Tôi Đã Lấy Miếng Phó Mát Của Anh

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 153 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tại Sao

❊ ❊ ❊

Một chú chuột trẻ tuổi lên tiếng trước.

“Anh Zed,” chú chuột trẻ tuổi bắt đầu, “Bọn em đang thảo luận về Cuốn Sách Hay, về cách chúng ta có thể chấp nhận thay đổi như thế nào và cách vượt qua những suy xét vô căn cứ về lý do ‘tại sao’ thay đổi lại diễn ra. Anh biết đấy, cuốn sách nói rằng thay đổi là bất biến và nằm ngoài kiểm soát… Chà, chắc chắn là anh đã đọc nó rồi. Dù sao thì, em thấy mọi người nói rằng anh không quan tâm lắm đến cuốn sách đó. Rằng anh không thật sự tin tưởng những gì viết trong đó. Thật ra, em phải nói là em nghĩ anh đã sai. Ý em là… Tất nhiên, em muốn nghe anh nói tại sao anh lại nghĩ như vậy. Mọi người đều nói anh là một nhà tư duy vĩ đại và anh vô cùng thông thái. Nhưng… em biết là anh đã sai. Làm sao anh có thể phản đối lại sự sáng suốt, vĩ đại của thời đại chúng ta - của mọi thời đại! Em đã hy vọng, chà, em đã hy vọng bọn em sẽ được nghe anh nói về điều đó. Không phải thế đúng không ạ? Anh không phản đối chuyện thay đổi là bất biến đúng không?”

Zed mỉm cười. “Anh không phản đối. Cuốn Sách Hay nói đúng đấy. Thay đổi là bất biến.”

Vẻ mặt chú chuột nhỏ dễ chịu đi trông thấy. Nhưng khi cậu bé thấy mình cần nói lời cảm ơn với Zed. Cậu chuẩn bị thể hiện sự biết ơn thì Zed lại cất lời.

“Anh không phản đối,” Zed lặp lại. “Nhưng anh nghĩ rằng nó không quan trọng. Nó không thích đáng.”

Chú chuột nhỏ vô cùng sửng sốt. Nó ước gì Zed hoàn toàn phản đối ý kiến của mình. Nghe người ta nói rằng suy nghĩ của mình không đúng đã khó chịu, nhưng nghe người ta nói suy nghĩ của mình vô nghĩa còn tệ hơn nhiều.

“Làm sao anh có thể nói như vậy được!” Chú chuột nhỏ kêu lên.

“Chà,” Zed trả lời, “để anh bắt đầu bằng việc hỏi em một câu. Em bảo rằng thay đổi là bất biến. Vậy theo em thì điều đó có gì là quan trọng?”

“Nó… nó chỉ cho chúng ta cách sống. Nó giải thích điều gì là quan trọng. Nó nói cho chúng ta biết những điều mình có thể và không thể kiểm soát, vậy nên nó giúp chúng ta tập trung. Nó chỉ dẫn cho chúng ta cách tận dụng tốt nhất thời gian của mình.” Chú chuột nhỏ bắt đầu lấy lại tự tin. “Nó dạy chúng ta cách làm việc hiệu quả. Nó giúp chúng ta nâng cao năng suất. Nó làm được tất cả những chuyện đó - và có thể là còn hơn thế nữa.”

“Rất tốt,” Zed nói. “Đúng là một danh sách ấn tượng.”

Chú chuột nhỏ tỏ ra rất hài lòng.

“Nhưng em có thể trả lời anh thêm một câu nữa không?” Zed hỏi.

“Vâng ạ, tất nhiên rồi,” chú chuột nhỏ trả lời.

“Em nói sự sáng suốt đó giải thích điều gì là quan trọng,” Zed bắt đầu. “Vậy hãy nói cho anh biết, em đã học được điều gì là quan trọng? Em đã được dạy phải tập trung vào điều gì? Cuốn sách gợi ý cho em nên dành thời gian vào việc theo đuổi mục tiêu nào? Em đã đạt được năng suất cao hơn trong việc gì? Hiệu quả làm việc của em được đo đếm bằng tiêu chuẩn nào?”

Chú chuột nhỏ nhìn Zed. Cậu đang nghĩ về việc lần lượt trả lời từng câu hỏi của anh. Cậu đang chuẩn bị để trả lời - bỗng nhiên mọi thứ dần sáng tỏ. Chỉ có một câu trả lời. Tất cả các câu hỏi của Zed đều có chung một câu trả lời. Và rồi chú chuột nhỏ im lặng, sửng sốt vì điều cậu mới nhận ra.

Giờ đây có nhiều chú chuột tập trung lại hơn. Tất cả các con mắt đều dán vào chú chuột nhỏ. Họ đang đợi nghe chú trả lời. Mọi người đều rất háo hức.

“Pho mát,” chú chuột trả lời. “Câu trả lời cho tất cả các câu hỏi của anh là pho mát. Đó là thứ em đã được học để cho là quan trọng. Đó là tất cả những gì bọn em đã được dạy phải tập trung vào. Đó là tất cả những gì bọn em dành thời gian tìm kiếm. Những người ưu tú nhất trong bọn em là những người tìm pho mát giỏi. Hiệu quả làm việc của bọn em - tiêu chuẩn để bọn em đo đếm thành công - chỉ là thế này: Bọn em có bao nhiêu pho mát?”

Và sau đó, cậu thêm một từ cuối cùng. Nó không phải câu trả lời cho bất cứ câu hỏi nào của Zed. Nó là phản ứng với nhận thức rõ ràng đang tràn ngập trong cậu. “Tại sao,” cậu nói rất nghiêm trang. Nó là một câu trả lời – một kết luận - chứ không phải một câu hỏi.

Zed mỉm cười thông cảm.

Giờ đây, đám đông càng bối rối hơn. Họ cảm thấy chú chuột nhỏ đã phản bội họ.

“Tất cả những chuyện này có nghĩa là gì?” một chú chuột lớn tuổi hét lên. “Mục đích của cuộc thảo luận này là gì? Cậu là ai mà dám quyết định cái gì là xác đáng? Tại sao cậu đồng ý rằng thay đổi là bất biến, là không thể kiểm soát nổi, và…”

“Tôi không đồng ý với điều đó,” Zed ngắt lời. “Tôi không đồng ý rằng thay đổi là không thể kiểm soát.”

“Nếu cậu không đồng ý thì cậu đúng là đồ ngốc,” chú chuột lớn tuổi lắp bắp.

“Cũng có thể.”

Chú chuột lớn tuổi tiếp tục giận dữ. “Và còn điều gì có thể quan trọng hơn được nữa? Điều gì có thể thích đáng với một con chuột hơn chứ? Cậu không mong chúng tôi theo đuổi thứ làm chúng tôi hạnh phúc sao?”

Zed tiếp tục nhìn chú chuột nhỏ tuổi. Cậu bé đã lại gần Zed hơn, tách biệt khỏi đám đông. Zed dịu dàng nhìn cậu bé và trả lời câu hỏi của chú chuột lớn tuổi nhưng vẫn hướng đến chú chuột nhỏ.

“Điều tôi mong muốn không phải là các bạn tìm kiếm hạnh phúc, mà là thật sự tìm thấy hạnh phúc. Bạn có thể tìm thấy hạnh phúc không khi mà bản thân việc tìm kiếm không khiến bạn hạnh phúc?”

Chú chuột nhỏ trả lời trong buồn bã: “Không, không phải là ở trong mê cung. Trong mê cung, chỉ có sự tìm kiếm. Nó không có hồi kết. Dù anh có kiếm được bao nhiêu pho mát đi chăng nữa, anh sẽ vẫn phải tiếp tục tìm kiếm. Anh không tìm thấy hạnh phúc. Anh chỉ thấy pho mát mà thôi.”

Cả đám đông rơi vào trạng thái buồn bã. Chú chuột già bắt đầu tấn công.

“Toàn là lời hay ý đẹp cả. Nhưng chúng chẳng có mấy giá trị. Một con chuột phải biết thích nghi với cái mê cung có sẵn. Tất cả những gì một con chuột phải nghĩ đến là làm cách nào để tìm đường đi xuyên qua mê cung này. Và khi pho mát bị lấy đi, điều duy nhất con chuột cần nghĩ đến là làm sao để tìm lại được nó. Nếu không thì chúng ta sẽ phải nghĩ đến cái gì?”

Zed nhìn chú chuột lớn tuổi và mỉm cười. Sau đó cậu trả lời.

“Tại sao lại phải như vậy, trong khi có biết bao nhiêu thứ thú vị và quan trọng hơn cần nghĩ đến,” Zed thản nhiên. “Có khi nào anh tự hỏi tại sao thay đổi lại là bất biến chưa? Có khi nào anh thắc mắc tại sao mê cung lại có cấu tạo như vậy - nó phục vụ cho mục đích gì chưa? Anh có bao giờ nghĩ đến việc hỏi xem lý do tại sao những con chuột lại dành cả cuộc đời mình vào việc tìm kiếm pho mát chưa? Anh đã khi nào thắc mắc, khi thấy pho mát đã bị mất, rằng ‘Ai đã lấy miếng pho mát của tôi?’ chưa?”

Những lời cuối cùng làm đám đông bị kích động. Cùng lúc, tất cả những con chuột đang nổi giận bắt đầu trả miếng, chúng gào lên:

“Lãng phí thời gian.”

“Tại sao lại hỏi những câu như vậy?”

“Thật lố bịch!”

“Nhảm nhí!”

“Trẻ con!”

“Không thực tế.”

“Chẳng ai có thể biết ai đã lấy pho mát cả.”

“Không có câu trả lời cho câu hỏi đó.”

Rồi cơn giận cũng nguôi dần và mọi thứ lại rơi vào yên lặng. Và sau đó, một giọng nói cất lên từ đám đông đã phá tan sự yên lặng đó. Đó là một giọng nói mạnh mẽ, tự tin và bình thản - gần như trung lập. Nhưng từng lời được nói ra đầy thận trọng.

“Tôi biết ai đã lấy pho mát,” người đó nói. “Và tôi biết tại sao họ làm vậy.”

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Deepak Malhotra

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.