Sức Mạnh Của Trí Tuệ Sáng Tạo

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 104 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8
Tư Duy Mở Rộng & Phát Tỏa

❊ ❊ ❊

Trong chương này, bạn sẽ được tiết lộ thêm những bí quyết nền tảng của tư duy sáng tạo, và chơi những trò chơi tư duy sáng tạo để giúp bạn hiểu sâu hơn về những hoạt động của bộ não, cũng như những tiềm năng và sức mạnh của nó.

Đến đây, hẳn bạn đã nhận ra rằng "chìa khóa" giúp sinh sôi ý tưởng đó chính là SỰ LIÊN HỢP.

Sự thành thục (khả năng đưa ra ý tưởng nhanh chóng, dễ dàng), linh hoạt, tính độc đáo và kỹ thuật tư duy nghịch đảo, tất cả đều dựa trên sự liên hợpliên tưởng. Đó là bí quyết làm nên kỳ tích của những thiên tài sáng tạo vĩ đại.

Liên hợp là cách vận hành – tư duy – chủ yếu của não bộ. Một khi bạn đã hiểu và biết cách tận dụng nó, kho tàng tư duy sáng tạo vô tận sẽ mở ra để bạn mặc sức khám phá.

Do đó, tôi dành hẳn toàn bộ chương này để tập trung cho việc rèn luyện trí tuệ sáng tạo với những bài tập vừa mang tính tiêu khiển, thử thách, vừa để khẳng định và làm bạn phải kinh ngạc trước khả năng của mình.

Rèn luyện Trí tuệ Sáng tạo

1. Rèn luyện tính thành thục – tốc độ đưa ra ý tưởng mới

Lướt nhanh qua phần Rèn luyện Trí tuệ Sáng tạo ở bảy chương trước và ánh dấu sao cho bất kỳ bài tập nào mà bạn nhận thấy sự liên hợp là yếu tố chính trong đó.

2. Khám phá thêm về bản thân qua khả năng liên hợp của trí não

Trong trò chơi Liên hợp này, hãy tưởng tượng bạn là một siêu máy tính. Bạn sẽ được yêu cầu truy cập vào một mẩu thông tin, và kiểm tra một số điều về nó và bản thân bạn. Khi bạn nhìn vào "dữ liệu" và "truy cập" vào nó, để mặc cho nó trôi dạt trong đầu bạn một lúc, khám phá những liên hợp xuất hiện một cách ngẫu nhiên, sáng tạo trong tâm trí bạn.

Khi bạn được đưa cho một mẩu dữ liệu (ví dụ, trong trường hợp này là một cái tên), bạn cần tự hỏi mình những câu hỏi sau:

• Tôi có thể nhận ra ngay chủ nhân của cái tên này không (bạn đang bắt đầu "truy cập" vào dữ liệu)?

• Mất bao lâu để tôi lấy được thông tin có liên quan?

• Thông tin đó được thể hiện dưới dạng từ ngữ hay hình ảnh?

• Hình ảnh này từ đâu mà ra?

• Có màu sắc gì không?

• Nó còn "dắt dây" đến điều gì khác nữa?

Khi bạn đã sẵn sàng, hãy lật đến trang cuối của chương này và bạn sẽ tìm thấy một cái tên với nét chữ lớn in đậm. Ngay khi nhận ra nó, hãy đóng sách lại và để cho quá trình liên hợp tự động diễn ra. Sau đó trả lời những câu hỏi bạn vừa đọc.

Hầu hết mọi người trả lời "Có" cho câu hỏi đầu tiên.

Với câu hỏi thứ hai, họ thường búng tay tách tách, nghĩa là "Ngay tức khắc".

Trong một phút, hãy suy nghĩ xem hành động búng tay thực sự có ý nghĩa gì. Hành động ấy có ý nghĩa là từ cơ sở dữ liệu hàng trăm tỉ bit(*) ("kho" ký ức của họ cho đến hiện tại), họ đã ngẫu nhiên truy cập được đúng dữ liệu mình cần! Nếu bạn có thể giải thích cách não bộ con người thực hiện được quy trình tái hiện hình ảnh đầy phức tạp và đáng kinh ngạc này, bạn sẽ nhận được giải Nobel ngay tức thì!

(*) Bit: đơn vị dữ liệu nhỏ nhất mà một máy tính sử dụng; 1 Byte = 8 Bit.

Nếu bạn có thể giải thích cái người vừa được gọi tên ấy đã "trốn" đi đâu mất biệt cho đến khi bạn quyết định "lôi" họ ra, bạn sẽ nhận thêm một giải Nobel khác! Ngoài ra, nếu bạn còn có thể giải thích người đó thật sự "ở đâu" trong đầu bạn, những màu sắc có liên quan đến từ đâu, làm thế nào bạn "nhìn thấy" hình ảnh người ấy trong đầu, hàng tá giải Nobel đang xếp hàng chờ bạn nhận!

Vào những lúc "trà dư tửu hậu" cùng bạn bè, não của bạn và của những người bạn kia đang thực hiện một loạt nhiệm vụ liên hợp nhanh với tốc độ ánh sáng, song lại cực kỳ hiệu quả và trơn tru, đến nỗi không một siêu máy tính nào có thể đảm ương nổi

– À, vẫn chưa có nhà khoa học vĩ đại nào giải thích được điều này, chờ bạn ấy nhé!

Bộ não của bạn là một cỗ máy liên hợp diệu kỳ! Hẳn là bạn đã nhận ra bài tập vừa rồi giống với bài tập "VUI" trong chương 3. Đây là một ví dụ khác cho thấy não bộ có khả năng tạo ra vô số Bản đồ Tư duy với sức lan tỏa "cành nhánh" dài, rộng đến vô tận.

3. Lập Bản đồ Tư duy

Kể từ giờ trở đi, hãy lập Bản đồ Tư duy vào bất cứ lúc nào bạn có nhiệm vụ cần phải suy nghĩ. Việc ghi chú ngay hàng thẳng lối không chỉ là "nhà tù", mà còn giống như "lưỡi kiếm" cắt vụn suy nghĩ của bạn. Bản đồ Tư duy cho phép bạn khám phá "vũ trụ" mênh mông, vô tận của những liên hợpliên tưởng. Hãy sử dụng công cụ này!

4. Nguyên lý liên kết

Một trong những mấu chốt quan trọng trong phương pháp phát triển trí sáng tạo của Leonardo da Vinci đó chính là nguyên lý liên kết – "mọi thứ đều được sinh từ những thứ khác, khởi nguồn cho những thứ khác, và lại trở thành những thứ khác".

Bạn có đồng ý không?

Nếu bạn thuộc nhóm thiểu số những người không đồng ý, những gì bạn phải làm để phản biện lại quan điểm của Leonardo đó là tìm ra hai "thứ" bất kỳ không "dây mơ rễ má" gì với nhau.

Leonardo đã sử dụng nguyên lý liên kết để thể hiện nhận thức sâu sắc về bản chất của thế giới. Những điều sâu sắc này đã trở thành viên gạch nền tảng cho khá nhiều ngành khoa học hiện đại.

Sau đây là hai liên tưởng điển hình của Leonardo. Đầu tiên là:

"Quan sát sự chuyển động của mặt nước khi sợi tóc trôi đi, ta nhận thấy có hai dạng chuyển động: dạng thứ nhất sinh ra do trọng lượng của tóc; chuyển động còn lại do những vòng sóng phản hồi tạo ra. Theo cách tương tự, nước có những đợt tuôn chảy cuộn trào, một phần là do lực tác động của dòng chảy chính, và nguyên nhân nữa là do sự va ập của nước tạo nên."

Và:

"Khi một viên đá rơi xuống nước, nó tạo ra những vòng sóng, cứ tỏa đều cho đến khi mất hẳn; cũng tương tự đối với không khí, một tiếng nói hay một tiếng động cũng tạo ra những chuyển động lan truyền ra xung quanh."

Theo cách này, bạn hãy liên tưởng đến sự tương đồng giữa các sự vật, sự việc.

5. Trò chơi Chiếc kẹp giấy vô dụng

Hãy dành năm phút cho trò chơi này.

Trong năm phút đó, động não và viết nhanh đến mức có thể tất cả những công dụng mà một chiếc kẹp giấy không thể đáp đứng được.

Khi thực hiện bài tập này, bạn hãy tận dụng những công cụ tư duy đã học được, năng lực phi thường của bộ não và những hiểu biết về sự thành thục, tính linh động, độc đáo và sự liên hợp.

Hãy bắt đầu bài tập này khi đã sẵn sàng. Sau khi hoàn thành, hãy cộng lại tổng số ý tưởng bạn đã nghĩ ra. Khoanh tròn những ý tưởng nào bạn cho là sáng tạo nhất và sau đó đọc tiếp.

Trong những trò chơi về tư duy sáng tạo, số lượng ý tưởng nảy sinh lớn hơn 10 được xem là giỏi; trên 20 được xem là siêu thường. Nhưng trong trò chơi bạn mới vừa hoàn thành thì kết quả có khác hơn: số ý tưởng dù nhiều hay ít đều được xem là xuất sắc!

Nảy ra nhiều ý tưởng rõ ràng là xuất sắc, điều đó chứng minh não bộ của bạn đang trong tình trạng hoạt động rất tốt – có khả năng liên hợpliên tưởng, tính độc đáo, linh hoạt và thành thục trong cách nghĩ.

Tuy nhiên, một số người nhận thấy những thuộc tính này có thể gây ra sự giằng co trong nội tâm, mà điều đó thực sự làm giảm năng suất của họ. Ví dụ, có người nghĩ chiếc kẹp giấy không thể được dùng để uống chất lỏng. Sau đó cô ấy tranh cãi với bản thân rằng có thể nhúng kẹp giấy vào tô súp đặc, dù sẽ rất chậm nhưng bạn vẫn có thể "chén" sạch tô súp bằng một cái kẹp giấy.

Giờ hãy quay lại với những ý tưởng về Chiếc kẹp giấy vô dụng, bắt đầu tranh luận với chính mình bằng cách tự hỏi: "Liệu chiếc kẹp giấy vẫn hữu ích trong trường hợp này?". Hãy trao đổi những ý tưởng hay nhất với bạn bè của bạn.

6. Nguyên nhân – Kết quả

Nguyên nhân – Kết quả, nền tảng của khoa học hiện đại, một lần nữa phụ thuộc vào khả năng tạo ra những liên hợp đáng kinh ngạc của não bộ.

Một điều được xem là nguyên nhân khi nó có liên hệ một cách logic với một điều khác. Bạn có thể rèn luyện trí tuệ sáng tạo bằng cách tạo ra hàng loạt nguyên nhân tưởng tượng cho các hệ quả. Chẳng hạn, nếu thấy ai đó đang giận dữ, hãy nghĩ ra ít nhất 10 nguyên nhân khiến người ấy giận dữ.

Hoặc khi nhìn thấy một đàn chim đang bay vút qua bầu trời theo hình chữ V, hãy nghĩ ra ít nhất năm lý do tại sao chúng lại bay với đội hình đó.

Tiếp tục như vậy với những quan sát khác!

Trò chơi tưởng tượng này sẽ làm cho cuộc sống của bạn trải đầy những khoảnh khắc tuyệt vời và củng cố thêm sức mạnh tưởng tượng, khả năng viết và kể chuyện một cách sáng tạo. Thực sự là một số nhà văn viết truyện trinh thám xuất sắc thường bắt đầu với giả thuyết nếu nhân vật này xuất hiện và gây chuyện thì điều gì sẽ xảy ra?

7. Trò chơi Liên hợp

Trong trò chơi Liên hợp này, hãy ghi ra nghề nghiệp chuyên môn và một vậtphương tiệncông cụ có liên quan mật thiết với nghề nghiệp đó. Ví dụ: nhà văn – cây bút; người đánh cá – lưới; người đổ rác – thùng rác; chuyên viên công nghệ thông tin – máy tính; cầu thủ – quả bóng; người dẫn chương trình truyền hình – ti-vi vv.

Sau đó "trộn lẫn" nghề nghiệp và đồ vậtphương tiệncông cụ lại với nhau, rồi viết ra những viễn cảnh tưởng tượng dựa trên những liên hợp mới, độc đáo, đầy sáng tạo. Đây là một trò chơi tuyệt vời để chơi cùng bạn bè. Bạn cũng có thể tạo ra vô số trò chơi khác dựa trên nguyên lý tương tự.

8. Liên tưởng để cải thiện trí nhớ

Hai nền tảng chính yếu đối với trí nhớ của bạn là gì? Liên hợp và tưởng tượng. Khi nghiên cứu về não bộ và trí thông minh, tôi khám phá ra rằng sự sáng tạo và trí nhớ không đối lập với nhau như nhiều người thường giả định. Chúng giống hệt nhau. Khi sáng tạo, bạn sẽ liên tưởng với mục đích tìm ra những ý tưởng mới. Còn khi hồi tưởng, bạn cũng liên tưởng với mục đích gợi lại những ý tưởng đã có!

Do vậy từ giờ trở đi, hãy vận dụng tất cả những điều được giới thiệu trong cuốn sách này để gia tăng khả năng ghi nhớ, cũng như trí tuệ sáng tạo của bạn! Chẳng hạn, khi bạn đỗ xe, hãy liên kết (trong đầu) chiếc xe với một sự vật/ đối tượng cụ thể trong môi trườngkhông gian đó – Không phải với cái xe bên cạnh! Hãy liên tưởng đến điều gì đó có tính bền vững! Tương tự như vậy, khi bạn cất chìa khóa, ví, hộ chiếu, vali, áo khoác hay ô, hãy liên kết những vật quan trọng này với không gian chứa đựng chúng, để rồi bạn sẽ nhớ ra nơi đã cất giữ.

Nhiều người dễ dàng nhớ tên những người lạ mặt trong những sự kiện gặp gỡ là nhờ vào kỹ thuật này – liên tưởng người khách lạ và tên của họ với điều gì đó mà họ có thể nhớ.

9. Thử nghiệm với những liên hợp khác nhau trong cuộc sống

Như đã thực hiện ở phần Rèn luyện Trí tuệ Sáng tạo trong chương trước, bạn đã nghĩ ra những kết hợp mới trong chế độ ăn uống, trang phục, làm mới mối quan hệ bạn bè vv. Lần này, khi làm như vậy, hãy nhận thức rằng bạn đang thử nghiệm và củng cố thêm sức mạnh cho "cỗ máy liên hợp" phi thường và có khả năng vô hạn của bạn – não bộ.

10. Trò chơi Vũ trụ và Tôi

Trong bài tập này, bạn đặt mình vào vị trí "trung tâm của Vũ trụ Liên tưởng". Mỗi ngày, chọn ngẫu nhiên một khái niệm và nghĩ ra năm (hoặc nhiều hơn) cáchý tưởng thể hiện mối liên hệ giữa bạn với khái niệm ngẫu nhiên đó. Sau đây là một số gợi ý:

Hóa học và tôi

Mặt trời và tôi

Mặt trăng và tôi

Máy quay phim và tôi

Con chim và tôi

Tàu vũ trụ và tôi

Tình yêu và tôi

Chiếc kẹp giấy và tôi

Trái đất và tôi

Màu sắc và tôi

11. Bạn và những loài động vật

Một trò chơi Liên hợp hấp dẫn khác là so sánh bản thân bạn với những loài khác như: động vật có vú; chim; cá; bò sát; côn trùng. Hãy nhận ra những điểm giống nhau và khác nhau.

BILL CLINTON

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.