Từ nhiều năm về trước, có một vị Hoàng đế nọ vô cùng ham mê áo quần mới đến mức ông tiêu sạch mọi tiền bạc vào việc ấy. Ông chẳng màng gì đến binh lính, chẳng thích đi xem hát, cũng chẳng thiết dạo chơi trong rừng nếu việc đó không cốt để khoe những bộ trang phục mới. Nhà vua có một bộ cánh cho mỗi giờ trong ngày, và thay vì câu nói thường thấy ở các vị vua hay hoàng đế khác như "Bệ hạ đang ngự tại phòng họp hội đồng," thì ở đây người ta luôn bảo rằng: "Hoàng đế đang ở trong phòng thay y phục."
Cuộc sống vô cùng nhộn nhịp tại thành phố lớn nơi ông ngự trị; từng đoàn người lạ kéo đến đây mỗi ngày, và trong số đó, có hai kẻ bịp bợm xuất hiện vào một ngày nọ. Chúng tự xưng là thợ dệt, khoác lác rằng bản thân rành nghề dệt nên những cẩm bào đẹp đẽ nhất trần gian. Không chỉ có màu sắc và hoa văn tinh xảo lạ thường, trang phục làm từ thứ vải này còn mang một đặc tính kỳ lạ là sẽ tàng hình trước mắt bất kỳ ai không làm tròn chức trách hoặc quá ư khờ khạo.
Hoàng đế thầm nghĩ: "Đúng là những bộ cánh tuyệt diệu. Khoác chúng lên người, ta sẽ biết được những ai trong vương quốc không đảm đương nổi trọng trách của mình. Ta sẽ phân biệt được đâu là kẻ khôn, đâu là kẻ dại. Phải, ta nhất định phải đặt thợ dệt cho bằng được một tấm vải như thế."
Ngài bèn trả trước cho hai kẻ lừa đảo một khoản tiền kếch xù để chúng có thể bắt tay vào việc ngay lập tức.
Chúng dựng lên hai khung cửi và ra điều kiện đang dệt, nhưng trên thoi chẳng có lấy một sợi tơ. Ngay từ đầu, chúng đã đòi một lượng lớn lụa thượng hạng cùng chỉ vàng ròng nguyên chất, rồi thảy tất cả vào túi riêng của chúng, trong khi vẫn miệt mài làm việc bên những khung cửi trống không cho đến tận đêm khuya.
Hoàng đế tự nhủ: "Ta rất muốn biết hai tên thợ dệt ấy tiến hành tấm vải đến đâu rồi"; nhưng ng nghĩ ngợi và cảm thấy hơi gờn gợn khi nhớ rằng bất cứ kẻ nào ngu ngốc hoặc bất tài đều không thể nhìn thấy nó. Dĩ nhiên ngài tin chắc mình chẳng có gì phải lo sợ cho bản thân, nhưng ngài vẫn muốn cử một người khác đến xem xét tình hình trước. Mọi người trong thành đều tường tận thứ năng lực kỳ diệu của tấm vải ấy, và ai nấy đều nóng lòng muốn tận mắt chứng kiến xem láng giềng của mình ngốc nghếch đến mức nào.
Hoàng đế thầm nhủ: "Ta sẽ phái vị đại thần già trung thành của ta đến gặp thợ dệt. Ông ấy là người sáng suốt nhất để nhận định tấm vải trông ra sao, vì ông là bậc tể tướng tài ba và chẳng ai hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc hơn ông!"
Thế là vị đại thần khả kính bước vào căn phòng nơi hai kẻ lừa đảo đang miệt mài làm việc bên khung cửi không.
Vị đại thần già mở trân hai mắt, thầm kêu lên: "Lạy Chúa cứu thế! Sao ta chẳng thấy gì thế này?" Nhưng ông ráng cẩn trọng không thốt thành lời.
Cả hai tên bịp bợm khẩn khoản mời ông bước lại gần hơn nữa, hỏi xem ông có thấy hoa văn đẹp mắt và màu sắc tuyệt vời hay không. Chúng chỉ tay về phía khung cửi trống, còn vị đại thần tội nghiệp cố trợn trừng mắt nhìn hết sức có thể, nhưng ông chẳng thấy được gì sất, bởi lẽ làm gì có thứ gì ở đó.
Ông tự hoảng hốt: "Lạy Chúa tôi! Chẳng lẽ mình là kẻ ngốc ư? Chưa bao giờ mình nghĩ thế, và tuyệt đối không để ai hay biết chuyện này. Chẳng lẽ mình không xứng đáng với chức vị hay sao? Tuyệt đối không thể thốt lên rằng mình không nhìn thấy tấm vải."
Tên giả vờ đang dệt liền cất lời: "Thưa ngài, ngài chẳng có ý kiến gì về tấm vải này sao?"
Vị đại thần già nheo mắt qua cặp kính, đáp: "Ồ, đẹp lắm! Quả là mê hồn! Hoa văn và màu sắc này thật tuyệt! Ta nhất định sẽ tâu với Hoàng đế rằng ta vô cùng ưng ý."
Bọn lừa đảo hí hửng: "Chúng tôi vô cùng vinh hạnh khi nghe ngài nói vậy," rồi chúng đọc van vách tên từng màu sắc và mô tả lại hoa văn kỳ lạ ấy. Vị đại thần già chăm chú lắng nghe từng lời để có thể thuật lại cho Hoàng đế khi về triều.
Chúng chỉ tay về phía khung cửi trống, còn vị đại thần tội nghiệp cố trợn trừng mắt nhìn hết sức có thể, nhưng ông chẳng thấy được gì sất, bởi lẽ làm gì có thứ gì ở đó.

Sau đó, bọn bịp bợm liền đòi thêm tiền, thêm lụa và thêm vàng để tiếp tục công đoạn dệt; nhưng chúng toàn bỏ túi riêng—chẳng có lấy một sợi chỉ nào từng được đặt lên khung cửi, thế nhưng chúng vẫn tiếp tục giả vờ miệt mài dệt trên khung cửi trống không như trước.
Chẳng bao lâu sau, Hoàng đế lại cử một vị quan cận thần trung thành khác đến xem chừng tấm vải tiến triển ra sao và liệu đã sắp hoàn thành chưa. Ngài quan viên này cũng rơi vào hoàn cảnh y hệt vị đại thần; ông nhìn hoài nhìn mãi, nhưng vì trước mặt chỉ là khung cửi trống, nên chẳng thể thấy được gì.
Cả hai tên lừa đảo vừa chỉ trỏ vừa giảng giải về hoa văn và màu sắc tuyệt mỹ dù chẳng hề tồn tại, rồi cất lời: "Tấm vải này há chẳng phải tuyệt đẹp sao?"
Vị quan viên tự nhủ: "Ta thừa biết mình không phải kẻ ngốc! Vậy chắc chắn ta không xứng đáng với chức vị cao quý này rồi! Quả là kỳ lạ thật đấy! Dù sao đi nữa, cũng không thể để lộ ra ngoài!" Thế là ông hết lời ca ngợi thứ vải mà mình chẳng thể nhìn thấy, bày tỏ niềm hân hoan trước sắc màu tuyệt diệu cùng thiết kế độc đáo của nó. Ông tâu với Hoàng đế rằng: "Quả thực vô cùng quyến rũ!" Khắp trong thành ai nấy đều bàn tán xôn xao về tấm cẩm bào tuyệt trần ấy.
Bấy giờ Hoàng đế nóng lòng muốn tận mắt ngắm nghía tấm vải khi nó hãy còn trên khung cửi. Thế là, ngài cùng đoàn tùy trũng được tuyển chọn kỹ càng — trong đó có hai vị quan cận thần trung thành từng tận mắt nhìn thấy tấm vải ảo giác — tiến đến diện kiến những kẻ gian xảo đang cật lực làm việc bên khung cửi trống không.
Hai vị quan chân chính thốt lên: "Thật là lộng lẫy! Cúi xin Bệ hạ ngắm xem hoa văn kìa! Màu sắc mới đẹp làm sao!" Rồi họ chỉ tay vào khung cửi trống, bởi họ đinh ninh rằng những người khác chắc chắn nhìn thấy tấm vải.
Hoàng đế bàng hoàng nghĩ: "Sao cơ? Ta chẳng thấy gì hết! Thật kinh khủng! Chẳng lẽ ta là kẻ ngốc? Chẳng lẽ ta không xứng đáng làm Hoàng đế? Không còn tai họa nào tồi tệ hơn thế này nữa rồi!"
Nhưng ngài vẫn thốt lên: "Ồ, đẹp lắm! Trẫm hoàn toàn tán thưởng!" đoạn gật đầu tỏ vẻ hài lòng khi đăm đăm nhìn vào khung cửi trống. Không gì có thể ép ngài thốt lên rằng bản thân chẳng thấy gì sất.
Toàn bộ đoàn tùy tùng ngó nghiêng mỏi mắt nhưng chẳng thấy gì khác ngoài hư không. Thế nhưng, tất cả đều đồng thanh hưởng ứng theo Bệ hạ: "Quả thật vô cùng tuyệt mỹ!" Họ còn khuyên ngài nên may một bộ trang phục từ thứ vải tuyệt diệu này để mặc trong buổi lễ rước lớn sắp diễn ra tới đây. Lời khen "Tuyệt mỹ! Lộng lẫy! Xuất sắc!" cứ truyền từ miệng người này sang người khác; ai nấy đều khôn xiết mê mẩn. Hoàng đế bèn ban huân chương cho mỗi tên gian xảo để cài lên khuy áo cùng danh hiệu "Bậc thầy thợ dệt".
Đến ngày diễn ra lễ rước, Hoàng đế bước đi dưới chiếc lọng lộng lẫy, và tất cả mọi người trên phố lẫn bên cửa sổ đều trầm trồ: "Bộ quần áo mới của Hoàng đế mới đẹp làm sao!"

Suốt đêm trước ngày diễn ra cuộc diễu hành, hai kẻ lừa đảo đã thức trắng thắp sáng mười sáu ngọn nến để thiên hạ thấy rằng chúng nhiệt tình đến nhường nào trong việc hoàn thiện bộ y phục mới cho Hoàng đế. Chúng làm bộ nhấc tấm vải ra khỏi khung cửi. Chúng dùng một chiếc kéo lớn cắt khoét vào hư không, rồi cầm kim khâu vá với những đường chỉ vô hình. Cuối cùng, chúng tuyên bố: "Y phục mới của Hoàng đế đã hoàn thành!"
Hoàng đế cùng các bậc đại thần tôn quý nhất ngự giá đến chỗ chúng, và cả hai tên bịp bợm cùng giơ một tay lên không trung như thể đang nâng thứ gì đó, rồi cất giọng: "Kính xin bệ hạ xem cho, đây là quần, đây là áo, còn đây là áo choàng!" cứ thế tiếp tục. "Nó nhẹ tựa mạng nhện vậy. Người ta cứ ngỡ như mình chẳng mặc gì trên người, nhưng đó mới chính là điểm tuyệt vời nhất của nó!"
Tất cả các cận thần đều phụ họa: "Đúng vậy!" dù chẳng thấy được tí gì, bởi làm gì có thứ gì để thấy.
Bọn lừa đảo cất lời: "Cúi xin Hoàng thượng cởi bỏ y phục hiện tại, để chúng thần diện kiến chiếc áo mới ngay trước tấm gương lớn này ạ?"
Hoàng đế trút bỏ toàn bộ xiêm y, và đám kẻ mạo danh làm bộ tròng từng món trang phục mới mà chúng vừa "tưởng tượng" ra lên người ngài. Chúng làm bộ thắt chặt thứ gì đó quanh eo ngài rồi buộc nút lỏng lẻo; đó chính là chiếc đuôi áo, và Hoàng đế cứ xoay người qua lại trước gương.
Đám đông xung quanh reo lên: "Bệ hạ mặc bộ cánh mới này ngợp hồn làm sao! Trông hợp với người biết bao! Hoa văn mới tinh tế làm sao, và màu sắc mới rực rỡ nhường nào! Quả là những bộ y phục lộng lẫy nhất!"
Quan quản hiên tâu lên: "Chiếc lọng rước bệ hạ trong đoàn diễu hành đã đợi sẵn bên ngoài rồi ạ."
Hoàng đế đáp: "Ừm, trẫm đã sẵn sàng. Bộ y phục này mặc vừa vặn lắm chứ nhỉ?" đoạn ngài lại quay vòng trước gương để ra vẻ đang ngắm nghía bộ trang phục lộng lẫy của mình.
Các vị thị vệ chịu trách nhiệm khiêng tà áo cúi người xuống, làm bộ nhấc nó lên khỏi mặt đất bằng cả hai bàn tay, rồi cứ thế bước đi với đôi tay giơ lơ lửng trên không. Họ chẳng dám để lộ cho ai biết rằng bản thân chẳng thấy gì sất.
Thế là Hoàng đế hiên ngang bước đi trong đoàn rước dưới tán lọng lộng lẫy, và muôn người ngoài phố cùng bên khung cửa sổ đều xuýt xoa: "Ôi, bộ y phục mới của Hoàng đế đẹp tuyệt trần! Tà áo mới thướt tha làm sao! Lại vừa vặn đến hoàn hảo!" Chẳng ai dám để lộ việc mình chẳng nhìn thấy gì, bởi nếu thế họ sẽ bị coi là bất tài hoặc khờ khạo.
Chưa từng có bộ trang phục nào của Hoàng đế lại đạt được thành công vang dội đến thế.
Bỗng một đứa trẻ con cất tiếng: "Nhưng ngài chẳng mặc gì trên người cả!"
Người cha liền xoa đầu con: "Ồ, hãy nghe sự ngây thơ của đứa trẻ này xem!" rồi người này thì thầm với người kia những lời đứa bé vừa nói. "Nó chẳng mặc gì cả; một đứa trẻ bảo rằng ngài chẳng mặc gì trên người kìa!"
Cuối cùng, toàn bộ đám đông đồng thanh gào lên: "Nhưng quả thật ngài chẳng mặc gì cả!"
Hoàng đế quặn thắt cả ruột gan vì thừa biết điều đó là sự thật, nhưng ngài tự nhủ: "Đoàn rước thế nào cũng phải đi cho trót," thế là ngài càng ưỡn ngực kiêu hãnh hơn nữa, và các vị thị vệ vẫn tiếp tục cung kính nâng niu tà áo vô hình.
