tài công Thiết đứng lên, nóng nảy :

- Nói đại đi, sao cứ rào đón hoài mà !

- Vâng. Ý kiến của đám trẻ bọn tui thế này. Xin bác Tám Ngớt thi đấu với một vài người ở đảo ta. Nếu bác Tám thắng, đảo ta sẽ góp tiền mua hết số hàng bác mang vô, rồi mời bác dạy cho bọn trẻ vài đường võ nghệ, phòng khi tàu thuyền đảo ta ra khơi, ra lộng gặp bọn cướp biển, ta đánh lại.

Bác Thiết lại ngắt lời :

- Nghe được đó. Vậy, nếu bác Tâm quy giáo đầu hàng thì sao?

Tiếng cười nổi lên ầm ĩ. Chờ cho ngớt tiếng ồn, ông già Tám Ngớt mới vê vê đuôi râu cá ngạnh, giọng thản nhiên :

- Thì tôi xin biếu bà con số thuốc quý mang theo, gọi là lễ ra mắt làm quen. Bây giờ, giải phóng rồi, bốn bề một nhà, là anh em với nhau, phải đâu hằn thù chi nữa.

Ông già vừa ngớt lời, tiếng vỗ tay nổi lên đôm đốp. Bác tài công Thiết gật gù :

- Bác Tám khảng khái thiệt. Thôi Tư Quyền đâu, ra tiếp bác Tám chớ còn chần chừ chi nữa !

Bác Thiết ấy lưng một anh thanh niên ra khỏi đám đông. Đám đông lại ào lên :

- Tư Quyền ! Trổ tài đi !

- Tư Quyền ! Đánh giỏi vào, để bác Tám Ngớt biết đảo ta cũng không kém cỏi!

Anh Tư Quyền xoay mặt về bốn phí, cúi chào. Rồi anh với bác Tám Ngớt :

- Xin mời! Xin mời bậc đàn anh hạ cố.

Bác Tám Ngớt lại vê vê râu cá ngạnh :

- Chú năm nay mấy tuổi?

- Dạ, tôi hai mươi chín tuổi!

- Khá lắm. Vậy chú còn thanh niên. Tôi để đứa con của tôi hầu chú mấy miếng quyền là đủ…

Cả đám đông nhao lên. Người cười vui vẻ. Người tự ái ra mặt. Anh thanh niên cầm trống lại thúc một hồi, bác Thiết phải can ngăn :

- Thôi được, Tư Quyền cứ đấu. Kể ra, bên nam bên nữ thì cũng chênh lệch, nhưng bác Tám đã có lời thì Tư Quyền chịu đi.

Tư Quyền hơi nhướn mắt, ngó xéo về cô gái cao ngẵng, mặt anh đỏ sựng, đâm lúng túng chẳng biết tiến hay lui nữa. Cô gái bác Tám bước ra khoảng trống, nói với anh Tư:

- Em là Út Định. Xin mời anh Tư đánh trước !

- Tôi nhường cô Út.

Tiếng trống lại kêu ở “tâng... tâng... tâng”. Cô gái nhún người, phát ra một miếng đánh vụt qua hàm anh Tư. Anh Tư nhẹ nhàng lắc qua, định đánh trả một miếng, nhưng cô gái đã xoay người, thu mình lại. Anh Tư bỗng hụt tay, lao người đi. Bàn chân vừa chạm cát, anh ngoắt người, đỡ một quả từ phía trái. Cô Út chỉ đánh nhử thôi. Cô thu nhanh mình lại, xoay nghiêng vai dịch bên trái, rồi bất thần như bảo vồ mồi, cô lao nhanh về phía anh Tư. Anh Tư chỉ kịp giơ cả hai quả đấm lên, thì cô Út đã sáp vô. Nghe đánh “bẹp” một tiếng, cả hai người đều bật lùi trở lại một bước.

Bác Thiết khen :

- Con Út giỏi đa. Vậy mà thằng Tư chủ quan, coi thường con gái bác Tám.

Bác Thiết vừa nói, vừa nhìn về phía bác Tám. Ông là Tám Ngớt vẫn bình thản nhìn con gái, không lộ vẻ gì nôn nóng.

Tiếng trống vẫn giục giã.

Anh Tư đổi thế. Anh rướn mình, xoay ngang lộn thốc như con tôm, tung chân bốc cao người rồi như diều hâu nhào xuống nhằm vai cô gái giáng xuống một quả quyền. Đám người xem, ai cũng biết đây là một đòn quyết định của Tư Quyền. Mấy cô gái đảo chài kêu ré lên, mắt nhắm lại. Những quả quyền chưa chạm được vào vai cô Út, đã thấy anh Tư lại bốc người lên một lần nữa. Cô Út đã nghiêng người vừa tránh đòn, vừa lấy thế đá móc ngược lên một miếng hiểm hóc. Anh Tư ngã nhoài trên cát, hai tay bị đè sấp lên, cái đầu ngoặt về một bên.

Cả đám đông ngỡ ngàng một chút, tận lúc anh Tư lồm ngồm bò dậy, tiếng vỗ tay mới rào rào nổi lên.

Các cô gái đảo chài ùa ra khỏi chỗ ngồi, bu kín lấy Út Định. Tiếng các cô vui vẻ: “ Giỏi thiệt, Út Định đánh ngã Tư Quyền rồi “. “Út học võ lâu chưa, hả Út ? “. Ông già Tám Ngớt bây giờ mới vê vê điếu thuốc to bằng ngón chân cái, khoan thai châm lửa. Tiếng trống lại nổi lên. Anh dân chài kêu to :

- Trật tự ! Trật tự nào. Bác Tám muốn có vài lời với bà con đảo ta!

Bác Tám vứt điếu thuốc xuống mặt cát, đứng lên, hai tay vòng trước bụng :

- Út Định và Tư Quyền đấu võ, coi như biểu diễn ra mắt bà con. Còn tôi, bà con đã đón tiếp thân tình như ruột thịt, tôi không biết nói gì hơn, chỉ có ít thuốc quý, gọi là biếu bà con trên đảo. Chập trước, tôi nói nếu ai thắng cha con tôi, thì tôi biếu số thuốc quý. Nói thế để động viên Tư Quyền thôi. Chớ Tư Quyền có thua, bây giờ tôi cũng biếu thuốc cho bà con, gọi là tấm lòng cha con tôi với đảo.

Bác Thiết gật đầu :

- Bác Tám biết nghề thuốc, lại giỏi cả nghề võ, mà bụng đầy nhân nghĩa. Bác đã có ý định như vậy, thì bạn tôi xin nhận quà của bác, nhưng với điều kiện bác phải ở chơi với dân đảo tôi ít tháng, gọi là anh em bốn biển một nhà, như bác nói lúc đầu. Bác có đồng ý không?

Ông già Tám Ngớt cười :

- Anh em đã dạy…

- Thôi, vậy coi như bác nhận lời rồi nghen ! Bác Tám sẽ ở nhà tôi. Bà con đồng ý chớ ?

Tiếng vỗ tay lại nổi lên. Bác Tám lấy từ trong hòm gỗ ra một tay đẫy thuốc trao cho bác Thiết. Bác Thiết lại giơ cao túi thuốc lên, rồi đưa cho anh thanh niên gõ trống :

- Chú Ba nhận quà, rồi phân phát cho bà con. Nhớ phải hỏi thêm bác Tám cách dùng thuốc nghen !

Bác Tám Ngớt kéo tay anh Thành :

- Khỏi phải hỏi tôi. Tôi làm thuốc, nhưng cách dùng thuốc thì phải hỏi anh Thành đây.

Rồi bác giới thiệu với bác Thiết :

- Tôi đã biết anh Thành từ hồi trên núi cao đó.

Bác Thiết mừng ra mặt :

- Vậy hả ? Càng vui. Thôi, bác Tám và cháu Út về nhà tôi. Bác nhậu khá chớ ?

Ông già Tám lại về về râu ngạnh rồi ngửa cổ lên cười : - Gặp bạn hiền thì không kể xiết còn không gặp thì hàng tháng cũng không đụng vô một ly!

- Vậy bữa nay, bác Tám khỏi lo. Có đủ cho bác thâu canh suốt sáng. Thêu đâu, nghe Thêu ?

Thêu nhô ra khỏi đám đông :

- Ba gọi tôi ?

- Con sang mời mấy bác vẫn đến nhà ta lai rai, cùng ba tiếp bác Tám đêm nay. Kiếm thêm đồ nhậu gì cho đặc sắc, nghe con !

Bác Thiết, anh Thành và cha con ông già bán thuốc đi rồi, Hạnh mới dám về theo. Lúc này, Hạnh bỗng trở nên lo lắng. Biết nói thế nào, nếu ông già bán thuốc hỏi Hạnh về con Tườu Ngộ? Không biết ông già còn nhớ đến chú khỉ nghịch ngợm và láu lỉnh năm xưa không ?

Anh Thành chỉ ngồi tiếp bác Tám một chập, rồi phải xin phép để đến trạm y tế của đảo hoàn thành nốt công việc cho kịp ngày trở về Hà Nội. Mấy chị thanh niên trên đảo chài hâm mộ tài nghệ của Út Định thập thò ngoài ngõ, kêu chị Út sang chơi. Út Định cũng xin phép đi luôn.

Thêu tất bật mải lo đồ nhắm cho ba nó tiếp khách. Ông già Tám Ngớt bữa đó càng uống rượu, càng tỉnh táo. Bác Tám sang sảng kể chuyện võ nghệ ở quê mình. Anh Tư Quyền tuy còn trẻ nhưng là người giỏi võ nhất đảo, cũng được mời nhậu tiếp bác Tám. Bác Tám Ngớt vui vẻ trỏ vào anh Tư:

- Kể về về món võ như chú Tư đây, tuy có lực nhưng phải luyện thêm thế võ nữa, học thêm các miếng thật hiểm, thật độc đáo nữa. Không phải tinh thông các đòn đó để đánh người, mà để phòng thân và trị kẻ ác. Ở đất Bình Định của tôi, ai mà chẳng thượng võ. Cả con nít cũng học dăm ba thế võ. Lớn như cậu Hạnh đây thì thập bát ban võ nghệ đã phải nắm được rồi đó.

Hạnh ngồi cạnh Thêu chờ tiếp thêm mấy món tôm, cá cho bữa tiệc, nghe bác Tám nói đến mình, vội thưa :

- Bữa cháu gặp bác Tám trên Trường Sơn, chảo đâu biết bác giỏi võ như bây giờ.

Ông già Tám Ngớt cười khà khà:

- Bữa đó bác bị đau dạ dày. Trước đó, tưởng chết bỏ xác rồi.

Anh Tư Quyền ngạc nhiên :

- Bác gặp cao thủ sao ?

- Không. Mà cũng là đối thủ thiệt. Chú coi đây…

Ông già bán thuốc lần khuy ngực rồi cởi banh áo :

- Kỷ niệm trên núi đó. Chú có biết vết thương gì không ?

Không đợi Tư Quyền trả lời, bác Tám kể tiếp :

- Hai vết móng cọp đó. Nếu không có thuốc quý, bác đã tử thương rồi.

Bác Thiết nâng ly rượu lên :

- Mời bác uống đã, xong rồi kề cho bọn tui nghe.

Ông già Tám Ngớt đón cái ly tợp một hơi, rồi trần tình:

- Bữa đó, tôi một mình một túi vải và con dao phát cây, vào núi kiếm thuốc. Người dân tộc ở đó cho là kỳ, can ngăn hết lời. Vùng này đang có cọp dữ. Họ bảo từ hôm phường săn bắn tên độc làm nó bị thương thối mất nửa bàn chân, nó chỉ còn hai móng, đi khập khiễng. Con cọp trở nên hung dữ, đêm nào về làng cũng tha lợn, tha người đi biệt tích. Nghe nói có đến bốn chục người bị cọp vồ. Nó trả thù mà! Giống hổ, giống cọp trên rừng khi đã trả thù thì dai dẳng hết chỗ nói.

Vậy mà tôi đâu có ớn. Cái máu giang hồ và ỷ vào đôi chút võ nghệ, tôi cứ vào núi. Cũng là muốn dịp này thử chọi nhau với cọp dữ. Đi cả buổi, hái đầy túi thuốc, mà chẳng thấy cọp đâu. Đến lúc ngồi xuống một gốc cây định bỏ cơm ra ăn, tôi bỗng thấy ở ngang xế chỗ tôi độ dăm chục thước, một con cọp đang tha một con lợn rừng. Chao ôi, con cọp đến là bự. Tôi cho nắm cơm vào túi thuốc và treo lên một cành cây cụt lăm lăm con dao vòng xuống đón đầu cọp. Đâu phải tôi muốn tranh con mồi của nó, mà muốn thử sức con cọp thôi. Con cọp không biết tôi đang đón đầu, cứ khập khiễng tha mồi. Tôi bình tĩnh quan sát nó. Lưng cọp rực lên màu gạch tươi. Những vằn đen vòng kín, chùm từ vai qua tận bụng, cứ dồi lên lượn xuống như sóng. Tôi đâu muốn đánh trộm con thú, mà quát to một tiếng giáo đầu của con nhà võ, nhảy thẳng đến cọp dữ. Con cọp chững lại bất ngờ, đôi mắt nó ngời lên, hồng rực. Nó vội vã nhả xác lợn rừng, nhún chân sau lấy đà, rồi lao vèo một cái. Tôi xuống tấn chân trái né người. Cả cái thân mình vun vút của cọp lướt ngang tầm vai tôi. Tôi sả một đường dao sắc mạnh xuống bả vai con cọp, xé toang vai nó. Thu dao về, tôi lộn người lại, chờ cọp dữ vòng lại. Nhưng con cọp bị đau, gầm lên một tiếng, nhảy vụt vào rừng sâu.

Tôi cười lớn. Hóa ra con cọp cũng chẳng ghê gớm gì ! Tôi ngó về phía đường cọp chạy, rồi nhìn lại xác con lợn rừng và trở lại gốc cây lấy túi đẫy lá thuốc, về làng.

Tư Quyền hít hà:

- Vậy mới tiêc chớ. Bác Tám không làm gọn được nó !

Ông già Tám Ngớt chưa kịp trả lời thì bác Thiết đã gạt đi :

- Chú Tư đừng sốt ruột, chắc còn hồi sau ly kỳ nghen ! Còn hai cái vết vuốt cọp.

Bác Tám gật gù :

- Ờ, còn hiệp sau. Hiệp đó xảy ra ngay tại nhà tôi ở trọ. May mà ông lão chủ nhà qua hàng xóm có việc. Đêm đó, tôi đang soạn lá thuốc, cửa bỗng mở banh. Tôi chỉ kịp nghe tiếng gióng ồn ào và một mùi hôi ùa vào đã thấy bóng cọp dữ chồm lên. Bàn chân hai vuốt của nó cào toang ngực áo tôi. Tôi chống nhanh hai tay giữ thế, chân xoãi về trước và bật mình lao ngửa ngửa người tụt sâu ngay dưới bụng cọp. Cọp dữ vọt qua đầu tôi, và đánh sầm vào vách nhà. Tôi lộn người lại thật nhanh, không để con thú quay lại, đánh một đòn thật hiểm vào gáy nó. Nó bị đau, lại lúng túng trong căn buồng chật hẹp, chưa kịp xoay mình, thì đang ở thế lợi, tôi phóng thêm một đòn nữa vào đầu nó. Phải nói thiệt con cọp đó dữ dằn, nhưng hồi trưa tôi đã chém một vết thương nặng lên vai nó, nên cọp đuối sức rồi. Nó quỵ xuống. Tay tôi giáng luôn thêm cho hắn mấy roi, còn chân thì sử dụng miếng đã trái móc ngược rất hiếm vào bụng nó – cái món võ mà Út Định hạ Tư Quyền đó, nhưng con Út chơi chưa hết mình đâu ! Con cọp gừ lên một tiếng, đổ nhào. Có lẽ phủ tạng nó vỡ ra sau cú đá dữ.

Lúc đó, ông cụ chủ nhà cũng về. Tưởng con cọp chưa đổ, ông vở vội mũi lao, phóng ngập vai con thú. Hạ xong con cọp hai móng, tôi mới ngồi thở dốc và bắt đầu đau nhói ở ngực. Dòm xuống, hai vết vuốt cọp còn để lại hai đường tứa máu, chạy suốt đến gần rốn. Ông cụ chủ nhà vội vã kiếm lá thuốc đắp cho tôi, có đến gần chục ngày sau mới lên da non ở vết thương.

Trừ được cọp dữ, dân làng chẳng để tôi đi ngay sau khi lành bệnh. Vả lại, vết thương cọp làm tôi cũng yếu hẳn đi. Dân làng mang đến đủ thuốc quý cho tôi xài. Cứ như tôi chưa bao giờ biết dùng thuốc đó, nghĩ cùng kỳ.

Khỏi đau, tôi lại vào rừng kiếm là thuốc. Ngồi mãi cũng buồn, tôi ra chợ, cái lần gặp cháu Hạnh và anh Thành đó !

Anh Tư Quyền chừng say chuyện. Anh ngồi ngẩn người, quên cả ăn. Bác Tám Ngớt vừa dừng lời, anh vỗ đùi :

- Mai mốt, bác Tám dạy cho bọn tôi ít thế võ làm vốn nghen !

Bác tài công Thiết bụng miệng cười :

- Chẳng phiền đến bác Tám. Cô Út Định mở lớp cũng đủ rồi, nghe Tư !

Đám tiệc mừng bác Tám Ngớt ồn lên tiếng cười vui vẻ.

* * *

Một chú mòng biển mỏ quặp đang bay đuổi sát con nhạn. Thêu chỉ tay :

Anh Hạnh coi. Con Nhạn mất mồi đến nơi rồi đó. Cái giống mòng biển chuyên đi ăn trộm trứng và cướp mồi của các chim nhỏ, thiệt dễ ghét !

Con mòng biển đã sắp chạm con nhạn. Nó lao xuống, cái mỏ sắc bổ mấy nhát liền xuống lưng con nhạn. Chim nhạn vội vã nhả con cả ra khỏi mỏ, kêu lên mấy tiếng tức giận. Mòng biền bỏ mặc nhạn, lượn xuống đớp lấy con cá, chỉ cách mặt biển độ một sải tay.

Hạnh hỏi :

- Đến khu mò ngọc trai rồi hả ?

- Rồi. Anh có thấy chỗ có giàn treo kia không? Chỗ đó để nuôi trai lấy ngọc đó. Bữa qua, anh Tư Quyền biếu ông già Tám Ngớt một viên ngọc tròn xanh biếc to bằng đốt ngón tay cái. Anh Tư quý ông già lắm mới kỷ niệm cho “hạt châu” đó. Ý chừng anh muốn bác Tám truyền cho mấy thế võ gia truyền, chớ có được viên ngọc đó, anh Tư suýt bỏ mạng vì cá sấu chớ đâu phải chuyện chơi.

Có tiếng người cất lên sau lưng hai đứa :

- Chuyện đó xa lắc xa lơ rồi mà thắng Thêu còn nhớ, giỏi thiệt !

Thêu và Hạnh quay lại Thêu vui vẻ :

- A, anh Ba chơi trống cá sấu ! Anh đi đâu đó ?

Anh Ba hôm đấu võ đánh trống da cá sấu chỉ huy lệnh đấu võ, cười :

- Ra coi lứa ngọc mới cấy, xem nước triều lên xuống để hạ bới lồng cho trai. Thế Tư Quyền biếu bác Tám “hạt châu” thiệt hả ?

- Em đâu có nói xạo ! Em đang kể cho anh Hạnh nghe cái hồi anh Tư lặn xuống biển mò trai bị cá sấu đuổi hụt hơi mà.

Anh Ba chơi trống cá sấu vừa đi vừa quàng vai cả hai đứa, gật gù :

- Kể ra hồi đó cũng gay cấn. Cũng dễ đến mười năm rồi. Thằng Thêu cũng nghe kể lại, chớ mày còn bé xíu mà sao biết.

Thêu đỏ mặt :

- Vậy anh kể đại đi. Anh cũng xuống biển chớ?

- Lại không xuống. Tư Quyền đã bỏ nghề mò trai ngọc, chứ tao là dân mò trai từ nhỏ đến tận giờ, mày quên sao ?

- Ờ, ờ, cái đó thì trúng.

Anh Ba bỗng đổi giọng xưng hô thân mật :

- Vậy chớ ! Chịu thì tớ kể cho mà nghe. Tư Quyền rủ tớ đi mò trai ngọc. Tớ bảo: “Vùng đó đề phòng có cá sấu trú chân, mang theo lao đi!”. Lặn một hồi, tai nhức như có dùi xiên vô. Chả là nước sâu hun hút, lại lạnh thấu tận ót. Tư Quyền kiếm được một con trai mập bằng mu bàn chân. Tớ thì kiếm được hai con. Nhìn qua ánh sáng long lanh rọi xuống đáy nước, biết ngay là trai quý. Hai anh em vừa mới buộc trai vào túi đeo bên hông, thì đã thấy một con cá sấu đen trũi đang lao thẳng đến. Trong nước thì làm sao gọi nhau nổi. Tớ khoát cây ra hiệu. Tư Quyền chùn người giữ thế. Vậy là hiểu nhau rồi đó. Tớ nhao mình nhử cho con sấu lao lên. Nó lao thật, cái miệng gớm ghiếc nghếch lên. Tư Quyền chỉ chờ dịp đó, phóng lưỡi lao cực hiểm lút vô miệng nó. Lưỡi lao cắm vô họng con sấu rồi, cán lao còn nhô ra đến một phần ba. Lúc đó, tớ mới quành lại, phóng tiếp một mũi lao nữa vào cái mồm trống hoác của con sấu. Phóng rồi, cả hai anh em đều bơi vọt lên mặt nước. Chưa thể sáp vô con sấu được. Con cá sấu nhận luôn hai mũi lao, quẫy lộn hung hãn. Tuy nó đang bị tử thương, nhưng đuôi nó còn khỏe. Cái đuôi rắn như thép, lại dẻo như vòi voi, quật phải mình cũng nát người.

Hai anh em lên mặt nước, phóng thẳng vô bờ, gọi phường săn đến báo tin.

Bấy giờ, con cá sấu đã lặng lẽ nằm chờ chết ở đáy nước. Anh em phường săn mừng lắm, họ chuẩn bị thòng lọng sắt, rồi xuống biển kéo cá sấu lên.

Bữa đó, hai anh em –Tư Quyền và tớ – được phường săn mở hội ăn mừng. Toàn món thịt cá sấu thơm nức. Rượu vô, thịt cá sấu ăn như dông như bão, đến là vui. Nhưng Tư Quyền còn vui hơn. Con trai tìm được nơi đáy biển cho Tư Quyền viên ngọc sáng quắc. Viên ngọc quý hết chỗ nói. Đám lái buôn ra đảo, mấy lần xin mua, Tư Quyền chẳng chịu bán. Được cái Tư Quyền tốt bụng, mấy ông già đau mắt mộng, màng kéo ra, đến nhờ chữa, anh Tư lại mài ngọc với ly nước, điểm vào mắt cho khỏi. Bữa trước, thím Bảy mắc chứng buốt đầu, suốt đêm ca cẩm mất ngủ. Tư Quyền mài ngọc cho uống, nghe đâu dịu cơn đau. Đi đâu, Bảy cũng khen ngọc của Tư Quyền do trời cho, anh Tư lại tốt bụng, nói con nhà võ thế mới xứng đáng

Thêu cười hích hích :

- Nghe tin anh Tư tặng ngọc cho bác Tám, thím Bảy chắc ớn lắm, anh Ba nhỉ ?

- Chuyện thường tình. Con nhà võ nghệ với nhau, tính nết phóng khoáng khác người. Phục nhau, sẻ cửa sẻ nhà cũng chịu chơi liền chớ. Còn không chịu, có Ông trời cũng kéo xuống mà đấu võ. Tiếc rằng tớ không được theo nòi võ nghệ. Ông già nhà tớ mất đã lâu, từ hồi tớ còn nhỏ hơn cả chú mày đa ! Ông ấy là trưởng vạn mò ngọc, lại võ nghệ nhất vùng. Cũng do sống về võ, mà chết cũng về võ đó.

Hạnh ngạc nhiên :

- Anh nói sao ?

- Ồ. Các chú chẳng hiểu gì trọi. Hồi xa mù, biết bao nhiêu năm rồi, ông già đứng đầu vạn chài mò ngọc. Lúc đó đâu đã có cách mạng nổi lên. Bọn quan lại trong đất liền cứ tháng tháng chèo thuyền ra đảo thu ngọc quý. Bao nhiêu ngọc mò được, đều phải nộp hết. Ai giấu viên nào, thì bọn chủ đảo lột trần ra, dùng roi cá sấu quật nát mình.

Ông già nhà tớ chịu mãi, thấy nhục quá, mới bày mưu cho cả vạn chài để trị bọn chúa đảo và quan lại trong đất liền. Bữa đó, ông gọi tất cả mọi người trong vạn đi biển. Đông nghẹt người. Sau chuyến đi, số trai ngọc mò lên nhiều lắm. Nhưng ông bắt để tất cả ngọc trên một chiếc thuyền neo ngoài khơi, một mình ngồi coi, rồi bắt mọi người vào đảo, bảo với tên chúa đảo, viên quan huyện và bọn tay chân tử đất liền ra thu ngọc :

- Hôm nay mò được nhiều ngọc quý. Mời tất cả các quan và chủ đảo ra khơi, cùng trưởng vạn áp tải thuyền vô đất liền, để tránh mất mát nếu chở ngọc vô đảo như mọi lần.

Đám đi thu ngọc bị mắc lừa, vội giong thuyền ra chỗ ông già. Ông già không chịu cho chúng chuyền ngọc quý sang thuyền lớn, mà căng buồm đi trước. Thuyền bọn thu ngọc đi sau. Ra đến ngoài khơi, chờ thuyền rơi vào đúng một vực nước xoáy, ông già mới đứng lên, thét lớn :

- Lũ chúng bay muốn đầy túi ngọc quý, thì cũng phải có lần xuống biển tìm ngọc như chúng tao chớ !

Đoạn, ông chỉ cầm theo một mũi lao, nhảy xuống biển. Bàn tay gân guốc của ông lật úp mạn thuyền chở đầy trai ngọc. Tên chúa đảo và viên quan huyện đi thu ngọc đang khiếp đảm vì dòng nước xoáy tít con thuyền, lại tiếc đứt ruột vì cả một đống trai ngọc rào rào rơi xuống biển, liền hô la, chửi bới ầm ĩ.

Lật úp xong thuyền mình, ông già lặn mất hút dưới nước. Rồi ông bất thần nhô lên cạnh chiếc thuyền của chúa đảo, vọt lên. Chân ông vừa chạm sàn, tay đã phóng mũi lao cắm sâu vào ngực viện quan huyện. Mũi lao ngập lụt vào ngực hắn. Ông vừa rút được cây lao ra, đám tay chân của chúa đảo và quan huyện đã ùa đến. Tớ đã nói, ông già võ nghệ đâu phải loại xoàng. Với cây lao, ông gạt bắn gươm, giáo của bọn lính đi thu ngọc. Tên chúa đảo hoảng hồn, đứng tận đầu mũi thuyền thét lác rầm rĩ. Ông già co giờ nhảy hai bước, rồi tay phải nắm cây lao, tay trái gạt mạnh tên chúa đảo. Cả hai cùng lăn tùm xuống nước. Ông già kéo theo tên chúa đảo xuống đáy nước. Khi đã biết nó không sống nổi, ông mới thả tay và lặn xuống đáy thuyền. Con thuyền vẫn quay tít như chong chóng. Ông đọi luôn một hồi mũi lao vô đáy thuyền, phá ra một mảng lớn. Nước biển sủi bọt, ồ ồ chui vào con thuyền. Đợi thuyền mang tên quan huyện chìm dần, ông già mới nhoi lên. Một tên lính vừa nhìn thấy ông già nhô khỏi mặt nước, đã bắn một mũi tên cắm trúng lưng ông già. Nước xoáy, lại bị thương nặng, ông già không thoát nổi cái chết. Có hai thằng lính sống sót, trôi giạt về đảo, kể lại chuyện đó. Bà con trên đảo khóc ròng mấy ngày, định đem xử tội hai tên lính, nhưng bà già của anh can ngăn, mới khỏi chết. Chuyện đi mò ngọc lắm đoạn bi thương. Mấy người còn ham đâu. Nhưng bây giờ, trại nuôi ngọc của mình thì khác. Thằng Thêu ngỡ ngàng gì. Chỉ có chú Hạnh mới vô đảo, chắc chưa biết. Để anh chỉ cho nghen !

Hạnh bước xuống bãi nuôi trai lấy ngọc, còn ngoái lại nói với anh Ba chơi trống cá sấu :

- Ở Hà Nội, em đọc thấy họ tả vua Tây Ban Nha có viên ngọc to bằng quả nhót, còn ở Viện bảo tàng Anh lại trưng bầy một viên ngọc dài hơn mười phân. Ở đảo mình, có nhiều ngọc lớn vậy không, anh Ba?

- Lớn như vầy thì không có, nhưng loại nhỏ hơn nhiều. Anh không hiểu các viên ngọc ở các nước ra sao, chớ ở đảo này, ngọc đủ màu đẹp thì đâu có hiếm. Màu hồng nè, màu nâu nè, lại có cả xanh, tím. Muốn chi có đó !

- Làm sao mình nuôi cấy được ngọc, anh Ba?

Anh Ba kéo một cái lồng treo lên khỏi mặt nước. Trong lồng, có đến hơn chục con trai đang khép vỏ. Anh cầm lên một con, kể :

- Dễ ợt thôi. Kỹ thuật làm ngọc nhân tạo là thế này. Mà ngọc tròn cực nghen. Ngọc tròn thời được hình thành trong một cái túi ngọc. Cái túi này là lớp tế bào mặt ngoài của lớp áo trai tạo nên. Vậy muốn có ngọc tròn cũng phải tạo ra cái túi như thế. Chú mày lột một mảnh áo trai ra, chỉ cần đặt vô lớp tế bào tiết ra xà cứ đó một hạt xà cừ rất nhỏ rồi buộc túm mảnh đó vô làm thành một cái túi. Cứ việc nhét một cái túi vô trong cơ thể một con trai khác. Sau vài năm, cái túi ấy vẫn hoạt động và vẫn tiết ra chất xà cừ để phủ lên hạt xà cừ đầu tiên kia. Vậy là một viên ngọc được hình thành. Ngọc trai nuôi lớn cũng chẳng kém gì ngọc trai tự nhiên. Còn về màu sắc ngọc, dù có đặt hai viên ngọc nhân tạo và tự nhiên, cạnh nhau thì những người sành chơi ngọc cũng không thể phân biệt nổi. Các cô gái tha hồ chọn mà trang điểm.

Anh Ba thả lại con trai vào lồng, từ từ nhấn chìm xuống đáy nước. Đoạn, anh cười thoả mãn ra mặt :

- Chốc nữa, em vào xem “phân xưởng” mài ngọc. Các cụ biểu: “Ngọc có giũa mới quý”. Đúng vậy đó, các cô công nhân mài ngọc khéo tay hết chỗ nói. Khách nước ngoài đến tham quan, ai cũng đòi ở lâu lâu, chẳng muốn rời đảo đâu.

Khi Hạnh và Thêu rời khu nuôi trai ngọc về nhà, thì anh Thành đang sắp xếp chiếc ba lô và một tay đẫy to. Anh bảo :

- Sáng sớm mai, anh em ta rời đảo về thành phố Hồ Chí Minh. Chiều nay, tàu anh Đính đã cặp đảo. Tiếc quá, anh em mình chưa kịp xem nhiều thứ trên đảo. Có dịp ta phải trở lại đây lần nữa, Hạnh ạ !

Thêu buồn bã ra mặt từ lúc biết anh Thành chuẩn bị lên đường. Hạnh cũng vậy. Chỉ có con cốc vẫn líu ríu bên cạnh anh Thành. Nó nhảy choi choi trong khi anh Thành sắp xếp quần áo, thuốc men và sách vở vào ba lô. Bác tài công Thiết ngồi uống nước ở bàn, trầm ngâm :

- Việc nhà nước, anh cứ đi cho đúng hẹn. Nhưng đêm nay, tôi với bác Tám cùng anh và cháu Hạnh gọi là làm bữa rượu chia tay. Biết bao giờ anh em ta lại gặp nhau, phải không anh Thành ?

Thêu lại tất bật cho việc mời các bạn rượu của ba nó. Hạnh ngồi lại một mình, buồn so. Ngày mai, Hạnh lại trở về đất liền rồi. Hơn hai tháng lênh đênh trên biển, qua bao hòn đảo, biết bao chuyện mới lạ, bây giờ lại ra đi, sao không khỏi quyến luyến. Con đường trở về thành phố quê hương như hiện ra trước mặt. Lại chỉ có hai anh em và con cốc thôi. Ra đi, có con Tườu Ngộ, mà lúc về lại là con cốc. Tườu Ngộ xác mày trôi giạt ở nơi nao? Giờ đây, chân núi Ngư Ông sóng biển vẫn vỗ như không bao giờ nghỉ, có hay đâu là nơi mày ở lại. Tao biết kể sao với con Vện Ốc, với bé Lan vẫn ngày đêm ngóng chờ ngày trở về của mày, hở Tườu Ngộ?

Hoàng hôn đã buông xuống êm đềm trên hòn đảo. Những vệt đỏ rẻ quạt chóe ra cao vút trên nền trời. Anh Thành quay lại phía Hạnh :

- Quên chưa kể với em. Anh vừa nhận được điện từ Viện khoa học ở Hà Nội. Các anh ngoài đó báo tin : Ở Mát - xcơ - va đã đánh điện cảm ơn bác Lồng Cẩm về chuyện chim sâm cầm đeo vòng. Họ mừng lắm và quyết định tặng cho bác Lồng Cẩm một khẩu súng săn. Quà tặng sẽ chuyển đến trong tháng tới. Lên tàu, anh sẽ viết thư cho bác Lồng Cẩm mừng

Tin vui của bác Lồng Cẩm vẫn không làm vơi đi buồn sắp phải xa đảo của Hạnh, Hạnh hỏi anh trai :

- Bao giờ anh và em đến thăm quê bác Tầm ở Cà Mau ?

Anh Thành phân vân :

- Để chuyến này về Hà Nội, anh xem đợt đi công tác sang nước bạn ra sao đã. Thế nào cũng có dịp chúng ta đến với miền cực nam của bác Tầm!

… Buổi chiều cuối cùng trên đảo sao mà đẹp thế! Thêu vẫn chưa về. Hạnh mang theo con cốc, lang thang trên bờ biển để ngắm nhìn lần chót hòn đảo đã trở nên quen thuộc mà sáng mai phải chia tay rồi. Bóng tôi bảng lảng phủ trong các lùm cây, bờ khe, ngõ vắng. Vòm trời mịn màng bắt đầu đổi sang màu hoa lý.

Những vì sao phương nam long lanh như ngọc hiện dần ra mỗi lúc một nhiều, mỗi lúc một sáng rực rỡ. Mặt biển mênh mông, không ngớt gió thổi về, như kéo gọi mai này những con thuyền chuẩn bị ra khơi trong vụ cá mới. Từ ngoài khơi, con tàu của thuyền trưởng Đính thả neo đứng bồng bềnh như một con cá nhám đang nhô lên chiêm ngưỡng buổi hoàng hôn buông xuống. Đèn trên tàu đã thắp sáng, rọi từng vệt dài trên mặt nước. Lũ chim biển nhao nhác bay lượn. Hạnh thả tay. Con cốc tung cánh, kêu lên vài tiếng quen thuộc, nhập vào đàn chim biển, vui vẻ đùa giỡn trên sóng.

Chao ôi, một mùa hạ trong sáng biết bao !

Mùa hè 1980