Sức Mạnh Của Trí Tuệ Sáng Tạo

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 100 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9
Bạn Và Shakespeare – Cả Hai Đều Là Nhà Thơ!

❊ ❊ ❊

Chương này sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng tất cả những kỹ thuật từ quyển sách này để giải phóng khả năng thơ ca vô tận bên trong bạn. Bạn sẽ khám phá ra rằng ngoài việc là nhạc sĩ và họa sĩ, bạn đồng thời cũng là một nhà thơ thiên bẩm.

Bạn sẽ học được một kỹ thuật đã được tôi và Ted Hughes phát triển nhằm giúp bạn sáng tác bao nhiêu thơ tùy thích!

Đầu tiên, tôi sẽ cho bạn biết tôi đã tin vào sức mạnh sáng tạo từ thơ ca như thế nào. (Lúc này, sở thích của tôi là thiên nhiên và các hoạt động ngoài trời!)

Khi còn ở tuổi thiếu niên, tôi và bạn tôi đều xem thường thi ca. Nào là, thơ với chả… thẩn, đủy mị quá! Thơ ca chỉ dành cho những người nhu nhược, rỗi hơi thôi!

Vào thời điểm đó, giáo viên dạy môn ngữ văn Anh của tôi còn làm cho tình hình càng tệ hơn. Đó là một người phụ nữ "quá lứa lỡ thì", nhỏ con, nước da nhợt nhạt, hay bệnh vặt, ăn mặc luộm thuộm và thường gọi chúng tôi là "trẻ con" (Trẻ con à?! – Chúng tôi những 15 tuổi rồi và đã biết hết mọi thứ!). Ai mà chịu nổi cái giọng đọc thơ đều đều chán ngắt của cô, vậy mà cô bảo cả đám chúng tôi đều là những kẻ ngoại đạo, không có khả năng cảm thụ thi ca và khô khan. Với chúng tôi, các tiết học ngữ văn Anh mới là thảm họa. Chúng tôi chẳng học được gì cả.

Rồi một ngày nọ, cô bước vào lớp với một tập thơ trong tay. Cô bảo là cô sẽ đọc những bài thơ yêu thích nhất của mình, bất chấp tiếng xì xầm thể hiện rõ nỗi ngao ngán của đám học trò chúng tôi.

"Cô sẽ đọc một bài thơ về loài chim", cô nói.

Tất cả chúng tôi co rúm người lại và tiếng xì xầm thậm chí còn to hơn.

"Đây là bài thơ của Alfred Lord Tennyson" (lại thêm nhiều tiếng xì xầm nữa!).

Cô bắt đầu đọc thơ. Chỉ trong phút chốc, cuộc đời tôi đã chuyển sang trang mới. Bài thơ cô đọc hoàn toàn trái ngược với những gì tôi và các bạn nghĩ về thơ. Tác giả đã khéo léo vận dụng tất cả các kỹ thuật sáng tạo mà bạn đã học được từ sách này. Bài thơ khắc họa vẻ đẹp hoàn hảo của vị "chúa tể" các loài chim – chim đại bàng.

Vua của bầu trời

Bấu chặt vách đá với bộ móng quằm;

Chạm gần mặt trời, chu du đến những vùng đất hiu quạnh,

Hòa vào trời xanh, chú kiêu hãnh.

Biển gợn sóng dưới đường bay của chú;

Đứng giương mắt nhìn từ vách núi cao,

Rồi gieo mình, lượn cắt nhanh như ánh chớp.

- The Eagle, Alfred Lord Tennyson

Tôi hoàn toàn choáng váng. Kể từ giây phút đó, từ một người ghét thi ca, tôi muốn mình cũng có khả năng biểu đạt, chuyển tải những hình ảnh, suy nghĩ và cảm xúc đang cuộn trào bên trong tôi với vẻ oai nghiêm, mạnh mẽ và đẹp ngời ngời như vậy.

Ở tuổi đó, vẫn chưa ý thức được rằng bắt chước là một phần của sáng tạo, tôi quyết định viết bài thơ đầu tiên theo bút pháp của "người hùng" mới của mình, Tennyson.

Vài ngày sau, khi tản bộ dọc theo cầu tàu, nơi lác đác vài người đang câu cá thì cơ hội để trở thành thi sĩ đã mở ra cho tôi. Đi ngang một người câu cá, ông ấy đang thu dây câu và lôi lên một con cá bạc, đóng ánh sắc cầu vồng. Ông liền tóm lấy, đặt xuống sàn cầu tàu, dùng chiếc phao câu đập vào đầu con cá cho đến khi nó hết giãy giụa phản kháng.

Tôi đến gần hơn, nhìn cận cảnh ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, dường như con cá đang nhìn thẳng vào mắt tôi trong cơn hấp hối. Tôi cảm thấy tội lỗi vì đã không cố gắng cứu nó, và đó là nguồn cơn làm cho hạt giống thi ca trong tôi nảy mầm.

Về đến nhà, tôi lao vào viết ngay bài thơ đầu đời với nhan đề Mắc câu. Bài thơ này đã mở đầu cho sự nghiệp cầm bút của tôi.

Mắc câu

Chú cá nhìn tôi với đôi mắt đẫn đờ;

Vệt máu quanh chú nay đã khô;

Trút mạnh làn hơi cuối, chú ra đi.

Từng là một sinh vật tuyệt diệu

Giờ nằm sóng soài với những chiếc xương gãy.

Tôi rời đi, còn người câu thu dọn cần.

Sự sáng tạo và thi ca

Rõ ràng thơ ca cũng là một hình thức kết hợp ngôn từ một cách thành thục, linh hoạt, độc đáo và đầy tính liên tưởng.

Ted Hughes đã xây dựng một phương pháp tuyệt vời để phát triển lối tư duy ẩn dụ và sáng tạo. Đầu tiên, ông dạy cho sinh viên những cách ghi nhớ đơn giản để chứng minh trí nhớ của họ có thể phát triển lên đến mức độ tuyệt hảo bằng sức mạnh liên tưởng và tưởng tượng. Theo Hughes, hình ảnh càng kỳ quái thì càng dễ nhớ.

Ông đã tháo gỡ những bế tắc thường gặp trong hoạt động tưởng tượng của các sinh viên, và khuyến khích họ nên thả trí tưởng tượng bay bổng tự do. Ông hướng dẫn họ làm một bài tập giống như những gì bạn đã làm – tìm điểm tương đồng giữa các từ (xem trang 98).

Ông đưa ra những cặp từchủ đề mà rõ ràng là chẳng liên quan gì với nhau (ví dụ như "MẸ" và "HÒN ĐÁ") và yêu cầu họ lập Bản đồ Tư duy, giống như trò chơi "VUI" ở chương 3. Khi các sinh viên nghĩ ra được 10 từ cho mỗi chủ đề ban đầu, Hughes hướng dẫn họ chọn một từ trong chủ đề này, tìm ra mối liên hệ giữa nó với 9 từ còn lại thuộc cùng nhóm chủ đề và với 10 từ thuộc nhóm chủ đề kia. Cứ tiếp tục theo cách như vậy cho những từ khác cho đến khi tìm ra mối liên hệ giữa

10 từ thuộc chủ đề thứ nhất với 10 từ thuộc chủ đề thứ hai. Điều làm tất cả mọi người cảm thấy thú vị là có nhiều liên tưởng hết sức khác thường, siêu tưởng, khơi gợi cảm xúc và đầy biểu cảm.

Công việc tiếp theo của các sinh viên là chọn ra những ý tưởng hay nhất, dùng nó đặt câu, mà lý tưởng nhất là làm thành bài thơ. Đây là một trong những bài tập đưa thích của ông. Tôi đã dùng nó để minh họa cho cách thực hiện Bản đồ Tư duy (hình trang sau) và sáng tác một bài thơ ngắn.

Cảm ơn em

Những hạt ngọc xếp đều quanh cổ.

Nàng! Viên đá quý!

Nổi bật trên chiếc vương miện.

Nàng! Viên kim cương của lòng tôi!

19

Với những kỹ thuật sáng tạo của các thiên tài vĩ đại, cùng với kỹ thuật Bản đồ Tư duy, bạn sẽ khám phá được những ý tưởng đầy chất thơ của bản thân và sẵn sàng thực hiện bài tập sáng tạo dưới đây.

Rèn luyện Trí tuệ Sáng tạo

1. Liên kết các ý tưởng thành thơ

Dùng những ý tưởng nảy ra từ ví dụ minh họa trên, chọn một cặp ý tưởng bạn thích nhất, rồi viết một bài thơ ngắn giống như tôi đã làm.

2. Tư duy sáng tạo & Thi ca

Xem lại bài thơ Vua của bầu trời (The Eagle) của Tennyson và nhận ra thật kỹ các kỹ thuật tư duy sáng tạo được sử dụng. Tìm bất cứ điều gì làm bạn thích thú trong bài thơ, và sử dụng phương pháp đó để sáng tác thơ.

3. Tìm cảm hứng thi ca trong cuộc sống

Hãy ngắm nhìn những chiếc lá thu chao bay, rơi lả tả trên thảm cỏ; những biểu lộ cảm xúc trên gương mặt của những người đi trên phố; khung cảnh dưới làn mưa; những tia nắng mặt trời xuyên qua các đám mây; cuộc sống hoang dã... rồi sáng tác một bài thơ khắc họa lại những điều vừa trông thấy.

4. Tạo môi trường nuôi dưỡng cảm hứng thi ca

Rất nhiều nhà thơ lỗi lạc (kể cả Ted Hughes) thường hay thắp một cây nến bên cạnh mỗi khi họ sáng tác. Ánh nến lung linh sẽ cho ta cảm giác định tâm, vốn có tác dụng nuôi dưỡng sự sáng tạo và giúp não bộ "nhìn ra" những điều tốt đẹp mà trước đây chưa từng thấy. Từ khoảnh khắc "mơ mộng" đó, bạn sẽ có thêm nhiều chất liệu để làm thơ.

5. Tham gia các hoạt động thi ca

Đến nhà sách và thư viện, xem qua các tập thơ và chọn những cuốn tạo cảm hứng sáng tạo cho bạn. Tham gia các câu lạc bộ yêu thích thơ ca, thậm chí bạn có thể tự lập một câu lạc bộ như vậy cho riêng mình! Tham khảo trên mạng internet, nơi mà nguồn thi ca rất phong phú và bạn cũng có thể học hỏi, đóng góp thêm điều gì đó. Hãy biến tư duy thi ca giàu tưởng tượng trở thành một phần trong cuộc sống của bạn!

6. Cuốn sổ chép thơ

Mua hoặc tự làm cho mình một cuốn sổ thật đẹp để viết lên đó những ý tưởng sáng tạo và những ý tưởng thi ca của bạn. Quyển sổ này sẽ truyền cảm hứng, đưa bạn chìm đắm vào thế giới tưởng tượng, để từ đó có thể tìm thấy chất liệu sáng tác thơ.

7. Sáng tác những bài thơ ngắn

Ban đầu, hãy cố gắng viết những bài thơ ngắn. Chọn một chủ đề yêu thích của bạn để sáng tác.

Hãy thoải mái chia sẻ bài thơ của bạn. Nên biết rằng việc làm thơ không phải lúc nào cũng "nghiêm túc", mà chúng ta có thể điểm thêm vào đó chút tinh nghịch, bông đùa, yêu thương và khôi hài.

Tận dụng những cơ hội, như tiệc mừng, để viết tặng cho các thành viên trong gia đình hay bạn bè những đoạn thơ ngắn như thường thấy trên các tấm thiệp. Bạn có thể tham khảo một số bài thơ như vậy, và dựa theo bút pháp mô tả tương tự để sáng tác!

8. Nâng cao khả năng cảm thụ bằng mọi giác quan

Bên cạnh nguyên lý liên kết, Leonardo còn có một nguyên lý khác – đó là cảm thụ bằng tất cả các giác quan. Ông cho rằng chúng ta nên phát triển khả năng cảm nhận bằng tất cả giác quan để có thể biểu đạt trọn vẹn ý tưởng sáng tạo.

Rất nhiều thi sĩ hay văn sĩ mới vào nghề thường mắc phải sai lầm là chỉ sử dụng duy nhất một kiểu cảm nhận (giác quan) – chẳng hạn như "thị giác". Nếu muốn sáng tác nên những tuyệt phẩm, bạn cần sử dụng hết tất cả các giác quan để tác phẩm hội đủ cả thanh, sắc, hình, vị, hương...

9. Hãy nhớ: Bạn là một nhà thơ bẩm sinh!

Cũng như hội họa và âm nhạc, liên tục khẳng định với bản thân sự thật rằng bạn sinh ra vốn đã là thi sĩ, bởi vì não bộ của bạn lâu nay vẫn tư duy và có những ý nghĩ rất đẹp, giàu chất thơ.

Và bây giờ là lúc để cho mọi thứ được tự do nảy nở. Hãy cho phép mình sáng tác THƠ!

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.