Chương 31
BẠN KHÔNG CÓ ĐẦU
ĐĨA
K hi nghỉ hưu, cha mẹ tôi chuyển đến Ý sống và đem theo hầu hết đồ đạc của mình. Tôi nghĩ đây sẽ là một dịp tốt để bỏ đi một ít đồ đạc, nhưng với cha mẹ tôi thì đây lại là dịp để lưu giữ đồ đạc. Một lần nọ, cha mẹ tôi về thăm lại đất Mỹ và cả nhà cùng ra ngoài ăn trưa. Trong bữa ăn, mẹ tôi nói định gói ghém mớ đĩa nhạc của cậu tôi và gửi từ Utah sang Ý
bằng dịch vụ chuyển phát nhanh FedEx. Cậu tôi mắc hội chứng Down và đã qua đời mấy năm trước, một trong những sở thích của cậu là nghe nhạc. Cậu sưu tầm đĩa nhạc và sắp xếp chúng theo một hệ thống cực kỳ chi tiết mà ngoài cậu ra chẳng ai hiểu được. Cậu không biết đọc, và các đĩa nhạc không được phân loại theo thể loại hay thứ tự chữ cái, nhưng nếu bạn nhờ cậu tìm
một đĩa nhạc cụ thể nào đó, cậu có thể đưa tay lấy được ngay mà không cần nghĩ ngợi gì. Khi mẹ tôi chuyển đi, có một người bạn giữ giùm mẹ đống đĩa nhạc ấy.
Tôi hỏi mẹ sao phải tốn ngần đó tiền để chuyển đống đĩa nhạc nặng trịch đó đến Ý, đó không phải là một khoản nhỏ, mà mẹ
tôi lại không có đầu đĩa và rất có thể một ngày nào đó mẹ sẽ
phải gửi đống đĩa trở về Mỹ. Tôi biết đống đĩa nhạc đó rồi chỉ
xếp xó trong hộp thôi. Thật bực mình là mẹ tôi suy nghĩ chẳng hợp lý gì cả. Mẹ lảng sang chuyện khác, nhưng tôi vẫn chưa sẵn sàng cho qua. Tôi cố thuyết phục mẹ mình rằng đống đĩa nhạc đó không quan trọng, rồi thì mang theo một đĩa nhạc sẽ có ý nghĩa hơn là mang hết toàn bộ đống đĩa đi. Tối hôm ấy khi về
nhà, tôi nghĩ về lập luận thuyết phục của mình và nhanh chóng nhận ra mình không có quyền nói với mẹ thứ gì mới là quan trọng. Đúng ra tôi nên nhẹ nhàng và cảm thông hơn, đặc biệt là khi nhớ ra rằng đối với mẹ tôi, những chiếc đĩa nhạc đó không chỉ là đĩa nhạc. Đó là ký ức về em trai của mẹ. Mẹ tôi không nghĩ theo cách có lý, vì mẹ muốn tưởng niệm em trai, và hẳn mẹ nghĩ lập luận đòi bỏ đống đĩa nhạc của tôi cho thấy tôi không quan tâm đến mẹ hay cậu mình. Vì mẹ tôi cho rằng nhìn vật để nhớ người, thành ra việc tôi khăng khăng muốn vứt bỏ
đống đĩa cho thấy tôi không quan tâm đến cậu. Có thể mẹ nghĩ
tôi cũng có cảm nhận như vậy về đồ vật của mẹ, mà như thế tức là tôi cũng không quan tâm đến mẹ, hoặc là một ngày nào đó tôi sẽ không còn nhớ thương mẹ nữa.
Chúng ta có thể trò chuyện và đưa ra gợi ý, nhưng không thể
yêu cầu người khác nên giữ hay bỏ thứ gì. Chỉ có người đó mới có thể quyết định làm gì với đồ đạc của mình, quyết định thứ gì là quan trọng nhất với mình. Vài tháng sau, trong một lần khác mẹ về thăm, tôi tình cờ nghe được một người bạn của mẹ đang
cảm ơn mẹ về mấy chiếc đĩa nhạc. Cuối cùng, mẹ tôi cũng đem cho hết đống đĩa đó. Tôi chỉ có thể mường tượng điều đó khiến mẹ đau đớn nhường nào, nhưng tôi có thể thấy được niềm vui trong ánh mắt mẹ vì nhận ra món quà có ý nghĩa của mình đã đem lại hạnh phúc cho người khác.
Sự việc lần đó làm tôi nhận ra mình nên thường xuyên nói cho mẹ biết những lúc tôi nghĩ về cha mẹ nhiều hơn nữa, và rằng ký ức và tình yêu thương tôi dành cho họ không gắn liền với đồ
vật. Chẳng hạn như khi tôi dạo bước qua vườn hoa và nhớ lại thuở bé, mẹ từng đọc sách cho tôi nghe, hoặc là khi nướng mẻ
bánh quy Giáng sinh theo công thức của mẹ, tôi bỗng nhớ
chuyện ngày xưa mẹ để tôi phụ làm bánh và tôi đã ăn vụng mấy miếng bột nhão trong lúc nướng bánh. Tôi nghĩ đến cha mình mỗi khi nghe bài hát nào đó từ một trong các buổi hòa nhạc mà cha con tôi từng đi nghe, từ nhạc của Squeeze1 cho đến Grateful Dead2 và mỗi lần nhìn thấy cầu vồng. Trong những khoảnh khắc và ký ức diệu kỳ ấy, cha mẹ luôn ở trong trái tim tôi.
1 Một ban nhạc rock của Anh, nổi lên vào cuối thập niên 1970.
2 Một ban nhạc rock của Mỹ, thành lập năm 1965.
Việc tôi không mấy hứng thú với đống đĩa nhạc của cậu mình có thể được hiểu là không quan tâm đến người khác, nhưng hiện giờ việc quan tâm đến người khác gần như là tất cả những gì tôi quan tâm. Vứt bỏ đồ đạc giúp tôi có thêm khoảng không để quan tâm đến nhiều người hơn nữa. Nhờ có được sự đơn giản trong tâm hồn, tôi không cần những vật dụng chứa đựng yếu tố tình cảm để trở thành một người giàu tình cảm. Tôi không cần đến những món đồ để nhắc mình nhớ về cha mẹ hay
những người đã định hình cuộc đời mình - những người luôn yêu thương tôi dù không phải lúc nào tôi cũng xứng đáng được yêu thương như thế. Tôi lắng nghe giọng nói của họ, thấy được tâm hồn của họ và trong tim luôn có hình bóng họ.