Chương 28
NẮM BẮT NHỊP ĐIỆU
CỦA TỰ NHIÊN
N ghĩ lại những lúc sống xa rời bản thân và không nhớ ra mình là ai, tôi hiểu vì sao mình lại sống như thế lâu đến vậy. Tôi không tập trung vào việc trước mắt, hoặc ít nhất là thường không được tập trung. Tôi mải bận rộn, bị xao nhãng và phân tán sự tập trung cho đủ thứ chuyện, nhưng lại bỏ qua khoảnh khắc ngay trước mắt. Mọi việc tôi làm đều là hòn đá lót đường cho việc tiếp theo. Tôi hiếm khi làm việc gì vì chính việc đó, mà chỉ toàn vì những mục tiêu lớn lao hơn. Tôi nỗ lực giành chỗ đứng trong tương lai và lo âu về sự bất định của những gì sắp đến. Điều đó khiến tôi không thể nào ở yên một chỗ hoặc gắn kết với con người thật của mình. Có những người lại vật lộn với quá khứ. Day dứt với cảm giác tội lỗi và hối
tiếc hoặc tự hỏi điều gì sẽ diễn ra ngăn ta sống trọn vẹn với những điều ở ngay trước mắt ta.
Còn có những yếu tố khác ngăn không cho ta sống trọn vẹn nữa. Chẳng hạn như sự xao nhãng, sự bận rộn, cảm giác quá tải, tình trạng kiệt quệ và bệnh tật. Làm sao ta có thể có mặt tại đây với đôi chân vững vàng trên mặt đất và đặt tâm trí vào cuộc trò chuyện trong khi đang lo lắng về mục tiếp theo trong danh sách việc cần làm, về những việc còn dang dở, về việc tìm đâu ra năng lượng để còn ganh đua và cả việc tìm cách thức kiếm sống. Kết hợp những điều gây xao nhãng bên trong qua thông báo từ điện thoại, tin cập nhật trên Facebook và những việc gây xao nhãng xuất phát từ bên ngoài khác, tôi dần hiểu rõ tại sao muốn có sự tập trung thì phải chú tâm luyện tập, chứ
không thể mong rằng nó sẽ tự nhiên mà đến. Tôi thấy tội lỗi vì cứ liếc nhìn điện thoại trong khi đang trò chuyện, hoặc thấy tội lỗi vì mải suy nghĩ đâu đâu, nhưng sự đơn giản sâu lắng giúp tôi nhanh chóng tỉnh táo lại, nhận ra mình đang lạc bước và giúp tôi tạo nên một môi trường có ít những việc gây xao nhãng và có nhiều sự gắn kết hơn. Sự đơn giản trong tâm hồn giúp bạn có thêm thời gian và không gian, cũng như chú tâm hơn vào khoảnh khắc trước mắt, hoặc chí ít là có khả năng nhận ra việc sống trong khoảnh khắc đó có ý nghĩa đến đâu.
Khi tập trung vào hiện tại, bạn đang gắn kết với những người xung quanh, với công việc hoặc bất cứ điều gì bạn đang trải nghiệm.
Sự gắn kết là một lợi ích mà bạn có được khi tập trung sống trong khoảnh khắc hiện tại. Một cái lợi khác là bạn sẽ phản ứng ôn hòa hơn bình thường. Việc phản ứng quá mức không bao giờ xuất phát từ một tâm hồn thanh tĩnh, yên bình và tập trung cho hiện tại cả. Cứ khi nào phản ứng quá mức là khi ấy
tôi lại không tập trung vào hiện tại. Tôi bị xao nhãng, mệt mỏi hoặc xa cách vì một lý do nào đó. Tôi không thật sự có mặt ở
đấy. Có lúc tôi nghĩ mình đang kiếm thêm thời gian để làm được nhiều việc hơn, nhưng thật ra là tôi đang bắt tâm trí phải hiện diện. Hiện diện triệt để.
Nắm bắt nhịp điệu của tự nhiên
Tập trung vào hiện tại đòi hỏi ta phải kiên nhẫn. Nhà thơ Ralph Waldo Emerson1 nói: “Hãy nắm bắt nhịp điệu của tự nhiên: bí quyết là hãy kiên nhẫn”. Nhờ đi dạo, leo núi và ngắm bình minh mà tôi thấy được những thứ đẹp đẽ, huyền diệu nhất trên đời vận hành theo nhịp điệu riêng của chúng. Không biết bao lần tôi đã cố giục người khác đi nhanh hơn và tránh đường để tôi có thể tiếp tục với lịch làm việc bận rộn của mình, nhưng làm vậy chẳng bao giờ có tác dụng cả. Những cố gắng lớn nhất của tôi vẫn cứ thất bại hết lần này đến lần khác. Tôi chỉ có thể
chuốc bực vào người. Tôi bực mình với những người lái xe chậm rì, những ai muốn viết séc ở tiệm tạp hóa, những người lần đầu đi du lịch lúc bước qua cửa an ninh và những đồng nghiệp không chuẩn bị gì khi đi họp. Sao mọi người không thể
đi theo nhịp độ của tôi?
1 Ralph Waldo Emerson (1803 – 1882) là nhà thơ, nhà viết tiểu luận, triết gia nổi tiếng của Mỹ.
Tâm trạng của tôi chuyển từ nóng nảy sang kiên nhẫn vào một chiều tháng Mười Hai nọ ở bưu điện. Người ta xếp thành một hàng dài, chỉ có một nhân viên phục vụ và người phụ nữ đằng trước tôi quyết định cứ nhẩn nha chọn con tem hoàn hảo. Tôi bực điên người. Bà ấy không thể chọn đại một con tem được à?
Sau khi chọn xong, bà ấy quay lại và nhận ra người phụ nữ sau
lưng tôi. Lâu rồi họ chưa gặp nhau nên họ đứng lại chuyện trò với nhau đầy xúc động. Tôi bất đắc dĩ phải nghe câu chuyện của họ. Chồng của họ vừa mới qua đời tháng trước vì bệnh ung thư.
Người phụ nữ ban nãy chọn tem để gửi thiệp cảm ơn cho những người đã đến dự tang lễ chồng mình. Mắt tôi nhòe đi vì thương cảm, đau buồn và xấu hổ về sự nóng nảy của mình.
Trước khi ôm tạm biệt nhau, một người phụ nữ nói với người kia: “Giờ ta có thể cùng độc thân rồi”. Câu nói này làm tôi quên đi sự hối hả của mình. Tôi khắc ghi khoảnh khắc đó cùng với họ, và tôi sẽ không bao giờ quên cuộc trò chuyện ấy.
Ngoài việc giảm bớt nhịp độ trong cuộc sống của mình và tẩy chay sự bận rộn, điều giúp tôi nhiều nhất trong việc trở nên kiên nhẫn chính là xem người khác như những con người. Khi có người cứ mãi lần chần chọn tem, người đó không xuất hiện để trừng phạt tôi hay hủy hoại một ngày của tôi. Người đó chỉ
là một người phụ nữ đau khổ vì mất chồng và đang chọn những con tem hoàn hảo để tưởng nhớ chồng mình.