Bị Trương Việt chen ngang một lời như vậy, bầu không khí vốn dĩ đang vui vẻ, trong chốc lát tan thành mây khói.

Cống Vũ và những người ban đầu tưởng rằng mình đã giành chiến thắng, lại càng ủ rũ cúi đầu.

Họ vốn tưởng rằng bản thân đã đạt được thắng lợi.

Nhưng đến giờ mới biết, cái gọi là thắng lợi này, lại yếu ớt không chịu nổi một kích đến thế.

Họ thậm chí có thể tưởng tượng ra, nếu không có Trương thị trung nhắc nhở, đám người bọn họ chỉ chìm đắm trong niềm vui chiến thắng, e rằng, đợi đến khi họ phản ứng lại, thì chỉ có thể nhìn thấy phần lớn những nô bì được phóng thích kia, lại một lần nữa biến thành nô bì của chủ cũ.

Mà những người già yếu phụ nữ và trẻ em kia, thì khả năng sẽ phải đối mặt với số phận bi thảm hơn cả việc làm nô bì—họ thậm chí còn chẳng thể bán thân làm nô, điều đó cũng sẽ trở thành xa vời!

Thế là, kết cục cuối cùng của họ, hoặc là chết đói ở một xó xỉnh nào đó, hoặc là chết dưới miệng lò gạch của mỏ than đen tối nào đó.

"Trương thị trung có diệu kế gì để giải quyết tệ nạnsúc nô thành phong trào trong thiên hạ chăng?" Cống Vũ ngẩng đầu lên, nhìn Trương Việt mà hỏi.

Hắn thậm chí còn tự mình đến tận cửa, bái phỏng dinh thự của mấy vị đại nho danh tus và danh sĩ, hướng bọn họ trần tình về mối nguy hiểm cũng như sự vô đạo đức của việc súc nô, khổ sở khuyên nhủ họ phóng thích nô bì, giảm bớt việc súc nô, tốt nhất là đừngsúc nô nữa.

Những người bạn nhỏ của hắn, cũng giúp đỡ bôn ba khắp nơi.

Mọi người đồng tâm hiệp lực, cùng nhau nỗ lực.

Cuối cùng cũng có chút thành tựu, có chút kết quả.

Nhưng...

Đến cuối cùng, Cống Vũ lại phát hiện ra, nỗ lực và trả giá của bản thân, hình như không hề phát huy tác dụng quá lớn.

Tâm huyết của hắn và bè bạn, chỉ có thể khiến cho các nô bì tạm thời có được sự tự do mà thôi.

"Phương pháp thì đương nhiên là có!" Trương Việt cười đáp.

Cống Vũ và những người khác nghe vậy, đều lần lượt sáng bừng mắt lên, Lưu Tấn thậm chí còn nín thở.

Ngay cả Tang Quân và những người khác, cũng lần lượt liếc nhìn sang.

Bởi vì, thông qua việc tiếp xúc và tìm hiểu Trương Việt, họ biết vị thị trung quan này, từ trước đến nay chưa từng nói lời không có nắm chắc.

"Đầu tiên, sự nỗ lực của chư quân là cực kỳ quan trọng!" Trương Việt vái dài Cống Vũ cùng mọi người một cái rồi nói: "Chính nhờ những lời tuyên giảng của chư quân, mới khiến cho người đời đều biết rằng,súc nô chính là chuyện bất nhân bất nghĩa!"

"Đây là chuyện vô cùng quan trọng!" Trương Việt vô cùng nghiêm túc nói.

Lòng người, dư luận và đạo đức, những thứ này tuy hư vô mờ mịt, nhưng quả thực có thể ảnh hưởng đến thế giới.

Sự đoàn kết lần này của các phái hệ Nho gia, có lẽ nhìn trong ngắn hạn, tác dụng không lớn.

Nhưng nếu nhìn về lâu dài, có lẽ có thể thay đổi lịch sử.

Bởi vì, sức mạnh của lòng người, dư luận và đạo đức vượt quá tưởng tượng của con người.

Trên thế giới này, cho dù là ma quỷ, chẳng phải cũng phải ngụy trang bản thân thành người tốt đó sao?

Quý khách há chẳng thấy, chính là nhờ sự nỗ lực và tuyên truyền suốt mấy chục năm của phái Công Dương, mới khiến cho tư tưởng đại thù hận cắm rễ sâu vào lòng người.

Thế là, ngay cả luật pháp và chế độ quốc gia, cũng không thể không thích ứng với tư tưởng đại thù hận mà tiến hành sửa đổi.

Đạo lý tương tự,súc nô nếu như trở thành một 'chuyện xấu', lại còn trở thành một 'chuyện xấu' 'chuyện tàn bạo vô đức' được người trong thiên hạ công nhận.

Vậy thì, theo sự trôi qua của thời gian, sức mạnh phản đốisúc nô sẽ chỉ ngày càng lớn hơn.

Và từ đó ảnh hưởng đến chính sách quốc gia và luật pháp.

Việc phế nô có lẽ không làm được, nhưng, khiến cho hào cường địa chủ phải kiêng dè, hoặc buộc họ phải tìm lối đi riêng, tìm ra một phương pháp mới để bóc lột và nô dịch nhân dân.

Mọi người nghe xong, trong lòng lại nhen nhóm hy vọng.

Thậm chí còn cảm thấy phấn chấn.

"Thứ hai, tại hạ cho rằng, việc hạn chế nô bì và bãi bỏ nô bì, nhìn trong ngắn hạn là một chuyện rất khó làm được..." Trương Việt thở dài nói.

Đây cũng là chuyện không có cách nào khác.

Trên thế giới này, chỉ cần có lợi ích phù hợp, là đủ để khiến con người trở nên táo bạo, nếu như lợi nhuận vượt quá năm mươi phần trăm, người ta đã có gan liều lĩnh rồi, nếu như lợi nhuận vượt quá một trăm phần trăm, vậy thì cho dù là giẫm đạp lên tất cả luật pháp và đạo đức trên nhân gian, cũng sẽ có người tranh nhau làm, nếu như lợi nhuận đạt tới ba lần, những thứ cặn bã đó thậm chí có thể bán cả sợi dây thừng tự tròng cổ mình cho người khác.

Đây không chỉ là chân lý của thế giới tư bản, mà trong xã hội kinh tế tiểu nông cũng hoàn toàn tương tự như vậy.

Mà lợi nhuận của việc súc nô, đâu chỉ có ba lần?

Mười lần cũng có thừa!

Cho nên, không chỉ địa chủ hào cường quý tộc sĩ đại phu thương gia thi nhausúc nô.

Những tiểu địa chủ bình thường và tầng lớp trung lưu, cũng đều lấy việc súc nô làm niềm tự hào.

Đứng trước lợi ích to lớn như thế, muốn người ta không kiếm số tiền này ư? Không thể nào!

Cho dù luật Hán có quy định kẻ súc nô phải tội chết, thì cũng sẽ có vô số người tìm đủ mọi cách đểsúc nô.

Đừng nói là thời nay, cho dù là hai nghìn năm sau, loài người cũng chẳng thể thoát khỏi việc buôn bán nhân khẩu cùng sự kiểm soát và nô dịch đối với sinh mệnh con người.

Suy cho cùng, tất cả đều là do lợi ích gây họa, do tiền tài gây tội.

Mọi người nghe vậy, cũng đều thầm thở dài trong lòng.

Pháp gia cùng Nho gia và Tạp gia, đánh roi thương gia, phỉ nhổ thương gia, đã gần hai ba trăm năm.

Tần Thủy Hoàng xếp thương gia vào hàng tiện tịch, Hán Cao Tự chuyên môn lập ra thị tịch cho thương nhân, tách họ ra khỏi bách tính bình thường, khiến họ phải chịu đựng sự kỳ thị về mặt pháp luật và chế độ.

Nhưng kết quả thì sao?

Hiện nay, địa vị xã hội và địa vị chính trị của một thương nhân gia tài triệu quan, hoàn toàn không thấp hơn bất kỳ một vị sĩ đại phu nào.

Nếu như gia tài chục triệu, vị đại thương này thậm chí có thể ảnh hưởng đến địa phương.

Gia tài hàng trăm triệu, thì sẽ trở thành khách quý ngồi trên ghế của tam công cửu khanh.

Người ta chỉ cần thở ra một hơi, cũng còn có ích hơn vạn năm hô hào lớn tiếng của các sĩ đại phu.

Giống như lần 'vận động phế nô' này, nếu không phải đại thương Mậu Lăng Viên Quảng Quốc hưởng ứng, lại còn đứng đầu phóng thích nô bì.

E rằng, chưa chắc đã có thể đạt được chút thành quả nào.

Thương gia còn chẳng xử lý nổi, vậy thì chuyệnsúc nô vốn có sự liên quan lớn hơn thương gia, ảnh hưởng lợi ích sâu rộng hơn, thực sự có thể giải quyết được sao?

Trong lòng mỗi người đều không có đáp án.

Liền nghe Trương Việt nói: "Theo ý kiến của ta, hiện tại mà nói, phương pháp tốt nhất, không gì bằng việc làm cho tiểu dân sung túc, tiểu dân nếu đã sung túc, tự nhiên sẽ không làm nô bì cho kẻ khác..."

"Đây chính là điều mà chúng ta sắp sửa làm ở Tân Phong..."

"Đây cũng là điều mà các bậc tiên hiền gọi là 'truyền thụ cho người ta con cá không bằng dạy người ta cách bắt cá'..." Trương Việt nhẹ nhàng nói.

Mọi người nghe xong, đều cúi đầu tự vấn lòng mình: "Bọn họ quả thực có thể khiến cho bách tính Tân Phong sung túc hay sao?"

Sau đó, liền ai nấy siết chặt tay thành đấm: "Ta nhất định phải khiến cho bách tính Tân Phong sung túc!"

Nếu như, đến bách tính của một huyện mà còn không thể khiến họ sung túc, thì lấy gì để trị thiên hạ?

Lấy gì để cứu rỗi thế gian? Lấy gì để hàn gắn lòng người?

Ngược lại là Tang Quân, Trần Vạn Niên nghe xong, có chút thờ ơ.

Bách tính sung túc?

Quốc triều từ trăm năm trở lại đây, những quan lại thực sự từng làm được việc khiến bách tính dưới quyền sung túc, rốt cuộc có mấy người?

Tang Quân thầm đếm trong lòng.

Rồi hắn phát hiện ra, hình như không có lấy một người.

Dù là Tiêu Hợp Tào Tham, hay Vương Lăng Trương Thương, hoặc Nhi Khoan, Nghiêm Trợ, cho đến Trĩ Đô Vương Ôn Thư, Ninh Thành Nghĩa Túng, Hàm Tuyên Triệu Vũ.

Bất luận bọn họ dùng chính sách Hoàng Lão vô vi, hay luật pháp nghiêm ngặt của Pháp gia, hoặc chính sách khoan dung của Nho gia.

Từ trước tới nay chưa từng có vị quan lại nào, mà nơi cai trị có thể gọi là sung túc.

Thành tựu lớn nhất của họ, cũng chỉ là khiến cho địa phương được yên định, bách tính được ổn định mà thôi.

Nhưng người nên phá sản vẫn cứ phá sản, người nên chịu đói vẫn cứ chịu đói.

Vị Trương thị trung này, lấy đâu ra khẩu khí lớn như thế, dám khoác lác là sẽ khiến cho bách tính Tân Phong sung túc?