Trong trường hợp những cố gắng dẫn dắt tập thể của bạn không đạt được kết quả như ý, vậy thì việc phân tích xem nguyên do tại sao lại dẫn tới kết quả đó là rất quan trọng để tránh lặp lại những sai lầm như vậy trong tương lai.
Nói chuyện một cách thẳng thắn với tập thể về kết quả làm việc và cùng nhau rút kinh nghiệm để không lặp lại sai lầm tương tự cũng là trách nhiệm của người làm lãnh đạo. Tuy nhiên, điều quan trọng là người lãnh đạo cần làm sao để không tạo ra ấn tượng rằng mình đang biện minh.
Tại sao con người lại hay biện minh cho bản thân? Đó là bởi họ muốn đối phương hiểu rằng: “Từ trước đến nay tôi vốn làm được tốt hơn thế”. Tuy nhiên, phía người nghe lại thường cảm thấy khó chịu với những lời biện bạch như vậy. Người nghe cảm thấy bạn nói những lời đó chỉ là để thỏa mãn lòng tự cao của bản thân và không có ý chí hướng tới tương lai.
Điều đó không có nghĩa là chúng ta không được động tới nguyên nhân dẫn đến thất bại, và hơn nữa, lẽ dĩ nhiên là nếu không nói ra thì chúng ta không thể truyền đạt cho tập thể hiểu được. Chỉ có điều, trong cách truyền đạt cần áp dụng vài mẹo như sau:
Sau khi giải thích một cách khách quan tình trạng trì trệ của công việc, việc người lãnh đạo có chỉ ra cụ thể hành động cần làm tiếp theo là gì hay không chính là điểm khác biệt giữa “biện minh” và “giải thích”.
Một điểm cũng quan trọng không kém chính là trong quá trình định hướng hành động tiếp theo của tập thể, người lãnh đạo cần đề cập đến cả hành động của chính mình.
Ví dụ như: “Nguyên nhân thất bại là OO. Vì vậy, từ giờ trở đi tôi muốn A và B hãy chú ý XX. Tôi cũng sẽ thường xuyên chú ý vấn đề này.”
Còn cách nói “Khi đó ý tôi là XX. A và B từ nay hãy chú ý hơn” sẽ trở thành biểu hiện biện minh và đùn đẩy trách nhiệm.
Nên nhớ rằng không ai muốn đi theo một người lãnh đạo trốn tránh trách nhiệm.
Sau khi giải thích một cách khách quan tình trạng trì trệ của công việc, việc người lãnh đạo có chỉ ra cụ thể hành động cần làm tiếp theo là gì hay không chính là điểm khác biệt giữa “biện minh” và “giải thích”.