Tới lúc nào một người đàn ông mới có thể trở thành đàn ông?

Tôi, bốn mươi hai tuổi. Nghe nói đàn ông tuổi này rất nhiều. Hy vọng tôi không giống họ. Đó không phải là sự theo đuổi gì về cá tính. Sự thật e rằng thế này: tôi không biết lái xe, cũng không đi nổi xe buýt, nuôi hai mươi lăm con cá nhiệt đới vui tính nên dần dần bị nhiễm đặc điểm của cá. Bởi vậy mọi người đánh giá về tôi thường là “không hiểu nổi”, “không rõ lắm”… Xét về hình thức, tôi là một người hòa nhã. Đàn ông như vậy, ai có thể gặp được nhiều cơ chứ? Nhất là cần phải nhấn mạnh rằng, tôi còn có một chức quan nho nhỏ, cũng nắm một chút quyền lực.

Một hôm, vợ tôi phát hiện ra rằng, những người đàn ông có chút quyền lực như tôi, đã không còn hòa nhã, đã không còn khoan dung.

Trước tiên, hãy để tôi giới thiệu về mình và những thứ xung quanh tôi. Như vậy đối với bạn sẽ tốt hơn. Trước khi bước vào câu chuyện, bạn có thể hiểu được đại khái về mọi thứ xung quanh. Cũng như khi tìm hiểu về một thành phố, trước tiên phải tìm hiểu về vùng ngoại ô của nó. Như vậy đối với tôi cũng tốt. Thậm chí trước mặt bạn, nom tôi vẫn đáng tin, như người muốn nói điều thật lòng, không có ý định dùng câu chuyện của người khác để gạt bạn. Sau khi đọc xong cuốn tiểu thuyết này vẫn tồn tại một khả năng là, dù sao đi nữa, bạn vẫn cảm thấy bị gạt. Vậy bạn hãy coi những lời tâm huyết của tôi như mớ rác rưởi, giống như vợ tôi đã làm.

Tôi và vợ tôi không có con. Đó là một trong số những nguyên nhân khiến cô ta luôn gầm thét trước mặt tôi. Cần biết rằng dưới gầm trời này, thứ mà đàn bà dễ tìm kiếm nhất chính là nguyên nhân không hài lòng về đàn ông. Khi vợ tôi dùng đủ mọi cách thức (nhìn thù địch, than khổ, châm biếm, cười nhạo…) để diễn đạt sự bất mãn đối với tôi, tôi im bặt như chú cá. Rốt cuộc tôi cũng khiến cô ta hiểu ra rằng: những bất mãn của cô ta không hề liên quan tới tôi. Cô ta có than vãn như thế nào chăng nữa, tôi cũng không thay đổi. Vì tôi cũng bất mãn với cô ta, nhưng tôi không bao giờ than phiền.

Có hai lần, cô ta giả tạo cụp đuôi lại, trộn cái vẻ bi thương lẫn khát vọng vào nhau, nói với tôi khá dịu dàng:

“Người ta nói cái này có thể chữa được. Hay là chúng ta đi cứ thử xem?”. Ý cô ta ám chỉ đến cái chứng vô sinh của tôi.

“Thôi”, tôi cũng đáp bằng giọng rất ôn hòa.

“Tại sao?” Cô lớn tiếng trách móc, quên bẵng cái vẻ dịu dàng ban nãy.

Tôi đã nói cô có thể ly hôn nhưng đừng hỏi tôi tại sao. Thế là sau đó, cô ta không ly hôn và cũng không hỏi tôi tại sao. Tôi lấy thế làm hài lòng, sống qua ngày chẳng qua cũng chỉ như vậy mà thôi!

Phụ nữ cũng chỉ như vậy mà thôi. Bạn dọa dẫm cô ta, cô ta sẽ sợ bạn. Nếu không, bạn phải sợ cô ta suốt đời. Đương nhiên nếu bạn không may mắn thuộc một típ người khác, nguyên tắc này sẽ không phù hợp với bạn. Những loại đàn ông này có thể nói ra những câu như “Tao sẽ đánh chết mày”. Dù vậy, họ cũng có thể bị ăn một cái tát ngay ở âm tiết cuối của câu.

Những cái tát trong cuộc đời mà họ thường nếm phải luôn do phụ nữ ban tặng. Đàn bà luôn là kẻ thù không đợi trời chung với đàn ông.

Vô sinh là một ưu điểm khác của tôi mà thôi. Một người đàn ông không thể khiến phụ nữ mang bầu. Khi nhào nặn ra tôi, nếu thượng đế có trưng cầu ý kiến của tôi muốn hay không muốn trở thành đàn ông vô sinh, bạn thử nói xem tôi còn có thể nói được gì? Thượng đế mỗi ngày tạo ra được vài người đàn ông vô sinh. Và tôi cũng muốn làm chút việc có lợi cho xã hội mà thôi. Như vậy vừa phù hợp. Có một nhà văn già đã từng nói, chỉ có hai sự việc sau mới làm tăng dân số. Đó là soi gương và làm tình. Cả hai việc này tôi đều không làm từ lâu lắm rồi.

Trước đây, tôi làm phó chủ tịch một huyện, phụ trách về văn hóa giáo dục. Giờ đây, tôi được phân đi nhận nhiệm vụ mới-Viện trưởng một Viện nghiên cứu văn hóa.

Tôi nhìn cảnh vật trên đường phố, những chiếc xe hơi đẹp đẽ xếp hàng nhích dần lên phía trước. Cả con phố như một bãi đậu xe khổng lồ. Không gian sặc mùi xăng hỗn hợp. Năm mươi năm sau, không biết xăng có trở thành một thành phần của nước hoa không nhỉ? Nếu nước hoa sau này ngửi có mùi xăng, nhất định sẽ có người nhảy lên mà tán tụng: Nước hoa, cái ngành cổ truyền mà dung tục này cuối cùng cũng đón nhận một chút cách mạng.

Thật đáng tiếc, những chuyện năm mươi năm sau luôn khiến tôi không tài nào rung động nổi. Vì vậy tôi rất thích ồn ào. Những người có xe oán trách tắc đường, đối với tôi chẳng khác nào phụ nữ đi giầy cao gót oán trách chân đau. Điều này có thể đem lại cho tôi từng đợt hoan hỉ thầm kín. Trước đây, về những chuyện này, tôi còn có thể nói ra dăm câu xã giao lạnh lùng. Sau đó nghe những kẻ có xe châm biếm, lại ăn nói rất lưu loát, tôi liền biến những lời lẽ châm chích đó thành những hân hoan thầm kín. Họ nói:

“Nghèo khó hủ lậu là một khuynh hướng nhất thiết phải ngăn chặn, bạn có thể hủ lậu nếu bạn không nghèo. Bạn cũng có thể nghèo, nhưng quyết không thể hủ lậu. Nếu nghèo và hủ lậu cùng nằm với nhau sẽ trở thành kẻ thù lớn của văn hóa”.

Tôi sải bước nhanh hơn, nhằm thẳng về phía vị trí mới của tôi, giống như lao về bờ biển văn hóa.

Một nơi chỉ nghiên cứu văn hóa nghệ thuật sẽ ra sao nhỉ?

Một mớ tóc dài đưa tôi xuất hiện

Đem theo suy nghĩ đó, tôi tới trước Viện nghiên cứu.

Thực ra tên đầy đủ của Viện này là Viện nghiên cứu tổng hợp văn hóa nghệ thuật x x. Tấm biển khiến người ta liên tưởng tới một loại thuốc bổ có thể chữa trị được cho tất cả các loại bệnh tật. Thật đáng tiếc, tôi không biết chúng gọi là gì.

Vừa bước vào tiền sảnh thấy trống trơn. Phòng văn thư là phòng đầu tiên kế bên hành lang. Lúc đi ngang, tôi nhìn qua cửa kính, không có ai. Tận cuối cùng hành lang có một căn phòng rất lớn, trên có treo biển đề hai dòng chữ:

Ban biên tập

Phòng họp

Tôi hiểu ngay mọi việc lớn của Viện nghiên cứu đều xảy ra ở đây.

Từ ngoài cửa, tôi đã nhìn thấy ba người đàn ông đang nói chuyện. Trong đó có hai người nhìn thấy tôi nhưng không hề chào hỏi. Dường như luôn có người nhìn vào từ bên ngoài như vậy nên họ cũng quá ngán ngẩm rồi.

Tôi đi tới một góc, giở tờ báo mang sẵn trong người, che mình lại. Họ vẫn tiếp tục nói, từ đầu tới cuối, tôi gọi là Gã Một, Gã Hai, Gã Ba. Tên tuổi đối với ai cũng chẳng có nghĩa lý gì, bất luận là đối với đàn ông hay phụ nữ.

Gã Một nói:

“Hôm qua tôi đọc được một tin, một thầy giáo đưa ra một lý luận mới liên quan tới việc hình thành mặt trăng. Nói rằng mặt trăng chẳng qua chỉ là một miếng đá của trái đất vứt ra trong một thời điểm nào đó. Thật đáng tiếc, các chuyên gia nghiên cứu mặt trăng đều phủ nhận học thuyết này, khiến thầy giáo kia thấy rất cô độc. Khi trả lời phỏng vấn, ông ta nói: Ở chốn cao đúng là không thoát khỏi giá lạnh”.

Gã Hai nói:

“Trái đất đúng là ăn chơi, chả thèm nghĩ gì đã v

ứt luôn mặt trăng đi. Thế còn lại là cái gì?”

Gã Ba nói:

“Lần sau khi người Trung Quốc lên được mặt trăng, chắn chắn thế nào cũng khuyên mặt trăng nên quay về với trái đất, giống như Hồng Kông quay về đại lục vậy”.

Nghe họ trò chuyện, lòng tôi chợt trào lên một cảm giác mà ngay tới giờ cũng khó có thể miêu tả nổi. Thực lòng xin lỗi. Có lẽ chỉ có Lỗ Tấn mới có thể miêu tả được trạng thái khi họ trò chuyện và diễn đạt được cái bầu không khí được sinh ra từ trạng thái đó. Không phải là tôi tránh né, mà rất nhiều năm qua quả thực không thấy ai xuất hiện được như Lỗ Tấn.

Tôi vẫn cầm tờ báo, lại có người tiếp tục đi vào. Khi họ không nhìn tôi, tôi liền nhìn họ. Khi họ chú ý tới tôi, tôi đọc báo. Một người phụ nữ gầy gò nhất mà nhiều năm qua tôi mới nhìn thấy tới ngồi bên cạnh tôi. Cô cũng chỉ nhìn tôi bằng một con mắt, không thèm chào hỏi. Thân hình gầy quắt của cô khiến tôi liên tưởng tới việc phòng cháy chữa cháy. Sau này trong công tác, tôi và cô ta cũng xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp. Cô tên là Đặng Viễn, một cái tên hay.

“Chà chà, hôm nay em bị dọa cho sợ quá!”, một cô gái trẻ vừa nói vừa tiến lại gần. Cô chìa tay ra kéo Đặng Viễn lại. Tôi phát hiện thấy cô chỉ muốn cho Đặng Viễn biết rút cục cô đã bị hoảng sợ như thế nào, nên tiếng cô không cao, cũng không quá cố ý khiến người khác chú ý tới. Bởi vậy cô để lại trong tôi ấn tượng tốt đẹp.

“Cô luôn bị sợ thôi”. Từ giọng của Đặng Viễn, tôi đoán chắc quan hệ giữa họ không tồi.

“Vâng, chị cứ nghe em kể đã. Hôm nay, em vừa đi từ nhà mẹ em ra, gặp phải một anh chàng. Anh ta đi ngược chiều với em, mọi thứ nom đều rất bình thường, trên vẫn mặc áo, dưới vẫn mặc quần. Nhưng lại làm em sợ chết khiếp”.

“Cái cô Hắc Lệ này, hôm nay không bị sốt đấy chứ?”

Hắc Lệ có một gương mặt khá giống loài chim, cái cằm nhòn nhọn, cổ cao, mắt mảnh và dài, ít nhiều nom cũng giống kẻ thần kinh, khiến trông cô y hệt một động vật nhỏ nhạy cảm.

“Em không bị sốt bao giờ. Chị nghe em nói đã. Chà, nếu chị nhìn anh ta từ chính diện, không thể phát hiện được gì. Nhưng đột nhiên, anh ta cúi xuống thắt dây giầy. Trời ơi, em nhìn thấy mà chết đứng luôn”, Hắc Lệ úp úp mở mở, cố tình khiến Đặng Lệ phải tò mò.

“Anh ta vừa cúi xuống, một mớ tóc trên đỉnh đầu cũng xòa xuống, chạy dạt sang một bên. Chị có biết không? Mớ tóc đó mọc từ bên kia đấy. Khi nó bị tung ra, em nhìn thấy đỉnh đầu anh ta bị hói, sáng loáng”.

“Nhiều đàn ông cũng để kiểu tóc như vậy mà”.

“Em biết, nhưng em chưa bao giờ được nhìn thấy chỗ tóc đó xõa ra cả. Đúng vậy, dù chị có đánh chết, em cũng không thể tưởng tượng nổi khi chỗ tóc đó bị rơi xuống sẽ như thế nào”, giọng Hắc Lệ vô cùng thành khẩn.

“Nghe nói đàn ông như vậy nhu cầu tình dục rất cao”, câu này Đặng Viễn kề sát tai Hắc Lệ nói nhỏ, nhưng tôi vẫn nghe thấy. Đối với tôi, câu nói này rất quan trọng.

Tôi lấy tờ báo che kín mình, và thề rằng dù đế giày tôi có rơi ra, tôi cũng không cúi đầu xuống, chí ít đến giờ cũng không, không!

Có bao nhiêu đàn ông để kiểu tóc như vậy nhỉ? Chưa ai thống kê vì nó không đem lại lợi ích gì hoặc nhược điểm gì cho xã hội. Nó là một bộ phận rất nhỏ trong cuộc sống cá nhân, không ảnh hưởng tới ai. Chỗ tóc của tôi cũng dài na ná với mớ tóc mà Hắc Lệ miêu tả, dẫn dắt tôi bước lên sân khấu của Viện nghiên cứu.

Vài phút giây nho nhã trước khi đánh võ

Nếu bạn ngồi ở đó không có việc gì làm, giống như tôi bây giờ, lấy báo ra che mình, đợi họp hoặc đợi bộ phim được công chiếu. Nếu bạn không phải là một kẻ bán mình, bạn có thể chứng kiến rất nhiều trò hay.

Khi ông Tào ở phòng kịch nói và bà Ngô ở phòng múa cùng đi vào, họ nhìn tôi chằm chặp, như thể tôi là một sát thủ nào đó mà họ đã từng gặp. Tôi chỉ biết lại giở tờ báo ra che thân, dù biết rằng, dầu tôi là kẻ sát thủ mà họ từng gặp đi chăng nữa, họ cũng không đủ dũng cảm để tố giác tôi. Hèn nhát là một đặc điểm chung của giới trí thức.

Ông Tào khoe hôm qua đọc một cuốn sách, phát hiện được một quan điểm mới. Nói rằng trong cuộc đời của mỗi người đàn ông đều muốn lừa một cô gái hoặc nhất thiết phải lừa một cô gái.

“Thế mà cũng gọi là quan điểm mới. Lừa phụ nữ là bản tính của đàn ông”- bà Ngô sẵng giọng buông lời. Dường như bà là người phụ nữ do thượng đế cử tới chuyên phá đám ông Tào, khiến ông bực bội.

Tuy đã gần năm mươi nhưng bà vẫn rất đẹp. Ngay cả người không thích bà như tôi cũng phải thừa nhận.

Ông Tào ấm ức phản đối:

“Lần đầu tiên nói ra bản tính đó cũng được coi là quan điểm mới chứ?”

Bà Ngô nhắc nhở ông Tào không chút khách sáo:

“Nếu người khác lần đầu tiên nói ông không phải là người thì ông không phải là người thực sao?”

Cuối cùng ông Tào phải vặn nhỏ volume. Xem ra kiếp trước ông đã đắc tội với bà Ngô. Còn bà Ngô lại tiến về cái nhóm ba gã đàn ông kia.

Giữa họ sau này sẽ xảy ra một câu chuyện nho nhỏ. Bạn sẽ đọc được sau này. Nhất định tôi sẽ nhớ viết.

Thực ra tôi vẫn thích nghe ba gã kia nói chuyện. Họ đã đổi sang đề tài mới: cải cách.

Gã Một nói:

“Sắp cải cách rồi đấy, thay vào việc mỗi tuần đi làm một lần như hiện nay sửa thành mỗi tuần đi làm hai lần”.

Gã Ba kêu, Thế thì gọi gì là cải cách?

Gã Hai lập tức hỏi:

“Có thêm tiền không?”

Gã Một lắc đầu. Gã Ba lập tức nổi sùng, cho rằng đó không phải là cải cách:

“Cải cách bao giờ cũng là trước hết cho một chút ngọt ngào, chẳng hạn như: tiền thuốc men không trả nhưng mỗi năm sẽ cho bạn 1.000 đồng, giá nhà tăng, có phụ cấp giúp bạn. Bao nhiêu năm qua, tôi còn lạ gì. Cứ vừa nói tới cải cách, tôi đã rõ tỏng tòng tong”.

Gã Hai nhẩn nha:

“Đúng là có cho tiền, nhưng cũng không đủ tiêu”.

Gã Ba đế vào:

“Chắc chắn rồi. Đó là những vấn đề mà Đảng, Nhà nước và tôi đều không giải quyết được. Có lẽ số phận đã định sẵn cho tôi kiếp nghèo”.

Gã Một hỏi:

“Vậy anh làm thế nào?”

Gã Ba đáp:

“Đành đợi lần cải cách sau thôi. Cuộc cải cách nào chả vậy, dù sao cũng mở đầu rồi, cần phải tiếp tục cải cách chứ”.

Gã Hai khen Gã Ba rất có tín ngưỡng. Gã Một nói như vậy được gọi là “chẳng thà luôn trên đường, nên luôn có mong ước”. Gã Một còn khoe tiếp rằng câu thơ này do một người tự xưng là Mã Nguyên của người Hán viết. Và người đó là một bạn học của gã.

“Chà chà, ái dà…”, Gã Hai và Gã Ba vui quá, cứ gập bụng lại mà cười như thể suốt đời không tài nào đứng dậy nổi.

“Người tự xưng là Mã Nguyên của người Hán cơ đấy!”

Khúc tấu mồ hôi lạnh

Viện trưởng Viện nghiên cứu Trương Đạo Phúc bước vào. Vừa nghĩ tới ông ta sắp trở thành bậc tiền nhiệm, tôi lại cảm thấy rất gần gụi. Đó là một người đàn ông nom béo và yếu đuối, nhưng thái độ lại không yếu tí nào. Ông thường khiến tôi nhớ tới Đặng Viễn. Nếu tôi cũng giống ông, vừa yếu vừa béo và nếu cô không phản đối, tôi muốn ôm cô, nhưng không hề mang chút dục vọng và ý xấu nào. Chỉ muốn cô cảm nhận được hơi ấm và sự mềm mại của từng thớ thịt.

Sau khi Trương Đạo Phúc ngồi xuống vị trí cố định của ông, Gã Ba cũng ngồi xuống bên cạnh tôi, hỏi:

“Anh chờ người sao?”

Tôi gật đầu, rồi lại lắc đầu, không biết phải trả lời ra sao. Viện trưởng vẫn chưa giới thiệu về tôi.

“Vừa nhìn, hẳn anh cũng hiểu rõ tình hình Viện chúng tôi. Hôm nay tất cả mọi người đều tới cả, muốn đợi ai đều có thể gặp được”, Gã Ba nói.

Trương Đạo Phúc cuối cùng cũng nhìn thấy tôi, gật gật đầu. Tôi cũng cẩn thận gật đầu lại, hy vọng ông cứ chủ trì cuộc họp bình thường như chúng tôi đã thỏa thuận từ trước, sau đó mới giới thiệu tôi sau. Như vậy để tôi có được những nhận thức thêm về Viện, tuy rất cảm tính.

Trương Đạo Phúc cất giọng:

“Đông đủ hết chưa? Bây giờ bắt đầu họp. Có vài việc sau, chúng ta giải quyết từng tí một. Trước tiên là chuyện phân nhà. Tôi sẽ đem danh sách phân nhà tạm thời đọc một lượt”.

Mọi người trong phòng đều im phăng phắc. Xem ra người nào cũng được ăn học rất tử tế. Trong khoảnh khắc đó, tôi tràn ngập hy vọng vào cái Viện mà tôi sắp lãnh đạo này.

Trong lúc Trương Đạo Phúc đọc danh sách, một con chim sà xuống bậc cửa sổ hé mở. Nó ngó nghiêng vào phòng như chốn không người. Nếu so với đám người đang dỏng tai lên nghe danh sách phân phòng kia, con chim lập tức lộ rõ một khí chất mà các bậc anh tài cần phải có: dù tôi chẳng có gì, dù cuối cùng tôi không được gì, tôi vẫn bình thường. Danh sách vừa đọc xong, con chim cũng bay đi. Tôi không nghe lọt được một chữ nào, bởi cứ mải miết nghĩ về cuộc đời của con chim. Những thứ có được quá ít, thậm chí so với một thằng nghèo kiết xác còn ít hơn. Đó là chưa kể trong lúc bay, chúng còn dễ bị nguy cơ bắn trúng bất kỳ lúc nào. Nhưng chúng vẫn có thể bay đi một cách duyên dáng, không chút e ngại dù đó là thời khắc cuối cùng của cuộc đời.

Tôi thu hết dòng suy nghĩ đang tập trung trên mình con chim, quay về và nghĩ tới lúc được giới thiệu trong tư cách Viện trưởng mới sẽ phải đứng lên ra sao, gật đầu với mọi người thế nào, làm thế nào để khống chế tốc độ gật đầu. Dù sao, tôi cũng không muốn Hắc Lệ và Đặng Viễn nhận ra kiểu tóc của tôi, để mớ tóc dài mỏng manh của tôi xòa xuống.

Bỗng cửa phòng bị đẩy bung ra một cách thô bạo. Dư Khuê đứng sừng sững trước cửa. Ông ta đã trên sáu mươi tuổi.

“Không phải tôi nghe trộm đâu nhé!”, ông ta chỉ thẳng vào mặt Trương Đạo Phúc nói, “Tôi đã đứng ở cửa nghe hết danh sách, nhưng đó không phải là nghe trộm. Đó là do ông ép buộc tôi phải vào vì trong danh sách phân nhà không có tên tôi. Ông cần phải biết điều này có ý nghĩa gì”.

Dư Khuê là người rất thích dùng tu từ. Bị ông chỉ trích, Trương Đạo Phúc như một diễn viên phản diện cấp ba, từ từ tựa lưng vào thành ghế, khẽ cất lên bằng cái giọng ấm áp và dịu dàng đến mức khoa trương:

“Lần phân nhà này không bao gồm những người đã nghỉ hưu. Xin mời ông ra cho”.

“Cái gã họ Trương kia, đừng có giở giọng quan chức. Ông thừa biết căn hộ của tôi mang lại những gì lại còn giả bộ”.

“Thế ông họ gì?”, Trương Đạo Phúc đột nhiên cao giọng hỏi.

“Họ Dư”, Dư Khuê vừa trả lời xong đã ân hận. Ông hận mình để Trương Đạo Phúc chơi một vố.

“Thế thì họ Dư kia, mời ông ra cho. Chỉ cần tôi còn làm Viện trưởng ngày nào, ông đừng có mơ mộng tới việc phân phòng. Đi ra ngay”, Trương Đạo Phúc nghiêm khắc nói y hệt giọng của diễn viên kịch. Sau này, tôi có nghe kể Trương Đạo Phúc là một diễn viên kịch giỏi chuyên đóng vai công nhân ở thập niên 60.

“Tôi sẽ đi nhưng không phải bây giờ. Bây giờ tôi phải cho ông một bài học”. Tôi không được nghe kể Dư Khuê cũng xuất thân diễn viên và ông diễn cũng không tệ.

Tôi thông cảm nhìn bậc tiền nhiệm của mình. Nhưng ánh mắt của ông cự tuyệt giao lưu với bất kỳ ai. Dường như ông đang nhìn tới một thế giới khác. Cánh phụ nữ bắt đầu chụm miệng thì thào bình phẩm. Cánh đàn ông dùng đủ các tư thế hắng giọng, hỉ mũi để bày tỏ thái độ chê bai đối với kẻ mang họ Trương hoặc họ Dư. Hình như chuyện này rơi vào người họ sẽ thể hiện ra những dạng khác nhau.

“Cái gã họ Trương của chúng ta chẳng chỉ là cấp phó sở thôi, nhưng gã tự cho mình là cán bộ cấp cao, bắt Viện ta thanh toán hết tiền điện thoại của nhà gã. Lẽ nào mỗi cuộc điện thoại ở nhà ông đều gọi cho đám quần chúng cách mạng chúng tôi? Lẽ nào đều gọi cho lãnh đạo Cục hoặc gọi cho Bộ văn hóa?”

Im phăng phắc.

“Không phải! Đương nhiên là không phải! Vậy căn cứ vào cái gì để thanh toán?”, Dư Khuê gầm vang giọng căn vặn.

Những tiếng cười bắt đầu rải rác.

“Còn nữa. Khi Viện trưởng Trương đi họp ở Nam Kinh đã dùng tiền công mua riêng cho mình một cái va li kéo, cũng tới vài trăm tệ. Phải chăng ông muốn tất cả Viện này phải nuôi ông?”

Có tiếng cười và tiếng than thở.

“Mùng 6 tháng trước, bên trên cử ông Lôi tới Viện làm niên giám. Xe tắc xi đưa đón mất hai mươi đồng, nhưng Viện trưởng Trương của chúng ta lại bắt bên tài vụ thanh toán hai mươi tư đồng. Hóa đơn tắc xi vốn trống trơn, có thể điền thêm thoải mái. Nhưng ông có thể giải thích hợp lý về bốn đồng kia không?”

“Tôi, tôi, tôi… Ông Lôi lúc đó hết thuốc lá, tôi mua thuốc cho ông ấy hết bốn đồng, lẽ nào bắt tôi chịu?”, Trương Đạo Phúc cuối cùng cũng cuống cả lên, thế là mất luôn phong độ của người diễn viên thập niên 60.

“Đương nhiên ông không cần phải chịu. Nhưng tôi dám khẳng định, lúc ông đưa bao thuốc cho ông Lôi cũng không nói rõ đây là thuốc lá của cả Viện mua cho ông ta. Ông ta chỉ biết nhận cái tấm lòng của Viện trưởng Trương. Cái đó gọi là gì?”.

“Đmẹ”, Trương Đạo Phúc bực quá, không nói được ra câu khác.

“Mọi người đều nghe thấy rồi nhé. Đó là trình độ văn hóa của Viện trưởng Viện nghiên cứu văn hóa chúng ta”.

Trương Đạo Phúc đột ngột đứng dậy. Thân hình mềm ú như vừa nghe thấy hiệu lệnh chiến đấu, lập tức tập trung thành cơ bắp. Trương Đạo Phúc nhanh như chớp, lao thẳng tới Dư Khuê. Một tay đẩy Dư Khuê, một tay kéo cửa, thoắt một cái, Dư Khuê đã biến mất không một tiếng động như thể chưa từng bước vào vậy.

Sắc mặt của Viện trưởng Trương xanh xám, quay về chỗ ngồi. Một cánh tay của ông kết hợp với động tác quay đầu rất mạnh, đem mớ tóc bị xòa ra do giằng co lúc nãy quay lại vị trí cũ. Đó là mớ tóc khác hẳn với những người đàn ông bị hói. Mọi người đều rất yên tĩnh, chắc mẩm Dư Khuê đã chết rồi. Trương Đạo Phúc cũng nhận ra bầu không khí này. Vẻ bất an dần dần bò lên gương mặt ông. Nếu thêm một phút nữa vẫn không có tiếng động, ông sẽ đứng dậy, ra cửa xem tình hình thế nào.

“A…”

Cách đây không lâu, trên tờ “Thu Hoạch” có đăng một tiểu thuyết dài hơi mang tên “Hoài niệm sói”. Trong tiểu thuyết này, nhà văn nổi tiếng Giả Bình Ao đã miêu tả sói kêu tới mấy chục lần với đủ các dạng tâm trạng khác nhau. Sau khi đọc xong, tôi vẫn không tài nào tưởng tượng nổi những gì ông miêu tả thành tiếng sói kêu thật sự, mặc dù tôi rất thích mọi từ ngữ miêu tả âm thanh. Có thể do sói cách cuộc sống chúng ta quá xa. Nhưng tiếng kêu của Dư Khuê đã xóa tan những chướng ngại trong đầu tôi, đem mọi tiếng kêu của sói cùng ùa vào cơ thể tôi từ mọi phía, khiến trước mắt tôi chỉ toàn một màn đen.

Mọi người đều thở phào, Dư Khuê còn sống và không liên quan gì tới sói cả.

“Gã họ Trương kia, mày dám đánh tao. Mày dám đánh tao trước mặt toàn thể cán bộ của Viện. Tao báo cho mày biết nhé, tao sẽ không để Cục xử chuyện này. Vì họ sẽ chẳng xử lý mày, vì mày có quan hệ tốt. Nhưng, tao báo cho mày biết…”

Âm thanh bị gián đoạn. Tôi nhìn thấy vẻ bất lực không tài nào xua đuổi được quay về trên gương mặt của Trương Đạo Phúc.

“Tao báo cho mày biết, ba thằng con trai của tao sẽ cho mày sống nốt quãng đời còn lại trong mồ hôi lạnh. Tao nói được làm được. Gã họ Trương kia, cơn ác mộng của mày giờ đây bắt đầu rồi”.

Đó là ấn tượng đầu tiên về Viện nghiên cứu nơi tôi sắp về làm lãnh đạo. Cuối cùng khi Trương Đạo Phúc giới thiệu tôi trước mọi người, tôi chỉ đứng lên, làm một động tác gật đầu chào rất vô thức, nhưng Hắc Lệ đã kịp kinh ngạc ngậm miệng lại.

Giờ đây, cô đã có thể nhận ra tất cả đàn ông có kiểu tóc giống tôi trong đám đông. Bất luận họ chỉ khẽ gật đầu, hay cúi gập người thắt lại dây giầy, hoặc không cúi đầu cũng không khom lưng thắt dây giầy, chỉ đi lại bình thường trong gió…

Hắc Lệ đã nhận ra kiểu tóc của tôi. Tôi còn có thể nói được gì nữa?

Tôi chỉ có thể nói thêm một lần, tôi cũng là một gã đàn ông dùng mớ tóc vắt ngang che cái đầu hói, giống hệt như người mà cô đã gặp trên phố hay trong cửa tiệm.

Dù cô không thích kiểu tóc này, tôi vẫn là kẻ vô tội. Không phải vì cố tình chọc tức cô, tôi mới để kiểu tóc này. Tôi không biết tại sao phải làm như vậy. Hình như chưa nghĩ nhiều, tôi đã để như vậy rồi. Trước khi nghe Hắc Lệ nói, tôi không bao giờ lý giải nổi, kiểu tóc như vậy lại khiến một số phụ nữ phải sợ hãi, nhất là các cô gái trẻ.

Vậy kiểu tóc ra sao mới được các cô gái trẻ yêu thích? Giờ đây, tôi rất muốn biết điều đó.

Tôi yêu gia đình bạn

Chốn về của một người là thôn của anh ta

Lửa lò của anh ta, đồ ăn của vợ anh ta

Lúc mặt trời lặn, ngồi trước cửa nhà

Ngắm con cháu của anh và con cháu của hàng xóm

Cùng chơi đùa trong đám bụi trần.

Gia đình có rất nhiều loại. Chẳng hạn đối với một người thờ ơ như tôi, tôi yêu gia đình bạn. Xin thứ lỗi, đừng cho là thật. Tôi biết gia đình nào cũng có những khúc ca khó hát.

Cửa phòng nhà tôi kế bên căn bếp. Mỗi lần mở cửa, tôi lại liếc nhìn vào bếp. Nếu vợ tôi ở đó, hẳn nào tôi cũng được đón bởi ánh mắt chất vấn, như thể đang nói: Nhìn cái gì? Có gì hay ho mà nhìn? Dù tôi ở huyện, thỉnh thoảng lắm mới về nhà, cô ta cũng như vậy.

Con người nhiều khi đã chết đến nơi vẫn không hiểu rõ mọi chuyện. Mấy năm qua, tôi luôn không thể hiểu nổi tại sao cứ hay ngó vào bếp. Và mỗi lần nhìn xong lại thấy ân hận. Sau khi ân hận vẫn cứ nhìn vào đó.

Nghe nói, những việc mà phụ nữ làm quá ra đều do đàn ông hại, là bất đắc dĩ. Sau khi nghe được điều này, tôi trở nên bất cần trước ánh mắt không mấy hòa nhã của cô ta. Từ sau khi tôi cự tuyệt cùng đi khám bác sĩ chữa vô sinh, vợ tôi không còn mỉm cười với tôi nữa. Tôi cũng quen dần. Nhưng hôm nay tôi không nhận được ánh mắt lạnh lùng của vợ, tôi chợt nghĩ:

“Nếu có một ngày, cô ta đột nhiên không nhìn mình như thế, trái lại, còn cười nữa, mình phải làm sao đây?”

Tôi không bao giờ cảm thấy mình thiếu hụt nụ cười, mặc dù hiếm ai thường xuyên cười với tôi. Nếu tôi không để tâm, cười hay nhìn đểu đối với tôi cũng không hề khác biệt.

Tôi khẩn cầu ông trời, đừng phá vỡ thói quen này của tôi. Cứ để vợ tôi đối xử với tôi như vậy, cũng rất tốt. Tôi không hề oán trách, vì nó sẽ không đem lại tác dụng gì.

Vợ tôi đang trong nhà vệ sinh. Đương nhiên, tôi cũng không thất vọng chỉ vì thiếu một món ăn hay thiếu một cái nhìn như thế. Tôi về phòng riêng, mở cái đĩa “Khúc an hồn” đã nghe không biết bao lần. Âm nhạc vừa nổi lên, tôi đi vào nhà vệ sinh rửa tay.

“Đang làm gì thế?”, tôi hỏi vợ vì thấy cái mông to của cô đang đứng lúc lắc mãi ở cái vòi nước bồn tắm. Phụ nữ Trung Quốc có mông to như vợ tôi không nhiều. Những phụ nữ có mông to nhưng lại không gợi cảm càng ít. Rất nhiều lần, tôi đứng sau vợ, nhất là khi cô đang cúi xuống, tôi lại thấy rất kích động. Nhưng khi cô vừa quay người lại, cảm hứng của tôi đã mất sạch. Vợ tôi không xấu, nhưng gương mặt như có thành phần của thuốc súng, có thể lập tức giết sạch dục vọng của tôi đối với cô hoặc đối với cái mông to. Đó cũng là chuyện rất kỳ lạ, là thứ mà đến chết, tôi cũng không hiểu rõ được.

“Còn hỏi sao? Anh không nghe nói gì à? Tiền nước tăng rồi. Mỗi hộ chỉ được dùng bốn khối nước, ngoài ra đều phải tính thêm tiền. Đắt muốn chết. Anh không nghe nói gì sao?”

Tôi nhìn thấy nước đang nhỏ giọt xuống bồn tắm.

“Anh đừng thấy thế là chậm, cứ nhỏ xuống như vậy tới khi sắp đi ngủ cũng đủ nước để tắm. Em đã mua một cái máy “làm nóng nhanh”, có thể trực tiếp cho vào bồn tắm để làm ấm”, cô chỉ cái vòi nước vẫn đang nhỏ giọt, khoe.

Tôi nói cho cô ta biết tôi không hiểu ích lợi nằm ở đâu.

“Vặn nước nhỏ giọt như thế, đồng hồ nước sẽ không nhảy số”, cô giải thích.

“Nước tăng giá là để mọi người tiết kiệm nước, chứ không phải tiết kiệm tiền”, tôi cãi.

“Tại sao cứ phải ép em tiết kiệm nước, còn khối kẻ lãng phí nước kia kìa. Công trường xây dựng luôn đầy nước, trên đường phố các tiệm rửa xe hơi, ai quản được cơ chứ?”, vợ tôi nói năng rất hùng dũng. Cô ta là giáo viên, nói năng hùng hồn cũng là chứng bệnh nghề nghiệp.

Cô ta nói cũng có lý, nhưng tôi nói lại là một cái lý khác.

“Nếu một ngày nào đó không có nước, mọi thứ đều quá muộn”.

Trời sụp thì mọi người cùng chết thôi.

Tôi chỉ biết đóng chặt cửa phòng, quay về với “Khúc an hồn” của Mozart. Cần phải nói rõ, tôi không phải là kẻ bốc đồng, cũng không phải là fan mê âm nhạc cổ điển. Nói ra thật ngại, tôi chỉ thích cái đĩa này. Khi nghe nó, tôi có thể đọc báo, ngắm cá, hoặc chả làm gì cả, chỉ ngồi đắm mình trong nhạc. Lúc đó, tôi có thể nhìn thấy mọi thần thánh đang mở to mắt, nhìn ngắm đám người chết từ mọi con đường băng qua. Tôi không hiểu những ca từ trong này, nhưng mong mỏi tưởng tượng chúng thành đủ hình dáng của con người trước khi chết. Tôi thích người ta bình tĩnh đón nhận cái chết, giống như một con lạch nhỏ rẽ vào một khúc quanh rồi tụt sâu xuống đáy hang. Tôi không muốn giống như một số người khác, ra sức giãy giụa trước khi chết. Có lúc tôi có thể nhìn thấy những bàn tay tuyệt vọng vươn ra khỏi tiết tấu nhạc réo rắt.

Tà ta tá, tà ta tá…..

Những tưởng tượng như vậy khiến tôi bị rụng khá nhiều tóc. Bởi vậy tôi đành để kiểu tóc mà Hắc Lệ không thích. Những suy nghĩ lung tung chỉ có thể hao phí tóc của tôi ngày càng nhiều, nhưng không thể giúp tôi trở thành nhà văn. Cũng giống như tôi thừa hiểu, rút cục những thứ chết đi đều là con người, những thứ mãi mãi không chết chính là bản thân cái chết.

Tà ta tá, tà ta tá…

Nếu một ngày, thần chết tuyên bố không chơi với chúng ta nữa. Con người có thể sống tới 1.000 năm, 10.000 năm. Như vậy thế giới sẽ thực sự hỗn loạn. Kẻ xấu không thể tiếp tục đe dọa: Đưa tiền cho tao, nếu không tao sẽ giết ngươi. Người tốt cũng không thể nói: Đừng làm chuyện xấu nữa, nếu không sấm sét sẽ đánh chết bạn.

Tà ta tá, tà ta tá…

Hai mươi lăm chú cá nhiệt đới của tôi cũng tung tăng bơi lội không đụng ai. Được ngồi trước chúng thả hồn phiêu lãng là niềm vui sướng của tôi. Có hai chú cá tinh nghịch dừng lại trước mặt tôi, nghiêng ngó mắt trái như hỏi tôi, Tại sao lâu như vậy không ngủ với vợ?

“Muốn hiểu rõ vấn đề này, bọn mày trước tiên phải đi tra từ điển cá về phòng chống nước, phải biết đôi chút về âm tính lạnh”, tôi nói nhỏ với chúng.

Chúng vẫy đuôi ra chiều bất cần, như muốn nói, Thôi đi, thời buổi này đâu đâu cũng đầy lý luận các loại, chúng ta cũng không cần nhọc tâm. Rồi con trước con sau, chúng bỏ đi sạch.

Tà ta tá, tà ta tá…

Vẫn có tiếng nước nhỏ giọt từ vòi nước. Tôi không thể giả vờ như không nghe thấy gì được nữa. Chắc chắn cô ta đã vặn thật bé tất cả vòi nước trong nhà. Tôi không thể tiếp tục thưởng thức những suy nghĩ rối bời của tôi, một chút cuộc sống bên ngoài cuộc sống.

Tà ta tá, tà ta tá…

Âm thanh đó trực tiếp xọc thẳng vào bộ não của tôi. Căn phòng tôi cũng giống hệt với bộ não tôi, bị chấn động bởi tiếng nước nhỏ giọt. Tôi không thể nghe tiếp nhạc được nữa, chỉ cảm thấy trong cơ thể như bay lên một phần sức lực mà tôi không thể khống chế được.

Cánh cửa bị mở đánh rầm, y hệt như dáng vẻ tôi xông ra lúc nãy, vợ tôi bước vào, đứng ở cửa ra vào, hỏi to:

“Sao lúc nào cũng nghe cái nhạc đám ma thế này hở giời?”

Tôi phẫn nộ không kém gì cô ta, nhưng không thèm đáp. Cô ta nói cũng đúng, đây đúng là thứ âm nhạc có liên quan đến người chết.

“Không thể thay được loại nhạc khác hay sao? Làm cả nhà toàn mùi chết chóc”, cô ta nói.

Tôi đi ra khỏi phòng, lướt qua cô ta, vặn thật chặt tất cả các vòi nước đang chảy ri rỉ. Cuối cùng quay về chỗ tôi vừa ngồi.

“Sao lại đóng các vòi nước của tôi? Ông rảnh rỗi như thế, chả thà đi ra ngoài kiếm tiền còn hơn”, cô ta mỉa mai.

Cơn điên vẫn còn trong người tôi. Tôi ra sức kiềm chế nó.

“Ông thử nói xem rút cục là chuyện gì? Thế này chả thà đừng về nhà cho xong. Về nhà rồi, không đọc báo thì lại ngắm cá, không thì lại nghe loại nhạc người chết kia. Ông tưởng trong nhà này chỉ có một mình ông chắc?”

Những lời lẽ này của vợ tôi như đám bột phấn hoa quái dị, chui tọt vào cổ họng tôi, như thể đậy nắp lên cái hộp phẫn nộ của tôi. Nó chặn đứng sức phản kháng trong cơ thể tôi, biến tôi thành một vật thể hình cầu sắp vỡ tung. Chỉ còn lại hơi thở rất nặng nề.

“Tại sao suốt ngày ông chỉ nghe cái đĩa chó chết này? Có phải để chọc tức tôi không?”.

“Ông không nghe nhạc của Đặng Lệ Quân, tôi còn lý giải được, nhưng gần đây mọi người đều nghe nhạc của Thái Cầm. Họ nói Thái Cầm sánh ngang với Lạc Đại Thạch hồi đó, những người có văn hóa nghe nhạc này cũng không bị rớt giá”.

Tôi không thể thốt ra nổi câu gì, nhắm chặt mắt cảm thấy sức mạnh trong cơ thể đang cựa quậy. Dùng sức, dùng sức hơn nữa, phía sau cặp mắt he hé của tôi là đôi bàn tay đang siết chặt lấy cổ vợ tôi.

Cô ta vẫn cứ lải nhải, nói mãi…

Tôi vẫn đang dùng sức, ra sức…

Mồ hôi tuôn ra đầu tiên trong lòng bàn tay, tiếp đó là sự căng thẳng toàn thân đã dần dần được thả lỏng. Tôi mở to mắt, đôi bàn tay đang siết chặt cổ vợ đã biến mất. Sức mạnh trong cơ thể cũng tiêu tan. Vợ tôi vẫn đang nói, tôi trở nên bao dung như loài cá.

Cứ để cho cô ta nói, tôi nghĩ. Cô ta muốn nói bao lâu thì nói. Tôi lại nghĩ.

Khi vừa phát hiện ra tôi bất cần, cô lập tức biến thành kẻ bị hại. Trước khi đi ngủ, cô vẫn nói tiếp, có lúc còn khóc nữa. Nhưng cô vừa nói, vừa làm bữa tối. Tôi cũng thấy buồn thay cho cô ta vì không giúp được gì.

Cơm tối vừa nấu xong, Trương Đạo Phúc gọi điện tới, kêu tôi bằng giá nào cũng phải đi ăn cơm với ông. Ông nói hoàn cảnh ông đang rất thảm hại. Theo lý, tôi không thể từ chối, nhưng tôi cũng không nỡ nói với vợ sẽ không ăn tối khi vừa xảy ra tình trạng này. Cùng ăn cơm với cô ta là một việc rất khó chịu, nhưng tôi không thể mở miệng. Vì vậy tôi nói với Trương Đạo Phúc rằng, tôi có thể đi uống với ông sau bữa tối.

Tôi vào bếp, ngó nghiêng rồi hỏi:

“Bữa tối xong chưa?”

“Ông không ăn một bữa, tôi tiết kiệm được một bữa. Một mình tôi ăn cơm càng hay”, cô ta dấm dẳng.

“Ai nói tôi không ăn tối?”, tôi hỏi.

“Thế thì ăn đi, cầu mong ông đang ăn sẽ chết vì nghẹn”, tiếng của cô ta rất nhỏ nhưng tôi vẫn nghe thấy. Cô ta luôn luôn như thế, thậm chí tôi rất lo lắng cho đám học sinh của cô ta.

Tôi biết thực ra cô ta không muốn tôi chết nghẹn khi ăn. Nhưng vừa nghe câu nói đó, tôi không thấy đói nữa. Tôi bỏ đi. Trước khi tìm Trương Đạo Phúc, tôi phải tự tìm cho mình một bát mỳ đã. Tôi còn biết đúng vào lúc tôi đóng cửa, cô ta sẽ khóc. Nhưng lúc nào cô ta cũng mạnh mồm như vậy.

Uống hay không cứ rót vào. Rửa hay không cứ ngâm ở đó

Lần đầu tiên tôi ra ngoài ăn cơm cùng Trương Đạo Phúc là một buổi tối thứ sáu. Trên trời vần vũ sấm sét sáng loá. Ông kêu tôi chờ, nhưng vừa tan giờ làm đã không thấy bóng dáng ông đâu. Khi tôi tìm ông trong Viện, phát hiện thấy đèn trong phòng kế toán vẫn sáng. Tôi vuốt lại tóc, gõ cửa.

“Mời vào”, giọng Hắc Lệ lảnh lót.

“Là ông sao? Ông Hồ, muộn thế vẫn chưa về?”, tôi vừa đẩy cửa vào, giọng Hắc Lệ lại vang lên.

Tôi như bị lao đầu vào đám sương mù nhiệt tình, băn khoăn tự nhủ cô ta đâu cần phải nhiệt tình với tôi nhanh đến vậy. Dù sao, tôi vẫn để nguyên kiểu tóc cũ cách đây mấy hôm. Một người đàn ông không cam tâm với cái đầu hói trụi lủi.

“Sắp mưa rồi”, tôi nói.

“Lâu rồi em không nghe dự báo thời tiết”, vừa nói cô vừa sắp xếp lại đống chứng từ trên bàn.

“Cô có nhìn thấy Viện trưởng Trương không”, tôi hỏi nhưng lòng không muốn cô trả lời.

“Chắc chắn đi không xa đâu, ông ấy sắp hết hơi rồi”, cô đáp không chút nghĩ ngợi.

“Cô rất thích tổng kết lãnh đạo thì phải? Nhưng tôi lại không thích bị người khác kết luận”.

“Trong Viện còn đầy người giống em”, cô vừa nói vừa cúi đầu, bận bịu với mớ công việc. Lòng nhiệt tình ban nãy không biết đã chạy đi nơi nào. Nhìn cô lúc này, ấn tượng của tôi đối với cô cũng đột nhiên tốt hơn. Cô không thông minh, nhưng cũng không đần, tuy ấu trĩ một chút nhưng lại khiến cô đáng yêu.

“Hình như cô không thích những người trong Viện?”, suy nghĩ hồi lâu tôi mới dám hỏi.

“Không thích vẫn phải làm ở đây thôi”, cô đáp, “Mọi người ở đây đều có bằng cấp nhưng không có văn hóa. Chẳng hạn như người vào phòng không bao giờ gõ cửa. Nhiều khi tôi đang ngồi yên tĩnh một mình, bỗng xồng xộc lao vào làm tôi giật cả mình”, khi Hắc Lệ kể, cách diễn đạt của cô khiến tim tôi xao xuyến.

Có lẽ đó chính là đặc điểm của các cô gái trẻ. Khi họ có thể phô bày sức quyến rũ của mình, khiến đàn ông phải tin tưởng, mặc dù mọi thứ đều không thể trông cậy được.

“Sau này, tôi bắt mọi người đều phải gõ cửa”, tôi vừa dứt lời, Hắc Lệ đã vui vẻ cười phá lên, lộ rõ hàm răng trắng bóc.

“Có phải cảm giác khi làm quan đặc biệt vui không?”, Hắc Lệ hỏi.

Tôi cười, cười ngặt nghẽo, cô cũng cười. Cảm giác của tôi đột nhiên thấy thật tuyệt. Đã lâu lắm rồi, tôi không được thoải mái như thế này trước mặt bất kỳ phụ nữ nào. Giờ đây tôi có thể nói ra những lời lẽ xuẩn ngốc, trong lòng cũng không thấy thế làm xấu hổ, thậm chí còn vui sướng. Đó là gì nhỉ?

“Đáng tiếc, cả đời em không có phúc làm quan”, Hắc Lệ than thở.

“Đừng nói vậy”, lúc tôi vẫn đang nghĩ câu tiếp theo thì một cây bút bi của cô từ trên bàn lăn xuống sàn, rơi bên cạnh chân tôi…

Thật bất ngờ, cả hai chúng tôi đều cúi xuống nhặt. Do vội vã, tốc độ cúi xuống của tôi nhanh hơn Hắc Lệ nên món tóc che cái đầu hói của tôi bị xoã tung.

Tôi nhặt được bút, thong thả đứng dậy. Trước tiên chậm rãi vuốt lại món tóc sang một bên, rồi đặt cây bút lên bàn cô. Chân thành nhìn thẳng vào mắt cô, nói, xin lỗi, tôi không cố ý làm cô không thoải mái.

Tôi nghĩ, người máy cũng chỉ làm được đến vậy thôi.

“Xin ông đừng nói thế”, dường như cô bị tôi làm cho cảm động, nhưng cũng không rõ tại sao tôi lại xin lỗi.

“Tôi từng nghe cô nói chuyện với Đặng Viễn rằng cô không thích đàn ông để kiểu tóc như tôi. Cô nói người đàn ông trên phố đã làm cô sợ chết khiếp”.

Hắc Lệ mặt đỏ bừng, hốt hoảng như con nít:

“Anh đang nói gì thế?”, cô đã đổi cách gọi “ông” thành “anh”.

“Tôi có thể hiểu được cảm giác của cô”, tôi vui mừng khi nhận ra sự thay đổi đó.

“Lần đầu tiên nhìn thấy có phần quái dị. Lần thứ hai cũng không thấy gì nữa”, giọng cô có vẻ thành khẩn, thoáng một cái đã kéo chúng tôi xích lại gần nhau.

Cửa phòng đột ngột lại bị bật tung. Trương Đạo Phúc đang đứng trước cửa.

“Anh Hồ, tôi đi khắp nơi tìm anh đấy”. Nói xong, ông nhìn Hắc Lệ một cái, rồi nói với tôi, “Chúng ta đi thôi”.

Tôi vừa định đề nghị đưa Hắc Lệ cùng đi thì Trương Đạo Phúc đã dặn cô: “Hôm nay cô không phải đi. Chúng tôi còn phải bàn công chuyện”. Nghe giọng cứ như ông bố dặn dò con cái vậy. Tôi nghe mà cứ ngớ cả ra.

Hắc Lệ phục tùng gật đầu khiến tôi lại càng ngẩn ra. Câu nói của Trương Đại Phúc như thể một cước chưởng vừa được tung ra của một cao thủ võ lâm, đá tôi tới tận một nơi xa xôi. Tiếp đó có ba tiếng sét đánh như thể tiễn tôi đi.

Mang theo sự thương cảm với Hắc Lệ, tôi và Trương Đạo Phúc bước vào một cửa tiệm mang tên Vân Thiên Ngoại. Lúc gọi đồ ăn lại vang lên mấy tiếng sấm nữa. Trương Đạo Phúc nói, sống bao nhiêu năm mới lần đầu thấy như vậy, chắc chắn lát nữa có mưa. Dự báo thời tiết luôn nói có mưa, nhưng ông trời lại nhất định không. Câu nói này của ông khiến ấn tượng của tôi đối với ông cũng tốt hơn. Tôi thích những người luôn đem những việc chẳng liên quan gì tới nhau dồn đống lại.

“Chúng ta gọi ít đồ ăn thôi. Chủ yếu cho anh nếm thử đồ ngọt ở đây”, ông vừa xem thực đơn vừa nói.

“Gọi ít đồ ngọt thôi, dạ dày tôi không tốt lắm”, quả thực dạ dày tôi rất yếu, nhưng ông ta lại cười phá lên.

“Tôi ăn đồ ngọt, bụng sẽ có vấn đề liền”. Tôi giải thích thêm, song chỉ khiến ông ta cười ha hả. Lúc này tôi mới hiểu rõ cái ý mà ông muốn ám chỉ về đồ ngọt sau bữa ăn.

“Anh không biết đùa nhỉ?”, ông hỏi.

“Khoảng cách khiến con người ta dễ hiểu lầm”, tôi nói, “Ở địa phương trước đây tôi làm phó chủ tịch huyện, người ta có cách gọi khác về món này”.

“Uống hay không cứ rót vào, rửa hay không cứ ngâm vào”, Trương Đạo Phúc nói, “Bản chất đều giống nhau mà”. Nói xong, ông lại cười to, dường như có thói quen tự cười phá lên.

Tôi phát hiện thấy ông là người đàn ông thích cười nhất mà tôi từng gặp. Vị lãnh đạo cũ ở đơn vị mới mà ông sắp tới công tác sẽ đi Canada định cư. Tôi đoán đó là nguyên nhân khiến ông thấy vui vẻ. Nhưng ông nói từ lâu đã phát hiện ra mình thích cười hơn trước, mặc dù giờ đây không vui bằng hồi trước, cũng không có nhiều chuyện vui như hồi trước. Nhưng mặc kệ, dù sao cười cũng hay hơn khóc.

Tôi còn nhớ, Cười hay hơn khóc là tên một bộ phim trước đây.

“Người ta nói, con người cứ một khi nghĩ tới thượng đế là bật cười”, Trương Đạo Phúc nói tới đây hơi ngừng lại, nói với cô phục vụ đứng bên cạnh bốn con số, Hai, ba, sáu, tám. Cô ta nghe xong, gật đầu, bỏ ra. Rồi ông nói tiếp: “Tôi giờ đây cứ cười suốt. Anh nói xem có phải là thượng đế đáng phải suy nghĩ không?”.

Ông nói xong, chúng tôi đều bật cười.

“Thượng đế chắc chắn bắt đầu bị dày vò. Chà, tại sao con người này lại thế nhỉ? Sao hắn cứ cười mãi không dứt? Họ trở nên thông minh hơn chăng?”, Trương Đạo Phúc nói, “Thượng đế không còn cách nào để khống chế con người nữa. Con người đã biến thành tinh mất rồi”.

Mấy món đồ ăn mà Trương Đạo Phúc gọi bằng các con số đã được đưa lên. Té ra toàn là tôm hùm, nhân sâm. Chúng tôi không bàn tới thượng đế nữa, bắt đầu lao vào ăn. Đó là bữa cơm ngon đầu tiên kể từ sau khi tôi thôi chức phó chủ tịch huyện.

“Cũng được đấy chứ?”, Trương Đạo Phúc nhìn tôi, hỏi, “Đó là tất cả lý giải của tôi đối với chuyện quyền lực”.

Tôi giảm tốc độ ăn. Đề tài ông nói quá thực, khiến tôi nếu tiếp tục ăn uống nhồm nhoàm, xem ra rất mất lịch sự.

“Ngay từ hồi trẻ, tôi đã nằm mơ có quyền lực. Lúc đó những lý giải của tôi đối với quyền lực chỉ là, khi anh nhẹ nhàng buông ra một mệnh lệnh, tất cả mọi người đều phải lập tức hành động, vừa chân thành vừa khiếp sợ. Họ lo ngại xảy ra sai lầm”. Ông vừa nói vừa cẩn thận gắp một miếng hải sâm vừa to vừa béo, đút vào miệng. “Tình hình bây giờ là, tôi ra mệnh lệnh dù nhẹ nhàng hay hung dữ, họ vẫn cóc sợ. Họ ngạo mạn khiến tôi phải kinh ngạc. Tôi đã nghĩ không chỉ một nghìn, một vạn lần, họ dựa vào cái gì mà dám ngạo mạn như vậy? Chả lẽ họ chỉ dựa vào việc họ không phải là Viện trưởng?”

“Cái nơi tôi làm phó chủ tịch huyện lại khác”, tôi muốn an ủi Trương Đạo Phúc. Quả nhiên, mắt ông sáng hẳn, vội vã hỏi:

“Sao lại khác?”

Tôi kể ra một câu chuyện mà tôi từng trải qua, mặc dù không tình nguyện lắm, nhưng dù sao, tôi đã ăn hải sâm và tôm hùm của người ta rồi.

Đó là lúc tôi vừa tới huyện nọ, cùng đi ăn tối với mấy người trong huyện uỷ. Bữa tối đó có món gà quay. Khi nhân viên vừa bưng đồ ăn lên, một vị chủ nhiệm đã ngắt luôn đầu gà và phao câu vứt ngay trước khi mọi người bắt đầu ăn. Tôi thấy thật đáng tiếc và lãng phí, liền nói, đầu gà có thể ăn được mà. Nhưng dù sao cũng đã vứt rồi. Không ai nói gì, tôi chẳng qua cũng chỉ nói vậy mà thôi. Vì thực ra tôi cũng không thích ăn đầu gà.

Sáng sớm hôm sau, khi vừa tới cơ quan, một bác nông dân đã xách một chiếc làn mây rất to tới tìm tôi.

“Nghe nói, Phó chủ tịch Hồ rất thích ăn đầu gà. Người ta nhờ tôi mang tới đây”, bác ta nói.

Rồi giở tấm vải đậy trên nắp làn ra, chao ôi, có tới hơn một trăm cái đầu gà còn dính máu.

Trương Đạo Phúc đờ đẫn nhìn tôi, như thể biến thành một tấm hình trước mặt tôi. Người trên tấm hình đó không một chút biểu cảm. Tôi thực không ngờ một chuyện nhỏ như vậy có thể khiến người nghe thẫn thờ. Những chuyện khác mà tôi biết chấn động hơn rất nhiều, không biết có nên kể tiếp không?

Đúng lúc tôi đang ngần ngừ, Trương Đạo Phúc đột nhiên phá lên một tràng cười giòn dã, cắt đứt dòng suy nghĩ của tôi.

“Tôi vừa nghĩ tới một chuyện hài, cũng kể về chủ tịch huyện. Ai nói các vị chủ tịch huyện đều lưu manh? Các chủ tịch huyện đều là các nhà nghệ thuật biểu diễn tấu hài. Anh đã nghe kể về chuyện này chưa?...” Trương Đạo Phúc hỏi.

Đương nhiên tôi cũng rất hứng thú với chuyện hài về chủ tịch huyện, nhưng linh tính mách bảo tôi rằng, chuyện mà ông muốn kể chắc chắn tôi đã được nghe rồi.

“Kể đi, có lẽ tôi chưa được nghe đâu”, tôi vẫn phải nói vậy. Dù sao hải sâm và tôm hùm vẫn có tác dụng. “Ăn của người ta, lưỡi sẽ ngắn lại”, sao câu này lại có lý đến thế.

“Có một chủ tịch huyện đi tìm gái, nhưng quá say. Lúc về nhà không mở nổi cửa liền bấm chuông. Vợ ông ta ra mở cửa. Ông ta bước vào nhà, tiện tay khóa luôn cửa lại, nhốt vợ ở ngoài. Ông nằm lăn ra giường, nghe thấy có tiếng gõ cửa rất mạnh, liền nói to với cánh cửa rằng, gõ gì mà gõ, chẳng phải đã trả tiền rồi sao, còn đuổi theo về tận nhà nữa à?”

Tối đó không kết thúc trong mớ chuyện tiếu lâm, cũng không có liên quan nhiều tới chủ tịch huyện. Mưa mãi không chịu xuống, tiếng sấm sét cũng tan dần, có lẽ chúng thấy mưa chần chừ quá lâu nên không chịu ở lại đánh sấm khua sét nữa.

Chúng tôi cũng không đợi mưa xuống, nhưng lại đợi món ngọt sau bữa ăn-Đại Yến và Nhị Yến. Họ vừa bước vào đã dùng vô số lời mắng yêu ngọt ngào để vuốt ve Trương Đại Phúc:

“Ái chà, ông anh ác quá đi. Lần trước tốt với anh như vậy, thế mà mãi không tới. Đúng là làm người ta nhớ muốn chết đi được!”, câu này do cả hai cô cùng nói, như thể tiếng lòng chung.

“Từ từ, từ từ, hôm nay có khách quý”, Trương Đại Phúc khua tay ra hiệu cho họ ngồi xuống, rồi chỉ sang tôi, nói, “Đây là anh Hồ - Viện trưởng mới”.

“Anh Hồ ơi, sau này nhớ chăm sóc tụi em nhiều nhé. Viện trưởng Trương biết đấy, trình độ phục vụ của tụi em đều đạt cấp quốc tế cả”, Đại Yến chào mời.

“Nhưng giá cả lại rất quốc nội”, Nhị Yến bổ sung.

Họ chia nhau ngồi lên đùi chúng tôi. Chưa kịp đợi tôi tỏ thái độ phản đối, Đại Yến ngồi trên đùi tôi đã nói:

“Nhị này, em xem kiểu tóc của Viện trưởng Hồ có thông minh không?”, nói rồi cô khẽ vuốt ve đỉnh đầu tôi, khiến tôi giật cả mình. Nhị Yến đúng lúc đương bận hôn Trương Đại Phúc cũng phải vội quay lại nhìn tôi. Tôi hận mình không thể lập tức bóp chết được cái cô Đại Yến này, nhưng cô ta không để cho tôi có thời gian, đã nói tiếp:

“Đúng là người với người không giống nhau. Cứ nhìn cái lũ ngốc đập phá hàng nghìn tệ, uống đủ các loại thuốc bổ, lại còn trồng cả tóc nữa. Chúng cứ ngỡ tóc là cây cỏ chắc, trồng xuống sẽ mọc lên sao. Em nhìn Viện trưởng Hồ thông minh không, dùng ngay tóc của mình vắt sang, thế là chỗ hói không còn hói nữa, vừa tự nhiên, vừa tiết kiệm”.

“Đúng thế, tiền tiết kiệm được đi tìm tụi em tốt biết mấy, vừa sờ được, vừa ngắm được”.

Một tiếng sấm vang rền làm Đại Yến, Nhị Yến hoảng sợ kêu ầm lên. Cuối cùng trời cũng chịu mưa. Lòng tôi thật nhẹ nhõm. Tôi vặn người để Đại Yến đang ngồi trên đùi tôi tụt xuống. Dù quan điểm của cô ta về kiểu tóc của tôi rất mới mẻ, nhưng cũng không khiến tôi thực sự hưng phấn. Tôi vẫn quyết định ra về, tâm trạng đột nhiên thay đổi.

Đại Yến kéo tôi lại, không cho đi. Cô nói, Vẫn chưa bắt đầu, sao có thể đi được cơ chứ?

“Vợ tôi ghê gớm lắm, không so được với Viện trưởng Trương. Tôi ở nhà không thể làm chủ được”, tôi vẫn muốn đi.

Đại Yến lại nói:

“Viện trưởng Hồ, ông quá vô tình rồi”.

Nhị Yến đế thêm:

“Đúng vậy, Viện trưởng Hồ cũng phải tiêu khiển chứ, nếu không làm sao có thể làm việc hiệu quả được”.

Vừa hỏi thăm, té ra là bệnh thần kinh

Ngẫu nhiên là một nhân tố có tác dụng lớn nhất trong số mệnh. Những chuyện thường xuyên xảy ra không hề làm thay đổi cuộc đời bạn, có đúng vậy không? Bạn ngày ngày đi làm chỉ có nghĩa nghỉ hưu. Bạn ngày ngày ăn cơm chỉ có ý nghĩa tiếp tục sống. Bạn ngày ngày ngủ cùng vợ chỉ có ý nghĩa giữa hai người ngày càng mất hứng thú. Chúng đều là những con số thông thường. Bạn có thể không để tâm tới tính toán vì chúng không hề đem lại tác dụng gì.

Nhưng, nếu có một ngày, một sáng nào đó, bạn ra khỏi nhà chậm năm phút, vấp phải một phụ nữ, hai người cùng nhìn nhau. Thế là cô ta hỏi bạn, Xin hỏi có ông Vương sống ở lầu này không? Một năm sau, cô ta vẫn chưa tìm ra nổi ông Vương, nhưng đã trở thành bà vợ hai của bạn… Bạn có thể nói những chuyện như vậy là bịa đặt không? Có bao nhiêu người tận mắt chứng kiến bạn bè của mình trở thành nhân vật chính của những chuyện như vậy?

Tôi tin câu chuyện như thế, nên rất sợ ngẫu nhiên.

Lại kéo liền mấy ngày trời nóng nực. Buổi sáng, dự báo thời tiết thông báo vào chiều tối sẽ có mưa. Nhưng dự báo thời tiết buổi tối lại không hề giải thích tẹo nào về việc chiều tối không có mưa, mà trực tiếp thông báo ngày mai sẽ có mưa. Mấy ngày liền, tôi đi làm đều phải mang theo dù. Dù sao, trời có mưa hay không đối với tôi cũng vậy.

Bầu trời màu xám bạc nom trĩu nặng sương mù, như thể đang tính toán âm mưu khiến con người ngột ngạt tới chết. Mặt trời liền mấy ngày không thèm chiếu rọi như đang trốn tránh âm mưu đó, hy vọng sau khi chuyện xảy ra, mình có được bằng chứng ngoại phạm không ở hiện trường.

Tôi đi vào cổng lớn của Viện nghiên cứu, nhìn thấy Trương Đạo Phúc vừa đi vào phòng làm việc của ông, liền đi gấp thêm vài bước. Tôi muốn nói chuyện riêng với ông. Đúng lúc đó, sau lưng tôi có tiếng một phụ nữ:

“Hình như ông là người thông minh hiếm có ở Viện”.

Tôi giật mình, quay lại nhìn thấy một phụ nữ đang bình thản đứng ở một góc đại sảnh. Nụ cười vừa e ấp vừa châm biếm.

“Tại sao?”, thực ra tôi rất muốn hỏi cô ta là ai, nhưng lại thuận theo câu nói của cô ta. Đó có thể là một sai lầm mà tôi phạm phải.

Cô để tóc thắt bím quá vai, những nếp nhăn trên mặt rất rõ nét, mặt mũi bình thường. Nhưng tất cả lại khiến cho một phụ nữ có bề ngoài vốn rất già này trở nên tươi tắn, trẻ trung. Tôi đoán cô ta trên bốn mươi. Nếu xét Đặng Viễn vào loại khô gầy thì tặng thêm cô này một tính từ là gầy đét. Nhưng bất kỳ ai nhìn thấy cô đều cảm thấy cô là một phụ nữ có sức mạnh.

“Vì bây giờ ông vẫn còn mang dù”, cô nói, “Ngày nào cũng báo là có mưa, nhưng mãi không thấy. Ngay cả dự báo thời tiết cũng không dám khẳng định mà chuyển giọng nói rằng chiều tối có thể có mưa”.

“Vậy sao? Tôi không chú ý. Cô tìm ai vậy?”, tôi phát hiện thấy bên cạnh cô là một cái giường xếp, còn có một mớ chăn gói ghém kĩ chưa được mở ra. Ngoài ra còn có cả phích nước nóng, lò sưởi điện, nồi áp suất và một cái chậu rửa mặt màu đỏ. Tôi hiểu ra mục đích của người phụ nữ này, lòng dự cảm có điều gì không lành.

Cô ta lại cười như vậy, có lẽ là cười nhạo, cũng có thể đơn giản chỉ cười mỉm.

“Xem tình hình đã”. Cô ta vừa nói vừa nhìn thẳng vào mắt tôi. Trong ánh mắt của cô không hề có ám chỉ, cũng không có đùa cợt, nhưng nó lại làm tôi bất an. Tuổi tác của cô ta chắc nhỏ hơn vợ tôi đôi chút, những nếp nhăn cũng nhiều hơn vợ tôi. Nhưng nếu không phán đoán từ những nếp nhăn này, vợ tôi có khi còn nom như bà của cô ta.

“Hôm nay mọi người đều không tới. Muốn tìm ai cũng không dễ đâu”, tôi nói. Tôi không phản cảm với người phụ nữ này, nên nói năng cũng thoải mái.

“Tôi không tìm những người hôm nay không tới. Cũng không tìm những người ngày nào cũng tới. Tôi chỉ tìm người có quyền lực trong số đó”. Cô vừa nói vừa nhìn chằm chằm vào tôi, rồi tiếp lời, “Nhìn ông không giống người không có quyền lực, nhưng cũng không giống người có thực quyền. Vậy ông làm gì?”

“Tôi mới tới”.

“Ngoài sự thông minh, ông còn rất xảo quyệt. Nhưng không sao, tôi chỉ cần xem ông bước vào cánh cửa nào sẽ có thể biết ngay ông làm gì”. Lúc nói câu này, ánh mắt cô ta rất quái.

Biết cô ta nhìn theo, tôi cầm dù, đi thẳng vào toalét.

Cô tên là Lưu Thác Vân. Cái tên đó do bố cô đặt, có hàm ý gửi gắm cô cho mây khói. Bố cô hy vọng con gái mình được sống phiêu lãng, không sợ như vậy phải trải qua bao gập ghềnh, có hao hụt đôi chút lợi ích cũng không hẳn là điều tồi tệ.

Những điều này đều là chuyện sau này tôi mới được biết. Nhưng cứ kể trước cũng chẳng sao.

Bố cô ta là một trong số diễn viên kịch nổi tiếng nhất của tỉnh chúng tôi. Ông từng đóng ba mươi mấy vở kịch, trong đó có mười mấy vai chính diện đều là hình tượng lãnh đạo, lại thường là các lãnh đạo lớn cấp tỉnh. Do vậy, ông quen biết khá nhiều lãnh đạo lớn cấp tỉnh. Cứ vấp phải vấn đề gì, ông lại đi tìm các vị đó giúp đỡ. Bởi vậy, lãnh đạo của nhà hát không ai thích ông. Dù ông không đi tố cáo chuyện gì, họ cũng ngại ông.

Một hôm, ông và lãnh đạo của nhà hát gây chuyện với nhau, quát rất to, Tao đm cả họ nhà mày. Từ đó về sau, ông không bao giờ được diễn kịch nữa. Người ta bắt chước tiếng của ông, lặp đi lặp lại những lời thoại cuối cùng của ông, dùng nó để chửi những kẻ khiến họ tức giận và phẫn nộ.

Năm đó, ông sáu mươi hai tuổi. Người ta gọi ông là nghệ sĩ diễn kịch hoặc thằng điên. Hai năm sau, ông qua đời. Lưu Thác Vân thừa nhận bố mình điên thật, bởi ông đã không còn phân biệt rõ trên và dưới sân khấu.

Trong sổ sách của Viện nghiên cứu, Lưu Thác Vân cũng là một nhân viên ở đây. Thậm chí mấy năm liền không đi làm cũng có mấy nguyên do. Mục đích cô dọn tới Viện sống cũng chỉ vì muốn được phân nhà. Cô nói bốn năm trước, Viện đã đồng ý cấp nhà cho cô và bây giờ cô cần lấy nhà.

Tôi hỏi lại Trương Đạo Phúc-người tiền nhiệm cũ của tôi - về việc này. Ông thừa nhận đúng như vậy. Ông kể, sau khi kế hoạch phân nhà được thông qua, không thấy bóng dáng của Lưu Thác Vân nữa. Gọi điện thoại tới tìm cũng không thấy. Nên đành phân phòng đó cho người khác.

Sau đó cô ta có tới Viện vài lần. Khi chúng tôi nói với cô ta về chuyện phân nhà, cô ta cũng không nói gì, còn cười rất lạnh lùng.

“Cô ta giống hệt ông bố, đều điên cả”, Cựu Viện trưởng cuối cùng đã kết luận như vậy.

Hiển nhiên, Trương Đạo Phúc đã biết trước tôi về chuyện Lưu Thác Vân dọn tới Viện ở. Lúc ngồi đối diện nhau, ông đau khổ nói với tôi:

“Tôi thực lòng xin lỗi anh, đã không giúp được anh điều gì. Có thể tôi phải đi sớm vài ngày”.

“Không sao, có gì đâu phải xin lỗi”.

“Tôi thấy anh lạc quan quá. Chuyện phân nhà ở có thể biến cái Viện này thành địa ngục đấy”.

“Không nghiêm trọng như vậy đâu”.

“Không nghiêm trọng á? Anh có hiểu gì về cơ quan không?”

“Thế anh thì hiểu chắc?”

“Thôi, anh cứ tự tìm hiểu dần đi”, Trương Đạo Phúc không muốn nói nhiều. Thực ra tôi cũng không muốn biết thêm gì qua ông. Tôi hy vọng tự mình đi tìm hiểu Lưu Thác Vân.

Tôi khuyên Lưu Thác Vân nên sử dụng phương thức thông thường để xin phòng. Cô ta nói, ở Viện nghiên cứu này, phương thức thông thường chính là không có phương thức. Nghe cô ta nói vậy, tôi không khỏi bật cười. Cô ta hỏi tôi cười cái gì, tôi thẳng thắn nói rõ, tôi nhớ tới câu thoại nổi tiếng của bố cô.

“Có phải là đm cả họ nhà mày?”, Lưu Thác Vân hỏi. Tôi nghĩ, cô ta đúng là điên thật.

Tôi không đáp lời, nhưng cô nói tiếp:

“Bây giờ người ta không nói như vậy nữa”.

“Thế họ nói thế nào?”

“Thằng chó, tao sẽ giết mày”, cô ta nói rất thoải mái, thậm chí còn vui sướng nữa.

Cây anh đào, không ăn được anh đào

Đó là buổi họp lớn đầu tiên ở Viện do tôi chủ trì, chủ đề vẫn là phân nhà ở. Phân nhà là chuyện mà kẻ làm quan vừa yêu lại vừa ghét. Đó là một người ở huyện cũ đã nói với tôi như vậy. Người khác nói trong lúc phân nhà ở, anh ta đã chấm mút được, nên cũng phải trả giá.

Anh ta kể, yêu bởi vì bạn có thể vớt được thứ gì đó, bất kể đó là thứ gì. Được ngủ với ai đó, trong tủ có thêm dăm tút thuốc lá ngon… tất cả đều có khả năng xảy ra. Còn ghét nhất là không biết tới khi nào gặp phải một hai kẻ điên, bạn có cầm của hắn một tút thuốc lá, hắn sẽ làm phiền bạn đến chết.

Do vậy tôi quyết định sẽ dứt điểm chuyện phân phòng trước khi mùa hè tới.

Nhưng tôi không có chủ ý gì mới. Nói thực, cũng không muốn có chủ ý mới, chỉ đem danh sách phân phòng đã thỏa thuận với Trương Đạo Phúc công bố trước toàn cuộc họp.

Mấy phút sau khi tôi đọc danh sách, phòng họp yên lặng như tờ, không ai ho he câu nào. Dường như tất cả đều quá hài lòng với danh sách này. Tôi nhìn Dư Khuê và Lưu Thác Vân cách đó không xa đang ngồi trên bậc cửa. Họ đều mỉm cười với tôi.

Trên danh sách không hề có họ.

Tôi hơi chóng mặt, nghĩ thầm, biết thế này, mình đem luôn bảy căn phòng lớn nhỏ chia hết cho xong, vào hè cũng nhẹ nhàng hơn. Như thể nhẹ nhàng tiến vào thế kỷ XXI vậy. Hay biết bao. Nhưng dù sao tôi đã từng ở cương vị lãnh đạo nhiều năm qua, đã không còn nhảy lên vui sướng vì bất cứ chuyện gì.

“Những người trong tổ phân nhà ở lại”, tôi cất lời sau khi họp xong.

Thành viên tổ phân phòng chỉ có Gã Một, Gã Hai, Gã Ba và cô Ngô, ông Tào đã được tôi giới thiệu ở phần đầu. Dù mỗi người trong họ có mắc chứng bệnh gì đi nữa, ưu điểm chung của họ vẫn là không cần nhà.

Cùng ở lại với tổ phân nhà còn có Dư Khuê và Lưu Thác Vân.

Dư Khuê là dạng người nhất thiết phải nói trước. Cho nên không đợi tôi lên tiếng, ông ta đã đứng lên, gật đầu với mọi người, mở ra một tư thế cho cuộc diễn văn dài. Tôi định ngăn lại, song lại nghĩ, cứ nghe ông ta nói cũng không đến nỗi tệ. Lúc này, tôi để ý thấy Lưu Thác Vân đã lặng lẽ bỏ đi. Cái bóng gầy mảnh của cô toát lên vẻ quyết đoán, giữ hết tâm tư của tôi phải ngưng lại vài giây.

Dư Khuê hắng giọng, rõ ràng có ý đợi tôi. Tôi vừa nhìn, ông cất tiếng luôn.

“Trên danh sách phân nhà không có tôi. Đó cũng là điều tôi đã dự đoán. Tôi nghĩ lãnh đạo mới chắc không hiểu rõ tình hình, nên tôi phải giới thiệu trước”. Mọi người đều im lặng, không rõ ông định giới thiệu tình hình của ai, của ông ta hay là của tất cả?

“Tôi giờ đây sống trong căn hộ hai phòng. Nếu so với cấp bậc của tôi còn thiếu mấy mét vuông. Nếu không có tình hình đặc biệt, tôi cũng không cần tới mấy mét vuông này. Về tình hình đặc biệt của tôi, có lẽ mọi người đều biết cả”.

“Ông Dư này, ông có phần không đúng đấy nhé”, Gã Một cắt ngang lời giới thiệu của Dư Khuê, “Chúng tôi phải thảo luận cả một phương án phân phòng ở cho Viện, chứ không chỉ cho riêng cá nhân ông”.

“Có gì mà không đúng, toàn bộ phương án chẳng phải do từng phương án nhỏ, cụ thể ghép lại mà thành sao?”, Dư Khuê nói rất logíc, rồi lại nhìn tôi. Tôi nhìn Gã Một, gật đầu với anh ta.

Dư Khuê lại bắt đầu nói tiếp.

“Tình hình đặc biệt của tôi là giờ đây nhà tôi có hai người già. Hai bà cố thì đúng hơn. Một người là mẹ vợ tôi, một người là mẹ tôi, đều đã bảy mươi bảy và tám mươi hai tuổi rồi. Quan hệ giữa họ cứ như Mỹ và Việt Nam thời chiến tranh vậy. Cái gọi là hòa bình chính là trợn mắt nhìn nhau hằm hè đe dọa, nếu không thì đánh nhau liên miên không dứt”.

“Ôi, họ đánh nhau thật à?”, cô Ngô thật thà hỏi.

“Không đánh thật cũng đủ mệt rồi. Chỉ đẩy qua đẩy lại cũng chết. Đều là người bảy, tám chục tuổi rồi còn gì”, ông Dư vừa giải thích vừa liếc xéo cô Ngô một cái rất khó chịu. Xem ra, ông nghi ngờ cô Ngô thuộc dạng tiểu nhân “vui đâu chầu đấy”.

“Lần đầu tiên tôi được nghe về mấy bà già như vậy”, cô Ngô còn khẽ lẩm bẩm.

“Chà, đúng vậy”, Dư Khuê tiếp lời, “Mọi việc đều có thể trở thành lý do để họ đánh nhau. Mẹ tôi nói buổi tối nên tắt đèn ngủ sớm. Bà mẹ vợ lại cãi, bà muốn tôi mò mẫm trong bóng tối để ngã chết hay sao? Còn khi mẹ vợ nói, hôm nay muốn ăn bánh chẻo, mẹ tôi sẽ nói ngay, hôm qua đã nói rồi, hôm nay ăn cơm, ngày mai ăn bánh chẻo, chả lẽ không đợi được sao? Mẹ vợ nói, a, bà trù ẻo tôi ngày mai chết phỏng? Mẹ tôi sẽ đốp ngay, nếu ngày mai bà chết thì hôm nay chúng ta ăn bánh chẻo thôi…”

“Họ đúng là không còn chút tình cảm con người nữa. Hay là vì chuyện phân nhà này mà ông khoa trương lên đấy?”

“Tôi khoa trương? Tôi đã ngần này tuổi đầu rồi mà còn khoa trương sao? Họ đứng cãi nhau trước mộ, đừng nói tới tình cảm con người, ngay cả tình cảm giai cấp còn không có nữa là”.

“Trước đây, họ đều là người nghèo, đều thuộc một giai cấp. Họ chả có tình cảm gì đâu, trừ đánh nhau…”

“Mua cho họ cái ti vi để xem”, ông Tào chen vào góp ý.

“Mua làm gì, ở nhà tôi cũng có. Họ không xem ti vi còn may, chứ cứ vừa bật lên lại càng khủng bố hơn. Nếu mẹ tôi bật ti vi lên xem phim truyền hình, mẹ cô ấy lại đòi đổi kênh xem NBA hoặc thi tennis châu Âu. Tôi đã thử đủ mọi cách đều không xong. Cho tới giờ, tôi vẫn chưa phát hiện được ra một bộ phim truyền hình nào, dù của Trung Quốc hay nước ngoài, của đài trung ương hay đài địa phương có thể buộc hai người bọn họ cùng ngồi xuống yên bình, dù chỉ xem trong năm phút. Quả thực tôi không thể chịu nổi nữa”.

“Có một cách này bảo đảm chắc cú”, Gã Hai chen ngang, “Cho vợ ông và mẹ vợ ngủ một phòng, ông và mẹ ông ngủ một phòng. Như vậy có phải vấn đề được giải quyết rồi không?”

“Không được”, Dư Khuê nói, “Cậu tưởng tôi không thử sao? Kết quả là hai bà không cãi nhau nữa, nhưng vợ tôi lại cãi nhau với tôi không chịu yên. Cô ấy còn lắm lời và ghê gớm hơn cả bà mẹ, hại tôi mắc chứng đau tim. Cô ấy than vãn tôi không kiên nhẫn, vô dụng, mất cả ý nghĩa làm chồng. Tôi đúng là khó sống quá”. Nói tới đây, Dư Khuê xúc động, bật khóc.

“Ông Dư, làm vậy chẳng phải ông tạo áp lực bất bình thường cho các uỷ viên phân phòng chúng tôi sao? Đừng như vậy nữa”, gã Ba nói.

“Tôi hết cách rồi”, Dư Khuê không còn nhạy cảm với bất cứ lời châm biếm nào. Ông nói, “Thế này vậy, xin Viện giải quyết cho tôi một căn phòng nhỏ hoặc phòng ghép cũng được. Tôi sẽ chuyển một bà đi. Khi một trong hai bà không còn nữa, tôi sẽ trả lại căn phòng cho Viện. Mọi người xem, lão Dư tôi cũng không phải là người xằng bậy đâu”.

Mọi người đều không nói gì. Dư Khuê cuống cả lên:

“Mọi người không tin tôi sao? Có phải thấy tôi cãi nhau với Trương Đạo Phúc nên cho rằng tôi là loại đó? Người cũng có nhiều mặt, đúng không? Với những người như Trương Đạo Phúc, bạn không thể có cách nào khác. Mọi người xem đi, tại sao tôi không như vậy đối với Viện trưởng mới?”

Nhưng mọi người vẫn im lặng. Dư Khuê càng sốt ruột, quay lại nói với gã Ba, như thể gã là Viện trưởng mới được bổ nhiệm:

“Thử đứng vào vị trí của tôi mà nghĩ xem. Hai bà già, họ đều sắp làm tôi phát điên lên rồi đây này”.

“Thôi được rồi, ông Dư. Chả lẽ mọi người không hiểu gì ông sao? Ông còn hận mình không có thêm bà nhạc thứ ba ấy chứ?”

“Sao anh biết tôi hận mình không có thêm bà nhạc thứ ba?”

“Thấy rõ ràng trên mặt anh ấy”, gã Ba đáp.

“Tôi không hề nghĩ như vậy, làm sao mà anh nhìn thấy được?”, Dư Khuê như sắp gào lên.

“Thế ông nghĩ gì?”, cô Ngô nhiệt tình hỏi.

“Nếu có ba bà như vậy, chả cần phòng nữa, tôi cho các bà ấy hết”, gân cổ của Dư Khuê phồng cả lên.

“Thế ông đi đâu ở?”, cô Ngô lại hỏi tiếp rất chân thành.

“Tôi đã bị các bà ấy làm tức chết rồi”, Dư Khuê đáp.

Bài diễn thuyết của Dư Khuê rất thấu tình đạt lý. Ai còn có thể nói gì được nữa. Mà dù có nói xen vào đi nữa cũng là rườm lời. Sau khi ông bỏ đi, những người trong tổ phân phòng ở mới than thở. Đột nhiên, tôi mất cả hứng thú phát biểu. Họ đều thấy Dư Khuê thật không dễ dàng. Tôi cũng có thấy vậy, nhưng không ai chịu nghĩ sâu hơn, rút cục cái gì không dễ dàng?

Tôi như thầy giáo giao bài tập, phân cho các thành viên của nhóm phân phòng ở về suy nghĩ. Hai ngày sau, tiếp tục thảo luận. Tôi nói vậy, mọi người cũng không có tâm trạng bàn tiếp, nên lục tục rút lui. Tôi vừa về phòng làm việc chưa đầy một phút, cô Ngô đã vào theo, không hề gõ cửa, y hệt như cái kiểu Hắc Lệ từng oán thán.

“Viện trưởng, tôi muốn nói chuyện với ông”, cô nói. Hình như tôi đã từng nói một lần. Tuy trên bốn mươi, nhưng trông cô vẫn còn rất đẹp.

“Tôi hy vọng không phải chuyện phân nhà”, tôi vừa mời cô ta ngồi xuống vừa nói.

“Tôi không cần phân phòng ở”. Nhắc tới phân phòng, biểu cảm của cô thật hiếm có ở Trung Quốc, tuyệt đối khác hẳn đa số người khác. Thật đáng tiếc, tôi chưa từng ra nước ngoài, chỉ nghe nói họ không hề có chuyện phân phòng.

“Có nhiều phòng như vậy chỉ tổ mệt thêm”, cô vừa nói, tôi vừa kinh ngạc. Sau đó, tôi mới biết chồng cô là Cục phó Cục nhà đất thành phố. Tôi là Viện trưởng Viện nghiên cứu nghệ thuật. Theo lôgíc, vợ tôi cũng nhanh chóng chả coi chuyện nghệ thuật ra gì. Cứ vừa nghĩ như vậy, tôi suýt bật cười.

Cô đưa cho tôi một tờ giấy gấp nếp. Tôi nhìn cô không hiểu, cô nói:

“Ông cứ đọc trước đi”.

Trên tờ giấy ghi như sau:

“Cô ấy đi công tác rồi, em có tới không? Tới đi, em không biết anh nhớ em đến thế nào. Chúng ta không còn trẻ trung nữa, mặc dù nhìn em vẫn y hệt mười năm trước, vì tình cảm và thời gian không còn nhiều nữa. Đến đi em, đừng nghĩ ngợi gì. Anh đã thay đệm ga sạch, tất cả đều đang chờ em. Anh vẫn còn mọi thứ nguyên vẹn của anh. Trước khi mọi chuyện tuyệt diệu bắt đầu, anh sẽ nấu cho em món cá tùng thử mà anh thạo nhất. Tới đi, tới đi, tới đi”

“Ai viết vậy?”, tôi cầm tờ giấy, hỏi khẽ. Dù ai viết đi nữa, tôi cũng thấy hơi rung động. “Vì tình cảm và thời gian không còn nhiều nữa”, người viết câu này có lẽ cũng trạc tuổi tôi. Chỉ có những người đàn ông vào độ tuổi chúng tôi mới tiếc nuối quãng thời gian cuối cùng như vậy. Ai đó trong số họ đã phải trả cái giá quá đắt vì chuyện này.

“Lão Tào”, cô Ngô đáp.

“Nhưng trên này không hề viết tên”, tôi lại nhìn mảnh giấy.

“Cần gì viết tên cơ chứ? Lão ta đích thân đưa cho tôi”, cô Ngô có vẻ sốt ruột.

“Được rồi, cô đừng nôn nóng. Tôi chỉ tiện miệng hỏi thôi. Không ngờ, ông ấy còn biết làm cá”, tôi nói.

Cô Ngô đang ngồi đối diện với tôi, nhìn tôi đăm đăm, như thể tôi quyết định việc cô ta có đi ăn cá hay không.

“Tôi không thích ăn cá, vì tôi nuôi cá”, tôi nói với cô.

“Ông định xử lý ra sao?”, cô ta không nghe những lời nói nhăng cuội của tôi.

“Không biết nữa”, tôi đáp rất thực.

“Tôi đã đưa tờ giấy đó cho ông rồi. Ông cũng phải cho tôi một biện pháp gì chứ?”

“Cô cứ lấy lại tờ giấy đó đi, hoặc để lại chỗ tôi cũng được”.

“Thế thì gọi là gì?”, cô có vẻ bất bình với kiến nghị của tôi.

Trong lúc nhất thời, tôi cũng không nghĩ nổi ra câu gì để nói.

“Người khác biết chuyện này nhất định sẽ cho rằng tôi và lão Tào từng có quan hệ gì. Nếu không, tại sao lão ấy lại viết thư cho tôi như vậy? Xin trời đất chứng tâm, ngoại trừ chửi mắng lão, tôi chưa hề ám chỉ cho lão điều gì”, cô nói có vẻ kích động, “Mọi người sẽ hiểu lầm”.

“Tôi thì không đâu”, tôi nói.

“Người khác sẽ cho rằng chúng tôi từng có quan hệ. Ông đọc xem lão ấy viết mơ hồ như thế, cái gì là “mười năm trước”, nào là “giống hệt”…”, càng nói, cô càng không tự khống chế được.

“Sẽ không như vậy đâu”, tiếng tôi càng nhỏ hơn. Thực ra, tôi hiểu cô ta nói cũng có lý. Người nào đọc được mảnh giấy này cũng dễ nảy sinh hiểu lầm rằng mười năm trước, họ từng có quan hệ gì đó. Và bây giờ là mộng cũ được sưởi ấm.

“Mười năm trước, tôi còn không quen biết lão ấy”, hình như cô Ngô nhìn thấy được những chuyển biến tâm lý của tôi. Cô vừa nói vừa gõ xuống bàn làm việc của tôi. “Cái này gọi là cái gì?”, cô lặp lại. Tôi nghĩ, câu này ắt hẳn là câu cửa miệng của cô ta đây.

“Hay là cô trả lại cho ông ấy tờ giấy này?”, tôi góp ý.

“Trả như thế nào?”, cô phẫn nộ hỏi.

Tôi cười.

“Trả sau khi đọc diễn cảm tại cuộc họp chắc?”, xem ra cô ta cáu thật.

“Tuỳ cô”.

“Viện trưởng, sao ông lại có thể nói như vậy?”, cô vừa nói vừa đứng lên. “Tôi đưa cho ông tờ giấy này, ông cũng phải tìm cho tôi cách giải quyết chứ?”

Lúc này, tôi cũng nghiêm túc hơn. Đúng là phải cho cô ta một cách giải quyết, vì dù sao tôi cũng là lãnh đạo của cô ấy. Nhưng tôi thực sự không có cách gì, không biết phải xử lý chuyện này ra sao.

Thế là, tôi nói thực với cô ta là, nếu cô có thể nghĩ ra được chủ ý gì hoặc cách gì, tôi sẽ giúp cô thực hiện.

“Nếu có chủ ý gì, tôi đã chả tìm đến ông”, cô giật phắt tờ giấy trong tay tôi, bỏ đi. Lúc sắp ra khỏi cửa, cô còn ngoái lại, buông một câu: “Thế mà cũng đòi làm lãnh đạo”.

Cô ta đi rồi, tôi pha cho mình một tách trà, tự an ủi: Cô ta tới tìm chủ ý, không phải tới tìm lãnh đạo. Vả lại lãnh đạo đâu phải đều là người có chủ ý.

Uống xong tách trà, tôi lại thấy thương cảm cô Ngô. Nghĩ bụng, hẳn cô ta đang sợ tấm ga trải giường sạch sẽ và món cá tùng thử mê hoặc đó thôi.

Một lần làm tình không may

Nghe nói rất nhiều đàn ông có thể phát hiện ra trước khi người tình vừa bắt đầu thay đổi. Đàn ông nhạy cảm hơn một chút, thậm chí có thể nhìn thấy mọi việc trong giai đoạn người tình muốn thay đổi nhưng không thay đổi được. Tôi không có tình nhân, cũng giống như những đám đàn ông đó. Nếu không phải do bà vợ thay đổi quá ghê gớm, e rằng suốt đời tôi cũng chả phát hiện ra được điều gì.

Tối đó, trong Viện không có việc gì. Nói một cách khác, chẳng có bữa nhậu nào liên quan tới chuyện công. Tôi thu dọn bàn làm việc, chuẩn bị về nhà. Về nhà đối với tôi không có hàm nghĩa gì cực kỳ đẹp đẽ. Nhà là cá của tôi, là tờ báo đặt cạnh bể cá, còn có cái ghế mây mà mỗi lần ngồi lên lại kêu cọt kẹt, và cả tiếng rỉa rói của vợ tôi….

Suốt hai năm làm Phó chủ tịch huyện, phần lớn thời gian của tôi đều về nhà.

Dần dần, tôi ngẫm ra rằng: Đối với tôi, ý nghĩa quan trọng nhất của việc về nhà chẳng qua chỉ là rời cơ quan, rời bọn họ, bất luận là thuộc hạ hay cấp trên của tôi, được ở một mình.

Anh tài xế của Viện nhiệt tình hỏi có cần đưa tôi đi thư giãn không. Chúng tôi đều hiểu rõ như vậy nghĩa là gì, ăn uống, co kéo, ôm ấp… Tôi từ chối ý tốt của anh ta, bụng bảo dạ, chỉ có những thằng cán bộ ngu si mới đi thư giãn cùng tài xế. Anh ta muốn đưa tôi về nhà, tôi không phản đối. Ngồi trong xe, nhìn cái ót của anh ta, lại nghĩ, tao mà muốn đi thư giãn cũng chả đến lượt mày. Cái ót của anh ta nom có vẻ trung hậu hơn anh ta, chả nói gì cả. Thế là tôi lại tự cười mình, rốt cuộc thì ai ngốc mới được chứ? Chả phải mình vẫn là anh cán bộ đi thư giãn cùng cánh tài xế ư?

Sau bữa tối, vợ tôi không ngồi trong phòng khách huyên thuyên không ngớt hoặc sụt sùi cùng phim truyền hình như thường lệ. Phòng khách cũng không tối om như hàng ngày. Phòng ngủ có vẻ sáng hơi sớm, cánh cửa phòng ngủ lại khép hờ. Tôi quay về phòng mình, cảm nhận được sự thay đổi này, nhưng cũng không nghĩ nhiều. Trước đó, tôi hoảng hốt nhớ, hình như cô ta có mua quần áo mới, lại còn thay cả kiểu tóc mới, nhưng cũng không lôi cuốn sự chú ý của tôi được bao nhiêu. Nói thực, tâm tư tôi gần đây cũng không tệ. Một mặt do tôi ngày càng thích đi làm. Mặt khác là cô ta ăn nói cũng không đến nỗi quá hằn học như trước.

Tôi ngả người trên chiếc ghế mây, chào hỏi lũ cá của tôi. Chúng bơi trước sau rất có thứ tự, như đám người một lòng một dạ chỉ đọc sách thánh hiền, đã quyết định không nghe chuyện bên ngoài. Chỉ có điểm khác là cá của tôi không thể đi vào cái tháp ngà voi được, nhưng chúng cũng tương đối hài lòng với cái bể cá mà tôi cung cấp cho chúng.

Có lúc, khi ngắm chúng, tôi có cảm giác chúng cũng đang ngắm tôi với những thái độ khác nhau: cười nhạo, quan tâm… Hôm nay nhìn từng con, thấy có vẻ bất cần. Dù giờ đây, tôi có ngã lăn ra đất, chúng cũng không hề hoảng hốt. Như thể vừa sinh ra, chúng đã hiểu rằng ở chỗ tôi, chúng sẽ được yêu chiều, ở nơi khác cũng vậy.

Tôi đặt tờ báo lên đùi, tránh vợ tôi đột nhiên đi vào, phát hiện thấy tôi đang lơ mơ nghĩ ngợi. Nếu cô ta phát hiện được, ắt sẽ hỏi tôi bằng cái giọng nghiêm khắc, đang nghĩ gì thế? Tôi chưa bao giờ nói cho cô ta biết tôi đang nghĩ gì, nhưng như vậy cũng không ngăn được cô ta tiếp tục hỏi. Có lần tôi đáp:

“Nghĩ gì thì liên quan gì tới cô?”

Nghe xong, cô ta sập cửa bỏ đi. Lúc sắp đi, cô ấy nói một câu mà tôi nghe không rõ. Sau đó lại có một lần, cô ta muốn nói chuyện với tôi. Trước tiên để tôi phải coi trọng, cũng nhằm nhấn mạnh nỗi đau khổ của mình. Cô ta lại nói một lô những lời như vậy, nếu anh không lạnh lùng với tôi như thế, tôi cũng chả nói như thế này.

Cuối cùng khi chúng tôi nói chuyện, vợ tôi vẫn giữ tâm trạng hằn học. Còn gằn giọng nói rằng hy vọng tôi bị tai nạn xe hơi làm cho tàn phế.

Rồi lại giải thích thêm rằng như vậy cô ta có thể chăm sóc tôi suốt đời, tuyệt đối không giống như các phụ nữ khác vô tình bỏ tôi mà đi.

Như tôi được biết, những phụ nữ có cùng quan điểm về tình yêu như vợ tôi rất nhiều.

Đương nhiên sau khi nghe xong những lời thẳng thắn đó, tôi không nói chuyện với cô ta nữa. Trong lòng đã tắc nghẽn, rối loạn. Giờ đây xem ra, thẳng thắn có lý của nó, nhưng hành động ác sau khi thẳng thắn với nhau lại càng tạo thêm cái bóng âm u mà thôi.

Phương pháp tốt nhất khơi gợi sự chú ý của người khác là ho. Phải ho có ý đồ và liên tiếp không ngớt. Cơn ho của vợ tôi từ buồng ngủ vọng ra thuộc dạng thứ hai. Nó không chỉ khiến tôi chú ý, mà còn khiến tim tôi rung động. Tiếng ho đó làm tôi lo lắng cô ta bị hóc cái gì ở thanh quản. Tôi vội vã tới buồng ngủ, có lẽ tôi đã đọc quá nhiều sự kiện cấp cứu trên báo dạng này. Thậm chí tôi còn muốn lập tức ấn số 120.

Cô ta mỉm cười với tôi. Khi tôi vừa xuất hiện ở cửa buồng, sắc mặt cô ta rất bình thường, tràng ho kịch liệt vừa rồi không hề để lại chút sắc đỏ trên gương mặt cô. Cô nói uống nước bị sặc, nhưng chẳng có ai giống cô uống nước bị sặc lại ho dữ dội như vậy. Nếu cô không giải thích, tôi còn nghi ngờ mình vừa bị nghe nhầm. Tôi rất đau lòng, vì nụ cười của cô khiến toàn thân tôi rùng mình và lạnh toát. Nụ cười đó thường bị các cô gái ngốc nghếch dồn lên mặt. Giờ đây, nó lại xuất hiện trên gương mặt người phụ nữ bấy nhiêu năm vắng bóng nụ cười (chí ít thì nhiều năm qua, tôi cũng không hề nhìn thấy cô cười). Tôi không cảm thấy gần gụi, cũng không thấy ấm áp, có lẽ đó cũng là tâm trạng rất thường tình của con người.

“Anh làm gì thế?”, cô hỏi.

Tôi đong đưa tờ báo trong tay, không đáp.

Cô ta không nửa nằm nửa ngồi đan áo trên giường như thường lệ, mà ngồi trên một chiếc ghế mây mới. Tôi dám thề rằng tối qua lúc vào giường ngủ vẫn chưa thấy chiếc ghế này. Bên cạnh chiếc ghế là một cây đèn chụp màu trắng đục. Dưới ánh sáng dịu dàng của nó, tôi không thể tin nổi rằng cô ta đang xem một cuốn tạp chí Thời Thượng giá hai mươi đồng. Mặc dù tôi không tin điều đó là thật, nhưng không thể nói mọi thứ tận mắt chứng kiến là không có thật.

“Anh đã buồn ngủ chưa?”, cô lại hỏi.

Tôi mơ hồ lắc đầu.

“Tối nay em muốn ngủ muộn. Nếu anh thấy đèn chói mắt thì ngủ ở salông bên phòng anh nhé”, cô nói rồi dùng tay đẩy khẽ mớ tóc. Lúc này, tôi mới nhìn thấy trên đầu cô đầy lô cuốn tóc to. Chúng xôm xốp lên nhìn giống hệt một cái ghế bành lớn đầy lò xo.

Nếu tôi có chút lương tâm, ắt sẽ nói một vài câu về cái thứ cô ta vừa đắp lên đầu và cái kiểu tóc mới. Nhưng tôi quay lưng bỏ đi, lòng thầm nghĩ, không phải tối nào cũng diễn vở khủng bố này.

Vợ tôi không hề nghĩ tới việc làm xấu trước mặt tôi như vậy là một chuyện gì tàn nhẫn. Có rất nhiều chuyện tàn nhẫn dù không hề bị cản trở vẫn xảy ra. Có thể chính là vì người nhìn vào thấy tàn nhẫn, còn người làm ra nó lại thấy không hề tàn nhẫn tí nào.

Tôi cũng cho rằng thái độ của tôi đối với vợ không có gì tàn khốc. Tôi không chịu đựng nổi dáng vẻ của vợ tôi, mặc dầu cũng không hài lòng vì về kiểu tóc cũ của cô ta. Nhưng nói thật lòng, thà cứ kiểu cũ, tôi còn có thể chịu được.

Tôi quay về phòng đọc sách xem sách một lúc, rồi ngủ thiếp đi trên ghế mây. Khi tôi tỉnh dậy, quay về phòng ngủ, qua ánh đèn góc tường, thấy vợ tôi xoay lưng về phía tôi. Tôi cởi quần áo, không muốn xem sách nữa, chắc hẳn sẽ ngủ được ngay lập tức. Lúc này, một cánh tay của cô vắt lên người tôi. Tôi xoay lại, cô đang nằm ngửa, mắt vẫn nhắm nghiền, đầu đội một mớ lò xo. Tôi không nói gì, tiếp tục nhìn. Cô xoay người lại, nhìn tôi, cũng không nói gì. Tôi ôm lấy vợ, trong lòng phức tạp. Tôi cởi chiếc váy ngủ, vợ tôi cũng ôm ghì lấy tôi.

Tôi bị kích thích. Dù sao lâu lắm rồi, chúng tôi không làm chuyện này. Nhưng sự kích thích đó cũng không có gì đặc biệt, nó không phải là niềm hưng phấn như hồi đầu mới cưới. Đương nhiên tôi không nghĩ nhiều lúc này. Tôi tấn công thẳng, phát hiện cô ta nhắm tịt mắt. Tôi khống chế bản thân, cố gắng không ra ngay. Đột nhiên cô rên lên một tiếng, khiến tôi giật mình. Từ trước tới giờ, cô ta đâu có kêu tiếng nào. Tiếp đó, tôi thấy âm thanh đó có gì không ổn, như thể cô ấy bị đau, nhưng hình như lại không phải. Hình như chỉ rên rẩm như vậy thôi. Có lẽ là âm thanh khi phụ nữ đạt tới cao trào, nó vừa trĩu nặng vừa ấm áp.

“Anh làm em đau sao?”, tôi đành phải hỏi cô.

Cô vẫn nhắm mắt, lắc đầu, nhưng vẫn không ngừng kêu rên. Tôi thử không nghe, cũng giống như tôi cố gắng không nhìn vào cái đầu lò xo của cô. Nhưng thật đáng tiếc, tôi đã thất bại. Tôi và những thứ thuộc về tôi đều không thể khống chế nổi. Tôi trượt xuống khỏi người cô trong im lặng. Cô cũng ngừng ngay âm thanh khủng bố kia, nhưng đã quá muộn.

“Anh sao thế?”, cô có quyền hỏi như vậy. Mặc dù chúng tôi sinh hoạt rất ít nhưng mỗi lần vẫn có thể làm được tới đầu tới cuối. Nói xong, cô kéo chăn đắp kín người mình.

Tôi im lặng. Không có gì để nói.

“Anh có con nào phải không?”, cô lại hỏi.

Trước khi cô ta hỏi như vậy, đầu tôi chợt lóe lên một ý, nếu cô ta hỏi mình như vậy, mình sẽ đạp cho bay xuống giường. Giờ đây, đúng như dự đoán, cô đã hỏi, nhưng tôi lại không có nguyện vọng đá bay cô nữa.

“Vớ vẩn, ít lời thôi”, nói xong tôi xoay người đi hướng khác để không nhìn thấy vợ, chuẩn bị chìm vào giấc ngủ.

Mắt trái viết chữ “phân”, mắt phải viết chữ “phòng”

Trước khi tới Viện nghiên cứu, mọi công việc chuẩn bị tiếp nhận cương vị mới của tôi đều liên quan tới văn hóa nghệ thuật. Tuy văn hóa dung tục, kém cỏi, những thứ gọi là nghệ thuật cũng nằm trong trạng thái mê muội, nhưng tôi vẫn muốn làm được chút gì đó. Không phải nhằm phục vụ chính sách chính trị, thực sự không phải như vậy. Đối với nghệ thuật, tôi vẫn luôn có một số ý tưởng. Có thể tôi muốn làm thủ lĩnh nghệ thuật trong ngành.

Nhưng từ sau khi nhận chức, vẫn chưa đụng được tới cái rìa của nghệ thuật, tôi đã bị lún sâu vào chuyện phân phòng ở. Phân phòng, phân phòng. Ngoài phân phòng ra chỉ có chuyện phân phòng. Với phương thức độc đáo riêng của mình, phân phòng đã đi vào trái tim mỗi con người, đi vào từng góc nhỏ của Viện nghiên cứu, chiếm lĩnh từng mét vuông không khí. Có lúc, tôi nhìn thấy mắt trái của mọi người ở viết chữ “phân”, mắt phải viết chữ “phòng”. Những người thèm khát nhà ở cứ đăm đắm vào chuyện phân phòng. Xin cảm tạ trời đất, phân phòng vẫn là thứ không thể nuốt trôi được. Nếu không, giờ đây họ đã nghiến ngấu chúng và tiêu hóa hết sạch rồi. Những người không cần nhà cũng đăm đắm theo dõi những người cần nhà, xem họ dầy mặt ra sao. Đồng thời hiểu được họ như vậy để dường như khi đến lượt mình, ắt cũng sẽ dốc hết sức như vậy.

Sau khi công bố danh sách phân phòng, một buổi chiều chạng vạng, Lưu Thác Vân tới phòng làm việc của tôi. Thấy tôi ở trong phòng một mình, cô thuận tay khóa luôn cửa lại. Cô lại gây cho tôi ấn tượng sâu sắc lần nữa.

Tôi cười, nhắc nhở cô rằng việc làm đó rất không bình thường. Cô cười, nói với tôi:

“Không lâu quá đâu”. Nói xong đi về phía tôi. Tôi hơi căng thẳng, nhìn thấy cô ngồi xuống salông trước mặt, tôi mới thấy thoải mái. Sau đó lại thấy đáng thương cho sự ấu trĩ ban nãy của mình.

“Uống trà không?”, cô hỏi rất thân mật.

Tôi cứ ngỡ cô muốn uống trà, liền đứng dậy pha. Cô khoát tay, ra hiệu cho tôi ngồi xuống.

“Tôi không muốn uống trà, chỉ hỏi anh có muốn uống hay không?”, cô giải thích.

“À”, tôi gật đầu, ra chiều đã hiểu, và cũng biểu thị tôi muốn uống trà.

“Còn cà phê thì sao?”, cô lại hỏi.

“Cũng thích uống, nhưng uống vào, không ngủ được”.

“Té ra là vậy”, cô kéo dài giọng.

“Có vấn đề gì không?”, tôi hào hứng hỏi.

“Anh sẽ gặp rắc rối với đàn bà”, cô giở giọng như bà đồng phán.

“Thật sao?”, tôi nhấn mạnh, như thể muốn nói, tốt quá, tôi rất sẵn lòng.

“Những lời tôi nói với anh lúc nãy là liệu pháp đoán tâm lý đáng tin cậy nhất của nước ngoài. Trà tiêu biểu cho tình trạng hôn nhân của anh, cà phê tượng trưng cho người tình. Thái độ của anh đối với cà phê chính là thái độ của anh đối với người tình. Vừa đoán đã trúng phóc”.

“Thú vị đấy”, tôi thực sự bắt đầu thấy hưng phấn.

“Có biết phương pháp này do ai đưa về nước không?”, cô lại hỏi.

Tôi lắc đầu.

“Giả Bình Ao, có biết không?”

“Nghe nói thôi. Có phải là nhà văn chuyên viết về sói?”

“Cũng viết về người nữa chứ”.

“Những phần viết về người, tôi chưa được đọc”.

“Không đọc cũng chả sao. Ông ta viết về người hay viết về lợn thì cũng trần trụi như nhau. Chỉ có viết về sói, ông ta mới có thể viết cao quý một tí, giống như con hổ giấy lãnh đạo ở Ban biên tập, tôn cao, tôn cao, lại tôn cao”.

Nghe cô bình văn như vậy, tôi bật cười. Và trong lòng cũng thừa nhận rằng, đó là một phụ nữ rất am hiểu văn học.

“Cô đã dùng cách này trắc nghiệm được bao nhiêu người rồi?”, tôi hỏi.

“Nhiều lắm”, cô đáp.

“Kết quả ra sao?”

“Muôn hình muôn vẻ”, cô đáp, “Có người nói, rất thích uống cà phê, nhưng cà phê quá đắt, không thể mua nổi. Loại người này thu nhập có hạn, hiểu không? Có người nói, ngày uống trà, đêm uống cà phê. Dạng người này sợ vợ, buổi tối uống cà phê, thể hiện người tình đều khuất trong chỗ tối. Có người nói, uống trà, thỉnh thoảng mới uống cà phê. Hôn nhân của dạng người này như miếng xương lườn gà, vứt thì tiếc mà không vứt lại thấy thiếu hụt điều gì, là điển hình các cuộc hôn nhân của phần tử trí thức Trung Quốc. Có người nói, có gì uống nấy. Dạng người này thông thường là thời thanh xuân quá khổ cực, khi cuộc sống có phần tốt hơn vẫn không khá hơn, đói khát đã trở thành bản tính”.

“Còn cô thì sao?”, tôi hỏi.

“Đều uống cả, nhưng không chơi với các anh”, cô đáp, như thể mình là một tiên nữ vậy.

“Chơi một mình có gì hay ho không?”

“Ít nhất cũng có thể duy trì được trình độ”, cô đáp.

Tôi nghi ngờ những kẻ nói cô mắc bệnh thần kinh đều có ý đồ khác. Cô là người phụ nữ thông minh nhất mà tôi từng gặp.

“Tôi nhắc anh nên đề phòng phụ nữ”, cô chỉ vào tôi nói. Dường như số mệnh tôi như đang được viết rõ trên bức tường phía sau lưng tôi.

“Vậy tôi phải bắt đầu từ cô”, tôi nói đùa.

“Phải vậy thôi”, cô nói, “Tuy tôi gầy mảnh y hệt đàn ông, nhưng thời nay, đàn bà dáng ốm lại có thị trường đấy”.

“Nhưng vẫn không có phòng phân cho cô đâu”, tôi nói.

Cô ngừng lại, nghĩ ngợi, rồi nói:

“Cám ơn đã nói thật với tôi. So với những kẻ suốt ngày hứa sẽ suy nghĩ, suy nghĩ, nhưng thực ra đã quyết định không phân phòng, anh còn tốt hơn rất nhiều”.

“Trương Đạo Phúc là lãnh đạo như thế nào?”, tôi hỏi cô một câu không hề chủ ý. Không ngờ Lưu Thác Vân hơi hoảng hốt, rồi nhìn ánh mắt tôi. Tôi tin chắc rằng quan hệ giữa cô ta và Trương Đạo Phúc không hề bình thường. Nhưng cô lại nói với tôi một câu chả liên quan gì tới ông ta:

“Chắc chắn tôi vẫn cần phòng ở”. Nói xong, cô bỏ đi. Lúc mở khóa cửa, cô mất tí sức, khiến cái chốt cửa vang lên rất to. Khi cô đóng cửa lại, tôi nghĩ, nếu trong tay mình có thêm mấy căn phòng nữa, tôi rất muốn phân cho người phụ nữ này một căn. Nhưng lý do tại sao, tôi vẫn không thể nói rõ được.

Một tiếng than không nghỉ

Mỗi lần tới thứ tư - ngày họp của toàn thể Viện nghiên cứu - chỉ cần ngửa đầu lên đã có thể phát hiện thấy không khí đang run rẩy. Một phần ba đám người trong Viện đang giả vờ như không có chuyện gì. Luôn có người khẽ đẩy cánh cửa phòng tôi he hé một khe nhỏ, phát hiện thấy kẻ đang ngồi bên trong nói vã cả bọt mép, lại cẩn thận khép cửa lại. Ai cũng muốn nói chuyện riêng với tôi. Dần dần, tôi cũng bắt đầu cảm thấy chán ngán.

Có người gõ cửa, khiến tôi tò mò ngó ra. Tôi thấy cách đánh giá của Hắc Lệ thật đúng. Tất cả mọi người trong Viện nghiên cứu đều không thích gõ cửa. Tất nhiên họ cũng không bạo lực đến nỗi đẩy cửa rầm một cái. Họ cẩn thận khẽ nâng cánh cửa lên (tôi đoán vậy, nếu không sao lại chẳng có tiếng gì?), hé cửa chỉ để một khe hở nhỏ, khẽ khàng thò đầu vào. Nếu phát hiện thấy không có ai khác ngồi trước mặt tôi, họ sẽ lách vào ngay, nhanh chóng đóng chặt cửa lại.

Bây giờ, cái người gõ cửa lúc nãy, rất có khả năng không phải là người ở Viện này. Có lẽ chẳng có quan hệ gì với nghệ thuật cả.

“Mời vào”, tôi cất cao giọng.

Té ra là ông Lãnh, người quen cũ của tôi, một biên tập viên, là một người không hề có quan hệ gì với cái Viện nghiên cứu này. Nhưng lại là người luôn khích lệ tôi viết tiểu thuyết.

“Chà, sao anh lại rảnh rỗi thế này?”, tôi vội vã mời ông ngồi. Vừa rót trà, vừa hỏi thăm, có phần quá nhiệt tình, y hệt thái độ thường thấy của một nhà văn nghiệp dư đối với một biên tập viên chuyên nghiệp. Thực ra cũng không hẳn có mục đích cụ thể gì, chỉ là thích duy trì giao lưu với họ mà thôi, để được họ chỉ bảo. Mặc dù sau lưng đôi khi cũng cảm thấy họ không thông minh.

“Không phải pha đâu. Mình đi sang Ban Văn hóa có chút việc. Tiện đường tới đây thăm cậu”.

Ban Văn hóa cách chỗ tôi những một cây số. Thế mà ông nói là tiện đường, khiến lòng tôi nóng hổi.

“Gần đây cậu bận gì?”, sau khi uống một ngụm trà, ông hỏi tôi.

“Dào ôi, toàn bận linh tinh”.

“Cậu nói muốn viết tiểu thuyết. Thế nào rồi?”, ông cổ vũ tôi viết tiểu thuyết ít nhất đã được một năm rưỡi.

“Thật ngại quá. Vừa tới nhận việc ở đây lại vướng ngay phải chuyện phân nhà ở. Tôi vẫn nghĩ mãi đến chuyện viết lách đấy chứ, nhưng quả thực chưa có nhiều thời gian cầm bút”.

“Thì viết về cánh quan chức ấy, thêm cả chuyện phân phòng ở nữa. Càng hay, chả có gì mâu thuẫn cả”.

“Ừ nhỉ”. Mặc dù nghe lời ông nói rất dễ dàng, nhưng bụng bảo dạ, bắt tay làm mới khó đây, nhất là một kẻ viết lách chưa sạch nước cản như tôi.

“Lưu Chấn Vân viết về chuyện lông gà, cậu xem, nổi khắp cả nước còn gì”, ông lại uống trà, “Cái ý mà cậu từng kể với mình chả kém cạnh gì cái chuyện lông gà của anh ta đâu. Cậu phải tự tin vào bản thân chứ”.

“Tôi làm sao bì được với người ta cơ chứ. Thứ tôi viết, được xuất bản là may lắm rồi”.

“Việc xuất bản, cậu không phải bận tâm, có mình đây. Tôi chỉ lo cậu không thể thăng hoa được”. Nói rồi, ông lại lục sục hớp liền vài hớp trà. Tôi đâm hoài nghi ông khát nước nên mới rẽ vào đây. “Cậu biết đấy, phương pháp tốt nhất để tiểu thuyết có thể thăng hoa được chính là viết về các giấc mơ. Cách đây không lâu, mình có nghe một nhà văn kể, nhà văn gì mình quên tên mất rồi. Ông ta nói, giấc mơ đối với việc sáng tác của ông ta cực kỳ quan trọng. Có lúc nửa đêm, ông ta phải vùng dậy ghi lại giấc mơ”.

“Đúng thế, nằm mơ rất kì lạ. Có lúc đang mơ chợt tỉnh dậy, cứ ngỡ có thể nhớ được giấc mơ vừa qua, nhưng sau khi tỉnh, không tài nào nhớ nổi nữa”.

“Gần đây cậu có mơ được gì không?”

“Tôi…”

“Kể đi, mình có thể giúp cậu gắn kết với tiểu thuyết”, ông lại uống trà.

Sự chân thành của ông khiến tôi cảm động. Tôi cũng nhớ tới một giấc mơ rất kỳ quái gần đây. Vì mãi không tìm được người thích hợp để kể ra giấc mơ này nên tôi đành nén kĩ trong lòng. Nhưng tôi biết mình đã quên mất giấc mơ này. Giống y hệt cái từ lúc nãy thường được nhắc tới, linh cảm. Tôi luôn cảm thấy giấc mơ này muốn ám chỉ điều gì đó.

“Đó là giấc mơ mà tôi đã có cách đây một thời gian”, tôi nói như dường như đang hỏi, đối với một giấc mơ đã lỗi thời, anh có muốn nghe hay không?

“Kể đi”.

“Tôi mơ thấy vợ tôi túm chặt đám tóc của tôi”, vừa nói, tôi cúi đầu xuống để ông nhìn rõ kiểu tóc của tôi.

Ông gật đầu, hạ giọng nói một câu:

“Mình biết, đây là kiểu “che đầu hói”.

Suýt nữa tôi bật cười. “Che đầu hói”, đó là cụm từ mà có giết chết tôi, tôi cũng không nghĩ ra nổi.

“Kể tiếp đi”, ông giục.

“Tôi đã cảnh cáo, không cho phép túm tóc tôi. Cô ta không nghe, còn định đánh tôi. Tôi lại cảnh cáo, cô đánh tôi cũng được, nhưng không cho phép túm tóc tôi, nhất là nắm mớ tóc đó. Nhưng cô ta vẫn không chịu nghe. Tôi bắt đầu đánh cô ta. Tôi điên cuồng đá cô ta, nhưng cô ta vẫn không chịu buông tay. Cô ta càng không buông, tôi càng hung bạo, điên cuồng, lồng lộn…”.

“Cuối cùng cô ta được đưa đi bệnh viện. Tôi không nhớ rõ ai đưa đi. Một nam bác sĩ nói với tôi rằng thận của cô ấy đã bị đá dập hết, không thể đi tiểu được nữa. Đó là một phòng bệnh trống, rất lớn, chỉ có độc nhất một chiếc giường. Đi ra đi vào chỉ có một nam bác sĩ. Tôi cũng không nhìn thấy bất kỳ bệnh nhân nào khác. Tôi đứng bên cạnh cô ta. Cô ta vẫn ngửa mặt lên. Tôi nói với cô ta đang nhắm nghiền mắt bằng giọng vẫn hơi ngạo mạn:

“Nếu cô không túm tóc tôi, tôi đã không làm như vậy đối với cô. Tôi không bao giờ đánh cô trước. Nhưng tại cô cứ túm tóc tôi. Tôi đã cảnh cáo nhưng cô không nghe, nên tôi mới đánh cô...

“Nhưng do cô ta cứ nhắm nghiền mắt, tôi phải nói đi nói lại mấy lượt. Bụng nghĩ nói vậy quá đủ rồi, nhưng không thể ngừng lại được, cứ lặp đi lặp lại mãi câu đó.

“Một lát sau, tay bác sĩ cứ đi ra đi vào đó, tiến tới trước mặt tôi, nhìn tôi cười cười. Rồi đột nhiên vung tay, đấm thẳng vào mặt tôi. Tôi lấy tay vuốt mặt, cả tay đầy máu.

“Tôi chưa bao giờ thấy mình chảy nhiều máu đến vậy, khiến tôi sợ quá, chợt tỉnh giấc”.

Nghe giấc mơ của tôi, biên tập Lãnh không nói năng được câu nào. Ông nhìn tôi, cứ như thể tôi đánh vợ tôi thật như thế. Sau khi ông đi rồi, tôi rất ân hận vì không giữ được miệng. Nhưng cứ nghĩ đến bất kể ra sao, tôi cũng không thể nhặt lại giấc mơ, nhét lại vào lòng, tôi cũng ít nhiều thấy thoải mái hơn. Tôi nhớ tới một cô bé hàng xóm. Cô bé luôn vui vẻ. Một hôm, cô bé khoe với tôi rằng cô đã tròn mười tuổi. Một hôm, mẹ cô bé lại kể cho tôi một câu chuyện khác.

Cô giáo tiếng Anh giải thích về danh từ “bí mật”. Cô giáo nói, Mỗi một người bạn chúng ta đều có một bí mật nho nhỏ, có đúng vậy không nào?

Cô bé kia liền giơ tay, nói, Thưa cô, em không có ạ.

Tôi phải khống chế mình không dùng câu cảm thán ở đây để diễn đạt tâm trạng từng phút từng giây. Tôi thực sự ngưỡng mộ cô bé. Một người không có bí mật gì phải là người hạnh phúc nhất trên thế giới này. Bất luận tôi bao nhiêu tuổi, mười tháng, mười tuổi, hay một trăm tuổi, tôi cũng không thể trở thành con người như cô bé. Tôi cũng không có bí mật gì cất giấu trong lòng, nhưng tôi mãi mãi không thể giơ tay lên tuyên bố rằng, Tôi không có bí mật. Dù người quen hay người lạ khi nhìn tôi đều cho rằng bụng tôi chứa đầy bí mật. Nhưng sự thực hoàn toàn trái ngược. Trên thế gian này có rất nhiều hiểu lầm. Và một trong đó chính là, bạn không chủ động nói ra, nên người khác cho rằng bạn có bí mật.

Bởi vậy, tôi nghĩ đến số mệnh.

Tôi vĩnh viễn cũng không thể trở thành con người như cô bé nọ. Số mệnh.

Dù tôi có xuất bản rất nhiều tác phẩm, cũng chỉ có thể là một nhà văn nhỏ thỉnh thoảng xuất hiện trên tạp chí. Số mệnh.

Cái thằng Mỹ điên lao vào phòng làm việc giương súng bắn chết đồng nghiệp rồi rút súng tự sát kia, cũng là số mệnh sao?

Binh lính dẫm phải mìn, số mệnh sao?

Đàn ông tìm gái điếm cũng là số mệnh?

Tôi không thể nghĩ tiếp như vậy được nữa, không thể quá duy vật, không còn ra gì cả. Tôi muốn đem toàn bộ trách nhiệm ùn đẩy cho trách nhiệm. Nghĩ tới đây, tôi bắt đầu thấy khinh mình. Tôi quá ngốc vậy chăng, quá yếu đuối như vậy chăng? Tôi cần phải lập tức cắt đứt tư duy như vậy, ra lệnh cho mình phải rời phòng làm việc ngay lập tức.

Lúc sắp khóa cổng, tôi phát hiện thấy mình đã bình tĩnh lại. Tôi cũng biết cách nhìn nhận của tôi về số mệnh là sai lầm. Nhưng mỗi lần gặp rắc rối, cứ nghĩ như vậy, tôi lại thấy yên tĩnh hơn.

Nửa tiếng sau khi tan tầm nhưng phòng làm việc vẫn sáng đèn là một việc thu hút tôi nhiều nhất trong cuộc sống cơ quan nhiều năm qua. Đó là thời khắc mà bất cứ chuyện nào cũng có thể xảy ra. Lúc cánh cửa được khép hờ, tôi được chứng kiến một cô kế toán rất xấu một mình đứng trước gương và nở một nụ cười quyến rũ nhất mà tôi từng chứng kiến. Chí ít trong khoảnh khắc đó, tôi cũng quên mất dung nhan của cô.

Phó ban biên tập một tờ tạp chí chuyên ngành đã đặt tay lên mông một nữ biên tập viên khi cô ta với lên cao lấy đồ. Đó là do chính anh ta tự kể cho tôi. Và chuyện này xảy ra sau khi tan giờ làm. Anh nói đã sẵn sàng đợi cô ta cho ăn một cái tát, nên không tiếp tục làm gì nữa. Nhưng mãi không thấy cô ta tát. Anh hí hửng nói, thì ra em đã đồng ý, làm tôi lãng phí mất bao nhiêu thời gian. Lúc này, nữ biên tập kia mới tát cho anh ta một cái. Từ đó về sau, đối với phụ nữ, anh ta luôn kết luận rằng: Toàn là một lũ điên.

Còn có một số vị lãnh đạo có thực quyền, cũng thích trong thời gian đó ám chỉ rằng, ông ta đã quan sát cấp dưới rất nhiều và sẽ thăng chức cho họ…

Tôi đi dọc hành lang, thấy đèn trong phòng Hắc Lệ vẫn sáng, liền gõ cửa. Sau khi được cho phép, tôi bước vào, phát hiện thấy Hắc Lệ và một người đàn ông đang đứng nhìn nhau đối diện rất phẫn nộ. Tôi muốn rút lui ngay lập tức.

“Viện trưởng, xin ông đừng đi”, Hắc Lệ nói hổn hển.

Cô giới thiệu tôi là Viện trưởng của cô, còn người đàn ông kia là bạn trai của cô.

Đó là một chàng trai trông cũng ưa nhìn, chỉ có một khiếm khuyết nhỏ là ánh mắt không dịu dàng, thậm chí là quá thẳng. Tôi nhớ tới câu đánh giá của Trương Đạo Phúc về bạn trai của Hắc Lệ. Ông ta nói, cô Hắc Lệ cũng được đấy, chỉ có điều bạn trai đều có vấn đề. Vì thế tôi nói thêm với anh ta vài câu.

“Cậu làm nghề gì?”, tôi hỏi.

“Tài xế lái tàu điện ngầm”, anh đáp,

“Thế cũng thoải mái đấy chứ, không phải chú ý người qua lại”.

“Vâng”

“Có phải đôi lúc có thể nhắm mắt mà vẫn lái tàu được không?”

“Tôi đều mở mắt lái”, anh đáp rất thành thực. Tôi thấy anh nói cũng có lý.

“Chắc cậu cũng không phải nghĩ là lái đi đâu nhỉ? Cứ lái về đằng trước là được”.

“Sao lại không nghĩ gì cơ chứ? Tôi toàn nghĩ đấy”.

“Nghĩ lái về đâu á?”, tôi tò mò.

“Về trạm tiếp theo”.

“Đúng thế, chắc chắn phải về trạm tiếp theo rồi. Nhưng phía trước luôn đen kịt một màu, nghĩ gì mà chả được”.

“Bật đèn lên thì không tối”, anh cãi.

“Ý tưởng của cậu rất hay”.

“Ý tưởng cái gì? Ý ông là chuyện bật đèn á?”

“Không, ý tôi là, cậu luôn nghĩ tới cái trạm tiếp theo. Cách nghĩ đó rất hay”.

“Đó không phải là cách nghĩ của tôi, mà là quy định. Tất cả tàu điện ngầm đều phải đi tới trạm tiếp theo”.

“Đúng vậy, tôi quá…”

Không đợi tôi nói hết, Hắc Lệ đột nhiên hét to tiếng với anh bạn trai:

“Anh đi đi”

“Em không đi sao?”, anh ta hỏi lại khá thông minh.

“Anh không thấy Viện trưởng tìm tôi có việc sao?”, Hắc Lệ quay lưng lại chàng trai, nhìn tôi bằng ánh mắt cầu cứu.

Tôi xảo quyệt nói với họ:

“Công việc ngày mai nói tiếp cũng được. Hai người cứ nói chuyện đi”.

Hắc Lệ cố níu kéo, phải làm nốt mấy việc cấp bách trước, nếu không sẽ không yên tâm. Chàng trai lập tức nói lời tạm biệt rồi như một xe điện ngầm đi thẳng mất dạng.

Hắc Lệ áp xuống bàn, khóc nức nở, nhìn rất thương tâm. Tôi hoảng hốt, khuyên cô ta đừng khóc, có gì từ từ nói. Nhìn cái vai cô ấy rung lên bần bật, tôi rất muốn đặt tay lên đầu cô ấy, vuốt ve an ủi. Nhưng dù sao tôi cũng là lãnh đạo, chứ không phải người thân của cô ấy. Cuối cùng tôi nghĩ ra được một cách khá hay, cầm một cuộn giấy, khẽ đập đập lên vai cô ấy. Cô ấy ngẩng đầu lên, nước mắt giàn dụa, đón lấy cuộn giấy. Đôi mắt cô mọng nước khiến tim tôi mềm nhũn như chưa bao giờ yếu ớt đến vậy.

“Sao em lại đen đủi như thế không biết? Toàn gặp phải lũ đàn ông đó. Số em sao khổ thế hở giời?”, Hắc Lệ vừa khóc lóc vừa than thở.

Tôi an ủi cô, nói rằng cậu thanh niên lúc nãy trông cũng rất khá, tướng mạo còn đẹp hơn tất cả đám đàn ông ở Viện này.

“Chắc chắn ông đã nhìn thấy anh ta có vấn đề rồi, chỉ có điều lịch sự nên không nói ra mà thôi”.

Tôi mời cô đi ăn cơm, thế là cô lập tức nín khóc.

Tôi mời Hắc Lệ đi ăn tối như thế nào, ở đây, không nói nhiều nữa. Vì sau này tôi còn mời cô ấy cùng đi ăn tối rất nhiều lần. Tôi cũng không đến nỗi như thím Tường Lâm, khiến kẻ nghe chuyện phải chạy mất. Thực ra chuyện của thím Tường Lâm cũng rất gay cấn, chỉ có điều, có một số việc phụ nữ làm không hay, giả dụ như kể chuyện chẳng hạn.

Nhưng tôi là một thằng đàn ông, vì thế khi ăn cơm cùng Hắc Lệ, lòng đều xao động. Ăn tối xong, cô nói muốn về nhà. Cô sống cùng bố mẹ, nhưng nhà của bố mẹ cô chỉ cách tiệm ăn có mấy trăm mét. Tôi thực lòng không muốn rời cái tiệm ăn ồn ã này, nên ra sức mỉm cười với cô. Nhìn cô bằng ánh mắt có thể khiến cô hiểu lầm. Ánh mắt đó như tha thiết kêu, hãy hiểu lầm anh đi, hãy hiểu lầm anh đi. Đừng để tâm rằng anh là thằng đàn ông đã có vợ. Cứ ra ám hiệu với anh đi. Đừng coi anh là lãnh đạo của em. Lãnh đạo cũng là người thôi mà.

Nhưng cô rất ít khi nhìn tôi, lại luôn thở dài rất buồn bã.

“Tại sao? Tại sao em luôn gặp phải dạng đàn ông đó?”, cô đã nói câu này ít nhất hai chục lần. Dường như tôi phải nói cho cô đáp án. Nhưng tôi thực sự không biết tại sao cô luôn gặp phải dạng đàn ông đó.

“Lẽ nào mình cũng là dạng đàn ông đó?”, sau khi chia tay với cô, đột nhiên tôi tự vấn mình như vậy. Thế là, tôi quay lại cái tiệm ăn ban nãy, đứng trước tấm gương ố trong toa lét soi mình hồi lâu. Tôi lại mỉm cười như lúc nãy đã tặng cho Hắc Lệ, kết quả bị giật mình vì phát sợ.

Chả trách Hắc Lệ sốt ruột đòi về. Trên tấm gương là một khuôn mặt đau khổ, căn bản không có nụ cười. Tôi nhớ tới tiểu thuyết “Người bán nụ cười” của Bách Nhĩ. Tôi vốn ngỡ rằng anh ta là người khổ sở nhất trên thế gian này. Vì anh bán nụ cười do tính chất công việc, nên khi không kiếm tiền, anh ta không thể cười nổi. Nhưng giờ đây, tôi cũng là người khổ sở nhất. Tôi muốn cười, và dường như cũng có thể cười. Nhưng khi nụ cười đó xuất hiện trên gương mặt, nó đã biến dạng, không còn là nụ cười nữa.

Đi trên phố, tôi cứ nhìn hết người này tới người khác đi ngang qua tôi. Tôi muốn chặn họ lại, thử xem họ có biết cười hay không. Nhưng lại sợ đàn ông đánh tôi, phụ nữ sẽ chửi mắng tôi. Khi một đôi tình nhân đi ngang qua, cô gái ngửa mặt lên cười rất to, chàng trai lại cúi đầu cười rất gian. Tôi nghĩ, nhất định anh ta vừa kể cho bạn gái một đoạn tục tĩu. Nghĩ như vậy, trước tiên tôi tìm được đáp án. Tại sao bao năm qua mình vẫn mãi không có người phụ nữ nào khác, mặc dù quan hệ giữa vợ chồng tôi rất tệ.

Một gã đàn ông không biết cười như tôi chỉ có thể hấp dẫn được những phụ nữ như vợ tôi. Hồi còn ở huyện, một cậu trong huyện ủy từng nói với tôi rằng, khi phụ nữ đi vào nụ cười của anh, anh cần phải hiểu rằng, khi họ không cần nụ cười của anh nữa, anh phải để thứ gì đó lại.

Tôi cảm thấy trống rỗng. Câu nói này nghe thật giả tạo biết bao, nhưng tôi vẫn muốn nói lại lần nữa. Tôi thấy thật trống rỗng.

Tôi ôm chặt lấy một cái cột điện, chẳng thèm nhìn ngó gì.

Tôi đi tìm gái mát xa.

Mát xa

Có lẽ rất nhiều phụ nữ cho rằng, những người đàn ông có giáo dục đi tìm gái mát xa là một nỗi đau to lớn. Dường như họ chưa từng nghĩ rằng nơi đó có thể là nơi giúp đàn ông thực sự thư giãn. Cánh phụ nữ chỉ ngưỡng mộ những cuộc trình diễn chuyên nghiệp như hòa nhạc, ba lê, bóng đá…, chứ không thể tưởng tượng tới những người phụ nữ chuyên nghiệp.

Đương nhiên, tôi không ngốc đến nỗi thảo luận với phụ nữ về đề tài này. Nó sẽ phá vỡ toàn bộ ý nghĩa của gái mát xa.

Đó là lần thứ ba, tôi mang nỗi thản nhiên mà chính mình cũng không thể nói rõ được, bước vào tiệm mát xa. Đón tôi là những gương mặt rạng rỡ và những lời mời chào quá nhiệt tình so với trước đây.

“Chào anh, anh Hồ, lâu lắm rồi không tới? Bận lắm phải không? Có phải vẫn muốn tìm cô Trương?”. Một phụ nữ trung niên có thể nói năng thật tự nhiên và thân thiết như vậy đã đủ thấy trình độ chuyên nghiệp.

Tôi không cần nói gì, chỉ gật đầu là đủ.

Lên lầu, rẽ trái, cửa thứ ba, không cần gõ cửa, cứ thế đi vào, nhưng tôi thích gõ cửa.

“Chào ông”, cô Trương ra đón tôi vào. Cô mặc một chiếc váy đầm mini màu trắng. Nhìn nom giống một vận động viên đánh tennis, nhưng trên gương mặt mang một nụ cười mà bất kỳ vận động viên tennis nào cũng không thể có được.

Tôi thích nụ cười của cô ấy. Trước tiên, nó có thể được lý giải thành nụ cười thuần túy vì công việc, mách bảo bạn rằng đối với ai, cô ấy đều cười như vậy. Bạn không cần phải lo lắng bị cô ấy đặc biệt ghi nhớ mà nảy sinh áp lực tâm lý.

Nó mách bảo bạn rằng cô ấy rất hiểu, sau khi bạn đi khỏi nơi này, cuộc sống vẫn bình thường. Trả tiền xong, rời khỏi đây, mọi thứ đã làm sẽ trở thành quá khứ.

Không có trách nhiệm, càng không có gánh nặng. Bạn có thể dùng toàn bộ sức lực sau khi thư giãn để yêu vợ, yêu người tình, đi làm, kiếm tiền, đi tham ô, nhận tiền hối lộ, làm tất cả những thứ mà bạn muốn, để tới cuộc sống mà bạn đã lựa chọn.

Tôi thấy cô đã chuẩn bị sẵn cho tôi một chiếc mũ mềm, lòng thật ấm áp, đi thẳng vào buồng tắm. Trước khi tôi quấn tấm khăn bông, nằm xuống trước mặt, cô tiện tay đội chiếc mũ đó lên đầu tôi. Để mớ tóc dài dễ bị xõa ra khi tôi lật người được chiếc mũ mềm nhốt lại.

Giờ đây, tôi có thể dùng thái độ đối với kiểu tóc của tôi để phân loại những người mà tôi quen biết: Hắc Lệ là một loại, luôn muốn lý giải mang tính cưỡng ép đối với kiểu tóc của tôi.

Cái cô Đại Yến là một loại khác, thích dùng lối hài hước và chân thành để châm biếm về dạng tóc này, khiến bạn phải phẫn nộ. Nhưng đồng thời cũng phải thừa nhận trí thông minh của cô.

Cô Trương này lại là một dạng khác. Rất tự nhiên, cô coi trọng nó, giống như cô coi trọng bệnh nấm da trâu vậy.

Gặp phải những người đàn ông có kiểu tóc như tôi là một dạng “tự nhiên” khác. Chúng tôi không phản ứng gì với nhau. Tức là không coi nhau là tri kỷ, đồng chí, nhưng cũng không vì kiểu tóc giống nhau mà bài trừ nhau.

“Ông Hồ lâu lắm rồi mới tới”, vừa nói, cô vừa day lên vai tôi, rồi bóp bằng đôi tay nhẹ nhàng. Một cảm giác mát mẻ bắt đầu khiến thần kinh của tôi nhẹ nhàng. Nhất định có thứ gì thần kỳ từ bàn tay cô hòa vào da thịt tôi, xộc thẳng tới thần kinh. Tôi không còn là con người trĩu nặng như ban nãy nữa, phảng phất như được nạp khí. Vừa nhắm mắt đã có cảm giác phiêu diêu.

Cô ta bóp lên bóp xuống, bóp tới bóp lui.

Tôi không nỡ ngủ thiếp đi, muốn tỉnh táo để tận hưởng hết những giây phút ở đây, cách xa những muộn phiền khó khăn, do dự vô vị. Dưới bàn tay của cô gái này, thế giới với tôi có một khoảng cách thật thích hợp: tôi hiểu được tất cả những người cần được phân phòng ở, nhưng trước mắt, ai được đối với tôi đều không quan hệ.

“Có nặng tay quá không?”, cô hỏi.

“Làm gì có”, tôi đáp thật thô tục.

Cứ như vậy, tôi như mặt nước được làn gió mơn man khẽ thổi, mặc cho cô ấy hết lật tôi lên lại úp tôi xuống, kéo co chân lên hay duỗi dài. Cuối cùng, đôi tay của cô quyết đoán dồn tới một nơi khiến tôi không ngừng nuốt nước miếng, khiến thần kinh của tôi vừa hoàn toàn được thả lỏng lúc nãy bỗng lập tức lại trở nên căng thẳng. Toàn bộ sức chú ý của tôi nãy giờ bỗng tập trung hết ở miệng. Tôi nỗ lực khống chế mình không để nước miếng đột ngột phun ra, và suy nghĩ tới việc cố gắng nuốt hết. Chỉ còn một ít nước miếng, chả may bắn ra ngoài cũng không kêu nổi thành tiếng. Đầu tôi đột nhiên quên sạch nguyên nhân dẫn tới đám nước miếng này.

“Xong rồi”, cô vỗ một cái lên vai tôi. Hốt hoảng, tôi nuốt ực toàn bộ số nước miếng đầy giận dữ. Cô lại lật người tôi lại, giúp tôi đấm lưng, rồi nói:

“Ông phải thường xuyên để mình được thư giãn”.

“Như vậy sẽ không bị chết ngập trong nước miếng phải không?”

“Ông thật hay đùa”

Tôi không nói gì, im lặng hy vọng sau này mình có thể vui tính hơn nữa.

“Xem ra ông phải chịu áp lực lớn. Suy nghĩ nhiều quá phải không?”

“Sao cô biết?”

“Linh cảm thôi. Ngày nào cũng ở đây, dạng người nào cũng gặp mà”.

Tôi không đáp.

“Đừng nghĩ nhiều quá. Có nhiều chuyện, nghĩ nhiều cũng chả ích gì. Nghĩ ra rồi cũng không có tác dụng. Như thế nào thì cứ như thế nấy thôi”

“Cô ở đây có được không?”

“Chà”, cô cười nhẫn nại, “Nhà ai mà chả có chuyện”

Tôi lật người, đem cái cảm giác háo hức khác thường đột ngột vừa xuất hiện với cô Trương này ép lại.

“Ở đây liệu có gặp được người tốt không?”, tôi hỏi.

“Có chứ, như ông chẳng hạn”, cô đáp, “Ông rất thực thà”.

“Ý của cô là tôi sẽ nói tên tuổi thật của tôi cho cô sao?”

“Đó chỉ là một phần thôi, còn nữa, ông là người rất dịu dàng”

“Cô khen tôi như vậy, chắc tôi phải cho cô địa chỉ cơ quan và số điện thoại của tôi mất”

“Không cần đâu. Tôi không muốn gây khó dễ ông”

Tôi không nói thêm gì nữa.

“Ông có muốn tiêu khiển một tí nữa không?”

Tôi không nói gì. Tiêu khiển thêm một tí là việc mà hai lần trước tôi chưa từng làm. Tôi rất muốn, nhưng cũng rất lo lắng. Nhưng lo lắng cái gì thì chính tôi cũng không biết nữa.

“Bên ngoài bắt đầu nổi gió rồi đấy. Bây giờ đi ra ngoài khổ lắm!”

Tôi cũng nghe thấy có tiếng gió thổi. Gió đem lại cho tôi sức mạnh. Tôi không ho nữa, nước miếng cũng trở lại bình thường. Tôi nói:

“Cám ơn cô”

Cô nói, không có gì. Rồi bóp một chút dầu mát xa vào tay cô, khiến toàn thân tôi trở nên căng thẳng. Nhưng rồi mọi thứ cũng qua rất nhanh.

Tôi đi trong gió thổi mịt mùng, giống như một kẻ dư thừa vừa bị đá lăn ra khỏi thiên đường. Vẫn chưa tới mùa phải mặc áo gió, vì vậy cũng không có cổ áo để dựng lên chắn gió. Tâm tư có phần cổ quái, toàn thân rất dễ chịu. Tôi đã đưa số điện thoại cho cô Trương, đồng thời cũng cảm thấy cô gái hiểu đời này sẽ không liên lạc với tôi. Tôi rất muốn ôm ghì lấy một người phụ nữ, như kiểu đàn ông vẫn ôm đàn bà. Nhưng tôi không thể ôm cô Trương, dù cô đã mát xa cho tôi. Nhưng giờ đây tôi muốn ôm một người đàn bà, tôi lại không tìm ra nổi ai có thể ôm được. Lúc này, tôi đành phải về nhà, ôm bà vợ tôi. Lúc nghĩ như vậy, thấy cũng hay. Nhưng vừa tới cửa nhà, đã phát hiện thấy trong lòng trống rỗng.