NGÀY ĐẦU TIÊN TRÊN BIỂN, mọi người đều không khỏe trừ Anna. Papa, trông tái nhợt và không muốn ăn uống gì, vẫn ráng đứng vững và đi cùng với đứa con út đến ăn tối trong phòng ăn lớn. Nhưng những người khác, kể cả anh Rudi, đều nằm rên rỉ trên giường.
Anna không hiểu nổi. Bản thân em thấy hoàn toàn ổn. Còn ổn hơn cả ổn ấy chứ. Tuyệt vời! Em thích giữ thăng bằng khi cái sàn lắc lư dưới chân em. Trên đất liền em luôn vấp váp và trượt chân, nhưng ở đây, khi con tàu tròng trành, em để cơ thể mình đong đưa cùng nó, thay đổi trọng tâm cơ thể cho phù hợp với nhịp điệu của nó. Em chưa bao giờ phải vịn vào bất cứ thứ gì để đứng vững. Trên đôi chân của chính mình em vững vàng hơn bất cứ ai, kể cả Papa. Giá mà những người khác không quá say sóng để có thể nhận ra điều đó!
Em cũng yêu thích tiếng rừm rừm của động cơ tàu và cảm giác khác lạ ở khắp mọi nơi. Có lẽ em chính là một Anna mới, một Anna khác. Trong phòng ăn, khi gọi món từ quyển thực đơn to đùng mà em không đọc được, em ngồi thẳng lưng như một bà hoàng, và em cảm thấy mới lạ và quyền lực, bất chấp cái thực đơn ngu ngốc.
“Ăn cùng con cái gì đó nha, Papa,” em cố dụ.
Papa mỉm cười khi nhìn thấy niềm hạnh phúc không che đậy của em nhưng ông lắc đầu ngay khi vừa nhắc đến thức ăn. Anna ăn thật nhanh, đoan chắc rằng nếu cha phải ngồi nhìn món thịt bò của em một lúc lâu, cha có lẽ sẽ bỏ em lại mất. Tệ quá. Ở đây chỉ có hai cha con với nhau, thế mà lại thành ra mất vui. Lúc này cha em đã thật sự nhắm mắt lại!
Đột nhiên, em có một ý tưởng. Em vẫn chưa bắt đầu dùng tiếng Anh, dù họ đang càng ngày càng đến gần Canada, em biết em không thể trì hoãn thêm được bao lâu. Sao không thử luôn bây giờ? Đây là một thời điểm hoàn hảo, ở đây chỉ có Papa nghe được, ông sẽ vui và sẽ không cười em nếu em mắc lỗi.
Em suy nghĩ rất lung. Em có thể hỏi, “Khi nào thì chúng ta đến Canada ạ?”
Không. Cha sẽ biết rằng em đã thừa biết câu trả lời. Một câu gì đó khác, một câu gì đó thông minh…
“Con ăn xong chưa, Anna?” cha em nói khi thấy em đã dừng ăn và đang nhìn chằm chằm vào khoảng không. Cha lùi ghế của mình ra sau một chút. “Cha muốn đi xem mẹ con thế nào.”
Anna biết chính xác Mama thế nào. Mẹ đang cuộn tròn lại như một quả bóng và mẹ không muốn ai nói gì với mình. Lúc ở nhà, khi Mama bị đau đầu, chị Gretchen thường xoắn xuýt quanh mẹ, mang cho mẹ nước uống, lật gối cho mẹ, kéo rèm xuống. Nhưng giờ chính chị Gretchen cũng ốm. Anna, đột nhiên trở nên quan trọng nhưng lại thấy ngượng ngùng về việc đó, đã hỏi bằng một giọng lí nhí e dè, “Mama, mẹ có muốn uống chút nước không ạ?”
Mama không buồn quay đầu lại. “Không, không. Để cho mẹ yên đi,” mẹ rên rỉ. Rồi mẹ nói thêm, “Và nói tiếng Anh đi, Anna.”
Giờ Papa đang đợi em đi cùng. “Anna, con có nghe cha không?” cha hỏi khi em không nhúc nhích.
Sự phấn khích đang bung nở bên trong con gái của ông đã khép chặt lại như một bông hoa khi bóng đêm đến gần. Anna đẩy ghế ra phía sau và đứng lên.
“Con xong rồi,” em nói cụt lủn bằng tiếng Đức.
“Bị say sóng thật sự là quá khó khăn với cả nhà,” cha em bình luận khi ông đi trước dẫn đường qua một mê cung những cái bàn.
Những từ ngữ đó là tiếng Anh. Bây giờ Papa gần như không nói tiếng Đức.
Cha hẳn phải biết là mình hiểu, Anna nghĩ khi em theo sau cha dọc lối đi.
Tuy nhiên chỉ duy có lần đó, từ nhiều tuần trước, cha bảo em cố nói tiếng Anh. Và em đã hứa em sẽ cố gắng. Em không thể nhớ được đã từng có bao giờ em hứa với Papa chuyện gì đó rồi không giữ lời hay không. Sao cha không nói gì cả, nhắc em chẳng hạn, thậm chí là la rầy em?
Cha biết rằng mình vẫn nhớ, Anna nghĩ. Nhưng cha đoán là mình sợ.
Nói thành tiếng những từ đầu tiên, đó là điều dường như em không thể làm được. Em đã cố, nhưng lần nào chúng cũng cứ tắc trong cổ họng. Em tin chắc rằng khi em thực sự nói thành tiếng, tiếng Anh của em sẽ bật ra một cách vặn vẹo và ngớ ngẩn. Mama mắc những lỗi tệ hại suốt. Cả nhà cố không cười mẹ, nhưng thỉnh thoảng họ cũng không kiềm nổi. Anh Rudi sẽ không nương tay khi đến lượt Anna.
Nên em định hình những câu tiếng Anh trong đầu và đôi lúc còn thì thầm thật khẽ khi em chỉ có một mình, nhưng khi có ai đang nghe thì em lại tiếp tục nói tiếng Đức.
Sáng hôm sau, mặt trời chiếu rọi, biển lặng, và nhà Solden đã hồi phục. Sau bữa sáng, năm đứa trẻ kéo nhau đi khám phá con thuyền. Papa cau mày khi trông thấy bọn nhỏ đi. Ông không thích cái cách Anna lẽo đẽo theo sau mà không đi bên cạnh các anh chị. Mấy đứa lớn đang đối xử tệ với con bé à?
Cha yên vị trên chiếc ghế xếp và giở một quyển sách ra. Bà Klara, duỗi người bên cạnh ông, đang lơ mơ ngủ trong ánh nắng.
Cô ấy rốt cuộc đã hồi phục, ông nhẹ người nghĩ. Như thế sẽ khiến mọi việc dễ dàng hơn cho Anna.
“Có chuyện gì vậy, anh Ernst?” mẹ lười biếng hỏi.
“Không có gì,” cha nói với mẹ. Rồi, dù không muốn, ông nói thêm, “Chỉ là Anna thôi. Mấy đứa kia có vẻ không muốn có nó đi cùng.”
Đôi mắt của Klara Solden thoắt mở bừng.
“Và tại sao mà tụi nó lại phải muốn con bé?” mẹ thách thức. “Mấy ngày nay con bé hơi chút là giận dỗi. Nó không cố gắng điều chỉnh chút nào… Mà nó không nghe thấy em nói đâu, phải không?” Khuôn mặt mẹ bỗng hiện lên vẻ lo lắng khi bà chống khuỷu tay nhỏm dậy và nhìn xung quanh.
“Không, không đâu. Bọn nhỏ đi cả rồi,” chồng của bà cam đoan.
Cha mỉm cười khi mẹ nằm xuống và để mắt nhắm lại lần nữa. Nhưng một lúc sau, cha đặt quyển sách xuống và đứng dậy.
“Lại gì nữa?” vợ ông hỏi khi ông đi ra ngoài.
“Anh chỉ đi kiểm tra xem bọn nhỏ tính làm gì thôi,” Papa nói vọng lại, bước nhanh hơn một chút. “Fritz là đứa không thể lường trước được.”
Anna đang đi theo các anh chị, cũng không có gì bất mãn. Vẫn chưa. Ngày hôm nay quá sức rực rỡ. Màu xanh thẳm và sự rộng lớn của bầu trời khiến em muốn hát. Và mọi thứ vẫn còn mới tinh. Em vẫn còn cơ hội để không phải là Anna Ấm Ớ nữa.
Rồi anh chị sinh đôi phát hiện ra mấy cái tay vịn kim loại. Ngay lập tức, bốn đứa trẻ ganh đua với nhau như những diễn viên nhào lộn trong rạp xiếc. Họ treo người bằng tay và rồi bằng đầu gối. Họ lộn người qua hai tay, lật mình một cách dễ dàng. Họ nâng chân lên không trung và đi hết chiều dài thanh vịn chỉ bằng hai tay. Fritz leo lên một cái cột, quấn mình quanh cột như một cái bánh quy xoắn.
“Thử đi, anh Rudi!” cậu gào xuống.
Anna đứng nhìn. Em quá mải ngưỡng mộ các anh chị mình nên không cảm thấy tội nghiệp cho bản thân. Những sinh vật nhanh nhẹn, táo bạo đang đu đưa và cười vang và leo trèo trong ánh nắng này là người một nhà với em, mặc dù em không hề giống họ.
Papa cất tiếng nói ngay sau lưng em, khiến em giật mình suýt chút nữa thì mất thăng bằng.
“Sao con không chơi cùng các anh chị, Anna?” cha hỏi.
Anna ngước nhìn cha với vẻ bất lực. Em không giải thích được. Em phải nói gì đây? Rằng em quá ngốc nghếch? Rằng em sẽ ngã? Rằng em không biết làm thế nào?
Cha đang đợi câu trả lời. Sự rực rỡ của buổi sáng lụi dần.
Gretchen, mặt đỏ bừng vì treo ngược người, chạy ào qua xem Papa muốn gì và cứu em.
“Sao các con không cho Anna cùng chơi?” Papa hỏi trước khi Gretchen kịp nói gì.
Đó không phải là một câu hỏi công bằng. Gretchen nhìn cô em gái to bè. Anna nên lên tiếng và nói cho Papa biết rằng em sẽ không chơi. Cũng không phải các anh chị đã rủ em chơi lần này, nhưng họ cũng đâu có rủ nhau.
Anna không nói gì cả. Em hơi xoay đầu đi.
“Đâu có ai cấm em ấy chơi, Papa,” Gretchen nói. “Thật sự và sự thật là, con không nghĩ em ấy muốn chơi. Em ấy dở tệ những trò như thế này. Em ấy quá to… hoặc có lẽ quá nhỏ.”
Gretchen ngưng bặt. Anna không được cao như chị Frieda nhưng em vẫn, theo một cách nào đó, quá to. Tất cả bọn họ đã trông thấy em ngã nhiều lần. Em tiếp đất nặng nề và thường gượng dậy một cách vụng về đến mức sẽ té ngã một lần nữa.
Khi Gretchen đã bỏ cuộc trong vô vọng, Fritz nhảy vào ngay tức thì. Anh đã hóng hớt vừa đủ để đưa ra một ý kiến nhanh.
“Nếu Anna luyện tập, như con và Frieda, nó sẽ giỏi hơn. Nhưng nó không luyện, nên tự nó biến nó thành Anna Ấm Ớ thôi.”
Fritz chạy vù đi trước khi Papa kịp nói gì. Gretchen cũng muốn đi, Anna biết, nhưng chị đợi.
“Con nên nhớ Anna là em út và hãy giúp đỡ em, Gretel,” Papa nói.
Mặt Gretchen càng lúc càng đỏ hơn.
“Tụi con đã cố mà!” chị bật ra. “Papa, nó đâu có muốn làm những việc của tụi con. Thực sự là nó không muốn.”
Cuối cùng sự im lặng của Anna khiến cha chú ý. Ông đang làm gì với em thế này? Bỏ qua Gretchen, cha quay sang và nhẹ nhàng hỏi em, “Anna, con có muốn đi dạo với Papa của con không?”
Anna không muốn sự thương hại, kể cả là từ cha.
“Con có việc khác phải làm bây giờ,” em nói dối, không nhìn cha lẫn chị gái. Ngẩng cao đầu, thẳng sống lưng, em bước đi. Một con thuyền cứu sinh nằm gần đấy. Em rảo bước vòng qua nó. Ngay khi đã khuất tầm mắt, em đứng sững lại, chẳng có nơi nào để đi, chẳng có việc gì để làm, trừ nỗi đau bên trong.
Rồi em phát hiện em vẫn còn trong tầm nghe.
“Ôi, Papa,” em nghe Gretchen rền rĩ. “Sao Anna cứ khiến con cảm thấy mình nhỏ nhen dù con không hề như thế?”
Anna căng mình, sẵn sàng nhận thêm tổn thương.
“Cha biết không phải lúc nào chuyện cũng dễ dàng,” Papa nói chậm rãi, suy nghĩ theo cách của ông. “Nhưng, Gretchen này, có một điều gì đó đặc biệt ở Anna của chúng ta. Một ngày nào đó con sẽ thấy rằng cha đúng. Con bé có thật nhiều tình thương khóa chặt bên trong.”
“Dạ, Papa,” Gretchen nói, giọng lạnh nhạt.
Nhưng Anna đã quên đi chị gái của mình. Ở phía bên kia chiếc tàu cứu sinh, em đang đứng ở một thế giới mới, nơi những lời của cha đã đưa em đến.
Em có nghe đúng lời Papa không?
Đặc biệt!
Em không chắc lắm về phần còn lại nhưng em biết chắc Papa đã dùng từ đó để nói về em, Anna.
Không phải “khác biệt”. Em ghét mình khác biệt. Nhưng mà đặc biệt thì khác. Nó có nghĩa là tuyệt vời, phải không? Nó có nghĩa là tốt hơn những người khác.
Một cách chậm rãi, Anna đi thơ thẩn dọc boong tàu, nghĩ mãi về cái từ kỳ diệu đó. Nó tỏa sáng. Nó hát ca trong lòng em. Nó khiến ngày hôm đó trở nên tươi đẹp thêm lần nữa.
Nhưng có thật không?
Em lại đứng sững, gắng suy nghĩ.
Em không có vẻ ngoài đặc biệt, em biết. Em quá to bè và không xinh xắn một tẹo nào.
Và rồi có đủ thứ việc em không làm được: khâu vá hay đan lát hay phủi bụi cho vừa ý Mama, chơi trò chơi, đọc, dù là những quyển sách dễ.
Em có thể hát đúng nốt. Em thậm chí còn có một chất giọng hay. Fraulein Braun đã nói thế. Nhưng tất cả những bạn khác cũng hát được như em.
Nhưng Papa đã nói “một điều gì đó đặc biệt”.
Đột nhiên, ngay phía trước em, em trông thấy một tay vịn khác giống cái mà các anh chị đã chơi. Lúc nãy em đã không thể chơi thử trước mặt các anh chị, nhưng giờ đây khi những lời của Papa vẫn vang vọng trong tim em cùng cảm giác mới mẻ mà việc ở trên tàu đem lại cho em, và vì không có ai nhìn thấy để mà cười cợt, có lẽ em có thể làm được. Sau đó em có thể quay lại và cho các anh chị thấy. Em sẽ không nói một lời nào. Em sẽ chỉ quăng mình qua như thể em đã làm thế suốt.
Có lẽ.
Anna Solden hùng dũng bước đến tay vịn kim loại. Em nắm nó thật chặt, lòng bàn tay em trơn trượt vì căng thẳng. Quơ quào hai chân, em cố gắng lộn người qua giữa hai tay giống như các anh chị đã làm. Em đã nhấc được một chân lên - và cảm thấy bản thân đang trượt đi.
“Mình làm được. Mình có thể. Mình có thể!” em lầm bầm khẩn thiết.
Nhưng có điều gì đó sai trong cách em nắm tay. Chắc phải có mánh khóe nào đấy. Tay em không giữ được nữa và em rơi xuống sàn tàu cứng thành một đống bầm giập tay chân.
Em nằm im, trong chốc lát, tự hỏi có nên thử lại lần nữa không. Nhưng em không biết lần đầu em đã mắc phải lỗi gì.
Em nhanh chóng đứng dậy và giật phẳng áo váy. Rồi em cứ thế mà chạy, chạy đi, chạy đến bất kỳ đâu. Em va vào một cái cột và làm bầm tím cẳng chân vì một chồng ghế xếp nhưng em vẫn không dừng lại. Cuối cùng em cũng đến một khu trống trên boong tàu nơi không một bóng người, dù chỉ là một người lạ ở tít đằng xa. Thở hổn hển, em dựa người vào tường.
Mặt trời vẫn rực rỡ. Bầu trời vẫn rộng và xanh như thế. Nhưng niềm vui trong Anna đã chết rồi.
“Papa sai rồi,” em gào lên với lũ mòng biển đang lượn qua. “Papa đã sai về mình rồi.”
Có một niềm đau thương trong giọng nói của em nhưng lũ mòng biển không mảy may để ý và không có ai ở đủ gần để nghe được cả - dù Anna, không hề nhận ra, đã cất lên thành tiếng những từ tiếng Anh đầu tiên của mình.
