Nửa sau thời kỳ Chiêu Hòa4 của Nhật Bản, ngài Masaharu Gotoda đã có những cống hiến vô cùng to lớn ở vị trí Phó Bí thư, Chánh Văn phòng Nội các, trong vai trò lãnh đạo hành chính của Nhật Bản. Người ta còn biết đến ông với lời răn nổi tiếng, được gọi là “Ngũ huấn Gotoda”:
1, Dù xuất thân từ địa phương nào cũng nên quên đi lợi ích cho riêng địa phương mà nghĩ đến lợi ích quốc gia.
2, Báo cáo tin xấu một cách trung thực.
3, Can đảm đề đạt ý kiến.
4, Không phải việc của mình thì không nói.
5, Quyết định đã được đưa ra thì phải làm theo, lệnh đã hạ xuống thì phải thực hiện.
Quy mô của “công ty” hay của “nhóm” hoàn toàn khác với quy mô của “cơ quan hành chính nhà nước”, hơn nữa thời đại của Gotoda cũng cách xa thời đại của chúng ta ngày nay, nên có lẽ bạn đọc cảm thấy có điều gì đó không đúng trong cách nói của ông. Tuy nhiên, điều mà người lãnh đạo của một tổ chức kỳ vọng ở các thành viên lại có nét tương đồng với lời răn của Gotoda.
Ở đây, tôi muốn các bạn chú tâm đến điều số 3 và số 5.
Trong tầm hiểu biết của mình, tôi muốn chỉnh sửa thành “3, Có tinh thần trách nhiệm và nói những gì nên nói” và “5, Nhiệm vụ đã được quyết định thì hãy thực hiện như chuyện của mình.”
Hai điều trên luôn đi đôi với nhau.
Khi đã giao công việc, nếu các thành viên có khúc mắc hay ý kiến, bạn cần tổ chức một cuộc thảo luận thật cởi mở, thậm chí bao gồm cả nội dung có nên làm công việc đó hay không, và tiếp nhận ý kiến của thành viên đó (3). Một khi bạn áp đặt nhiệm vụ cho các thành viên mà không thảo luận, tạo ra môi trường làm việc bài trừ ý kiến của mọi người thì dù bạn có nói “Do lúc đấy anh không nói gì nên bây giờ phải làm theo thôi” thì cũng không thay đổi được sự thật rằng bạn đã không thảo luận.
Nếu bạn thảo luận rồi quyết định phương án mà tất cả đều đồng tình thì đó sẽ không còn là phương án của riêng lãnh đạo, mà trở thành “phương án của cả nhóm”, cũng có nghĩa là tập thể cùng chịu trách nhiệm. Đến thời điểm này, bạn hãy yêu cầu tiến hành công việc (5).
Nếu trong quá trình tiến hành công việc có vấn đề phát sinh, bạn hãy tiếp tục cùng mọi người thảo luận và quyết định phương án mới cho tập thể. Khi đó, chắc chắn sẽ không còn tình trạng áp đặt, đùn đẩy trách nhiệm cho nhau nữa.
Khi đã giao công việc, nếu các thành viên có khúc mắc hay ý kiến, bạn cần tổ chức một cuộc thảo luận thật cởi mở, thậm chí bao gồm cả nội dung có nên làm công việc đó hay không, và tiếp nhận ý kiến của thành viên đó.