Tương Lai Nghề Nghiệp Của Tôi

Lượt đọc: 173 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
From “White - Collar” To “Brown - Collar” Từ “Cổ Cồn Trắng” Đến “Cổ Cồn Nâu”

❊ ❊ ❊

:

Sự bùng nổ của thế hệ trẻ cổ cồn nâu

:

Phép nhị phân giữa một bên là giới cổ cồn trắng (white-collar)1 luôn trở thành tâm điểm của mọi sự ngưỡng mộ với bên còn lại là giới cổ cồn xanh (blue-collar)2 từng bị đánh giá thấp đang dần biến mất.

Tại sao con người lại khao khát một công việc cổ cồn trắng đến vậy? Bởi cổ cồn trắng được coi là nghề nghiệp có tính chất ổn định, cường độ làm việc không quá căng thẳng, trong khi lương bổng lại cao. Nhưng những quan điểm đánh giá này về cổ cồn trắng không còn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay. Khủng hoảng kinh tế nổ ra, khối nhân lực lương cao và giới hành chính, văn phòng là những đối tượng đầu tiên rơi vào danh sách cắt giảm biên chế. điều này làm sụt giảm nghiêm trọng tính ổn định vốn có của giới nghề nghiệp này. Mặt khác, giới văn phòng ngày càng phải chịu nhiều áp lực công việc gây ra những ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và cảm xúc. Cùng với đó là tình trạng tăng ca không hưởng lương kéo dài và cường độ làm việc quá tải đang trên đà leo thang. Trong khi đó, gần đây, mức lương và điều kiện làm việc của giới cổ cồn xanh dần được cải thiện đáng kể. Bất kể so sánh về mức độ ổn định nghề nghiệp, môi trường làm việc tiện nghi hay ưu đãi lương bổng, rõ ràng giới cổ cồn trắng đang dần mất đi ưu thế vốn có.

Trước những biến đổi của xã hội, thanh niên ngày nay cũng dần thay đổi quan điểm trong cách nhìn nhận đối với khối ngành kỹ thuật cổ cồn xanh với những yêu cầu nhất định về lao động thể chất. Thế hệ trẻ đang đi tiên phong trong cuộc cách mạng xóa bỏ sự phân biệt về màu áo trong ngành nghề. Bằng việc chuyên môn hóa và thêm “gia giảm” vào các giá trị gia tăng cho những công việc lao động thể chất từng bị xem nhẹ với tên gọi lao động cổ cồn xanh, giới trẻ ngày nay đang mở ra một thị trường rộng lớn mới mẻ cho giới cổ cồn xanh và đang có triển vọng “vượt mặt” cổ cồn trắng. Thực tế cho thấy ranh giới phân cách giữa cổ cồn trắng và cổ cồn xanh đang dần bị xóa mờ, tạo điều kiện thuận lợi cho một nhân tố mới - giới “cổ cồn nâu (brown- collar)” có cơ hội vươn lên.

Sau đây, các bạn sẽ được nghe câu chuyện về các tấm gương trẻ tuổi tài cao đã tự khoác lên mình những màu áo nghề nghiệp hoàn toàn khác biệt và góp phần nâng cao giá trị cho những công việc từng bị xã hội coi thường.

1. Từ để chỉ những người làm công tác chuyên môn, quản lý hoặc hành chính trong môi trường văn phòng, ngân hàng, vv... Họ thường là bác sỹ, luật sư, nhà quản lý, vv...(ND)

2. Từ để chỉ những người làm công việc lao động chân tay. Họ thường được biết tới như những công nhân mặc đồng phục xanh làm việc tại nhà máy, công trường, vv...(ND)

Anh: Trường Đào tạo Quản gia

CHÙNG GỐI XUỐNG ĐÔI CHÚT, CẢ THẾ GIỚI TRONG TẦM TAY

“Trong một vài năm trở lại đây, số lượng các tỷ phú, triệu phú tăng nhanh đột biến. Những người như vậy chắc chắn sẽ không tự tay làm việc nhà, họ cần tìm những người có khả năng quản lý những việc to nhỏ, lớn bé trong gia đình thay mình. Điều họ muốn là một người có trình độ chuyên môn đã được đào tạo bài bản để đảm đương hầu hết những công việc gia đình, chỉ ngoại trừ một số ít những việc mà đích thân họ phải động tay vào.”

— GARY WILLIAMS —

(Giám đốc Chương trình Đào tạo Quốc tế tại Học viện Quản gia Anh)

Gần đây, người Anh bắt đầu thay đổi suy nghĩ về vấn đề việc làm. Theo kết quả của cuộc điều tra về mức độ hài lòng trong công việc do City&Guilds, cơ quan đào tạo việc làm Anh quốc, thực hiện: y tá chuyên nghiệp là nghề có mức độ hài lòng cao nhất, tiếp theo đó là nhân viên chăm sóc sắc đẹp, chủ tiệm hoa và đầu bếp. Ngược lại, những người hoạt động trong giới hành chính văn phòng như lĩnh vực tín dụng ngân hàng hay công nghệ thông tin đứng cuối bảng với mức độ hài lòng trong công việc vô cùng thấp. Cuộc điều tra này cũng mang lại một kết quả ngoài dự đoán khi đưa ra kết luận: những người lao động chân tay có mức độ hài lòng trong công việc hơn rất nhiều so với những người thuộc giới cổ cồn trắng.

Trong bối cảnh này, tại nước Anh có một nhóm nghề đã vươn lên trở thành tâm điểm chú ý và giành được mối quan tâm đặc biệt chưa từng có. Đó chính là nghề quản gia. Chúng ta từng biết đến quản gia Alfried trong bộ phim Batman (Người dơi), một nhân vật luôn ăn vận giản dị, gọn gàng và trong tư thế sẵn sàng giúp đỡ những công việc hàng ngày cho anh hùng Batman. Nghề nghiệp của Alfried chính là quản gia. Tuy nhiên, đây chỉ là cách gọi hoa mỹ, trên thực tế quản gia cũng chính là “người hầu”, hay còn được gọi “người giúp việc”.

Gần đây, để trở thành kiểu “người hầu” như thế, những người có trình độ học vấn cao tại Anh phải cất công tìm đến tận các ngôi trường cao đẳng dạy nghề để chuyên tâm tu nghiệp. Đây quả là một hiện tượng xã hội không dễ lý giải. Tuy nhiên, nếu bổ sung một thông tin rằng mức lương tối đa dành cho một “người hầu” như vậy có thể lên tới 240.000 đô-la mỗi năm thì chắc chắn câu chuyện sẽ rẽ sang một hướng khác. Chúng ta hãy cùng đi tìm hiểu căn nguyên dẫn tới hiện tượng xã hội lý thú này.

Trung tâm đào tạo những quản gia chuyên nghiệp nhận mức lương lên tới 240.000 đô-lanăm!

Học viện Quản gia Anh (British Butler Institute) là trường đào tạo quản gia danh tiếng trên toàn thế giới. Bề ngoài, đây chỉ là một tòa nhà được xây dựng theo lối kiến trúc hiện đại không có gì nổi bật. Tuy nhiên khi bước vào bên trong, chúng ta sẽ bắt gặp những khung cảnh hoàn toàn lạ lẫm và khác biệt so với những giảng đường thông thường. Trước mặt các học viên không phải là bàn học mà là bàn ăn, trên mặt bàn bày biện chai rượu, ly uống rượu và các dụng cụ ăn uống khác, hoàn toàn không có sách vở hay máy tính xách tay. Tại đây, người ta tiến hành các chương trình giảng dạy đa dạng liên quan đến đào tạo quản gia chuyên nghiệp. Sau đây là tiết học về cách bài trí một bàn rượu theo phong cách châu Âu tại ngôi trường này.

“Các bạn cắm dụng cụ mở nút vào chính giữa nút chai rồi từ từ xoay tròn. Khi kéo nút bấc lên cần phải cảm nhận được tình trạng của chiếc nút. Nếu là nút nhân tạo thì có thể dễ dàng nhấc lên một cách gọn ghẽ nhưng đối với nút bấc, chỉ cần một sai sót nhỏ thôi cũng đủ khiến nó bị vỡ.”

Giảng viên đặt một chai rượu ngoại lên bàn rồi chậm rãi giải thích, đồng thời làm mẫu cách mở nút chai. Mọi công đoạn từ việc dùng dao để loại bỏ lớp giấy nhôm cho tới động tác nhấc nút bấc ra khỏi miệng chai bằng dụng cụ mở chuyên dụng đều được thực hiện một cách chuyên nghiệp. Điều này khiến chúng ta tưởng rằng đây là một kỹ thuật đơn giản, thế nhưng ngay sau khi giảng viên thực hiện xong công đoạn làm mẫu, các học viên trong lớp dồn dập đưa ra câu hỏi.

“Thưa thầy, theo cách truyền thống thì chỉ cần bỏ phần trên của nắp nhôm thôi đúng không ạ? Những theo em, nếu mở toàn bộ chiếc nắp nhôm ra thì có lẽ sẽ gọn gàng, sạch sẽ hơn.”

“Thầy có thể làm lại bước cắm dụng cụ mở nút chai vào nút bấc được không ạ? Công đoạn này yêu cầu phải thao tác chính xác đặc biệt là góc độ nên em muốn quan sát thêm một lần nữa.”

Sau khi nghe câu hỏi, vị giảng viên hóm hỉnh trả lời:

“Xin lỗi bạn nhưng không còn chai rượu nào để mở cả. Hay là tôi đóng nắp chai lại vào vị trí cũ rồi mở ra để bạn quan sát góc độ nhé.”

Cả giảng đường ồ lên cười. Ngay sau đó là thời gian tự thực hành của các học viên.

“Đây là tư thế khi tiến đến gần bàn của khách để phục vụ. Đi thẳng về phía trước, chân phải bước lên trên, luôn giữ cho lưng thẳng và hướng về phía bàn của khách, đồng thời hơi cúi người xuống một chút.”

“Như vậy thì chân phải phải khuỵu gối xuống đúng không ạ?”

“Để giữ đúng tư thế này thì cũng có thể nói là như vậy. Nào, bây giờ các bạn hãy thực hành tư thế này với câu hỏi ‘Xin lỗi, ngài có muốn dùng một chút rượu vang đỏ không ạ?’ nhé.”

Theo sự hướng dẫn của giảng viên, các học viên trong lớp nghiêm túc luyện tập, lặp đi lặp lại các động tác, liên tục chỉnh sửa, thay đổi tư thế sao cho chuẩn nhất. Tôi tự hỏi, tại sao những học viên này lại tìm đến tận một ngôi trường đào tạo chuyên nghiệp để theo học một nghề không được đánh giá cao, làm công việc của những người phục tùng chủ nhân mà chúng ta thường thấy trên phim ảnh, nghề mà chúng ta vốn quen gọi là người giúp việc. Người đầu tiên tôi gặp và trò chuyện là một cô gái đến từ Hà Lan hiện đang theo học khóa quản gia tại đây.

“Văn hóa quản gia của nước Anh là một nét truyền thống rất đặc sắc. Tôi cho rằng trở thành một phần của truyền thống này cũng là một điều vô cùng tuyệt vời. Với công việc này, khi chăm sóc người khác, tôi có thể mang tới cho họ cảm giác ấm áp khó quên cùng những trải nghiệm đặc biệt và chỉ cần như vậy thôi tôi cũng cảm thấy mãn nguyện rồi. Ngắm nhìn vẻ mặt rạng rỡ, hạnh phúc của mọi người, tôi cảm nhận được rằng những việc mình làm là có ích, bởi tôi đã góp phần tạo nên bầu không khí dễ chịu và thoải mái này.”

Trên thực tế, tại Anh, không chỉ có duy nhất một trường đạo tạo quản gia chuyên nghiệp mà ngày càng có đông đảo các bạn trẻ tìm tới các ngôi trường như vậy với mong muốn trở thành quản gia. Vào những năm 1980, số lượng quản gia tại Anh chưa vượt qua con số 100, vậy mà tới năm 2007, quy mô này đã tăng lên thành 5.000 người. Con số thống kê này chắc hẳn sẽ mang lại cho các bạn cảm nhận thực tế nhất về mức độ nổi tiếng của nghề quản gia tại Anh. Nó bất chấp bối cảnh khủng hoảng kinh tế hiện nay, điều khiến nhiều người làm nghề quản gia gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm tại Anh. Nhưng cùng sự phất lên của tầng lớp phong lưu mới nổi và ngành công nghiệp du lịch như dịch vụ khách sạn, tại nhiều nơi như Trung Quốc, mức độ nổi tiếng của các quản gia Anh ngày càng được nâng cao. Mặc dù không có một mức lương chính xác và còn tồn tại mức chênh lệch rất lớn về điều kiện đãi ngộ ngay trong chính giới làm nghề quản gia nhưng một quản gia cũng có thể nhận được mức lương từ 20.000 đến 240.000 đô-la Mỹnăm.

Trong vô số các trường đào tạo quản gia được mở ra tại Anh, lý do lớn nhất để Học viện Quản gia Anh vẫn giữ được vị thế độc tôn cho tới ngày nay chính là nhờ đội ngũ giảng viên tại đây là các chuyên gia kỳ cựu trong lĩnh vực quản gia. Trong số đó, phải kể đến Nick Bonell − người có kinh nghiệm trong lĩnh vực này từ năm lên 8 tuổi khi bắt đầu với vai trò quản gia phụ tá trong một dinh thự tư nhân đồ sộ. Sau đó, Nick còn đảm nhiệm vai trò quản gia riêng cho các nhân vật tên tuổi tại Anh như Thủ tướng Anh, các gia đình quý tộc và CEO của những doanh nghiệp lớn. Không những vậy, Nick còn giữ các vị trí quan trọng trong một số khách sạn và nhà hàng cao cấp tại Anh.

“Tôi đã làm quản gia riêng cho những nhân vật quan trọng từ khi còn rất nhỏ. Có thể nói từ các phép tắc trên bàn ăn cho tới việc bảo vệ đời sống cá nhân của gia chủ, tôi đều có kinh nghiệm. Ngay chính tại nước Anh cũng không có nhiều quản gia thực sự dạn dày kinh nghiệm. Đây chính là lý do giúp tôi có thể giữ vững cương vị của một giảng viên đào tạo quản gia chuyên nghiệp trong vòng 5 năm qua. Tôi nghĩ rằng thật hoài phí nếu chỉ giữ những kinh nghiệm này cho riêng mình và không còn gì đáng mừng hơn nếu tôi có thể truyền đạt lại tất cả những kinh nghiệm và kỹ thuật mà mình đã đúc rút được trong suốt nhiều năm làm việc cho các bạn học viên, nhằm góp phần đào tạo nên nhiều thế hệ quản gia tài giỏi hơn trong tương lai.”

Điều mà Nick mong mỏi đang dần trở thành hiện thực. Một con số không nhỏ những học viên tốt nghiệp từ ngôi trường này hiện đang có mặt và làm việc trong vai trò quản gia chuyên nghiệp tại khắp nơi trên thế giới. Các lĩnh vực mà họ tham gia cũng vô cùng đa dạng, từ quản gia tư trong các dinh thự cao cấp; nhân viên phục vụ trên các chuyến tàu hỏa hay tàu biển hạng sang, trên các phi cơ riêng, các siêu du thuyền; hoặc quản gia trong tư gia của các đại sứ hay nhà ngoại giao; quản lý khách sạn - khu nghỉ dưỡng - nhà hàng cao cấp, vv... Nhờ có những hoạt động sôi nổi trong nhiều lĩnh vực đa dạng trên toàn thế giới cùng với niềm kiêu hãnh và tự tôn nghề nghiệp của các quản gia, giờ đây nước Anh đang trở thành tâm điểm chú ý của toàn thế giới với tư cách “đất nước của các quản gia” thay vì được biết tới như đất nước của các quý ông trong quá khứ.

Những chuyên gia đang được tìm kiếm bởi các tỷ phú, triệu phú, những nhân vật ưu tú trên toàn thế giới

Trong số những học viên của Học viện Quản gia Anh, có rất nhiều người mơ ước trở thành nhân viên phục vụ trên du thuyền. Tại Anh, ngành công nghiệp du lịch bằng tàu biển đã phát triển từ lâu và nhân viên phục vụ trên du thuyền có nhiệm vụ cung cấp tới du khách các dịch vụ du lịch cần thiết như phục vụ đồ uống, bữa ăn, nơi ở, đồ nội thất, vv... Họ là những nhân viên cung cấp dịch vụ trên biển. Thêm vào đó, họ thường được biết đến là những lao động có mức thu nhập tương đối cao. Chỉ riêng điều kiện làm việc trên một du thuyền xa hoa, lộng lẫy, giữa bốn bề biển xanh cũng đã đủ để người ta phải mơ ước.

Tuy nhiên, hiện thực công việc của họ khác xa với viễn cảnh đẹp đẽ mà chúng ta vẫn thấy trên những thước phim. Nhân viên phục vụ trên du thuyền phải thực hiện mọi yêu cầu của chủ lao động, cũng đồng nghĩa với việc luôn phải cúi đầu, giữ phép lịch sự đối với tất cả du khách và phải tự tay thực hiện những việc tưởng chừng tầm thường nhất như phục vụ bữa ăn hay dọn dẹp vệ sinh, vv... Trên thực tế, ngoài việc giảng dạy những kỹ năng căn bản dành cho quản gia như dọn dẹp, nấu nướng, là quần áo thì những tiết học như hướng dẫn cách rót rượu vang hoặc sâm-panh, cách lau giày cưỡi ngựa, cách chăm sóc thú cưng, vv... cũng chiếm một thời lượng không nhỏ trong chương trình đào tạo của Học viện Quản gia Anh. Lý do của việc xây dựng và phân bổ môn học như vậy bởi như chúng ta đã biết, một trong những vai trò quan trọng nhất của quản gia là đảm đương các công việc trong sinh hoạt gia đình. Có lẽ do không phổ biến văn hóa thuê quản gia làm việc trong gia đình nên chúng ta còn cảm thấy lạ lẫm với những khóa học như thế này và càng khó tin hơn khi giới trẻ ngày nay có thể đảm đương được công việc như vậy. Nếu bạn còn nghi ngờ về nghề quản gia và các khóa học quản gia, thì tôi tin rằng các bạn sẽ còn bất ngờ hơn nữa về suy nghĩ đáng ngạc nhiên của Daniel Louise Loudon, một nhân viên phục vụ trên tàu du lịch hiện đang theo học tại trường đào tạo quản gia với mong muốn nâng cao kỹ năng và trình độ nghề nghiệp một cách chuyên nghiệp.

“Bề ngoài, phục vụ viên trên tàu du lịch có vẻ rất bóng bẩy. Với công việc này, hàng ngày bạn được tận hưởng những tiện nghi chẳng kém gì trong khách sạn sang trọng, được thưởng thức đồ ăn cao cấp, hơn nữa còn có cơ hội tham quan nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng nghiệp vụ thực tế của những phục vụ viên như chúng tôi là phục vụ đồ ăn cho du khách và dọn dẹp trên du thuyền. Phục vụ viên trên du thuyền chính xác chỉ là người làm những công việc giống như một quản gia, khác chăng chỉ là về địa điểm làm việc mà thôi. Bởi vậy, khó tránh khỏi những bỡ ngỡ ban đầu để có thể thích nghi được với môi trường làm việc đặc thù này. Ảo tưởng về viễn cảnh có thể tận hưởng cuộc sống xa hoa cùng những nhân vật trong giới thượng lưu sẽ hoàn toàn sụp đổ khi bạn thực sự bắt tay vào công việc. Mặc dù vậy, càng có kinh nghiệm trong nghề, tôi càng tự tin vào bản thân. Niềm kiêu hãnh nghề nghiệp càng dâng trào trong tôi khi ngắm nhìn một chiếc du thuyền sạch đẹp nhờ có những giọt mồ hôi lao động cần mẫn của mình. Công việc này giúp tôi cảm thấy mọi công sức mình bỏ ra đều có ích. Cho dù có mặt hành khách hay có ai quan sát hay không tôi vẫn tự giác làm tròn trách nhiệm quản lý và dọn dẹp sao cho du thuyền luôn sạch sẽ và gọn gàng. Chính tôi cũng phải bất ngờ về những thay đổi này của bản thân. Không thể ngờ rằng công việc tưởng chừng như tầm thường nhất là dọn dẹp vệ sinh lại mang lại cho tôi niềm tự hào to lớn đến vậy.”

Khủng hoảng kinh tế kéo dài khiến người tìm việc tại Anh một phen điêu đứng nay lại có thêm tia hy vọng nhờ sự trỗi dậy của nghề quản gia – một công việc hiện được coi là mảnh đất màu mỡ vẫn đang chờ người lao động khai phá. Với nghề này, bạn có thể làm việc bất chấp tuổi tác nếu có chuyên môn và vẫn còn khả năng lao động. Do đó, hiện nay quản gia là một nghề mặc dù còn khá mới mẻ, song đã không chỉ nhận được mối quan tâm đặc biệt của giới trẻ mà còn nổi tiếng trong giới chuyên môn và nhân viên công sở. Theo Gary Williams, Giám đốc Chương trình Đào tạo Quốc tế tại Học viện Quản gia Anh, quản gia là một nghề có triển vọng và có xu hướng phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

“Các bạn có thể thấy chỉ trong một vài năm trở lại đây, số lượng các tỷ phú, triệu phú tăng nhanh đột biến. Những người như vậy chắc chắn sẽ không tự tay làm việc nhà, họ cần tìm những người có khả năng quản lý những việc to nhỏ, lớn bé trong gia đình thay mình. Điều họ muốn là một người có trình độ chuyên môn đã được đào tạo bài bản để đảm đương hầu hết những công việc gia đình, chỉ ngoại trừ một số ít những việc mà đích thân họ phải động tay vào. Như vậy, trong xu thế chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, chắc chắn nhu cầu về quản gia trong gia đình sẽ được đẩy mạnh. Thực tế là chỉ riêng năm 2013, ngành công nghiệp quản gia của Anh đã ghi nhận mức tăng trưởng 200% so với năm 2012. Nghề quản gia hiện đang trở thành một xu hướng mới và chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một tương lai phát triển rực rỡ của thị trường việc làm quản gia.”

Hòa chung với bầu không khí này, xã hội cũng bắt đầu thay đổi quan điểm về nghề quản gia. Nếu như trước đây, quản gia chỉ được biết đến như “lớp người chuyên dọn dẹp và làm việc vặt” thì nay người quản gia đã được gắn liền với hình ảnh “những chuyên gia chăm sóc thân cận nhất của những nhân vật xuất chúng có thế lực trên thế giới”.

“Các học viên tìm đến với chúng tôi không chỉ có người Anh mà còn từ khắp nơi trên thế giới như Mỹ, Phần Lan, New Zealand, Trung Quốc, vv... Những con người với quốc tịch và màu da khác nhau nhưng tất cả đều có chung một quyết tâm − trở thành quản gia chuyên nghiệp. Để trở thành quản gia, có rất nhiều người đã đăng ký trước và đang chờ để được nhận vào học. Song, có lẽ chúng tôi không thể đáp ứng hết nhu cầu học tập của họ. Một công việc không giới hạn tuổi tác như nghề quản gia thu hút được sự quan tâm của người đăng ký thuộc mọi lứa tuổi từ 16 cho tới 70. Kinh nghiệm cũng như nghề nghiệp trước đây của các học viên cũng “muôn hình, vạn trạng”. Có người từng là luật sư, có người là bác sĩ nha khoa và không ngoại trừ cả những sinh viên mới tốt nghiệp đại học. Do đó, khó mà tìm được điểm chung nào khác giữa các học viên tại đây ngoài mơ ước trở thành quản gia. Nhưng có lẽ chỉ riêng điều này cũng đủ để nói lên tất cả. Chúng ta có thể thấy, ngay lúc này đây, tất cả những con người này đều đang quyết tâm trở thành quản gia với mong muốn thay đổi cuộc đời mình. Và tôi tin tưởng rằng lựa chọn của họ là một lựa chọn hoàn toàn đúng đắn, quyết định đi theo nghề quản gia đang giúp họ tiến gần hơn tới một đáp án chính xác.”

Những bạn trẻ đến từ “đất nước của những quý ông” đã tự khoác lên mình bộ đồng phục quản gia để bắt tay vào một công việc khác biệt, dành riêng cho họ. Lồng ngực rộn ràng nhịp đập thanh xuân, họ mang sức trẻ đi chăm sóc cho mọi người để tự tay vun đắp nên một ngày mai tươi sáng cho bản thân. Quyết định của họ không có gì khó hiểu và hành động của họ giúp ta nhận ra rằng, có khác chăng, thay vì nhận lợi ích từ sự chăm sóc của người khác, những con người này chăm sóc người khác để có được cảm nhận chân thực hơn về thứ được gọi là thành quả lao động. Những giọt mồ hôi chân chính vẫn âm thầm rơi xuống của những con người như vậy có sức mạnh bền bỉ, dần nhuộm lên một sắc áo khác cho thế giới nghề nghiệp.

Hà Lan: Thợ đóng móng ngựa

VẺ ĐẸP TỪ VIỆC GÕ BÚA CỦA NGƯỜI THIẾU NỮ

“Tôi đã bắt đầu cưỡi ngựa từ khi lên 7 tuổi nên tôi rất yêu quý chúng. Tôi yêu lũ ngựa đến nỗi có thể cảm nhận được sự đau đớn của chúng nếu như chúng bị ốm...

Ngay từ khi có khái niệm về nghề nghiệp, công việc duy nhất mà tôi có thể nghĩ đến là đóng móng ngựa...

Mỗi khi bắt tay vào việc, tôi dồn toàn bộ sự tập trung vào các công đoạn chế tạo móng ngựa vì thế lần nào cũng vậy, phải đến khi hoàn thành xong hết mọi việc tôi mới chợt nhớ đến vấn đề tiền công.”

— LOTTE —

(Thợ đóng móng ngựa)

Hà Lan nổi tiếng là quốc gia thành công trong việc phát triển các chương trình đào tạo nghề nghiệp vô cùng đa dạng, phong phú. Tại Hà Lan, chúng ta dễ dàng bắt gặp những thanh niên không tiếp tục tu nghiệp tại các trường đại học thông thường, thay vào đó, họ nuôi dưỡng mơ ước đẹp đẽ của bản thân tại những trường đào tạo nghề chuyên nghiệp. Mặc dù mới chỉ 16 tuổi, Lotte đã đứng vào hàng ngũ những bạn trẻ theo đuổi mơ ước của bản thân từ rất sớm. Khác với bạn bè cùng trang lứa, Lotte từ chối những nơi làm việc ổn định thường được các cô gái trẻ ưu tiên lựa chọn và tự mình bước trên con đường riêng. Lý do của Lotte rất đơn giản và chỉ có một − đó là tình yêu đối với loài ngựa.

Tuổi thơ của Lotte gắn liền với lũ ngựa, có thể nói cô đã lớn lên cùng đàn ngựa và tiếp tục gắn bó với chúng vì nghề nghiệp hiện nay của cô là thợ đóng móng ngựa. Công việc của một thợ đóng móng ngựa là xác định giống, kiểm tra tình trạng sức khỏe của ngựa và chuẩn bị các dụng cụ cần thiết để đóng móng sắt cho chúng. Loài ngựa cần được đóng móng sắt để bảo vệ bộ móng guốc của chúng. Nhưng nếu việc đóng móng không được thực hiện đúng cách, đúng thời điểm thì không những bộ móng guốc ngựa không được bảo vệ mà còn khiến chân chúng bị thương và ảnh hưởng đến sự di chuyển. Đó chính là lý do loài ngựa cần tới những người thợ đóng móng lành nghề như Lotte.

Tuy nhiên, nghề đóng móng ngựa là một công việc yêu cầu khả năng lao động thể chất với cường độ cao, do đó thường được coi là công việc nặng nhọc ngay cả đối với nam giới. Hơn nữa, thợ đóng móng cần phải trực tiếp tận mắt kiểm tra tình trạng của ngựa và lấy số đo chính xác để chế tạo móng sắt riêng cho từng con nên công việc này yêu cầu phải thường xuyên di chuyển địa điểm làm việc. Như vậy, có thể nói, nghề đóng móng ngựa là một công việc hoàn toàn không phù hợp với một cô gái 16 tuổi như Lotte.

Tuy nhiên, bất chấp mọi khó khăn, hiện nay, Lotte vẫn đang kiên trì theo đuổi khóa học đào tạo thợ đóng móng ngựa chuyên nghiệp tại trường đào tạo nghề. Và thực tế đã cho thấy Lotte là một thợ đóng móng ngựa rất có năng lực, không những vậy, cô gái trẻ này hoàn toàn đủ khả năng để tự khởi nghiệp và điều hành một công ty riêng của mình. Mới đây, tại cuộc thi tay nghề quốc tế EuroSkill, Lotte đã giành vị trí quán quân và là một trong số ít những tay thợ trẻ được công nhận là thợ lành nghề dù tuổi đời còn rất trẻ. Lotte thổ lộ cô đã luôn ao ước được trở thành thợ đóng móng ngựa từ khi còn nhỏ.

“Tôi đã bắt đầu cưỡi ngựa từ khi lên 7 tuổi nên tôi rất yêu quý chúng. Tôi yêu lũ ngựa đến nỗi có thể cảm nhận được sự đau đớn của chúng nếu như chúng bị ốm. Đó chính là lý do để tôi trở thành thợ đóng móng ngựa như bây giờ. Móng sắt rất quan trọng đối với loài ngựa, nếu bộ móng của chúng không được chăm sóc cẩn thận và đúng cách thì chúng không thể đi lại bình thường được. Đối với loài ngựa, bộ móng guốc chính là thước đo thể hiện chính xác nhất tình trạng sức khỏe của chúng. Ngay từ khi còn bé, tôi đã tự hứa với bản thân nhất định khi lớn lên sẽ phải chăm sóc tốt cho loài ngựa. Cũng chính vì điều nay mà cho tới khi tôi học trung học, cha mẹ đã lo lắng rất nhiều về con đường sự nghiệp tương lai của tôi. Điều đó cũng dễ hiểu bởi không ai có thể phủ nhận sự thật rằng thợ đóng móng ngựa là một nghề khá vất vả đối với nữ giới. Vì thế, thay vì học nghề đóng móng ngựa ngay từ đầu, tôi đã từng thử sức với bộ môn cưỡi ngựa chuyên nghiệp trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên trong thâm tâm, tôi chưa bao giờ ngừng suy nghĩ về việc trở thành một người thợ đóng móng ngựa. Cuối cùng, niềm đam mê mạnh mẽ đã thôi thúc tôi theo đuổi nghề nghiệp mình hằng ao ước và biến tôi trở thành một thợ đóng móng ngựa chuyên nghiệp như bây giờ.”

Chế tạo và sửa chữa móng sắt cho ngựa thực chất là quá trình xử lý một khối sắt. Rèn một khối sắt to nặng rồi đặt vào lò nung, sau đó lấy miếng sắt ra khỏi lò và lặp lại những công đoạn trước đó. Để có thể cho ra lò một chiếc móng sắt tốt đòi hỏi phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp và tốn nhiều công sức. Mặc dù vậy, khi chúng ta có niềm đam mê mãnh liệt và thực sự dành nhiệt huyết cho một việc nào đó thì mọi khó khăn, trở ngại đều trở nên vô nghĩa. Đó chính là chân lý đã được chứng minh bởi một nhân vật hoàn toàn có thực − cô gái trẻ mạnh mẽ mang tên Lotte.

“Đối với tôi, thách thức lớn nhất chính là làm sao để chăm sóc tốt cho lũ ngựa và giúp chúng có thể bước đi thoải mái, nhẹ nhàng trên chính bộ móng sắt do tôi làm ra. Điều này thôi thúc trong tôi quyết tâm cần phải quan tâm chăm sóc cho các chú ngựa tận tình hơn nữa. Khi đóng móng và chăm sóc cho ngựa, tiền bạc tuyệt đối không phải là vấn đề mà tôi nghĩ đến. Dĩ nhiên, tiền cũng rất cần thiết nhưng đối với tôi, được sống và làm công việc mình yêu thích còn quan trọng hơn. Mỗi khi bắt tay vào công việc, tôi dồn toàn bộ sự tập trung vào các công đoạn chế tạo móng ngựa vì thế lần nào cũng vậy, phải đến khi hoàn thành xong hết mọi việc tôi mới chợt nhớ đến vấn đề tiền công.”

Kết thúc cuộc nói chuyện với tôi, Lotte trở lại với chiếc xe cá mập của cô. Trên thân xe có đề một dòng chữ lớn “Cửa hiệu móng ngựa của Lotte”, cũng là tên “doanh nghiệp” mà Lotte sở hữu. Lotte là một cô gái vô cùng đặc biệt, một thiếu nữ dành tình yêu lớn cho những cánh đồng rộn tiếng vó ngựa hơn là một văn phòng tiện nghi, sạch sẽ. Đã từng có thời điểm, mọi người cố can ngăn Lotte đi theo con đường riêng của mình bằng cách áp đặt cô gái khác biệt này vào những quan niệm cổ hủ, lạc hậu với câu nói cửa miệng “Con gái thì phải...”. Cũng có ai đó tỏ ra ái ngại cho viễn cảnh tương lai của cô bằng lời trách cứ “Còn trẻ mà sao cứ phải...”. Nhưng tất cả đã là quá khứ, giờ đây, khi nhìn vào Lotte, tất cả mọi người chỉ có thể dành cho cô những tràng vỗ tay tán thưởng. Lotte đứng bên biển hiệu công ty mang tên mình, tự tin cầm chắc cây búa, giáng từng nhát chính xác và mạnh mẽ. Dáng vẻ kiên cường ấy của một cô gái mới 16 tuổi chắc chắn sẽ khiến nhiều người trong chúng ta phải ngưỡng mộ. Bằng sức mạnh của một nghề nghiệp chân chính và lành mạnh, Lotte − một cô gái trẻ trung, trong sáng đến từ Hà Lan đang góp phần lan tỏa sức trẻ ra thế giới.

Hà Lan: Trường đào tạo thợ mộc

MƠ ƯỚC CỦA CÁC THỢ MỘC TẠI ĐÂY LÀ DIY1

1. Viết tắt của “Do-it-yourself ”. Có nghĩa là tự mình làm mọi việc. Đây cũng chính là một kỹ năng sống nên có của những người hiện đại, năng động. Nó sẽ giúp bạn phát huy khả năng sáng tạo, thực hiện ý tưởng của mình phục vụ cho cuộc sống.

“Tôi không quan tâm mình có kiếm được nhiều tiền hay không, quan trọng là tôi có thể làm công việc mang tính sáng tạo mà khó ai làm được.

Mỗi khi chạm vào các thớ gỗ, tôi cảm nhận được một niềm hạnh phúc vô hạn và hầu như không còn ý thức về thời gian.

Đó chính là lý do tôi chọn cho mình con đường trở thành thợ mộc thay vì bác sĩ.”

— JULIAN —

(Học viên trường đào tạo thợ mộc)

Hà Lan là một quốc gia có tới 40% diện tích lãnh thổ là những vùng đất được khai hoang bởi bàn tay con người. Bởi vậy, từ lâu người Hà Lan đã nổi tiếng với câu nói “Chúa đã tạo ra thế giới, nhưng chính người Hà Lan đã tạo ra đất nước Hà Lan”. Liệu đây có phải là biểu hiện cho tinh thần quật cường của những người đi khai hoang lấp biển mở rộng bờ cõi? Ở Hà Lan, người ta có tâm lý dành sự ưu ái đặc biệt cho những người lao động chân tay hơn là giới cổ cồn trắng. Nhưng tâm lý này của người Hà Lan không chịu ảnh hưởng bởi xu hướng thay đổi nghề nghiệp đang diễn ra trên toàn thế giới. Nếu như ở nhiều nơi khác, con người buộc phải chuyển đổi nghề nghiệp do mới xuất hiện ý thức về rủi ro và nhận ra rằng “nếu có tay nghề thì ít nhất cũng không thể chết đói” kể từ sau khi khủng hoảng kinh tế nổ ra trên toàn cầu; thì tại Hà Lan, từ lâu người dân đã có truyền thống dành sự tôn trọng và ưu đãi nhất định cho những người làm nghề kỹ thuật. Thời gian gần đây, ngày càng có nhiều bạn trẻ Hà Lan tìm đến các trường đào tạo nghề và đặc biệt, các khóa học nghề thợ mộc đang trở thành một trong những lựa chọn được ưu ái nhất. Như chúng ta đã biết, bây giờ là thời đại của công nghiệp tự động hóa, máy móc và robot đang dần thay thế bàn tay con người. Tuy nhiên, giới trẻ Hà Lan lại cho rằng chính nhờ quá trình tự động hóa đang được tiến hành triệt để này mà những sản phẩm được tạo ra bởi bàn tay khéo léo của con người mới càng phát huy giá trị.

Xuất thân và điều kiện của những học viên tìm đến các trường đào tạo nghề rất đa dạng, từ học sinh cấp Ba cho tới nhân viên công sở. Các học viên có thể tự do lựa chọn khóa học phù hợp với các điều kiện và hoàn cảnh của bản thân, do đó, ngay cả giới văn phòng cũng dễ dàng tham gia vào các khóa học như thế này. Họ vẫn đi tới công ty như mọi nhân viên văn phòng khác, nhưng khi tan sở, họ ngay lập tức khoác lên mình bộ đồ bảo hộ thay cho áo sơ-mi trắng, cầm trên tay dụng cụ lao động, nhanh nhẹn đứng vào bàn làm việc đầy mùn cưa. Không biết họ đang ấp ủ DIY điều gì?

Những thanh niên khắc cuộc đời mình lên gỗ

Hout-en Meubilerings College, “Trường Cao đẳng Gỗ và Nội thất” hay còn được gọi nôm na là “Trường Đào tạo Nghề mộc”. Được thành lập vào năm 1929 với chức năng là một trường Cao đẳng dạy nghề chuyên nghiệp, ngôi trường này đã và đang góp phần đào tạo ra nhiều nhà thiết kế đồ nội thất, thợ chế tạo thuyền gỗ, chuyên gia phục chế đồ cổ, kiến trúc sư trang trí nội thất, chuyên gia tư vấn nội thất, thợ chế tạo đàn piano, vv... cho xã hội. Đặc biệt, đây là ngôi trường có bề dày truyền thống bậc nhất, được đánh giá cao trong lĩnh vực đào tạo các nhà thiết kế đồ nội thất.

Trong một vạt rừng gần đường quốc lộ dẫn đến trường dạy nghề mộc có vô vàn những cây xanh đang mỗi ngày đua nhau vươn cao. Có lẽ khi nhìn một cái cây như vậy, chúng ta đơn thuần chỉ thấy nó rất đẹp, nhưng đối với nhiều bạn trẻ, cây cối luôn khiến họ cảm thấy phải tôn kính bởi trên thực tế mỗi cái cây đều đại diện cho niềm hy vọng của họ. Bỗng nhiên, tôi lại cảm thấy thật đáng tiếc cho tình cảnh của những cây trồng hai bên đường, luôn bị bảo phủ bởi một lớp bụi dày, hàng ngày phải chịu đựng khói bụi của thành phố đông đúc, ngột ngạt thay vì được sống trong khu rừng rậm rạp. Hay đây là cảm xúc tiếc nuối khi nhận ra nét tương đồng giữa hàng cây hai bên đường với hình ảnh của một thế hệ trẻ mà đối với họ, cả thế giới chỉ gói gọn trong “doanh nghiệp lớn ở thành phố lớn”? Trên thực tế, rừng rậm vẫn luôn là môi trường sở hữu các điều kiện phát triển toàn diện nhất đối với cây xanh. Có lẽ các thợ mộc dự bị đang theo học tại trường đào tạo này cũng chính là những cái cây tìm đường trở về với rừng già vì không muốn trở thành đám cây trồng ven đường trong thành phố lớn.

Bước vào các lớp học ở trường đào tạo thợ mộc, bạn sẽ cảm nhận được mùi hương thoang thoảng, ngai ngái của gỗ lúc nào cũng phảng phất nơi đầu mũi. Toàn bộ không gian tràn ngập những âm thanh ngắn và chắc nịch được phát ra từ những dụng cụ thô ráp, như tiếng gõ búa, tiếng lưỡi cưa, vv... Nhìn quanh một vòng lớp học, mọi học viên đều đang tất bật với công việc của mình bên bàn làm việc chuyên dụng: người tập trung xẻ gỗ, người tỉ mỉ trau chuốt các thớ gỗ bằng giấy nhám, có người lại đang cẩn thận đóng từng chiếc đinh vào một sản phẩm bắt đầu được định hình. Trong số đó, tôi để ý ngay tới một học viên sở hữu ngoại hình khá ấn tượng với bộ râu xồm xoàm và chiếc mũ đỏ nổi bật. Đó chính là Julian.

“À, tôi đang đục rãnh lên miếng gỗ này. Cần phải tạo ra rãnh hình răng cưa để khớp các mảnh gỗ lại với nhau. Tuần này tôi được học về phương pháp liên kết các mảnh gỗ bằng cách ứng dụng chức năng của nhiều loại dụng cụ. Phải bắt tay vào thực hành mới thấy việc này khó hơn tôi tưởng rất nhiều. Tôi đã bắt đầu làm sản phẩm này từ hôm qua nhưng thấy không hài lòng lắm nên đang thử làm lại lần nữa. Sau lần thực hành trước, tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm nên lần này, tôi tin mình sẽ làm tốt.”

Tuy mới 25 tuổi nhưng Julian đã có những trải nghiệm sống vô cùng thú vị. Sau 3 năm làm sinh viên y khoa, Julian đã quyết định chuyển hướng và nhập học trường Cao đẳng nghề để chuyên tâm theo đuổi giấc mơ trở thành thợ mộc. Ở Hà Lan, mọi trường đại học đều là trường bán công, do đó, hầu như không tồn tại việc xếp thứ hạng dành cho các trường đại học, tuy nhiên Đại học Y vẫn luôn nổi danh bởi sự cạnh tranh khốc liệt mà các sinh viên cần phải vượt qua để có thể tu nghiệp thành công. Đặc biệt, Đại học Y trực thuộc Đại học Amsterdam, nơi Julian từng theo học, luôn tự hào sở hữu tỷ lệ chọi hàng đầu. Rõ ràng, đứng trên quan điểm nghề nghiệp ở bất cứ quốc gia nào, bác sĩ luôn là nghề được ưa chuộng và Hà Lan cũng không ngoại lệ. Như vậy, chỉ riêng thành công trong việc đứng vào hàng ngũ sinh viên y khoa và sẽ sớm trở thành một bác sĩ trong tương lai cũng đã đủ để đảm bảo cho Julian một địa vị xã hội đáng ngưỡng mộ. Vậy điều gì đã khiến anh từ bỏ một nghề nghiệp được đảm bảo chắc chắn như vậy để theo đuổi nghề mộc?

“Ban đầu tôi rất hứng thú theo học nghề y. Tôi đã từng yêu thích và hãnh diện khi theo đuổi nghiệp thầy thuốc bởi đó là công việc có thể cứu sống nhiều sinh mạng con người. Nhưng thời gian trôi qua, tôi dần nhận ra đây không phải là công việc mình thực sự đam mê. Khi học ngành y, cho dù có cố gắng và quyết tâm đến đâu, tôi cũng không thể có được cảm giác hài lòng. Bởi vậy, tôi cẩn trọng xem xét và nhận ra rằng ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã yêu thích việc tự tay làm ra thứ gì đó. Với suy nghĩ này, tôi đã thử sức bằng việc tham gia vào khóa học chế tác đồ gia dụng và nhận thấy công việc này hoàn toàn phù hợp với mình. Mỗi khi chạm vào các thớ gỗ, tôi cảm nhận được một niềm hạnh phúc vô hạn và hầu như không còn ý thức về thời gian. Điều này khiến tôi quyết tâm trở thành thợ mộc và cách tôi chọn để thực hiện mơ ước là học tập tại ngôi trường này.”

Mơ ước của Julian là trở thành thợ đóng thuyền gỗ. Mặc dù hiện tại khả năng của Julian mới chỉ dừng lại ở các sản phẩm ván trượt bằng gỗ. Tuy nhiên, tôi tin rằng với quyết tâm và niềm đam mê với công việc, một vài năm tới sẽ là khoảng thời gian đủ để Julian rèn giũa tay nghề và không lâu nữa anh bạn này có thể tự tay đóng nên những con thuyền gỗ lớn. Julian chia sẻ, anh chưa bao giờ cảm thấy hối hận vì đã lựa chọn từ bỏ nghề y để theo đuổi nghề mộc.

“Dĩ nhiên, nếu trở thành một bác sĩ, bạn không những kiếm được nhiều tiền mà còn nhận được sự tôn trọng của xã hội, nhưng đó lại không phải cuộc sống mà tôi mong muốn. Tôi không quan tâm mình có kiếm được nhiều tiền hay không, quan trọng là tôi có thể làm công việc mang tính sáng tạo khó ai làm được. Việc nhận được sự tôn trọng của xã hội cũng rất quan trọng, nhưng đối với tôi, có thể sống và tự do tận hưởng những chuyến đi của riêng mình còn là điều đáng trân trọng hơn. Đó chính là lý do tôi chọn cho mình con đường trở thành thợ mộc thay vì bác sĩ.”

Julian − chàng trai đã cởi bỏ chiếc áo blouse trắng để đến với những thân gỗ thô mộc đang chờ được tạo hình, đang bước những bước đầu tiên trên con đường nhuộm một màu sắc tươi mới cho tương lai của bản thân. Vừa kéo cưa, Julian vừa khẽ mỉm cười, nụ cười mãn nguyện ấy của anh mang lại cho tôi một cảm giác thanh khiết và nhẹ nhàng như tỏa ra từ một khu rừng xanh mướt.

Bước ra khỏi lớp học của Julian, tiếng máy móc đinh tai phát ra từ phòng học bên cạnh thu hút sự chú ý của tôi. Trong phòng, mọi học viên đều được trang bị một dụng cụ bịt tai chuyên dụng và đang tiến hành xẻ gỗ bằng cưa điện. Khoảng cách hết sức mong manh giữa tay người thợ giữ lấy thanh gỗ và lưỡi cưa đang không ngừng phát ra thứ âm thanh đinh tai nhức óc khiến công việc này trở nên vô cùng nguy hiểm, một chút sai sót cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng nếu bất cẩn để lưỡi cưa cứa vào bàn tay. Một anh bạn trẻ vừa giơ ngón tay trỏ quấn chặt bông băng lên vừa nói với giọng khoái trá:

“Đây là vết thương do hôm qua trong lúc xẻ gỗ tôi đã bất cẩn để lưỡi cưa cứa nhẹ vào tay nhưng bây giờ thì ổn rồi. Bị thương khi đang làm việc cũng là chuyện thường gặp ở đây.”

Thomas, một chàng trai 23 tuổi quyến rũ với mái tóc vàng lộ ra khỏi chiếc mũ len, cũng tới đây để tìm kiếm một cơ hội nghề nghiệp mới. Thomas từng gắn bó với nghề kỹ sư khoan vài năm, cho tới khi không còn cảm thấy hứng thú với công việc này nữa. Cuối cùng sau nhiều lần đắn đo, anh quyết định thử sức với nghề mộc và đang theo học tại trường đào tạo nghề mộc cho tới nay. Mặc dù mới bắt tay vào học nghề chưa lâu, song Thomas đã có thể tự tin rằng mình sẽ gắn bó lâu dài với công việc này như là nghề nghiệp thứ hai của bản thân.

“Thực ra quyết định đến với nghề mộc không hề dễ dàng đối với tôi. Việc từ bỏ những kỹ thuật mà bạn đã thành thục để học lại từ đầu những kỹ năng mới không đơn giản như bạn nghĩ. Số tiền mà tôi dành dụm được trước đây cũng không nhiều, nhưng tôi hài lòng với lựa chọn của mình bởi tôi đang được làm công việc mình yêu thích. Tạo ra một vật gì đó bằng gỗ, nhất là việc chế tạo thuyền gỗ thực sự là một điều đặc biệt. Nếu tự làm, bạn sẽ phải mất đến 2 năm mới đủ để hoàn thiện một chiếc thuyền gỗ. Nhưng đổi lại, cảm giác khi hoàn thành một sản phẩm như vậy thật tuyệt. Bởi vậy, tôi sẽ học hành thật nghiêm chỉnh. Cho đến khi có thể kiếm ra tiền bằng nghề mộc với chính năng lực của mình, tôi sẽ cố gắng sống tiết kiệm với số tiền dành dụm được trong suốt thời gian đi làm.”

Thay đổi công việc không phải là điều đơn giản. Những kỹ thuật và kiến thức mà bạn đã tích lũy trong một thời gian dài hầu như không giúp ích gì nhiều khi bạn muốn chuyển sang một nghề mới. Điều này cũng đồng nghĩa với việc bạn phải quay trở lại vạch xuất phát. Hành động này của bạn nếu không vấp phải sự phản đối của cha mẹ thì cũng rất có khả năng chính bạn lại là người sẽ hối hận với quyết định của mình.

“Hoàn toàn không có gì khó khăn cả. Hiện nay, ở Hà Lan, việc thay đổi nghề nghiệp ngày càng trở nên dễ dàng hơn. Ngay cả bố tôi năm nay đã 54 tuổi, nhưng ông cũng đang đi học để thử thách bản thân với một công việc mới.”

Một đất nước nơi mà mọi người không lấy gì làm lạ trước cảnh tượng hai cha con, với sự cách biệt khá xa về tuổi tác, cùng cắp sách tới trường. Tôi tự hỏi liệu có phải đây chính là nguồn lực phát triển của Hà Lan ngày nay?

Phòng học kế bên là nơi hướng dẫn chế tạo nhạc cụ. Từ những thanh gỗ bình thường, qua đôi bàn tay khéo léo của các học viên đều được đẽo gọt trở thành những cây đàn ghi-ta tinh xảo với đường cong hoàn hảo. Tôi có dịp gặp gỡ một học viên còn rất trẻ, cô gái này đã bắt đầu việc học tập tại trường dạy nghề mộc ngay sau khi tốt nghiệp cấp ba và năm nay mới bước sang tuổi 18.

“Thường ngày, tôi rất thích tự tay làm ra các vật dụng, mặc dù vậy, tôi mới chỉ coi đó là một sở thích cá nhân. Trước khi mẹ tôi đưa ra gợi ý về việc học tại đây thì tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc biến sở thích thành nghề nghiệp chính thức. Bởi vậy, ban đầu, tôi không thực sự tin tưởng và cũng không đặt quá nhiều hy vọng vào con đường này. Nhưng chỉ khi thực sự học tập một cách nghiêm túc, tôi mới nhận ra đây là công việc hoàn toàn phù hợp với mình. Thực sự, tôi không mấy hứng thú với việc học hành, sách vở, nhưng chương trình học ở đây phần lớn được tiến hành theo phương pháp thực hành trực tiếp. Với phương pháp học tập này, việc tiếp thu những kỹ thuật phức tạp và đa dạng trở nên vô cùng thú vị đối với tôi.”

Chỉ cần từ 16 tuổi trở lên thì bất cứ ai cũng có thể đăng ký học tại trường Đào tạo nghề Hà Lan, bởi vậy, đây là nơi thu hút đông đảo thanh thiếu niên nằm trong độ tuổi từ 10 đến 19 tới để tìm hiểu về các ngành nghề trong xã hội. Các khóa học tại trường dạy nghề nhanh nhất là 6 tháng và lâu nhất có thể kéo dài tới 4 năm. Điều này cũng đồng nghĩa với việc nếu nhanh chóng hoàn thành khóa học thì chỉ đến khoảng năm 20 tuổi, các học viên đã có đầy đủ tư cách hành nghề. Nhưng liệu đây có phải là độ tuổi quá sớm để các bạn thanh thiếu niên có thể bước vào mặt trận nghề nghiệp?

“Một người có những đặc điểm nào để được coi là hoàn toàn phù hợp với một nghề nào đó? Dẫu sao thì người ta cũng phải trải qua cả một đời mới đi đến kết luận đâu là nghề nghiệp cuối cùng của họ. Trước hết, tôi muốn tìm được một công việc mà mình thực sự yêu thích và trực tiếp trải nghiệm nó. Sở thích của tôi là biểu diễn ghi-ta. Đôi khi, tôi cũng thường tự vẽ nên viễn cảnh một ngày nào đó mình sẽ đứng trên sân khấu và biểu diễn bằng cây đàn ghi-ta do chính tay mình tạo nên. Và chắc chắn, tôi sẽ vô cùng hạnh phúc nếu điều đó trở thành sự thực.”

Trường dạy nghề tại Hà Lan có thể coi là ngôi trường đa sắc màu, trong số các học viên tại đây, có cả những bạn học sinh chỉ mới 16 tuổi đang chuẩn bị cho nghề nghiệp đầu tiên trong đời, cũng có những nhân viên công sở khoảng 20-30 tuổi ấp ủ hy vọng tìm kiếm một cơ hội nghề nghiệp mới, nhưng tất cả đều có chung một mục đích: tiếp thu kỹ thuật nghề nghiệp một cách nghiêm túc. Thực tế hiện nay, bất cứ khi nào các trường đào tạo nghề ở Hà Lan mở đợt tuyển sinh, số lượng người đăng ký học sẽ vượt qua chỉ tiêu tuyển sinh một cách nhanh chóng. Điều này đủ để thấy tại Hà Lan, nhu cầu học nghề của người dân rất lớn.

Aino, một giảng viên phụ trách giảng dạy kỹ thuật chế tạo đồ gia dụng, cho biết: ngày nay tại Hà Lan “tiêu chuẩn lựa chọn nghề nghiệp đã thay đổi từ ánh mắt của người khác sang hạnh phúc của bản thân”.

“Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã dành một niềm say mê đặc biệt cho việc đục đẽo, hàn gắn các vật dụng. Bởi vậy mà lúc nào trong tay tôi cũng có nếu không phải là đinh, búa thì cũng là những lọ sơn. Suốt 24 năm qua, tôi không ngừng chế tạo ra các đồ vật và bây giờ cũng vậy. Cho dù ngày càng có nhiều loại máy móc tối tân, nhưng niềm đam mê tôi dành cho những công việc thủ công vẫn vẹn nguyên. Điều tôi không ngờ tới là ngay cả các em học sinh ngày nay cũng có những cảm nhận như vậy. Giống như tôi đã nói, chúng tôi không coi công việc làm mộc là công việc của thợ mộc đơn thuần. Đó là việc sáng tác của người nghệ sĩ khi cho ra đời các sản phẩm đồ gia dụng. Nếu không giữ tâm niệm như vậy, hay các em học sinh không coi công việc mà các em đang làm là quá trình “tự tay làm nên các tác phẩm” thì có lẽ các em khó lòng đi hết được chương trình đào tạo đầy khó khăn và thử thách tại đây. Tham gia vào các khóa học dạy nghề, học viên không những tiếp thu được các kỹ thuật mà còn dần hiểu được rằng làm việc không chỉ đơn thuần là để kiếm tiền và việc làm cũng không chỉ là một công cụ để kiếm tiền.”

Một khi bạn đã xác định được công việc mà mình thực sự yêu thích thì những định kiến của xã hội cũng không làm ảnh hưởng tới quyết định của bạn. Đối với những bạn trẻ yêu cây cối và ham thích công việc cần tới sự khéo léo của đôi bàn tay, cũng như với những người thầy đang dẫn dắt họ thì việc phân biệt cổ cồn trắng hay cổ cồn xanh sẽ không có giá trị. Tuy cầm trên tay những dụng cụ lao động thô ráp thay vì cây bút trơn tru, nhưng hơn ai hết, họ hiểu được giá trị của những giọt mồ hôi chứa đầy công sức của bản thân. Cùng với thời gian, có thể bàn tay họ sẽ có thêm nhiều chai sạn, nhưng đối với những con người trẻ tuổi này, chai sạn chỉ như những vòng năm trong thân cây. Đó là những vòng năm sẽ ngày càng tăng theo thời gian.

Hàn Quốc: Ride Artee

NGƯỜI PHU KÉO XE VƯỢT QUA DỐC KHỔ NẠN ĐỂ ĐẾN VỚI HẠNH PHÚC

“Quan niệm của xã hội ư? Điều quan trọng là chính bản thân mình. Tiếng gọi từ con tim sẽ dẫn dắt chúng ta đến nơi mà ta thực sự thuộc về. Nhưng trước khi tìm được nơi dành riêng cho mình, chúng ta cần phải có dũng khí để dấn bước đi theo tiếng gọi con tim và bỏ qua ánh mắt của người đời.”

— LEE IN JAE —

(Giám đốc của Ride Artee)

Thế hệ cổ cồn trắng trẻ không những đã dám thử sức ở những lĩnh vực vốn chỉ dành cho giới cổ cồn xanh để tìm kiếm hạnh phúc và thành công, mà họ còn tạo nên một làn sóng mới mang tên cổ cồn nâu đã và đang lan tỏa mạnh mẽ tại châu Âu. Nhưng liệu xu thế này có còn giữ nguyên tầm ảnh hưởng khi áp dụng vào bối cảnh của Hàn Quốc hiện nay? Bởi cho đến nay, Hàn Quốc vẫn chưa thoát khỏi quan niệm phân chia tầng lớp theo thứ bậc “sĩ, nông, công, thương” có truyền thống lâu đời và coi hình ảnh nhân viên của công ty lớn, vận quần âu, áo vest, thắt cà vạt phẳng phiu là hình mẫu tượng trưng cho “sự thành đạt”. Thế nhưng cũng tại Hàn Quốc, đã bắt đầu xuất hiện những gương mặt trẻ dám khoác lên mình cánh áo nâu với quyết tâm phá vỡ những định kiến và quan niệm xưa cũ này.

Tại đây, chúng ta đang đề cập đến tấm gương thành đạt của những thanh niên bất chấp nạn thất nghiệp nghiêm trọng chưa từng có đang hoành hành, đã dám mạo hiểm từ chối yêu cầu phải thích ứng với văn hóa tập thể gò bó hay phải lao động trí óc trong không gian văn phòng bị hạn chế bởi những vách ngăn và vượt qua những lo ngại cũng như phản đối của mọi người xung quanh. Họ đường hoàng khoác lên mình tấm tạp dề hay bộ đồng phục lao động và khiến chúng ta phải kinh ngạc bởi những thành quả mà họ gặt hái được khi khởi nghiệp bằng những nghề bị đánh giá thấp, nhưng đó cũng chính là con đường rộng mở dẫn họ đến với một tương lai “thành công và hạnh phúc”.

Chàng nhân viên trẻ nổi tiếng của Bukchon - nơi thời gian trôi về quá khứ

Khu vực kéo dài từ Quảng trường Gwanghwamun tới Jongno phần nào cho thấy nhịp sống hối hả và tấp nập tại trung tâm thành phố Seoul. Nơi đây khiến các dây thần kinh của con người luôn ở trong trạng thái căng như dây đàn bởi thứ tạp âm điển hình của một đô thị hiện đại − tiếng còi xe inh ỏi phát ra từ mọi phía, giữa dòng người tấp nập như nêm bao bọc bầu không khí. Nhưng từ Jongno ngược về hướng núi Bukak rồi rẽ vào một con dốc dẫn ta đến với những ngõ nhỏ của Bukchon cổ kính và trầm lắng như không tưởng. Nằm ngay giữa lòng thủ đô hiện đại và năng động, Bukchon là nơi quy tụ và còn lưu giữ được những ngôi nhà cổ được xây dựng theo phong cách kiến trúc truyền thống của Hàn Quốc. Cảm xúc đến từ khung cảnh cổ kính, mộc mạc nhưng trang nhã mà nơi đây mang lại thật khó kiếm tìm ở nơi nào khác giữa trung tâm đô thị. Nằm xen giữa hàng cây um tùm như đang ôm lấy những mái nhà cổ trong làng cổ Bukchon là các phòng triển lãm và những quầy hàng, cửa hiệu bán đồ lưu niệm san sát. Cảnh tượng yên bình với sự giao thoa, cộng hưởng hài hòa giữa quá khứ và hiện tại này dễ khiến lòng người thư thái, bước chân bất giác chậm lại.

Trong con ngõ nhỏ yên tĩnh ấy có một chàng trai trẻ đang mải miết chạy xe. Chiếc xe đạp kéo tưởng như đã biến mất từ rất lâu ở Hàn Quốc, nay chỉ còn thấy trên các con phố du lịch ở nước ngoài không ngờ lại xuất hiện trở lại trong một ngõ nhỏ Seoul. Chàng trai đánh thức cả ngõ nhỏ tĩnh mịch bằng tiếng chào tràn đầy sức sống “An nyeong ha se yo!” (Xin chào!). Nghe tiếng chào quen thuộc của cậu, một cụ già bước lên xe như một thói quen. Bấy giờ cậu thanh niên nọ mới đạp thật lực vào pê-đan để lên dốc. Tôi cứ mải nhìn theo chiếc xe đạp kéo đang lăn bánh, cảm tưởng như thời gian đang trôi ngược về quá khứ. Giữa thế kỷ XXI, ta lại bắt gặp cảnh tượng từ thế kỷ trước dội về. Liệu có phải chàng trai kia đã theo cỗ máy thời gian lạc về thời hiện đại? Tôi tự hỏi liệu còn câu chuyện nào đượm trong những giọt mồ hôi của chàng kéo xe trẻ tuổi này?

Hình ảnh chàng trai mẫu mực từ một nhân viên chứng khoán thành người kéo xe

Ride Artee là công ty xe đạp kéo duy nhất tại Hàn Quốc, hoạt động tại khu vực Bukchon, Seochon, Insa-dong và Gwanghwamun của Seoul. Người sáng lập và hiện cũng là một trong những nhân viên kéo xe của Ride Artee là anh Lee In Jae. Lee In Jae năm nay 29 tuổi, cũng như các nhân viên trong công ty của mình, mỗi ngày anh có hàng chục cuốc xe lên xuống các sườn dốc của Seoul. “Căn cứ tập trung phương tiện” của anh là một gara nhỏ nằm trên đường Jongno 4-ga. Khi tôi đến cũng là lúc Lee In Jae đang lúi húi chỉnh sửa chiếc xe đạp kéo. Thấy tôi bước vào, anh vội vàng cởi bỏ đôi găng tay dính đầy dầu mỡ, để lộ đôi bàn tay chai sạn, mu bàn tay và cánh tay đầy vết trầy xước. Có lẽ chàng thanh niên này đã sớm quen với công việc lao động chân tay? Trước khi tôi kịp đặt câu hỏi để tìm lời giải đáp cho thắc mắc của mình, Lee In Jae đã vui vẻ giới thiệu với tôi về hình thức kinh doanh đặc biệt của anh.

“Xe đạp kéo vốn là phương tiện di chuyển nhưng đồng thời cùng có thể trở thành một sản phẩm du lịch thú vị. Đặc biệt làng cổ Bukchon ở Seoul lại là địa điểm tham quan rất hấp dẫn. Không một phương tiện di chuyển nào phù hợp hơn xe đạp kéo trong việc mang lại cho du khách cảm giác hoàn toàn yên tâm và thư thái trong suốt hành trình khám phá một địa điểm tham quan như thế này. Đặc biệt, chúng tôi đã khai thác và phát triển các tour tham quan đa dạng bằng xe đạp kéo trong vòng 40 phút kèm theo dịch vụ hướng dẫn viên du lịch tại Bukchon và Seochon. Hiện nay, công ty chúng tôi đang cung cấp hai tour tham quan theo chủ đề, Tour Hành trình Lịch sử và Tour Cung đường Tình Yêu. Cùng được thực hiện bằng phương tiện di chuyển là chiếc xe đạp kéo, song, hai tour này lại mang tới cho du khách những cung bậc cảm xúc hoàn toàn khác nhau. Nếu như Tour Hành trình Lịch sử là cơ hội để du khách trải nghiệm không gian văn hóa, lịch sử truyền thống của thành phố Seoul, thì Tour Cung đường Tình Yêu lại như một cuộc hẹn hò lãng mạn dành cho các cặp đôi. Hiện nay, chúng tôi đang tiếp tục khảo sát và dự kiến mở thêm một tuyến tham quan nữa dọc cung đường Jeong-dong phía sau Deoksugung (Cung Deok-su).”

Tại Ấn Độ, nghề kéo xe như của In Jae là cần câu cơm trong cảnh khốn cùng chỉ được lựa chọn bởi những người nghèo khó thuộc tầng lớp thấp nhất hay còn gọi là tiện dân hạ đẳng trong xã hội. Chúng ta hẳn không còn xa lạ với cảnh tượng những phu kéo xe tập trung gần các địa điểm tham quan nổi tiếng tại các thành phố lớn ở Trung Quốc như Bắc Kinh. Những chiếc xe đạp kéo này giống với phương tiện trải nghiệm dành cho khách du lịch hơn là những phương tiện giao thông thực thụ. Thế nhưng đối với những người điểu khiển xe đạp kéo, phương tiện này lại phản ánh gánh nặng lao động vất vả của họ. Những phu kéo xe mà chúng ta thấy thường có địa vị xã hội rất thấp trong khi thu nhập của họ cũng rất bèo bọt. Cho dù có yêu thích xe đạp kéo đến đâu và tâm niệm “lao động là vinh quang” thế nào thì cũng không mấy ai muốn gắn bó với nghề kéo xe cả đời. Không những vậy, Lee In Jae còn là một cử nhân tốt nghiệp Đại học Weslayan tại Mỹ và từng làm việc tại Công ty Chứng khoán Macquarie sau khi trở về nước. Không khó để nhận ra Lee In Jae hoàn toàn đáp ứng đủ tiêu chuẩn để trở thành hình mẫu lý tưởng cho một chàng trai trẻ sáng giá. Vậy lý do nào đã khiến cậu thanh niên này từ bỏ một công việc lao động trí óc đáng mơ ước để bước chân vào giới “lao động chân tay” như hiện nay? Có lẽ đã quá quen với câu hỏi này, Lee In Jae khẽ mỉm cười rồi giãi bày một cách thoải mái như có sự chuẩn bị trước:

“Khi còn đi làm tại công ty, tôi có quá nhiều mối bận tâm. Tôi luôn cảm thấy không thoải mái khi lúc nào cũng phải gò mình trong những bộ comple, không những vậy có quá nhiều áp lực đến từ những việc nhỏ nhặt không đáng. Môi trường làm việc tại công ty rèn luyện cho con người tác phong chuyên nghiệp nhưng tôi lại có cảm giác tầm nhìn của mình ngày càng trở nên hạn hẹp. Trên tất cả, lý do lớn nhất là tôi không nhận thấy hiệu quả thực sự trong những việc mình làm. Chuỗi hành động lặp đi lặp lại từ nhà đến công ty rồi lại từ công ty trở về nhà mỗi ngày càng lúc càng vượt quá sức chịu đựng của tôi. Và rồi tôi nhận ra rằng con người chỉ sống có một lần, chi bằng hãy sống một cuộc đời mà mình vẫn hằng mơ ước. Nếu vậy, rõ ràng lựa chọn dành cho tôi không phải là bó mình giữa bốn bức tường văn phòng, chi bằng hãy bước ra ngoài, tự do tự tại và tạo dựng nên những mối nhân duyên trong đời. Và kỷ niệm về một thời sinh viên làm phu xe đạp kéo bán thời gian tại Boston chợt ùa về khi tôi đang băn khoăn, trăn trở tìm hướng đi cho tương lai. Khi đó, tôi thực sự rất yêu thích công việc ấy. May mắn là tại Hàn Quốc vẫn chưa có những người kéo xe chuyên nghiệp. Việc trở thành người khởi xướng cho thứ mà chưa ai từng làm sẽ mang nhiều ý nghĩa hơn. Nhận thấy đây là một cơ hội nên tôi không phải đắn đo nhiều để đưa ra quyết định thử sức với công việc này.”

Đối với chàng thanh niên In Jae − người đã tìm ra giá trị trong những việc mà mọi người đều lẩn tránh, thì công việc không chỉ đơn thuần là công cụ để kiếm tiền. Nếu là công việc mà bản thân yêu thích, không những vậy còn có thể sẻ chia hạnh phúc ấy cho nhiều người thì ánh mắt của người đời hay những định kiến xã hội không còn là điều quan trọng nữa. Bởi In Jae hiểu được rằng bản thân công việc đã là “cuộc sống”. Kết thúc công đoạn chuẩn bị phương tiện và trước khi ngồi lên xe để bước vào cuộc hành trình, In Jae đặc biệt thêm vào câu chuyện của mình một điểm nhấn.

“Tôi nghĩ rằng việc đầu tiên là phải bỏ qua ánh mắt của người khác dành cho mình. Quan niệm của xã hội ư? Tiếng gọi từ con tim sẽ dẫn dắt chúng ta đến nơi mà ta thực sự thuộc về. Nhưng trước khi tìm được nơi dành riêng cho mình, chúng ta cần phải có dũng khí để dấn bước đi theo tiếng gọi con tim và bỏ qua ánh mắt của người đời. Tôi tin rằng nếu tiếp tục nỗ lực hết mình, không ngừng nghỉ để đi theo một con đường đã định thì tiền bạc sẽ tự động đổ vào túi của ta. Tôi biết con đường phía trước còn nhiều gian nan và một lúc nào đó tôi có thể sẽ gặp khó khăn về tài chính, nhưng dù sao đây vẫn là công việc mà tôi yêu thích và tôi sẽ kiên trì đến cùng với nó.”

Nhiệt huyết và tinh thần đó là động lực để In Jae vẫn có thể tươi cười rạng rỡ và guồng chân đạp xe dưới cái nắng gay gắt của ngày hè. Chàng thanh niên ấy đang mải miết đi theo tiếng gọi của con tim bất chấp đó không là con đường mà phần đông xã hội đang hướng tới. Liệu quyết tâm của chàng trai trẻ này có thể lay động được tâm hồn của những thanh niên thành thị khác. Chỉ trong vòng 1 năm sau khi khởi nghiệp, In Jae đã sở hữu 6 chiếc xe đạp kéo chuyên dụng và biến 16 thanh niên như anh trở thành những phu xe rong ruổi trên các triền dốc tại trung tâm thành phố Seoul. Mang theo khát khao xóa bỏ khuôn khổ cứng nhắc của định kiến xã hội nặng nề trên con đường chinh phục những đỉnh đồi đổ dốc, Ride Artee là doanh nghiệp trẻ duy nhất cung cấp dịch vụ xe đạp kéo du lịch tại Seoul.

Quý khách xin đừng áy náy. Bởi đối với chúng tôi, mỗi lần nhấn chân vào bàn đạp lại là một niềm vui mới

Đúng như lời In Jae nói, đối với những người chưa từng một lần đi xe đạp kéo thì khó mà giải thích hết được. Cảm giác khi ngang dọc khắp Seoul bằng xe đạp kéo quả thực vô cùng thú vị. Từ trên xe đạp kéo, phong cảnh trung tâm Seoul vội vã, hối hả như mở ra qua những thước phim quay chậm khiến lòng người bất giác trở nên thong dong, thư thái. Nếu còn điều gì khiến hành khách phải bận tâm thì có chăng chính là cảm giác vừa thương vừa áy náy trước dáng vẻ cần mẫn của người phu xe. Dường như đoán được suy nghĩ của tôi, In Jae đi chậm lại rồi mở lời trước.

“Chúng tôi luôn có một điều cần phải nhờ cậy hành khách. Hy vọng quý khách tuyệt đối đừng cảm thấy ái ngại cho người kéo xe bởi đây là công việc mà chúng tôi yêu thích. Đối với chúng tôi, kéo xe chẳng khác nào vừa tập thể dục lại vừa kiếm được tiền. Hơn nữa, cảm xúc mỗi lần chở khách đều không giống nhau, mỗi chuyến đi chúng tôi lại cảm nhận được niềm hạnh phúc mới mẻ. Chúng tôi hồ hởi, hào hứng với những mối nhân duyên giữa người với người được kết nối thêm mỗi ngày.”

Đối với những người lao động thực sự và có niềm kiêu hãnh nghề nghiệp, nếu chúng ta không khéo léo trong việc bày tỏ sự cảm thông thì rất dễ biến thành một sự xúc phạm nghề nghiệp. Chỉ tin vào những gì đang diễn ra trước mắt mình mà vội vàng võ đoán về hoàn cảnh của người khác, điều này cũng giống như định kiến về nghề nghiệp đã ăn sâu bén rễ trong tư tưởng của mỗi chúng ta. Ngược lại, việc dành những khát khao và ao ước mơ hồ về một nghề nghiệp nào đó chỉ bởi sự hào nhoáng, bóng bẩy mà nó mang lại khiến ta không thể thoát khỏi hệ tư tưởng cũ kỹ với những quan niệm nghề nghiệp sai lầm và lệch lạc. Gần đây, thanh thiếu niên đang chạy theo trào lưu trở thành nghệ sĩ, nhưng tất cả những gì chúng ta biết về lĩnh vực này chỉ dừng lại ở những gì đang diễn ra trên sân khấu. Con người thường đánh giá lẫn nhau qua vẻ bề ngoài và quả nhiên chúng ta cũng đang có xu hướng đánh giá về nghề nghiệp chỉ qua “bề nổi”.

Nhờ có lời “nhờ cậy” của In Jae, tôi dần nhìn ra được những định kiến vốn không dễ thừa nhận. Trong công việc lao động chân tay đơn thuần và chân chính kia, chúng ta có thể nhận thấy những mầm mống đổi thay có tiềm năng biến đổi cả xã hội đang dần đâm chồi.

Chiếc xe đạp kéo đang chạy bon bon từ từ dừng lại. Có vẻ như In Jae còn điều gì muốn thổ lộ. Đảm nhiệm cả vai trò của một hướng dẫn viên du lịch, chàng thanh niên này đã quen với việc vừa đạp xe vừa nói chuyện với hành khách. In Jae chỉ hướng cho tôi nhìn về phía triền đồi trước mặt rồi nói:

“Con đường dốc này giống như đường đi làm của chúng tôi. Đây là ngọn đồi mà hàng ngày chúng tôi đều phải đi qua sau khi lấy xe đạp kéo ra từ bãi đỗ xe. Ban đầu, chúng tôi gọi đây là “đồi khổ nạn”, bởi xe đạp kéo rất dễ phát sinh hỏng hóc mỗi lần leo lên con dốc đó. Hồi đó, chúng tôi mới chỉ có hai chiếc xe đạp kéo mà lượng khách thì ngày càng nhiều. Điều này khiến chúng tôi nảy sinh ý định gắn thêm động cơ để xe có thể chạy nhanh hơn và như vậy có thể đáp ứng được hết nhu cầu của khách hàng. Quả nhiên động cơ mới được gắn thêm vào giúp cho xe chạy nhanh hơn và cũng đỡ tốn sức hơn. Tuy nhiên, một vấn đề mới phát sinh lại khiến chúng tôi phải đắn đo là xe đạp kéo sau khi được trang bị thêm động cơ lại hay xảy ra hỏng hóc hơn. Vấn đề kỹ thuật của xe đạp kéo chỉ là một phần, việc gắn động cơ vào xe đạp kéo có lẽ đã đánh mất đi sức hấp dẫn hoàn toàn tự nhiên, vốn là sức cạnh tranh lớn nhất của Ride Artee. Kịp thời nhận ra điều này, chúng tôi đã khôi phục lại tâm niệm ban đầu khi mới bắt tay vào công việc. Như vậy, động cơ được tháo bỏ và những chiếc xe đạp kéo với bàn đạp nguyên thủy lại được hồi sinh. Mỗi khi nhìn thấy ngọn đồi kia tôi lại nhớ về thời đó.”

Từ bỏ công việc công sở thuận lợi và ổn định, tự mình vượt qua hết ngọn đồi này tới ngọn đồi khác, đối với In Jae, chiếc xe đạp kéo không chỉ là món quà luôn mang lại niềm vui. Việc vượt qua những ngọn đồi, những con đường mới lại tiếp tục mở ra trước mắt chàng thanh niên ấy như một sự hoán đổi của khó khăn và khổ nạn.

“Cũng có những ngày chúng tôi không có khách. Vào những ngày như thế, bắt gặp những người đang đi lên dốc, chúng tôi tự nghĩ đằng nào thì mình cũng cần phải đi xuống dốc nên chúng tôi hô lên “Chúng tôi chở khách miễn phí!”. Có lẽ bởi vậy nên người lớn trong xóm rất yêu quý chúng tôi.”

Như vậy, những chàng trai của Ride Artee đã góp phần biến ngọn đồi “khổ nạn” trở thành đường về nhà hạnh phúc của rất nhiều người. Artee có nghĩa là người bạn thân hay người bạn lâu năm. Những chiếc xe đạp kéo của In Jae đang dần chiếm vị trí quan trọng như người bạn thân cùng đồng hành trên những nẻo đường thành phố. Cứ thế, những chiếc xe đạp kéo mang dáng dấp truyền thống thổi vào khung cảnh Seoul hiện đại hơi thở ấm áp và thân thiện, như những gì một người bạn thân thiết lâu năm có thể khiến ta phải đổi thay. Những chàng phu xe trẻ của Ride Artee không muốn bánh xe của họ chỉ dừng lại ở trung tâm thành phố Seoul, mơ ước của họ là vươn ra ngoài Seoul và đi tới mọi miền đất nước, cùng kết bạn bốn phương.

In Jae xứng đáng được coi là một thanh niên dũng cảm đã biến phu kéo xe − biểu tượng của sự lao động vất vả gắn với nhiều đau khổ trở thành một nghề đáng mơ ước. Suy nghĩ và hành động táo bạo của chàng trai trẻ ấy đã đưa hình ảnh của những phu kéo xe xuất hiện trong các thước phim đen trắng vào hiện thực cuộc sống để trở thành một điều gì đó thật gần gũi và thân thương, không những vậy hành động đó còn có thể thắp sáng cho tương lai của bản thân anh.

Kết thúc cuộc tìm hiểu thu thập thông tin, chúng tôi chào tạm biệt và bóng cậu thanh niên In Jae cứ xa dần. Trên lưng áo đồng phục của Ride Artee mà cậu khoác trên người nổi bật dòng chữ “YOLO”. Đây chính là cách viết tắt cho khẩu hiệu “You Only Live Once” (Bạn chỉ sống một lần) và cũng là phương châm sống của In Jae.

“Chúng ta chỉ sống một lần! Một cuộc đời để sống, một công việc mà mình mơ ước, làm những việc mà mình có thể, một sự nghiệp duy nhất của bản thân... Tôi sẽ sống thật hạnh phúc. Tôi sẽ ghi nhớ và trân trọng mọi mối nhân duyên trong cuộc đời chỉ xuất hiện một lần duy nhất của mình.”

Chia tay với tôi, In Jae đón một đôi bạn trẻ lên chuyến xe của mình. Bấy giờ, chiếc xe đạp kéo mới nhanh chóng tăng tốc như thể đã gặp được chủ nhân thực sự của nó. Cảnh tượng chẳng khác nào một bức họa phong cảnh ấy khiến tôi chợt nhớ đến câu thoại cuối cùng trong bộ phim tài liệu Chiếc xe đạp kéo cũ (My Barefoot Friend):

“Phu kéo xe mà không chở ai đó thì sẽ lạc lối. Đối với Shallim thì ai đó chính là gia đình.”

Chàng phu xe trẻ, In Jae, đến từ Ride Artee cũng giống như vậy. Cậu chở ai đó để không đánh mất tương lai và sự nghiệp của bản thân. Đối với cậu, ai đó chính là bạn bè.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.