Khi đưa tập thể đi lên, người lãnh đạo cần tư duy về công việc đó theo hai hướng:
1. Đó là điều mà tập thể “nên làm” hay “không nên làm”?
2. Người lãnh đạo “muốn” hay “không muốn” tập thể làm việc đó?
Theo phương châm làm việc của công ty hay các bộ phận trong doanh nghiệp, cũng như theo lý lẽ khách quan thì hướng tư duy thường là hướng số 1. Còn dựa theo suy nghĩ của người lãnh đạo và các thành viên, thì hướng tư duy thường là số 2. Dĩ nhiên, lý tưởng nhất vẫn là khi “việc nên làm” chính là “việc muốn làm”. Lúc này, bạn chỉ cần tập trung nghĩ xem làm thế nào để đạt được mục tiêu là tập thể sẽ từng bước đi lên. Ngược lại, khi “việc không nên làm” chính là “việc không muốn làm” thì chỉ cần không động tay vào là được, việc đưa ra quyết định sẽ khá dễ dàng.
Tình huống thử thách giá trị thực sự của người lãnh đạo chính là khi việc mà tập thể “nên làm” lại là “việc không muốn làm”. Ví dụ, do tình hình doanh thu bất ổn nên phải thu nhỏ quy mô của tập thể, hay khi mục tiêu còn dang dở mà phải rời khỏi thị trường. Trong những tình huống như vậy, nếu cứ thuận theo tình cảm mà chạy theo “việc muốn làm” thì sẽ đẩy cả tập thể vào tình thế nguy hiểm.
Tôi hoàn toàn hiểu cảm giác đó, và có lẽ nếu tiếp tục làm như vậy một thời gian thì bạn sẽ nhận thấy tia hy vọng nào đó. Nếu đây chỉ là hoạt động cá nhân, thì kết quả dù có ra sao, việc làm theo ý muốn cũng chỉ là một sự lựa chọn đơn thuần. Tuy nhiên, để khiến cho tập thể tiến bộ, thì người lãnh đạo cần phải suy nghĩ thật thông suốt, thấu đáo. Chừng nào người lãnh đạo chưa thể dùng lý lẽ để thuyết phục các thành viên, khiến họ hiểu được quyết định này là đúng đắn nếu xét về lâu về dài, thì chắc chắn tập thể chưa thể tiến lên được.
Vậy nếu người lãnh đạo vẫn giữ quan điểm “muốn làm” những “việc không nên làm” và ép cả tập thể phải theo thì kết quả sẽ ra sao? Chưa kể đến vấn đề vi phạm pháp luật hay đạo đức, việc không mảy may tôn trọng tiêu chí của công ty mà áp đặt ý nghĩ “muốn làm” của mình chính là hành động lạm dụng chức quyền.
Dẫn lối cho tập thể tiến đến đâu, người lãnh đạo chính là người quyết định điều đó.
Tình huống thử thách giá trị thực sự của người lãnh đạo chính là khi việc mà tập thể “nên làm” lại là “việc không muốn làm”.