Sự xuất hiện của xu hướng khởi nghiệp kinh doanh nhỏ
:Cách chắc chắn nhất để tìm được công việc dành cho bản thân là tự mình tạo ra nó. Mọi người thường ưa chuộng những công việc ổn định mà họ có thể nhận lương đều đặn hàng tháng cho tới tận lúc nghỉ hưu. Tuy nhiên, trong tình hình xã hội đầy bất ổn như ngày nay, còn điều gì ẩn chứa nhiều nguy cơ hơn nếu phải dựa vào người khác để kiếm kế sinh nhai?
Để đáp ứng yêu cầu đổi thay của thời đại, các hình thức khởi nghiệp kinh doanh nhỏ (micro-startup) xuất phát từ những ý tưởng và lòng nhiệt tình của một số cá nhân mong muốn tạo dựng sự nghiệp đang thu hút được nhiều sự chú ý.
Trong quá khứ, huyền thoại Steve Jobs, người đã cho ra mắt chiếc máy tính cá nhân Apple đầu tiên trên thế giới, từng khởi nghiệp với văn phòng làm việc trong một gara ô tô. Và ngay cả bây giờ, trong các gara ô tô xung quanh khu vực Stanford vẫn có rất nhiều bạn trẻ cũng đang ấp ủ giấc mơ giống như của Steve Jobs ngày nào. Tuy nhiên, nhuệ khí tỏa ra từ làn sóng khởi nghiệp bùng nổ trong thời gian gần đây hoàn toàn khác với những gì diễn ra trong thập niên 1990, hay còn được gọi là thời kỳ “bong bóng dot-com”. Nếu “bong bóng dot-com lần thứ nhất” càn quét trên thế giới vào thời điểm đó xuất phát từ làn sóng bùng nổ hàng loạt các công ty công nghệ thông tin với định hướng thu hút nguồn vốn đến từ “các nhà đầu tư thiên thần”; thì có thể coi cơn bùng nổ khởi nghiệp kinh doanh nhỏ đang dần được hình thành trong thời gian gần đây là “bong bóng khởi nghiệp lần thứ hai”, được định hướng bởi những ý tưởng nhỏ sinh ra từ khả năng sáng tạo nổi trội của các cá nhân trẻ.
Điểm khác biệt này được tạo ra từ những thay đổi của xã hội và công nghệ. Ngày nay, các ý tưởng hoàn toàn có thể được hiện thực hóa thông qua việc vận dụng các hệ thống hạ tầng cơ sở chi phí thấp như công nghệ điện toán đám mây… Ngoài ra, các vấn đề nan giải thuộc về hoạt động marketing cũng được giải quyết nhờ vào sự hỗ trợ của các dịch vụ mạng xã hội. Cùng với những thay đổi tích cực của môi trường khởi nghiệp, chúng ta dễ dàng tìm thấy những công ty một thành viên và cả những công ty đầu tư mạo hiểm quy mô nhỏ được dẫn dắt bởi một nhóm khoảng năm, sáu người bạn cùng chung chí hướng tại thung lũng Silicon.
Có thể nhận thấy rằng, một trong những đặc điểm nổi bật nhất của cơn bùng nổ khởi nghiệp kinh doanh nhỏ là người ta có thể khởi nghiệp mà không nhất thiết phải cần tới sự trợ giúp của các kỹ thuật tiên tiến. Không phân biệt là bạn kinh doanh đồ đan len, mở cửa hàng bán khoai tây chiên hay là cung cấp dịch vụ tư vấn chế độ dinh dưỡng, ngay cả đối với những hạng mục kinh doanh quy mô nhỏ bình thường nhất, bạn cũng có thể thêm vào đó một vài ý tưởng cải tiến nhỏ để biến nó thành một ý tưởng khởi nghiệp thành công ngoài sức tưởng tượng. Quan trọng là cần phải nhận ra được điểm khác biệt đó, điều sẽ khiến việc làm của bạn không hoàn toàn giống với những gì người khác đã từng thực hiện. Qua đó, bạn sẽ tìm thấy giá trị khác biệt của bản thân. Cách làm này đang tạo ra xu hướng hoàn toàn mới, chưa từng xuất hiện trên thị trường doanh nghiệp khởi nghiệp thế giới trước đây.
Hoa kỳ: Tác giả Chris Guillebeau
KHỞI NGHIỆP VỚI 100 ĐÔ-LA
“Phải xóa bỏ suy nghĩ cho rằng chúng ta cần tới rất nhiều tiền để khởi nghiệp. Chính việc đắn đo làm thế nào để thuyết phục ngân hàng, làm thế nào để thuyết phục cha mẹ, làm thế nào để dùng thẻ tín dụng trước cả khi đi tìm giá trị thực sự của công việc sẽ khiến dự án kinh doanh của bạn gặp thất bại. Bạn có thể dùng đến tiền khi đã kinh doanh thành công. Tuy nhiên, thông thường bạn không cần tới quá nhiều tiền để biết được rằng đề án kinh doanh đó có thành công hay không.”
— CHRIS GUILLEBEAU —
Ở một đất nước được biết tới với danh hiệu thiên đường của các tập đoàn lớn như Hoa Kỳ, vẫn có một thành phố mà 95% các cơ sở kinh doanh là những doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ. Đó chính là Portland, nơi hàng nghìn cửa hàng nhỏ trở thành sức cạnh tranh của cả địa phương, cũng là nơi được coi như hình mẫu tiêu biểu cho nền kinh tế địa phương. Những nhà khởi nghiệp trẻ của Portland đã chứng minh cho tiềm năng vô hạn của các hình thức khởi nghiệp kinh doanh nhỏ. Họ là những người muốn sống cuộc đời làm chủ chứ không muốn bị coi là sản phẩm của một ai khác. Họ muốn được trở nên khác biệt chứ không phải trở thành đối tượng để so sánh. Con đường họ bước đi tuy không bằng phẳng nhất nhưng là duy nhất.
Nguồn vốn sẽ không trở thành trở ngại đối với tương lai, hoài bão của các chủ doanh nghiệp trẻ có niềm đam mê và hăng say lao động. Bởi tiền có thể quyết định quy mô của doanh nghiệp nhưng không thể quyết định tới sự thành bại của việc kinh doanh. Thành công hay thất bại của các dự án khởi nghiệp kinh doanh nhỏ hoàn toàn phụ thuộc vào chủ nhân của ý tưởng đó. Bằng chứng là vô số những tấm gương khởi nghiệp thành công trên khắp thế giới đã bắt đầu sự nghiệp chỉ với 100 đô-la ít ỏi. Chris Guillebeau là một nhà văn, đồng thời cũng là một người rất thích đi du lịch. Anh đã trở thành một tác giả nổi tiếng trên khắp thế giới sau khi thực hiện chuyến đi tới nhiều quốc gia, gặp gỡ nhiều tấm gương thành công và kể lại câu chuyện của họ trong tác phẩm của mình.
Chris Guillebeau năm nay 34 tuổi, anh đã thực hiện nhiều chuyến đi tới 192 quốc gia trên thế giới trong vòng 10 năm để gặp gỡ và ghi chép lại câu chuyện của những con người tự thân lập nghiệp. Đa số họ đều là những người từng khởi nghiệp với một số tiền ít ỏi nhưng lại có thể tạo dựng nên một sự nghiệp to lớn. Chris gọi những việc mà họ đã làm là Cuộc cách mạng kinh doanh vi mô (micro- business revolution) có sức mạnh thay đổi thế giới. Trong cuốn sách Khởi nghiệp từ 100 đô-la của mình, Chris Guillebeau đã giới thiệu tới độc giả câu chuyện thành công vô cùng thú vị của các nhân vật chính – những người có cách khởi nghiệp đầy khác lạ và biến kinh doanh kiểu vi mô trở thành tâm điểm chú ý trên toàn thế giới.
Chúng ta sẽ khởi nghiệp như thế nào chỉ với 100 đô-la? Và đây là câu trả lời của Chris.
“Khi đi du lịch trên khắp thế giới, tôi đã gặp rất nhiều kiểu người, họ thử làm đủ mọi việc với một số vốn nhỏ. Phần lớn họ là những người chưa hề có kinh nghiệm kinh doanh và cũng chưa từng lập ra một kế hoạch kinh doanh dài hơi, thêm vào đó, thậm chí họ cũng chẳng nghĩ tới việc đứng xếp hàng tại bàn cho vay ở ngân hàng để có nhiều tiền hơn. Họ kiên trì biến những ý tưởng phù hợp với bản thân thành hiện thực bằng một số vốn ít ỏi. Và để tiếp tục làm những việc mình muốn, họ đã tự thành lập ra một công ty có thể mang đến cho họ sự tự do.”
Khi bắt đầu kinh doanh bằng một số tiền rất nhỏ thì gánh nặng thất bại cũng không quá lớn. Cho dù bạn đã cố gắng hết sức, tập trung tối đa mọi nguồn lực của bản thân mà vẫn không được như mong muốn, thì mọi việc cũng chưa đến mức không thể cứu vãn nổi. Đối với họ, thất bại không có nghĩa là từ bỏ. Thất bại chỉ mở ra con đường để tìm kiếm một cơ hội khác. Chris cho rằng đây chính là ưu điểm lớn nhất và cũng chính là nguồn sức mạnh vô hạn của hình thức khởi nghiệp kinh doanh nhỏ.
“Bằng việc đi du lịch khắp nơi trên toàn thế giới, tôi đã được nghe rất nhiều người nói rằng có lẽ họ sẽ phải dành cả cuộc đời cho các cuộc họp nếu cứ làm việc ở các tập đoàn lớn. Họ muốn làm nhiều việc hơn cho bản thân. Chính vì vậy họ đã tìm kiếm một công việc khác, một công việc giúp họ có được sự tự do và trở thành chủ nhân của chính mình. Điểm chung thứ nhất giữa những con người này là họ rất hiếu kỳ. Họ luôn tìm đủ mọi cách để có thể khởi nghiệp dựa trên niềm đam mê của bản thân ngay tại chính những nơi gần gũi với họ chứ không cần phải tới một nơi xa xôi nào khác. Thứ hai, họ đều là những người ưa thích hành động nhanh gọn. Họ muốn nhanh chóng bắt tay vào thực hiện điều gì đó thay vì dành quá nhiều thời gian để suy tính. Thông thường, họ chỉ dành ra từ một tháng cho tới tối đa là hai tháng để khởi động dự án của mình. Sau đó, họ tiếp tục theo dõi tình hình để thích ứng và tùy cơ ứng biến. Thay vì lãng phí quá nhiều thì giờ vào việc chờ đợi, họ dành nhiều thời gian hơn để thực hiện điều gì đó.”
Những nhà khởi nghiệp mà Chris đã gặp quan tâm tới loại hình giá trị nào khi chuẩn bị cho kế hoạch khởi nghiệp của họ? Liệu có phải thực sự cứ là việc mà bản thân yêu thích thì bất kỳ điều gì cũng có ý nghĩa? Trong hành trình dài của mình, Chris đã đưa ra được định nghĩa như thế này về giá trị của “sự nghiệp thật sự”.
“Nói một cách đơn giản thì một công việc có ý nghĩa là việc có thể giúp được mọi người; việc cho phép chúng ta làm điều gì đó để thế giới trở nên tốt đẹp hơn đối với những người thuộc về một tập thể nhất định; việc có thể khiến cuộc sống của ai đó thuận lợi và tốt đẹp hơn, và là việc mang lại niềm vui, hạnh phúc đến với cuộc sống của họ.”
Đối với ai đó, trong giây phút họ phát hiện và sáng tạo ra những giá trị mới ngay từ những việc như bán đồ đan len hay tư vấn chế độ dinh dưỡng cho mọi người, thì thành công có thể đến rất đỗi tự nhiên. Đối với Chris, sự nghiệp là quá trình mà ở đó chúng ta tìm kiếm những điểm giao thoa giữa những mong muốn của bản thân và của mọi người. Anh phê bình sự nhầm lẫn của rất nhiều nhà khởi nghiệp về vấn đề vốn.
“Phải xóa bỏ suy nghĩ cho rằng chúng ta cần tới rất nhiều tiền để khởi nghiệp. Chính việc đắn đo thuyết phục ngân hàng, làm thế nào để thuyết phục cha mẹ, làm thế nào để dùng thẻ tín dụng trước cả khi đi tìm giá trị thực sự của công việc sẽ khiến dự án kinh doanh của bạn gặp thất bại. Bạn có thể dùng đến tiền khi đã kinh doanh thành công. Tuy nhiên, thông thường, bạn không cần tới quá nhiều tiền để biết được rằng đề án kinh doanh đó có thành công hay không.”
Trong suốt một thời gian dài, chúng ta đã tin rằng làm việc trong một tổ chức lớn sẽ là lựa chọn đúng đắn. Sự thực là ở đâu đó trong xã hội của chúng ta, vẫn tồn tại những con người coi khởi nghiệp như là phương tiện kiếm sống cuối cùng mà người ta đành phải chấp nhận khi không còn sự lựa chọn nào khác. Chúng ta hoàn toàn có thể cảm nhận được điều này từ một câu nói thường trực trong suy nghĩ của rất nhiều người: “Không làm được thì đi buôn.” Tuy nhiên, giống như Chris, nếu như chúng ta tìm ra giá trị của công việc và mở rộng tập hợp giao thoa với thế giới thì việc tự mình sáng tạo ra công việc cho bản thân thậm chí có thể coi là lựa chọn an toàn nhất trong thời đại này. Đối với Chris Guillebeau, thất bại lớn nhất là không làm gì cả.
Dẫu sao thì trên thế giới này, chưa biết chừng, không hề tồn tại cái gọi là nghề nghiệp mơ ước hay một công ty trong mơ mà chúng ta đang loay hoay tìm kiếm. Nhưng nếu chúng đã không hề tồn tại thì tại sao chúng ta không thử tự mình tạo ra điều đó? Nếu thất bại trong lần thử đầu tiên, tại sao chúng ta không tiếp tục thử lần thứ hai? Cũng giống như trong hành trình dài mang tên cuộc sống, khi mỗi ngày đều là một ngày mới, thì sự nghiệp tương lai cũng có thể tìm đến với chúng ta mỗi ngày, với vô số những hình hài khác nhau.
Hoa kỳ: Cửa hàng bán đồ đan len “Happy knits”
KHỞI NGHIỆP VÀ VÚT BAY
“Chia sẻ suy nghĩ về mối quan tâm chung của nhiều người về công việc đan len đã giúp cho các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên được bán ra nhiều hơn.”
— SARAH YOUNG —
(Chủ cửa hàng Happy Knits)
Trong thời gian gần đây, tại Hàn Quốc, tính ổn định đã trở thành tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn nghề nghiệp, tới mức mà công nhân viên chức cũng có thể trở thành mơ ước tương lai số 1 đối với các em học sinh tiểu học. Tuy nhiên, chúng ta không thể tùy tiện phê phán hiện tượng này. Do tính biến động của xã hội Hàn Quốc quá lớn nên môi trường kinh doanh cũng thiếu tính xác thực. Trong hoàn cảnh này, khởi nghiệp là một lựa chọn vô cùng mạo hiểm. Theo kết quả của một cuộc điều tra, tại Hàn Quốc, có tới 63,3% sinh viên đại học có ý định khởi nghiệp, nhưng trên thực tế, chưa tới 4,9% dám đi theo con đường này. Bên cạnh đó, các bạn sinh viên đại học không hề có ý định khởi nghiệp cho rằng khởi nghiệp tiềm ẩn nhiều nguy cơ thất bại (19,7%) và khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn vốn (16,4%) là những lý do lớn nhất khiến họ chọn đi làm thuê để đảm bảo một tương lai ổn định, thay vì khởi nghiệp (Theo Tài liệu điều tra xu hướng khởi nghiệp của 1000 sinh viên đại học Hàn Quốc do Viện Thông tin Việc làm Hàn Quốc thực hiện năm 2012).
Vậy, khởi nghiệp có thực sự là thách thức mạo hiểm ẩn chứa nhiều nguy cơ đến vậy hay không? Có rất nhiều bạn trẻ đã chấp nhận làm thuê trong các công ty do người khác thành lập và coi việc làm theo mệnh lệnh là số mệnh của mình bởi “biết làm sao được khi mà cuộc sống quá bất an như thế này”. Nhưng còn gì đáng lo hơn khi phải trao số phận của mình vào tay người khác? Chẳng lẽ ngoài làm thuê ra thì không còn con đường nào khác cho những bạn trẻ mới đang ở thời kỳ mơ ước về một sự nghiệp tương lai như thế này sao? Không hẳn là như vậy, bởi lẽ vẫn có những người đang đi tìm kiếm chìa khóa để mở ra cánh cửa “sự nghiệp tương lai” cho dù họ không hề sở hữu những công nghệ lớn lao hay là nguồn vốn dồi dào. Cũng giống như khi thực hiện kỹ thuật nhảy cao, bạn phải thu mình lại tối đa rồi bật nhảy hết sức, việc khởi nghiệp cũng tương tự như vậy. Chẳng phải bạn cần thu mình lại hết sức rồi nhón chân từ xuất phát điểm thấp nhất “vút bay” tới nơi cao nhất hay sao?
Cửa hàng đồ đan len và những câu chuyện giãi bày tâm sự
Như đã nói ở trên, Portland là ngôi làng của những chủ cửa hàng nhỏ, dám theo đuổi đam mê của bản thân. Họ không coi kinh doanh chỉ đơn thuần là phương tiện kiếm tiền. Mỗi cửa hàng nhỏ của Portland chứa đựng vô số những mẩu chuyện, nhiều như những sản phẩm được bày trên kệ. Hàng nghìn cửa hàng cũng là từng ấy câu chuyện với từng ấy sắc màu khác nhau. Cửa tiệm đồ đan len “Happy Knits”, nơi thứ ánh sáng vàng ấm áp đã làm sáng bừng cả một góc phố Hawthorne tại trung tâm thành phố Portland là một trong số hàng nghìn cửa hàng như vậy tại đây.
Happy Knits là một cửa hàng bán đồ đan len nhỏ với châm ngôn “đan len vui vẻ” đúng như cái tên của cửa hàng. Cũng giống như các cửa hàng khác, Happy Knits trưng bày rất nhiều sản phẩm được làm từ len. Khi bước vào bên trong cửa hàng, khách hàng sẽ thấy ngay vô số những cuộn len đan đầy màu sắc sặc sỡ được bài trí rất nghệ thuật. Một bạn trẻ cao ráo mặc trên người một chiếc tạp dề len rất đáng yêu tự xưng là nhân viên của cửa hàng và bắt đầu tự hào giới thiệu về Happy Knits như thể mình là chủ của cửa hàng vậy.
“Tất cả len trong cửa hàng chúng tôi đều được trưng bày theo kiểu bảy sắc cầu vồng. Bắt đầu từ nhóm màu đỏ cho tới các màu sắc khác, tất cả đều được phân loại và sắp xếp theo từng nhóm màu. Những cuộn len cùng màu sắc nhưng khác nhau về độ dày cũng được phân biệt và sắp xếp hợp lý để khách hàng có thể dễ dàng chọn lựa được sản phẩm như ý. Tất nhiên, mỗi cửa hàng đều có ưu điểm và nét cuốn hút riêng, nhưng chắc chắn không có nơi nào sắp xếp len có hệ thống, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận được với sản phẩm như ở cửa hàng của chúng tôi. Đồ đạc trong cửa hàng chúng tôi không bị giấu dưới ghế sofa hay là chất đầy trên các kệ, giá. Chúng tôi luôn biết chính xác những cuộn len đã được bán đi và bổ sung hàng thiếu ngay lập tức.”
Phòng nghỉ của cửa hàng được bài trí như một quán cà phê, mang lại cho khách hàng một cảm giác rất thoải mái ngay khi vừa bước vào. Trong phòng có một cô gái trẻ có rất nhiều hình xăm trên hai cánh tay, đang chăm chú học cách đan len từ cô chủ Sarah Young của Happy Knits.
“Đâm lên trên nửa mũi theo chiều ngang để làm gót chân. Bây giờ cô muốn tiếp tục dùng màu be hay là đổi sang màu khác?"
“Tôi thích dùng màu be.”
“Vậy thì tiếp tục đan thêm 34 mũi nữa theo chiều ngang.”
“Vâng.”
Họ cùng đan tất và trò chuyện.
“Bố cô thích chiếc mũ lần trước cô đan cho ông chứ?”
“Tất nhiên rồi. Có điều bố tôi cứ không tin là tôi tự làm. Ngày mai tôi muốn vào viện và đan cho ông xem.”
“Nghe hay đấy. Cô thấy thế nào nếu chỉ cả cách đan len cho ông nữa?
“Tôi cũng không biết nữa… Ông vốn là người khá bảo thủ.”
Cô gái trẻ nói rằng muốn hoàn thành đôi tất bên cạnh người cha mới nhập viện rồi mang theo cuộn len màu be rời khỏi cửa hàng. Sarah đưa cho tôi một tách trà nóng còn đang bốc hơi nghi ngút và kể cho tôi nghe về sự tình đằng sau câu chuyện vừa rồi.
“Rất nhiều khách hàng tìm đến cửa hàng chúng tôi có người thân trong gia đình bị mắc bệnh ung thư. Phần lớn những người biết đan len đều muốn tự tay làm ra thứ gì đó để tặng cho người mà họ yêu thương hay người thân quen. Đặc biệt là các bệnh nhân ung thư bị rụng tóc do ảnh hưởng của quá trình xạ trị lại càng cần tới những chiếc mũ len. Chính vì vậy mà các khách hàng của tôi tới đây để học đan len và tự tay đan mũ tặng cho người thân. Nơi này được mở ra để chia sẻ cách đan len cho tất cả mọi người nên không lúc nào vắng khách. Tôi hoàn toàn không có ý định lôi kéo bất cứ ai đến đây hay là làm chủ cảm xúc của họ. Chúng tôi chỉ đơn giản là gặp gỡ nhau, cùng đan len và trò chuyện, tâm tình để làm vợi đi nỗi đau trong lòng mỗi người.”
Người dân Portland hoàn toàn có lý do khi dành nhiều tình cảm cho cửa hàng đồ đan len nhỏ bé này. Bởi những vị khách tìm đến với Happy Knits không những cùng nhau tháo gỡ nút thắt chỉ mà còn cùng nhau gỡ bỏ nỗi vướng bận trong lòng. Đối với ai đó, đan len chỉ đơn thuần là một sở thích bình thường. Nhưng với nhiều người, việc đan len chứa đựng hy vọng đem lại niềm vui cho những người thân yêu. Có thể nói Happy Knits là một cửa hàng kinh doanh đồ đan len chứa đựng nhiều tâm sự, nơi mà rất nhiều người với những hoàn cảnh và câu chuyện khác nhau có thể tìm thấy chốn giãi bày. Mặc dù mới đi vào hoạt động được ba năm, nhưng Happy Knits đã trở thành cửa hàng đan len kinh doanh phát đạt nhất trong số mười tám cửa hàng cùng kinh doanh mặt hàng này tại Portland. Bí quyết để đạt được thành công này cũng nằm trong những cuộc trò chuyện mà chúng ta từng nói tới. Theo Sarah Young,
“Loại len được bày bán tại cửa hàng của chúng tôi không khác gì với len của các cửa hàng khác, giá cả cũng tương đương nhau. Điểm khác biệt duy nhất là chúng tôi đã tạo ra một không gian đặc biệt mà các cửa hàng khác không có được. Đó là không gian để mọi người có thể đến và tự do đan len. Tại đây, những người mới lần đầu tiên làm quen với việc đan móc có thể học cách đan len, trong khi đó thì những người khác có thể đến đây đan len rồi rời đi bất cứ khi nào họ muốn. Cũng không có vấn đề gì nếu bạn mang len được mua ở một cửa hàng khác đến đây bởi chúng tôi luôn hoan nghênh tất cả những ai yêu thích việc đan len.”
Trước khi mở cửa hàng Happy Knits, Sarah Young chỉ là một người phụ nữ nội trợ bình thường. Mua sắm đồ đan len từng là thú vui của cô mỗi khi cảm thấy mệt mỏi với công việc nội trợ và chăm sóc con cái. Thế nhưng, Sarah cho biết cô dần cảm thấy không hài lòng với những cửa hàng đồ đan len cô thường hay lui tới.
“Các cửa hàng bình thường vốn rất thân thiện với khách hàng. Thế nhưng, những cửa hàng bán len mà tôi thường tới mua sắm lại rất lạnh lùng và thiếu nhiệt tình. Có lẽ thái độ này của người bán hàng xuất phát từ lý do chỉ có một số người nhất định tới mua len nên doanh thu hàng tháng của họ gần như là không thay đổi. Cũng vì thế mà ngay cả một người rất yêu thích việc đan len như tôi cũng bắt đầu cảm thấy chán ghét việc đi tới cửa hàng bán len. Từ đó, tôi bắt đầu nảy ra ý tưởng về việc mở một cửa hàng bán đồ đan len của riêng mình. Tôi nghĩ rằng những người khác chắc hẳn cũng muốn có khoảng thời gian tự do, thoải mái dành riêng cho việc đan len trong một cửa hàng len giống như mình.”
Sarah đã cho thấy dự đoán của cô là hoàn toàn chính xác. Với ý tưởng về việc tạo nên một “cộng đồng của những người yêu thích đan len” thay vì đơn thuần là một cửa hàng bán đồ đan len, cửa hàng của Sarah bắt đầu thu hút được sự quan tâm của nhiều người. Giờ đây, những người dân trong thị trấn coi Happy Knits như là một điểm đến yêu thích, nơi mà họ có thể nán lại thật lâu mỗi lần ghé qua.
“Điều khiến tôi lo lắng nhất khi bắt đầu kinh doanh là con gái. Bởi khi mở cửa hàng, tôi sẽ không có nhiều thời gian để ở bên con mỗi khi cháu đi học về như trước nữa. Tuy nhiên, nhờ có không gian đan lát này mà mọi lo lắng của tôi bỗng chốc đều tan biến. Tại đây, công việc đan len giúp cho những người hoàn toàn xa lạ cũng có thể nhanh chóng trở thành bạn bè. Vì vậy, trong khi các bà mẹ ngồi đan len thì những đứa trẻ có thể kết bạn và chơi đùa với nhau. Điều này khiến nơi này bỗng chốc kiêm nhiệm luôn cả chức năng của một khu vui chơi. Con gái tôi cũng đã có thêm nhiều người bạn mới từ đây.”
Sở thích chung đã trở thành từ khóa kinh doanh thức thời nhất trong một “thời đại kết nối” như ngày nay. Nếu thêm vào mối quan tâm chung này sự hỗ trợ của những yếu tố đóng vai trò nền tảng kinh doanh như Internet và các thiết bị di động, giúp cho con người có thể kết nối ở bất kỳ nơi nào trên thế giới thì uy lực của tính đồng nhất sẽ còn được nâng lên hơn nữa. Trên thực tế, mặc dù chỉ vừa mới đi vào hoạt đông cách đây không lâu, song cửa hàng trực tuyến của Happy Knits đã thu về lợi nhuận vượt trội so với cửa hàng chính. Sarah tóm gọn thành công của Happy Knits chỉ trong một câu.
“Chia sẻ suy nghĩ về mối quan tâm chung của nhiều người với công việc đan len đã giúp chúng tôi tăng doanh thu.”
Sarah Young nói rằng từ trước tới nay, lựa chọn đáng tự hào nhất mà cô đã đưa ra là quyết định biến sở thích cá nhân trở thành một công việc kinh doanh thực sự. Cô chia sẻ thêm:
“Việc khởi nghiệp của tôi đã diễn ra khá thuận lợi. Tôi không hề mất xu nào cho ý tưởng về công việc mà tôi muốn làm và cũng hoàn toàn không tốn thêm xu nào cho kế hoạch kinh doanh. Toàn bộ kế hoạch đã ra đời chỉ sau một đêm suy nghĩ.”
Những cuộn len của Happy Knits không phải là hạng mục kinh doanh cao siêu nào đó có thể làm đảo lộn thế giới. Dĩ nhiên, cũng chẳng có ai tìm kiếm những điều lớn lao trong một cuộn len bình thường. Nhưng khi gửi gắm vào cuộn len đó một tấm chân tình, thì vào giây phút mà câu chuyện được truyền tải và cảm nhận, những giá trị mới sẽ được tạo ra. Liệu chúng ta có thể gọi giá trị ấy là sức mạnh đến từ những điều nhỏ bé? Happy Knits một lần nữa đã giúp chúng ta thức tỉnh, với một sự thật vô cùng giản đơn mà đôi khi bị rơi vào quên lãng. Đó là còn rất nhiều những cơ hội nhỏ bé chưa được khai phá, nhiều hơn cả những điều to lớn, vĩ đại trong cuộc sống cửa chúng ta. Thay vì đánh cược toàn bộ số phận vào một hạng mục khổng lồ nào đó, nếu chúng ta tìm lại được giá trị của những điều nhỏ bé và kiên trì đầu tư thêm vào đó ngày mỗi ngày, thì cho dù công việc khởi nghiệp có nhỏ bé tới đâu cũng đủ để chúng ta đặt hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn.
Hoa kỳ: Chuyên gia tư vấn chế độ dinh dưỡng “Sprout”
CHUYÊN GIA TƯ VẤN CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CỦA PORTLAND
“Tôi sẽ là người giúp họ tìm lại niềm vui lành mạnh cùng với chế độ dinh dưỡng phù hợp nhất. Cũng bởi vậy nên công việc này không thể nào nhàm chán được. Càng làm, tôi càng cảm thấy thêm yêu và có thêm nhiệt huyết với công việc.”
— SKYLOR —
(Đại diện của Sprout)
Nền kinh tế hàng hóa Portland với nhiều thành phần kinh doanh tự do quy mô nhỏ đang phát triển nhanh chóng. Mỗi người đều sở hữu một loại hình dịch vụ riêng mà họ có thể làm tốt hơn để cung cấp cho nhau. Chủ quán cà phê có thể tìm đến cửa hàng đồ đan len địa phương để được nhận sự giúp đỡ khi muốn đan len. Trong khi đó, chủ cửa hàng đồ đan len chắc chắn cũng sẽ ghé qua quán cà phê nhỏ mỗi khi nhớ hương vị đậm đà của một tách cà phê thơm ngon. Đó là cách người ta trao đổi dịch vụ cho nhau trong một địa phương. Nền kinh tế hàng hóa mạnh được hình thành bởi các hoạt động trao đổi dịch vụ và giúp đỡ lẫn nhau khi cần thiết đang biến Portland trở thành thiên đường của mô hình khởi nghiệp kinh doanh nhỏ.
Ở Portland, mỗi khi ai đó bắt tay vào khởi nghiệp, chắc chắn họ sẽ nhận được những lời khuyến khích, ủng hộ như “Quả là một ý tưởng thú vị. Bạn nhất định phải thực hiện nó đấy nhé. Có thể tôi cũng sẽ giúp được việc gì đó”. Điều này có lẽ sẽ khiến chủ nhân của các ý tưởng hào hứng, hồi hộp muốn được nhanh chóng bắt tay vào thực hiện ý tưởng hơn là lo lắng về vấn đề thành bại. Họ tin rằng nếu đã là công việc được bắt đầu bằng niềm đam mê thực sự thì cho dù có thất bại, họ vẫn có thể tìm thấy những cách khởi đầu mới ngay từ chính những thất bại đó. Phần lớn những hoạt động khởi nghiệp này đều có quy mô nhỏ nên không quá mạo hiểm và cũng không cần nhiều vốn.
Ăn uống lành mạnh và vui vẻ
Một trong những nhà khởi nghiệp trẻ của Portland, cô gái 25 tuổi, Skylor Powell, cũng đã bắt tay vào kinh doanh vì muốn được làm việc mình thích. Skylor và Peter, khách hàng của cô, đang cùng nhau mua sắm và trò chuyện trong một siêu thị nằm ở trung tâm thành phố Portland. Đây chính là công việc của Skylor.
“Peter, khi đi siêu thị anh phải đi ở vòng bao quanh bên ngoài. Bởi ở chính giữa siêu thị chủ yếu là các thực phẩm chế biến. Thực phẩm chế biến không hề tốt cho sức khỏe. Anh biết là chanh có tính kiềm cao khi ăn chứ? Dừa cũng rất tốt. Sau này anh hãy cho thêm vào một vài miếng dừa hay chanh mỗi khi uống nước. Tôi nghĩ là anh nên mua thêm vài quả chanh.”
“Dạo này tôi hay bị đau dạ dày. Tôi đã thử đến bệnh viện để kiểm tra nhưng họ cũng không tìm ra nguyên nhân thực sự. Vì thế nên tôi đã nghĩ tới việc nhờ tới sự giúp đỡ của cô.”
“Peter này, theo anh sức khỏe tốt có ý nghĩa như thế nào?”
“Tôi cho rằng đó là kết quả có được từ việc kết hợp giữa thói quen ăn uống và vận động đúng cách. Ngoài ra, cũng cần phải hạn chế căng thẳng và ngủ đủ giấc nữa.”
“Đúng vậy. Sau này việc chúng ta cần phải tập trung vào phương pháp ăn uống đúng cách. Thực ra không ai lại không muốn ăn uống lành mạnh cả, chỉ có điều là họ không biết phải làm thế nào thôi. Thực phẩm lành mạnh không hoàn toàn giống nhau với tất cả mọi người. Trên thực tế, thế nào là thói quen ăn uống lành mạnh là một khái niệm vô cùng đa dạng. Sau này chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu xem các loại thực phẩm có tác động như thế nào đối với anh, từ những món ăn yêu thích cho tới cả những món mà anh chưa từng thử trong thời gian qua. Việc này sẽ giúp chúng ta tìm ra thực phẩm nào là nguyên nhân gây ra chứng đau dạ dày của anh.”
Cùng khách hàng đi chợ và lập chế độ dinh dưỡng, một công việc khá mới lạ nhưng đó rõ ràng là nghề nghiệp của Skylor, chuyên gia về chế độ dinh dưỡng. Cô làm việc tại văn phòng tư vấn điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và chuyên gia huấn luyện sức khỏe “Sprout”. Chúng ta hãy cùng lắng nghe câu chuyện đã dẫn dắt Skylor đến với công việc này.
“Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi dạy yoga tại trung tâm. Tôi có cả giấy chứng nhận hành nghề giảng dạy yoga và chứng nhận huấn luyện rèn luyện sức khỏe nên nhờ kết hợp giữa yoga với tập thể thao mà lớp học của tôi từng khá có tiếng tăm. Nhưng tôi đã phải đóng cửa lớp học của mình cách đây một năm bởi xung quanh khu vực này các trung tâm yoga tương tự bắt đầu mọc lên như nấm nên sự cạnh tranh rất gay gắt. Khi ấy, tôi đã nhận ra rằng mình cần phải tạo ra điều đặc biệt chỉ riêng mình mới có. Vì thế, tôi đã nghĩ tới chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Thường ngày, tôi rất thích việc ăn uống và đặc biệt quan tâm tới thói quen ăn uống lành mạnh. Tôi vẫn thường đưa ra lời khuyên về chế độ dinh dưỡng tới các khách hàng khi còn điều hành trung tâm yoga. Vậy nên tôi nghĩ rằng đây sẽ là mô hình kinh doanh dành riêng cho tôi.”
Từng gặp thất bại đau đớn với trung tâm yoga nhưng ngay khi vừa nảy ra ý tưởng mới, Skylor đã lập tức chuyển hướng hành động. Cô bắt đầu vận dụng toàn bộ kiến thức của bản thân vào việc xây dựng các chương trình dinh dưỡng lành mạnh và nhờ tới sự giúp đỡ của bạn bè, người thân để quảng cáo về dịch vụ của mình với cộng động mạng.
“Hiện nay có rất nhiều nơi quảng cáo về chế độ ăn kiêng. Họ nói về một thói quen ăn uống mà họ cho là phương pháp đúng đắn. Nhưng tôi thì không nghĩ như vậy. Loại thực phẩm dù tốt đến đâu cũng có thể là liều thuốc bổ đối với người này nhưng lại là thuốc độc đối với người khác. Tôi dựa trên điểm khác biệt này để lập ra chế độ dinh dưỡng duy nhất và hoàn toàn phù hợp với từng người nhất định. Trước hết, tôi tìm hiểu xem cơ thể của khách hàng phản ứng như thế nào sau khi ăn một loại thức ăn nào đó. Sau đó, tôi sẽ xây dựng một chế độ dinh dưỡng phù hợp nhất với họ. Công việc của tôi là dành nhiều thời gian để tiếp xúc và quan sát khách hàng. Nhờ phương thức làm việc độc đáo này mà tôi mới có được một Sprout như bây giờ.”
Một cô gái trẻ 25 tuổi xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp cho người hàng xóm 45 tuổi. Rất nhiều mô hình dịch vụ đơn giản nhưng tiện lợi đã ra đời từ môi trường văn hóa trao đổi như vậy. Họ tôn trọng lẫn nhau và không có định kiến về công việc chuyên môn của người khác. Skylor nói rằng, càng hài lòng với công việc của mình thì cô càng cảm thấy mình cần phải làm việc có trách nhiệm hơn nữa.
“Tôi làm việc để có thể được gặp gỡ, giao lưu với mọi người. Tôi cảm thấy thật may mắn vì việc làm của tôi tuy nhỏ nhưng vẫn giúp ích được cho người khác. Hiểu rõ các loại thực phẩm ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống của chúng ta là điều rất quan trọng, bởi ai cũng cần phải ăn để sống. Tôi luôn cố gắng để mọi người biết rằng hành vi ăn uống là hoạt động chứa đựng nhiều niềm vui, đầy bất ngờ và có thể cung cấp cho chúng ta nhiều năng lượng. Tuy nhiên, đáng tiếc là nhiều người vẫn có những cảm nhận hoàn toàn ngược lại về điều này. Họ ăn uống với cảm giác tội lỗi và xấu hổ. Tôi sẽ là người giúp họ tìm lại niềm vui lành mạnh cùng với chế độ dinh dưỡng phù hợp nhất. Cũng bởi vậy nên công việc này không thể nào nhàm chán được. Càng làm, tôi càng cảm thấy thêm yêu và có thêm nhiệt huyết với công việc.”
Khi tích cực xúc tiến công việc mà bạn thực sự có khả năng, bạn sẽ tìm thấy con đường sự nghiệp chân chính của bản thân. Skylor đã khởi nghiệp từ mối quan tâm đặc biệt với thực phẩm và những người xung quanh tại một văn phòng nhỏ. Hiện nay, cô đang hoạt động tích cực với vai trò là một chuyên gia tư vấn chế độ dinh dưỡng tại Portland. Trở lại với công việc, Skylor vội vàng chạy ra cửa hàng và nói với lại câu cuối cùng thay cho lời chào tạm biệt tôi.
“Tất cả mọi người ở đây đều khích lệ tôi bằng câu nói ‘Bạn đang làm một công việc rất tuyệt vời!’”
Có lẽ điều mà giới trẻ ngày nay cần tới không phải là một khoản vốn khổng lồ mà là một lời khích lệ, động viên nhỏ bé nhưng vô cùng ấm áp như vậy.
Hoa kỳ: Câu lạc bộ khởi nghiệp Bases của Đại học Stanford
BÍ MẬT LÀM RUNG CHUYỂN CẢ THUNG LŨNG SILICON CỦA MỘT CÂU LẠC BỘ SINH VIÊN KHỞI NGHIỆP
“Hàng năm chúng tôi thường không gặp chút khó khăn nào khi đề nghị các doanh nghiệp tại thung lũng Silicon tài trợ các hoạt động của mình. Các công ty đều coi việc ủng hộ cho BASES là một khoản đầu tư cho nhân lực trong tương lai.”
— RUBY LEE —
(Đồng Chủ tịch Hiệp hội BASES)
“Bạn có thể khởi nghiệp chỉ với một chiếc máy tính xách tay và một tách cà phê latté.”
Đó là câu nói mà mọi người vẫn truyền tai nhau ở thung lũng Silicon trong thời gian gần đây. Cơn sốt khởi nghiệp kinh doanh nhỏ một lần nữa lại nổ ra ngay tại thung lũng Silicon − đại bản doanh của các ông lớn trong ngành công nghệ thông tin như Apple, Google, Facebook, vv… Số lượng các nhà khởi nghiệp trẻ tại thung lũng Silicon đang tăng lên nhanh chóng. Điều này khiến người ta liên tưởng đến một “bong bóng Dot-com lần thứ hai”. Các nhà khởi nghiệp trẻ coi ý tưởng là vũ khí, quyết tâm cưỡi lên dòng chảy ào ạt của cuộc cách mạng công nghệ thông minh để lấp đầy thế giới bằng các ý tưởng của họ trong khi không thiếu những bạn trẻ lấp đầy bản CV xin việc bằng những chứng chỉ, điều kiện vô nghĩa.
Ngày nay, chỉ cần bỏ ra khoảng vài trăm nghìn mỗi tháng, chúng ta đã có thể thoải mái sử dụng Internet. Với Internet, bạn có thể vận dụng dịch vụ điện toán đám mây và khởi nghiệp với chi phí thấp hơn trước đây rất nhiều. Giờ đây, thật khó để chấp nhận nếu bạn lấy lý do không đủ vốn để biện minh cho việc bạn không thể khởi nghiệp. Tất cả những gì bạn cần là một ý tưởng nhỏ và dũng khí để thực hiện. Vốn đầu tư không lớn nên bạn không cần phải quá lo lắng hay đặt nặng vấn đề tổn thất. Đây chính là lý do ngày càng có nhiều bạn trẻ thử sức khởi nghiệp từ những ý tưởng nhỏ bé, giản đơn.
Ngày nay, giới trẻ ở thung lũng Silicon đang cho cả thế giới biết đến họ theo cách khiêm tốn hơn, nhanh hơn và bằng những thông tin không hề được nhắc tới trong một bản giới thiệu bản thân nào cả. Và những thách thức họ đặt ra đang thổi bùng lên một làn sóng đổi thay hoàn toàn mới trong môi trường khởi nghiệp tại Hoa Kỳ khiến bong bóng dot-com phát nổ trong quá khứ; các mô hình khởi nghiệp quy mô nhỏ được bảo đảm bởi cơ hội và những cải tiến nhỏ đang khơi mào nên một xu hướng mới. Thung lũng Silicon một lần nữa đang bước vào một cuộc tiến hóa mới cùng với những nhà khởi nghiệp trẻ mang trong mình tinh thần của doanh nhân.
Những thanh niên hướng tới thế giới bằng sự vi mô và tốc độ
Thung lũng Silicon là biểu tượng cho công nghệ tiên tiến của Mỹ. Ở nơi được coi là thánh địa của ngành công nghiệp máy tính và chip bán dẫn này liên tục diễn ra những cuộc đối đầu với thách thức của những nhà khởi nghiệp trẻ. Là nơi tập trung nhiều trường đại học hội tụ những nhân tài ưu tú, thung lũng Silicon cũng trở thành tâm điểm trong cơn bùng nổ của làn sóng khởi nghiệp với xuất phát điểm là những ý tưởng mới mẻ được tạo ra bởi các bạn sinh viên đại học tuổi đời mới ngoài hai mươi. Ở thời điểm mà đáng lẽ cần phải khẩn trương hoàn thiện các kỹ năng để điền vào bộ hồ sơ xin việc thì những sinh viên này lại tạm gác tấm bằng tốt nghiệp sang một bên để lao vào cuộc chiến khác. Rốt cuộc điều gì đã khiến giấc mơ của họ vượt ra ngoài lá đơn xin việc? Tôi quyết định đi tìm lời giải đáp ở khu vực lân cận trường đại học Stanford danh tiếng nằm ở phía Tây nước Mỹ, được biết tới như nơi đã sản sinh ra rất nhiều những nhà sáng lập của các hãng công nghệ thông tin đang chi phối cả thung lũng Silicon hiện nay.
Toàn cảnh khuôn viên Đại học Stanford mang lại cảm giác như nơi này được bê nguyên ra từ một thành phố châu Âu nhỏ thời trung cổ. Không biết có phải xuất phát từ vị trí địa lý nằm ở bờ Tây California hay không mà nơi đây từng tập trung rất nhiều những nhà tiên phong trong lịch sử của nhân loại. Có lẽ hào khí lịch sử ấy vẫn đang không ngừng được tiếp nối. Bởi lẽ đi tới bất cứ đâu trong ngôi trường này, chúng ta cũng có thể cảm nhận được bầu nhiệt huyết và tố chất lãnh đạo ẩn chứa trong những sinh viên nhiều ý tưởng đang khao khát khám phá thế giới. Đại diện nổi bật nhất trong bầu không khí này là Hiệp hội Kinh doanh của sinh viên khởi nghiệp tại Đại học Stanford, BASES (Business Association of Stanford Entrepreneurial Students), một câu lạc bộ được điều hành bởi chính các bạn sinh viên. BASES hiện đang tiến hành những chương trình hỗ trợ khởi nghiệp với quy mô rộng lớn vượt ra khỏi những hoạt động nằm trong khuôn khổ của một câu lạc bộ sinh viên để ngang tầm với một cơ quan hỗ trợ khởi nghiệp của Stanford. Xét về quy mô và tính chất chuyên nghiệp của BASES thì khó có thể tin được đây lại là một tổ chức được điều hành bởi một nhóm các bạn sinh viên.
Lúc này, các thành viên của BASES đang ngồi thành vòng tròn trên bãi cỏ trong khuôn viên trường. Họ trẻ nhưng lại có khả năng làm “chao đảo” thung lũng Silicon vốn được mệnh danh là chiếc nôi khởi nghiệp của Hoa Kỳ. Steve Jobs, Bill Gates hay Mark Zuckerberg cũng từng là những người rất đỗi bình thường như thế. Giả sử những doanh nhân ngành công nghệ thông tin tầm cỡ thế giới này không tự mình khởi nghiệp mà quyết định làm công ăn lương trong một công ty nào đó thì có lẽ thế giới đã khác đi rất nhiều. Bởi vậy, chưa biết chừng, đến một lúc nào đó, những sinh viên đang tụ tập tại đây sẽ là người phất lá cờ tiên phong của một cuộc cách mạng trên vũ đài thế giới.
Ruby Lee, đồng Chủ tịch Hiệp hội BASES, hiện đang theo học thạc sĩ ngành Khoa học Máy tính tại Đại học Stanford. Ruby nói về động lực giúp cô trở thành một thành viên của BASES như sau.
“4 năm trước, tôi chỉ là một sinh viên mới khi gia nhập BASES. Thực ra ngay từ lúc đó, tôi đã rất mong muốn được trở thành một doanh nhân trong tương lai, nhưng vẫn chưa biết nhiều về khởi nghiệp và thung lũng Silicon. Qua bạn bè, tôi biết về một câu lạc bộ đang có những hoạt động rất sôi nổi liên quan đến vấn đề khởi nghiệp và thế là tôi tham gia cùng họ. Không ngờ quyết định này đã có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời tôi. Tôi đã có quãng thời gian vô cùng tuyệt vời tại đây.”
Dù chỉ là một câu lạc bộ sinh viên, nhưng BASES đang nhận được sự giúp đỡ tích cực từ phía các công ty liên doanh, các quỹ đầu tư mạo hiểm và các hãng luật địa phương. Sự giúp đỡ này không chỉ dừng lại ở những hỗ trợ về khía cạnh tinh thần mà còn bao gồm cả sự hỗ trợ về mặt tài chính.
“Hàng năm chúng tôi thường không gặp chút khó khăn nào khi đề nghị các doanh nghiệp tại thung lũng Silicon tài trợ cho các hoạt động của mình. Các công ty đều coi việc ủng hộ cho BASES là một khoản đầu tư cho nhân lực trong tương lai.”
Thực tế là trong số những sinh viên đã tốt nghiệp từng được đào tạo bởi BASES, có rất nhiều người đã khởi nghiệp thành công. Ruby đã giới thiệu những câu chuyện khởi nghiệp ấn tượng nhất mà cô từng trực tiếp chứng kiến khi còn là sinh viên.
“Social E-Challenge là một trong những cuộc thi do chúng tôi tổ chức, tập trung vào các doanh nghiệp xã hội trong suốt một năm. Đây là một cuộc thi có mục đích và ý nghĩa xã hội rõ ràng. Cách đây vài năm, KIVA là doanh nghiệp đã từng giành được chiến thắng trong cuộc thi này. Sau khi giành chiến thắng tại Social E-Challenge, KIVA đã tiếp tục gặt hái nhiều thành quả vang dội. KIVA là một công ty cho vay vốn khởi nghiệp hướng tới các nhà khởi nghiệp ở nhiều quốc gia. Ví dụ, họ đã từng cho một công ty chăn nuôi gia súc vay một khoản vốn nhỏ để mua thêm bò và gia tăng sản lượng sữa. Sau đó, KIVA sẽ nhận lại được khoản vốn đã cho vay. Nói tóm lại, hình thức này cũng giống như việc tôi vay của KIVA 20 đô-la và sẽ trả lại họ số tiền này sau một năm. Với số tiền cho vay đã được hoàn lại, họ có thể tiếp tục cho những người khác vay vốn. Ngày càng có nhiều dự án khởi nghiệp kinh doanh nhỏ được xúc tiến tại thung lũng Silicon và điều này có được là nhờ sự tồn tại của những công ty như KIVA. Dĩ nhiên, nhờ có BASES mà KIVA mới có thể ra đời.”
Cùng với sự giúp đỡ của các trường đại học và của địa phương, hàng tháng, BASES mời các nhà khởi nghiệp thành công đến và thực hiện các buổi diễn thuyết. Một hội trường lớn với sức chứa 500 người được sử dụng cho các buổi diễn thuyết như vậy luôn chật cứng bởi sự tham gia của các bạn sinh viên nuôi mộng khởi nghiệp. Ngoài ra, Hội thảo Tư duy kinh doanh dành cho nhà lãnh đạo cũng đang được tổ chức vào thứ Tư hàng tuần với sự quan tâm đặc biệt của các bạn sinh viên. Tại các buổi tọa đàm như vậy, các bạn sinh viên được tiếp xúc trực tiếp và học hỏi từ các doanh nhân của thung lũng Silicon về những kinh nghiệm thực tế liên quan đến vấn đề khởi nghiệp mà họ không được học trên lớp. Đồng thời, đây cũng là những sân khấu được tạo ra với mục đích mang lại cho các bạn sinh viên cơ hội được gặp gỡ nhau để cùng nghiên cứu và thảo luận xung quanh chủ đề khởi nghiệp.
Ruby cho biết nhờ có BASES mà cô đã hiểu thêm rất nhiều về vai trò xã hội của doanh nghiệp. Cô mỉm cười ngượng ngùng khi bày tỏ về mơ ước thành lập một công ty xứng đáng được coi là “Google trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trong tương lai”. Matt, một đồng chủ tịch khác của BASES, một thanh niên 23 tuổi, hiện đang học ngành kỹ thuật cơ khí.
“Mục tiêu của tôi là sẽ thành lập một công ty có thể mang lại cuộc cách mạng cho ngành năng lượng trong tương lai. Tôi sẽ phát triển những công nghệ mới có thể tạo nên những thay đổi lớn cho ngành công nghiệp năng lượng tương lai.”
Tại sao Stanford lại không thể thiếu BASES? Hay nói cách khác, ở các trường đại học luôn có sự hỗ trợ tích cực đối với sinh viên khởi nghiệp như Stanford thì việc sinh viên tự lập ra các hệ thống hỗ trợ đặc biệt như thế này có ý nghĩa như thế nào?
“Chúng tôi đang hợp tác rất chặt chẽ với các giáo viên và cán bộ nhà trường. Tuy nhiên, họ chỉ là những người hỗ trợ các sinh viên chuẩn bị khởi nghiệp chứ không phải là người chuẩn bị khởi nghiệp thực sự. Trong khi đó, chúng tôi là một tổ chức hoàn toàn đứng từ lập trường của sinh viên và được lập ra nhằm mang những trợ giúp thiết thực nhất tới các sinh viên khởi nghiệp.”
Tinh thần và sự quyết tâm của các sinh viên năng động đang đi từ ý tưởng đến khởi nghiệp thực sự đã tạo ra những hiệu quả kinh tế khổng lồ. Theo kết quả điều tra của giáo sư Chuck Essley Khoa Quản lý Khoa học và Kỹ thuật trường Đại học Stanford, từ những năm 1930 cho đến năm 2011 đã có hơn 39.000 công ty được thành lập bởi các thành viên của BASES. Đồng thời, họ đã tạo ra 54 triệu việc làm và thu về 3.000 tỷ đô-la mỗi năm. Theo đó, nếu coi cộng đồng kinh tế của các sinh viên tốt nghiệp từ Đại học Stanford là một quốc gia thì đây sẽ là một trong những cường quốc kinh tế với GDP đứng thứ 11 trên thế giới.
Rõ ràng không phải tất cả các sinh viên Đại học Stanford đều có mơ ước khởi nghiệp. Nguyện vọng của phần lớn các sinh viên tại đây là được làm việc cho các doanh nghiệp lớn. Suril, một sinh viên đến từ Ấn Độ cũng tham gia vào các hoạt động của BASES với tư cách là thành viên thuộc ban quản lý cùng với Ruby và Matt. Sắp tới, Suril sẽ trở thành một nhân viên của Google, nhưng chàng trai này khẳng định rằng Google vẫn chưa phải là “mơ ước” lớn nhất của anh.
“Tôi muốn giúp trẻ em nghèo tại các nước đang phát triển có thể học hành và được hưởng những điều kiện giáo dục tốt hơn. Ngoài ra, tôi còn có mơ ước được làm trong lĩnh vực du hành vũ trụ. Tôi lựa chọn Google vì tôi biết mình còn trẻ và cần tích tũy thêm rất nhiều kinh nghiệm. Đây cũng có thể coi là một trong những nấc thang đầu tiên trên con đường tương lai của tôi.”
Ruby, Matt và Suril đều đang tìm kiếm những điều kiện cần thiết để hoàn thiện cuộc sống của bản thân, thay vì tìm kiếm những điều kiện để làm hài lòng người khác. Đại học Stanford hay thung lũng Silicon rốt cuộc cũng chỉ là một trong số những điều kiện lựa chọn ấy. Điều quan trọng là bạn nhanh nhạy đến đâu trước các lựa chọn và làm thế nào để thực thi chúng một cách hiệu quả nhất. Và mô hình khởi nghiệp kinh doanh nhỏ ra đời để dành cho những sinh viên giống như họ. Đây chính là lý do tại sao những bạn trẻ mong muốn chinh phục thế giới bằng tốc độ và sự nhỏ bé, khiêm nhường đều tập trung tại thung lũng Silicon.
Khởi nghiệp là lời phản hồi của thất bại
Năm 2012, lần đầu tiên quỹ quyên góp của Đại học Stanford nhận được hơn 1 tỷ đô-la từ các nhà tài trợ chỉ trong vòng 1 năm, gấp đôi con số mà Đại học Harvard và Đại học Yale nhận được. Bên cạnh đó, Stanford cũng liên tục đứng đầu danh sách các trường đại học tại Hoa Kỳ nhận được tài trợ lớn nhất trong vòng 8 năm qua. Được biết, Stanford đã nhận được những đóng góp khổng lồ này từ mạng lưới các cựu sinh viên đang hoạt động tích cực tại thung lũng Silicon. Họ là những doanh nhân bước ra từ chiếc nôi của Đại học Stanford và đang không ngừng đầu tư tài sản kiếm được của bản thân vào mục đích giúp đỡ các thế hệ sau. Hình thức phản hồi của mô hình hợp tác giữa trường học và doanh nghiệp đảm bảo cho sinh viên có cơ hội để thực hiện mơ ước khởi nghiệp. Giáo sư Chuck Eesley đã phân tích hiệu quả mối liên hệ giữa Đại học Stanford và thung lũng Silicon qua luận văn “Hiệu quả kinh tế từ cuộc cách mạng của các doanh nhân tốt nghiệp đại học Stanford và tinh thần doanh nhân”. Chuck Eesley không chỉ thực hiện các nghiên cứu tại Đại học Stanford mà còn là một giáo sư đi tiên phong trong giáo dục khởi nghiệp đối với sinh viên. Giáo sư Eeslay cho biết, các dự án khởi nghiệp của các cựu sinh viên Đại học Stanford đang tạo ra doanh thu 3.000 tỷ đô-la Mỹ mỗi năm.
“Chính xác là 2.700 tỷ đô-la Mỹ. Đây là con số chỉ tính trên các doanh nghiệp hoạt động. Thung lũng Silicon nằm ngay trong khu vực lân cận với Đại học Stanford và đây là yếu tố môi trường đóng vai trò rất quan trọng trong những thành công của Stanford. Vòng tròn khép kín giữa trường học và doanh nghiệp đang tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến sinh viên. Bởi trong môi trường này, sinh viên có cơ hội trực tiếp chứng kiến những kiến thức và năng lực xử lý công việc mà họ được tiếp thu trên ghế nhà trường, sẽ được vận dụng trong thực tế như thế nào để giải quyết những vấn đề mang tính toàn cầu và gia tăng lợi nhuận kinh doanh.”
Giáo sư Eesley quan tâm nhiều tới cách những doanh nhân xuất thân từ Đại học Stanford đã khởi nghiệp thành công hơn là những thành quả mà họ đã đạt được. Eesley cho rằng tính độc lập và cảm giác đạt được thành quả chính là hai từ khóa trong câu hỏi “như thế nào” mà chúng ta đang đặt ra.
“Rõ ràng, đối với các nhà khởi nghiệp trẻ của thung lũng Silicon, kiếm tiền không phải là mục tiêu hàng đầu. Đa số các doanh nhân đều làm việc với tính độc lập cao và có xu hướng tự ra quyết định. Đây quả nhiên là kiến thức cơ bản không hề liên quan tới cảm giác chiến thắng. Đối với các doanh nhân, chỉ với thành quả được thể hiện ra bên ngoài của công ty thôi là chưa đủ, họ còn luôn khao khát có được cảm giác chiến thắng mang tính cá nhân. Và rõ ràng cảm giác chiến thắng này chỉ có thể cảm nhận được khi tồn tại một động cơ lớn hơn tiền bạc. Công việc kinh doanh của một công ty luôn chứa đựng nhiều thăng trầm hơn chúng ta tưởng tượng. Do đó, nếu không có động cơ rõ ràng, một doanh nhân sẽ khó lòng vượt qua được những cửa ải khó khăn như thất bại trong việc ký kết hợp đồng với khách hàng hay khi nhân viên xin nghỉ việc, vv… Nếu chỉ làm việc với mục đích duy nhất là tiền bạc thì họ không dễ gì đứng dậy sau thất bại. Tuy nhiên, nếu có quyết tâm thay đổi thế giới và thực sự có năng lực giải quyết vấn đề thì việc chinh phục những thử thách này sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Nếu có một động cơ rõ ràng, vượt qua ham muốn tiền bạc đơn thuần, và được dẫn dắt bởi tính độc lập và khát khao chiến thắng thì chắc chắn bạn đã nắm chắc trong tay chìa khóa của thành công.”
Một động cơ cá nhân rõ ràng sẽ là chìa khóa để mở ra cánh cửa “sự nghiệp tương lai”. Hãy làm việc gì đó nếu nó là lý do để bạn tận hưởng cuộc sống, bởi đó là cách duy nhất để bạn cảm thấy yêu công việc mà mình đang làm. Một khi đã tìm thấy chìa khóa để mở cánh cửa sự nghiệp tương lai thì tính độc lập hay cảm giác chiến thắng không còn là thứ mà bạn phải cố gắng níu giữ. Bởi đó là sứ mệnh mà những người đã tìm thấy con đường của bản thân luôn có bên mình như một hành trang thiết yếu.
Giáo sư Eesley nhấn mạnh, một trong những tố chất quan trọng nhất mà một nhà khởi nghiệp trẻ cần phải có là “tư thế đối mặt với thất bại”.
“Một trong những ưu điểm của Đại học Stanford là tại đây, sinh viên có thể được gặp gỡ trực tiếp các cựu sinh viên hay các nhà đầu tư mạo hiểm của thung lũng Silicon ngay tại giảng đường. Những nhân vật này sẽ trực tiếp kể cho các bạn sinh viên câu chuyện của họ với một diện mạo chân thực hơn rất nhiều về khởi nghiệp so với hình ảnh xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng. Mặc dù ai cũng từng gặp thất bại, nhưng thực tế là chúng ta hoàn toàn có thể đứng dậy làm lại và chiến thắng thử thách để thành công với những bài học ta nhận được sau khi vấp ngã. Câu chuyện về thất bại và thành công của họ sẽ khắc sâu trong tâm trí của các bạn sinh viên. Chúng tôi muốn các sinh viên ghi nhớ một thực tế rằng đa số các công ty thành công đều không xuất phát với một chiến lược hoàn hảo ngay từ đầu. Phần lớn là chiến lược của các công ty liên tục được sửa chữa và thay đổi trong quá trình kinh doanh. Và việc gặp gỡ với các doanh nhân cũng giống như các bạn sinh viên đang được tận mắt nhìn thấy chứng cứ chứng minh rằng cho dù có thất bại trong lần thử đầu tiên thì bạn vẫn có thể thành công với cùng một kỹ thuật và ý tưởng như ban đầu, nếu có sự nghiên cứu kỹ lưỡng về chiến thuật.”
Trên bước đường khởi nghiệp, thất bại chỉ cho thấy cần phải thay đổi chiến thuật chứ không có nghĩa sẽ chấm dứt cuộc chơi. Thậm chí, thất bại còn là cơ hội để tìm ra chiến lược tấn công mới. Đặc biệt, với những bạn trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm thì thất bại không phải là lợi bất cập hại mà ngược lại còn là liều thuốc giúp họ mạnh mẽ, vững vàng hơn. Thế giới mà chúng ta đang sống được tạo nên bởi vô số những lời phản hồi. Thất bại chỉ là một trong số những phản hồi như vậy. Giờ đây, có lẽ chúng ta cần phải hình thành nên văn hóa khích lệ, động viên giới trẻ biết chấp nhận thất bại và tiếp tục đứng lên sau vấp ngã, hơn là nổ pháo ăn mừng trước những thành công vang dội.
Sau khi bong bóng Dot-com phát nổ, mọi hoạt động tại thung lũng Silicon rơi vào trạng thái đình trệ trong một thời gian dài. Nhưng ngày nay, nơi đây một lần nữa lại trở thành chốn tụ hội của các doanh nhân trẻ giàu đam mê. Bởi sau tất cả những đam mê, nhiệt huyết và vấp ngã trên bước đường khởi nghiệp của các sinh viên Stanford, họ hiểu rằng thất bại không phải là điểm kết thúc mà là một khởi đầu mới. Một thời đại mới đang đến và nó mở ra những đổi thay của một xu hướng mang tính cách mạng. Đó là thời đại thông minh khi mà các dự án có thể được xúc tiến chỉ với một ý tưởng và một chiếc máy tính xách tay. Là thời đại kinh doanh đa ngành khi mà con người có thể dễ dàng tìm kiếm bất cứ thông tin nào và di chuyển qua nhiều lĩnh vực chuyên môn trong khi thưởng thức một tách latté. Giờ đây, hòa vào dòng chảy thời đại của “làn sóng thứ tư”, mô hình khởi nghiệp kinh doanh nhỏ đang chắp thêm đôi cánh cho thế hệ trẻ nước Mỹ bay tới tương lai.
Hàn Quốc: Nhóm Nhà buôn trẻ
CỬA HÀNG CỦA NHỮNG BẠN TRẺ BÁN LÒNG NHIỆT TÌNH VÀ THÊM VÀO GIA VỊ CẢM XÚC
“Nếu xuất phát ngay bây giờ thì bạn sẽ hoặc ‘được ăn cả’ hoặc ‘ngã về không’. Dù thế nào đi chăng nữa, chắc chắn bạn cũng sẽ tích lũy được thêm rất nhiều kinh nghiệm. Vậy thì, Hãy tiến lên! Cho dù là được hay mất! Đó chính là suy nghĩ của tôi khi kinh doanh.”
— KIM YUN KYU —
(Nhóm Nhà buôn trẻ)
Dù nằm ngay tại Jongno-gu, trung tâm thủ đô Seoul, nhưng Geumcheon-gyo không được nhiều người biết tới. Gần đây, ở khu chợ nhỏ bé này nếu hỏi rằng nơi nào huyên náo, ồn ào nhất thì chắc chắn bạn sẽ được chỉ đến quán khoai tây chiên “Yeol-jeong gam-ja”. Đi sâu vào bên trong, bạn sẽ bắt gặp một vài thanh niên đầu buộc khăn kiểu hip hop đang mời chào khách hàng bằng giọng nói sang sảng. Đập vào mắt tôi ngay khi bước vào bên trong quán ăn nhỏ này là dòng chữ lớn treo trên tường: “Gặp Yeol-jeong tuôn trào nhiệt huyết!”. Lặng nhìn dòng chữ này cùng với những giọt mồ hôi đang lăn dài trên những vầng trán trẻ kia, bất giác tôi nắm chặt hai bàn tay. Đến lúc này, nhìn kỹ lại tôi mới nhận ra ngay cả đồng phục của các chàng trai này cũng rất đặc biệt. Trên chiếc áo phông màu xanh thiên thanh, mỗi người đều chọn cho mình một khẩu hiệu hay một cái tên thể hiện cá tính của bản thân. Chàng trai mặc áo có dòng chữ “Có tài thì làm gì cũng thành tài” có lẽ là cửa hàng trưởng, đang luôn tay luôn chân vừa dọn bàn vừa đón tiếp khách hàng. Trong khi đó thì “Mr. Bean”, “MrsPotato”, người đảm nhận nhiệm vụ cắt và chiên khoai tây cũng không lúc nào ngơi tay. Anh chàng “Mua khoai tây hay là sống với anh” đang rót bia cho khách ngay cạnh đó quả nhiên cũng bận tối mắt tối mũi. Dù bận rộn và mệt mỏi, nhưng nụ cười lúc nào cũng thường trực trên môi những chàng trai này. Họ bán khoai tây chiên thơm bùi và thêm vào đó thứ gia vị hạnh phúc đã mang sức sống mới đến với con phố chợ đang dần vắng đi tiếng bước chân.
Tiến lên! Dù được hay mất!
Ngay từ sáng sớm, trong một căn hộ tồi tàn, cũ kĩ ở Itaewon, một vài thanh niên cao ráo, khỏe mạnh đang bận bịu đóng gói đồ đạc để chuẩn bị chuyển nhà. Căn hộ nhỏ bé vỏn vẹn chỉ có một phòng lớn và một phòng nhỏ này đã từng là không gian sinh hoạt chung của tám anh bạn trẻ. Và hôm nay, cuối cùng thì ngày chuyển đến ngôi nhà chung, nơi sẽ vừa là mái ấm, vừa là “căn cứ hoạt động” của các nhà buôn trẻ này. Đó là một căn hộ lớn hơn với ba phòng ngủ, một phòng khách với hệ thống công trình phụ được trang bị đầy đủ. Chắc hẳn cuộc sống của họ sẽ thoải mái hơn nhiều khi sống tại đây. Có lẽ vì thế mà hôm nay ai nấy đều hết sức vui vẻ trong lúc đóng gói đồ đạc. Họ đã đoàn kết lại, cùng sống dưới một mái nhà để phấn đầu vì niềm đam mê. Họ chính là những thành viên của nhóm “Nhà buôn trẻ”, một tập thể được biết tới với những hoạt động tích cực, đang góp phần thổi một luồng gió mới vào văn hóa khởi nghiệp của thanh niên Hàn Quốc. Nhà buôn trẻ là một tổ chức được thành lập với mục tiêu chính là hỗ trợ thanh niên lập nghiệp thông qua đào tạo lập nghiệp và tiến hành các hoạt động kinh doanh; tiếp đó là kết nối giữa văn hóa kinh doanh và khả năng thúc đẩy hoạt động kinh tế của địa phương.
Dự án khởi nghiệp đầu tiên của họ là quán Cafe BUD tại Itaewon, Seoul. Vì muốn hiện thực hóa mơ ước kinh doanh, Kim Yun Kyu, một thanh niên 27 tuổi, đã giấu cha mẹ, lặng lẽ dùng toàn bộ số tiền đặt cọc thuê nhà để cùng một người bạn chung chí hướng góp vốn mở ra cửa hàng đầu tiên của mình, và quán Cafe BUD đã ra đời. Sau thành công của Cafe BUD, họ tiếp tục mở một cửa hàng bán khoai tây chiên tại chợ Geumcheon-gyo vào tháng 10/2012 và Yeol-jeong ggo- ji một quán ăn chuyên đồ xiên que vào tháng 2/2013 ở trên cùng một con phố. Phải chăng mơ ước của anh là trở thành ông hoàng kinh doanh? Lý do nào đã khiến anh không ngừng thử sức và khởi nghiệp ở nhiều lĩnh vực như vậy? Và tại sao một kỹ sư ngành điện − điện tử như Yun Kyu giờ đây lại đi theo con đường kinh doanh? Kim Yun Kyu, đại diện của nhóm Nhà buôn trẻ tạm nghỉ tay đóng gói đồ đạc và bắt đầu câu chuyện.
“Trước tiên, tôi muốn nói về cơ duyên đã dẫn tôi đến với nghiệp kinh doanh. Lý do rất đơn giản, ban đầu tôi chỉ muốn cùng bạn bè thử sức với một công việc nào đó mà chúng tôi có thể cùng nhau làm tốt và sống tốt. Nhưng rồi tôi nhận ra mỗi khi mở được thêm một cửa hàng mới, tôi lại càng phấn chấn. Cuối cùng, tôi đã đi đến một quyết tâm. Tôi cùng bạn bè đã có thể sống tốt nhờ công việc hiện tại và chúng tôi không muốn giữ riêng bí quyết thành công cho bản thân. Chúng tôi muốn chia sẻ cuộc sống này với nhiều bạn trẻ khác nữa. Vì thế, chúng tôi đã tập hợp thêm bạn bè và cùng đưa ra hướng đi rõ ràng cho tương lai của nhóm Nhà buôn trẻ.”
Trong kinh doanh, mục tiêu hàng đầu của họ không phải là lợi nhuận, mà là mong muốn tạo ra một thế giới nơi mà tất cả mọi người đều có cuộc sống sung túc, hạnh phúc. Tuy nhiên, thành công không đến một cách dễ dàng. Thời gian đầu, vì thiếu vốn mở cửa hàng nên họ phải tiết kiệm từng đồng. Thậm chí, họ còn tự tay làm tất cả mọi việc, từ thiết kế nội thất đến thi công lắp đặt cửa hàng. Vào thời điểm đó, cuộc sống của họ khá vất vả, họ thường phải làm việc đến 15 tiếng mỗi ngày và sống chung trong một căn phòng nhỏ. Nhưng cũng chính lúc này, họ nhận ra rằng công việc kinh doanh và đời người hóa ra cũng không khác nhau là bao. Đối với họ, kinh doanh cũng giống như một cuộc đời thu nhỏ với đủ những cung bậc cảm xúc hỉ, nộ, ái, ố. Nhưng dù có vất vả đến đâu, con người cũng không thể từ bỏ cuộc sống hay tuyệt đối không thể bỏ cuộc trong kinh doanh.
“Ngay cả bây giờ, khi sắp mở thêm cửa hàng tiếp theo, không ngày nào tôi ngừng lo lắng về thất bại. Tuy nhiên, bất chấp điều đó, tôi vẫn có lý do để tiếp tục đương đầu với thử thách. Đó là bởi tôi đã bắt đầu kinh doanh từ hai bàn tay trắng. Bây giờ, nhìn bên ngoài, mọi người chỉ thấy tôi có nhiều cửa hàng và công việc kinh doanh cũng khá thuận lợi. Nhưng thực ra tất cả đã từng xuất phát từ các khoản vay mượn. Tôi không sở hữu thứ gì thì cũng không có gì để mất cả. Nếu xuất phát ngay bây giờ thì bạn sẽ hoặc ‘được ăn cả’ hoặc ‘ngã về không’. Dù thế nào đi chăng nữa, chắc chắn bạn cũng sẽ tích lũy được thêm rất nhiều kinh nghiệm. Vậy thì, Hãy tiến lên! Cho dù là được hay mất! Đó chính là suy nghĩ của tôi khi kinh doanh.”
Yun Kyu toát lên sự chín chắn hiếm có ở một người mới ngoài 20 tuổi. Chắc chắn sự trưởng thành này không phải tự nhiên mà có. Đây là những gì Yun Kyu có được sau nhiều trải nghiệm quý báu. Khi các bạn cùng trang lứa với anh miệt mài với việc học hành để trang bị cho mình khối kiến thức lý thuyết thì Yun Kyu đang cần mẫn đặt xếp những viên gạch đầu tiên trên con đường đến với nghiệp kinh doanh. Anh từng bán chăn đắp chân ở sân vận động, từng đến cửa hàng rau xanh để học hỏi kinh nghiệm buôn bán. Dù cuộc sống có vất vả nhưng Yun Kyu vẫn quyết tâm phải tạo dựng được tên tuổi trong lĩnh vực kinh doanh. Đối với Yun Kyu, kinh doanh không phải là “của trời cho”, mà là “thứ vốn quý” có được thông qua việc học tập, rút kinh nghiệm sau rất nhiều lần thử và sai.
“Ban đầu tôi không lựa chọn con đường lập nghiệp mà chỉ xác định là sẽ không đi xin việc. Tôi tốt nghiệp từ một trường đại học khá danh tiếng, theo học một chuyên ngành có tương lai, thành tích học tập cũng không tồi, hơn nữa còn tích cực tham gia vào các hoạt động ngoại khóa. Mặc dù những điều kiện này có thể mang lại cho tôi một vị trí làm việc lương cao ở một công ty nào đó, nhưng tôi không nghĩ rằng mình muốn sống một cuộc sống khuôn khổ cứng nhắc như vậy. Thế nên, tôi đã thử sức với rất nhiều công việc chỉ để tìm kiếm cơ hội được trải nghiệm xem đâu là việc mà tôi có thể làm tốt nhất trong rất nhiều con đường như nhân viên tiếp thị, kinh doanh, lập nghiệp, vv… Cuối cùng, tôi thấy rằng buôn bán là công việc phù hợp nhất với mình.”
Tinh thần sẵn sàng đối đầu với thách thức của Kim Yun Kyu và những thành viên của Nhà buôn trẻ đã củng cố thêm niềm tin vào giấc mơ khởi nghiệp của thế hệ trẻ Hàn Quốc. Nhóm Nhà buôn trẻ không chỉ giúp các bạn trẻ tìm kiếm ý tưởng và mở cửa hàng kinh doanh; mà còn bồi dưỡng tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng và nâng cao tầm quan trọng của tinh thần làm việc theo nhóm thông qua công tác đào tạo, định hướng dành cho thanh niên. Mặc dù tự gọi mình là “nhà buôn”, song buôn bán không phải là tất cả mơ ước tương lai của những bạn trẻ này. Họ hy vọng rằng trong khí thế tấn công mạnh mẽ của các doanh nghiệp nhượng quyền thương mại như hiện nay, thì sức mạnh của thương hiệu Nhà buôn trẻ được tạo ra bởi những cố gắng, nỗ lực của họ có thể mang lại niềm tin cho tất cả mọi người.
“Trong con mắt của những người lớn tuổi, chúng tôi chỉ là những “đứa trẻ”, nhưng chúng tôi muốn cho họ thấy rằng chúng tôi thực sự có thể cùng nhau mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người. Vì vậy, chỉ dừng lại ở thành công với một cửa hàng thôi chưa đủ. Chúng tôi còn muốn chứng minh rằng, nỗ lực của mình có thể tạo ra những ảnh hưởng tích cực tới mọi người xung quanh, từ bác hàng xóm, đến cô chủ quán há cảo bên cạnh, cho tới anh chủ quán các hiên nhà bên. Trong tương lai, cho dù là cửa hàng quần áo hay quán ăn, một khi đã được đóng dấu “Nhà buôn trẻ” thì với bất kỳ loại hình kinh doanh nào, chúng tôi cũng sẽ cố gắng hết mình. Và bằng cách này, tôi muốn khách hàng tin rằng bất cứ khi đến với chúng tôi, các bạn cũng sẽ nhận được thái độ phục vụ tận tình, cùng những sản phẩm có chất lượng tốt với giá cả phải chăng.”
Một chiếc xe tải cũ kĩ và một chiếc xe khách nhỏ chất đầy mơ ước, hoài bão và nhiệt huyết tuổi trẻ đang hướng về một mái ấm mới. Tuổi đời non trẻ và một cơ nghiệp kinh doanh nhỏ bé không thể cản bước thanh xuân với những khát vọng lớn lao về một tương lai xán lạn không thua kém kế hoạch phát triển của bất kỳ một tập đoàn đa quốc gia nào. Cú huých quyết đoán hướng tới toàn thế giới sẽ thay đổi cuộc sống của những nhà buôn trẻ như thế nào? Chúng ta hãy cùng đặt niềm tin và chờ đón những thay đổi sẽ diễn ra trong tương lai.
Vươn cao như mơ ước và thu về thành quả lớn như lòng nhiệt tình
Quán Cafe BUD nằm trong một ngõ nhỏ ở Itaewon là cửa hàng đầu tiên và cũng là nền móng kinh doanh của Nhà buôn trẻ. Thay vì hình ảnh lao động hăng say ướt đẫm mồ hôi của các bạn trẻ tại Yeol-jeong gam-ja hay Yeol-jeong ggo-ji, đến với Cafe BUD, bạn sẽ thấy đây là nơi ngập tràn những ý tưởng và cho thấy tình cảm quan tâm sâu sắc của các bạn trẻ này đối với địa phương. Đây là một quán cà phê nhỏ với chỉ một chiếc bàn lớn và vài chiếc ghế chiếm phần lớn không gian quán. Khung cảnh bên trong Cafe BUD giống với một phòng họp hơn là quán cà phê nên tôi đã cho rằng có lẽ nơi được sử dụng như địa điểm tập trung của các nhà buôn trẻ. Thế nhưng, nằm ngoài suy đoán của tôi, trên thực tế hơn 70% doanh thu hàng tháng của Cafe BUD đến từ khách hàng trong khu vực. Điều này đủ để chứng minh Cafe BUD không chỉ là một quán cà phê kinh doanh đích thực mà còn tạo dựng được một vị trí vững chắc trong lòng người dân Itaewon. Kim Yeon Seok, người phụ trách việc lên kế hoạch hoạt động của nhóm Nhà buôn trẻ giới thiệu về Cafe BUD như sau:
“Quán chúng tôi chỉ có duy nhất một chiếc bàn lớn này. Nếu xét về khía cạnh kinh doanh thì những chiếc bàn nhỏ sẽ giúp tiếp đón được nhiều khách hàng hơn. Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn giữ nguyên ý tưởng đặt một chiếc bàn lớn có phần hơi bất tiện như thế này trong quán, bởi chúng tôi muốn tạo nên môi trường giao tiếp giữa mọi người với nhau. Khi tới đây, những người hoàn toàn không quen biết có thể vô tình ngồi đối diện với nhau và tình huống này khiến họ muốn chia sẻ câu chuyện nào đó với người ngồi cùng bàn. Đó là ý tưởng của chúng tôi khi tạo nên nơi này. Chúng tôi muốn biến không gian của Cafe BUD trở thành môi trường với chất xúc tác tự nhiên tạo nên những tình huống như vậy trong cuộc sống.”
Tình cảm chân thành được các bạn trẻ truyền đi và lan tỏa, len lỏi vào từng ngõ ngách trong khu dân cư này. Sự thay đổi đầu tiên là các nghệ sĩ trong khu vực bắt đầu tập hợp lại để cùng với các nhà buôn trẻ bắt tay vào thực hiện chiến dịch văn hóa khu dân cư. Một trong những thành công của hoạt động này là sự kiện ra mắt tờ báo địa phương Nguyệt san Woosadan và sự ra đời của khu vực buôn bán trong khu dân cư. Nhờ được đặt tại Itaewon với đặc điểm thu hút nhiều khách du lịch nước ngoài, nên khu vực lân cận Cafe BUD có thể hình thành một mạng lưới kinh doanh vượt ra khỏi giới hạn của khu dân cư này. Yeon Seok tin rằng với tư cách là một người buôn bán nhỏ, anh có trách nhiệm phải tạo ra nguồn sinh khí mới để vực dậy nền kinh tế địa phương.
“Tôi nghĩ rằng, người buôn bán là những người thường xuyên gặp gỡ mọi người nhất. Do đó, ngoài việc buôn bán, chúng tôi còn có trách nhiệm xây dựng và củng cố văn hóa trong khu dân cư. Văn hóa không chỉ là nghệ thuật cao siêu, mà còn là một dòng chảy lớn, một bầu không khí lớn. Trong khi đó, những người buôn bán như chúng tôi đang xuôi theo các nhánh nhỏ của một dòng chảy văn hóa chủ đạo như vậy.”
Cũng giống những vướng mắc được gỡ rối cùng với những cuộn len đầy màu sắc tại Happy Knits của Portland, những câu chuyện về cuộc sống con người cũng có thể được giãi bày trong một quán cà phê ngào ngạt hương. Có lẽ, sức cạnh tranh của một cửa hàng nhỏ sẽ trở thành sức gắn kết mạnh mẽ khi biết nhìn ra xung quanh để tìm kiếm những giá trị mới mẻ nhưng cũng rất thân thuộc mà bình thường chúng ta không nhận ra. Một quán cà phê kinh doanh văn hóa được mở ra trong một con ngõ nhỏ có phần lạc lõng, tách biệt khỏi những con phố Itaewon sầm uất. Trong khi đó, tại một khu chợ đang dần mất đi sinh khí lại xuất hiện những cửa hàng bán khoai tây chiên và đồ xiên que nướng tuy giản dị nhưng chan chứa nhiệt thành. Ngày nay, giới trẻ một lần nữa mang lại sức sống cho những con phố Seoul từng bị lu mờ bởi làn sóng cạnh tranh mạnh mẽ. Nguồn năng lượng xanh của sức trẻ đã mở ra một tia hy vọng, tuy nhỏ bé nhưng không thể phủ nhận khả năng cũng như tác động tích cực của nó tới những mảng tối của cuộc sống đô thị. Yeon Seok đã gia nhập vào nhóm Nhà buôn trẻ với một niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tuổi trẻ như vậy.
“Lý do khiến tôi quyết tâm phải tự lập nghiệp thực ra rất đơn giản. Tôi nhận ra rằng cho đến giờ vẫn chưa hề có một công ty nào làm được điều này. Rõ ràng, chúng ta vẫn còn thiếu một sân chơi tích cực, nơi mà kinh doanh và văn hóa, con người và không gian được hài hòa với nhau để có thể tạo nên một sức mạnh tổng hợp. Nếu như có một công ty như vậy tồn tại thì rất có thể tôi đã nộp đơn xin việc và có lẽ giờ này vẫn đang làm việc ở đó. Tuy nhiên, bởi không có một nơi nào như vậy và tôi vẫn chưa thấy một ai làm được điều này, nên không phải đây là việc mà tôi nên làm hay sao? Chính vì thế mà một quán cà phê như vậy mới được ra đời tại Itaewon.”
Không ai có thể tùy tiện hạ thấp giá trị cuộc sống của những người làm công ăn lương vẫn đang hàng ngày tới công sở. Khi không thể tìm thấy một công việc thực sự yêu thích, phần lớn mọi người đều tự tạo ra một điểm thỏa hiệp giữa công việc và cuộc sống để dấn thân vào một lĩnh vực nào đó. Đó là cách mà không ít người đang áp dụng để tồn tại. Bởi sự thỏa thuận ngầm ấy đang mang lại sự cân bằng cho cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, mặt khác, sẽ không có một lĩnh vực mới nào được tạo ra nếu ai đó không chịu vượt ra khỏi giới hạn của bản thân. Mặc dù sự lựa chọn của các nhà buôn trẻ, cũng như cách họ đã cho chúng ta thấy thế nào là bản chất của khởi nghiệp kinh doanh nhỏ, có thể không phải cách giải quyết dành cho toàn bộ thế hệ trẻ. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng, tinh thần sẵn sàng đối đầu với thử thách của họ đang mang lại nhiều lựa chọn hơn cho giới trẻ. Nhà buôn trẻ cùng với các cửa hàng nhỏ của họ đã chứng minh được rằng khởi nghiệp không thuộc quyền sở hữu của riêng thế hệ nào. Đó chính là một sân chơi nơi bất cứ ai cũng có thể vươn cao như những mơ ước và nhận được những gì xứng tầm với bầu nhiệt huyết của mình. Yun Kyu tiếp tục bày tỏ suy nghĩ của bản thân về công việc trong khi thư thái thưởng thức một tách cà phê.
“Đối với tôi, công việc là cảm xúc. Khi kinh doanh, chúng tôi mang lại cảm xúc cho mọi người và công việc cũng mang lại rất nhiều cảm xúc cho chúng tôi. Đó là cảm xúc khi có thể mua đồ ăn ngon cho gia đình hay đưa người yêu đi du lịch bằng những đồng tiền mồ hôi nước mắt của chính mình. Đó là cảm xúc khi có thể cùng bạn bè, đồng nghiệp đi liên hoan. Đó cũng là cảm xúc khi biết được rằng công việc kinh doanh của chúng tôi đang tạo ra những tác động tích cực đến tình hình kinh tế khu vực xung quanh. Nếu những nỗ lực của tôi có thể góp phần ảnh hưởng có ý nghĩa tới thanh niên ngày nay thì có nghĩa là tôi đã truyền được cảm xúc tới xã hội. Chính vì thế, điều quan trọng nhất là phải cân nhắc làm sao để có thể truyền cảm xúc tới mọi người xung quanh từ những việc tưởng chừng như nhỏ bé, giản đơn nhất. Trong số những công việc đó, tôi chọn kinh doanh, buôn bán. Và đã là việc của bản thân làm sao có thể lười biếng được.”
Một khi đã vướng vào vòng xoáy bươn chải của cuộc sống xã hội thì không dễ gì tìm được cảm xúc trong công việc. Điều này không chỉ là do bạn đã quá mệt mỏi với công việc mà còn có thể vì bạn đang theo đuổi một thứ cảm xúc quá to lớn, xa vời. Những bạn trẻ của nhóm Nhà buôn trẻ không quá kỳ vọng vào những điều to tát như danh vọng hay phú quý cao sang. Thay vào đó, điều duy nhất mà họ quan tâm là có thể chia sẻ những cảm xúc tuy nhỏ bé nhưng ấm áp tới mọi người, từ đó mang lại những cảm xúc lạc quan, tích cực cho cuộc sống của họ. Họ là những nhà buôn trẻ luôn tự hỏi: “Hôm nay liệu mình đã làm việc chăm chỉ chưa nhỉ?” vào cuối mỗi ngày. Trong tương lai, liệu họ sẽ còn gửi gắm những gì vào cảm xúc nhiệt thành đang được lan tỏa qua công việc kinh doanh của họ? Thế giới của những bạn trẻ mà công việc đối với họ là một khái niệm đầy cảm xúc, chỉ cần tưởng tượng thôi đã thấy đó là một thế giới ngập tràn niềm vui.