[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE
Vào thời điểm ấy, tôi vô cùng thích thú một người phụ nữ nhỏ nhắn và kỳ quặc. Đương nhiên nàng đã có gia đình, bởi tôi vốn ghê tởm những ả đàn bà lẳng lót chưa chồng. Nào có chút thú vị gì khi tán tỉnh một kẻ chẳng thuộc về ai mà lại thành ra của tất cả mọi người? Hơn nữa, gác lại chuyện đạo đức, tôi không tài nào hiểu nổi tình yêu như một thứ nghề buôn bán. Điều đó khiến tôi phần nào thấy ghê tởm.
Điểm hấp dẫn đặc biệt ở một người phụ nữ đã có chồng đối với một gã độc thân chính là nàng mang lại cho hắn một mái ấm, một tổ ấm ngọt ngào, dễ chịu, nơi mọi người đều chăm sóc và chiều chuộng bạn, từ người chồng cho tới đám gia nhân. Người ta tìm thấy ở đó mọi thứ hòa quyện vào nhau: tình yêu, tình bạn, thậm chí cả sự quan tâm tựa cha con, cơm ăn chốn ngủ, tóm lại là tất cả những gì tạo nên hạnh phúc của cuộc đời. Cùng với một lợi thế vô bờ bến là ta có thể thay đổi gia đình của mình hết lần này đến lần khác, luân phiên trú ngụ trong đủ mọi tầng lớp xã hội: mùa hè thì ở vùng quê cùng người thợ thuê cho bạn một căn phòng trong nhà họ, mùa đông thì ở cùng tầng lớp thị dân, hoặc thậm chí với cả giới quý tộc nếu ta có chút tham vọng.
Tôi lại có thêm một điểm yếu nữa; đó là tôi thường quý mến người chồng cũng chẳng kém gì người vợ. Thậm chí tôi phải thừa nhận rằng có những ông chồng, dù tầm thường hay thô lỗ đến đâu đi nữa, lại khơi gợi trong tôi cảm giác chán ghét chính những người vợ của họ, cho dù các nàng có quyến rũ thế nào đi chăng nữa. Nhưng khi người chồng là một kẻ trí thức hoặc duyên dáng, tôi lại không tài nào kìm được mà đâm ra quý mến anh ta vô cùng. Tôi luôn cẩn trọng để dù có xích mích với người vợ thì cũng không bao giờ làm mích lòng người chồng. Nhờ cách này, tôi đã kết giao được với một số người bạn tốt nhất đời mình, đồng thời cũng chứng minh được trong rất nhiều trường hợp sự vượt trội không thể chối cãi của giống đực so với giống cái trong loài người. Phái nữ thường gây ra đủ thứ cảnh rắc rối, trách móc, vân vân; trong khi phái nam, dẫu cũng có quyền tức giận chẳng kém gì, lại đối xử với bạn, trái lại, tựa như bạn là một vị cứu tinh giáng xuống mái nhà họ vậy.
Chà, người tình của tôi là một phụ nữ nhỏ nhắn kỳ lạ, tóc nâu, hay mộng mơ, thất thường, sùng đạo, mê tín, cả tin chẳng khác nào một thầy tu, nhưng lại vô cùng quyến rũ. Nàng có cách hôn mà tôi chưa từng thấy ở bất kỳ ai khác — dẫu đó chưa phải là điểm thu hút nhất — cùng một làn da mềm mại làm sao! Chỉ cần cầm đôi tay nàng thôi cũng đủ mang lại cho tôi niềm hạnh phúc lớn lao. Còn đôi mắt nữa — cái nhìn của nàng tựa như một4 vuốt ve chậm rãi, ngọt ngào và vô tận. Thỉnh thoảng, tôi lại gối đầu lên đôi đầu gối nàng và chúng tôi cứ thế lặng yên, nàng cúi xuống nhìn tôi với nụ cười tinh tế, đầy ẩn ý và xao xuyến mà phụ nữ hay có, trong khi mắt tôi ngước lên nhìn nàng, uống lấy thật ngọt ngào và đắm say vào tận tâm hồn mình, tựa như một thứ men say, ánh nhìn từ đôi mắt xanh trong vắt của nàng, trong vắt như thể chứa đựng biết bao tâm tư tình yêu, và xanh thẳm như cả một bầu trời đầy mê đắm.
Chồng nàng, một thanh tra công trình công cộng, thường xuyên phải đi vắng và bỏ lại cho chúng tôi những buổi tối thảnh thơi. Đôi khi tôi cùng nàng trải qua khoảng thời gian ấy trên chiếc ghế dài, đầu gối lên một bên đầu gối nàng; trong khi trên chiếc gối còn lại là một con mèo đen khổng lồ tên là “Misti,” loài vật mà nàng hết mực cưng chiều. Những ngón tay của chúng tôi chạm vào nhau trên tấm lưng con mèo và đan cài vào bộ lông mượt mà như lụa của nó. Tôi cảm nhận được cái thân hình ấm áp áp vào má mình, rung lên theo tiếng rừ rừ bất tận, và thỉnh thoảng một chiếc chân mèo lại vươn ra, đặt lên miệng hoặc mí mắt tôi năm chiếc móng vuốt chưa thu lại, khẽ cào nhẹ vào mí mắt tôi rồi lập tức rụt lại.
Đôi khi chúng tôi cùng nhau ra ngoài trong những chuyến phiêu lưu mà chúng tôi tự gọi là thế. Tuy nhiên, chúng rất đỗi ngây thơ. Chúng chỉ đơn thuần là ghé vào một quán trọ nào đó ở vùng ngoại ô để ăn đêm, hoặc sau khi ăn tối tại nhà nàng hoặc nhà tôi, lại la cà quanh những quán cà phê bình dân, hệt như những sinh viên đang đi chơi nghịch ngợm.
Chúng tôi bước vào những quán rượu tồi tàn và tìm chỗ ngồi ở tận cuối gian phòng mờ mịt khói thuốc, bên hai chiếc ghế lung lay cạnh một chiếc bàn gỗ cũ kỹ. Một làn khói cay xè, hòa lẫn với mùi cá rán từ bữa tối, bao trùm cả căn phòng. Những người đàn ông mặc áo blouse thợ đang lớn tiếng trò chuyện trong lúc nhâm nhi ly rượu nhỏ, còn người phục vụ với vẻ mặt đầy kinh ngạc liền mang ra cho chúng tôi hai ly rượu anh đào.
Nàng, với vẻ run rẩy và nỗi sợ đáng yêu, kéo chiếc mạng che mặt màu đen hai lớp lên tận sống mũi, rồi cầm ly rượu lên với niềm thích thú của một kẻ đang làm điều gì đó nghịch ngợm đến đê mê. Mỗi ngụm anh đào trôi xuống cổ họng khiến nàng có cảm giác như mình vừa phạm phải lỗi lầm gì đó, mỗi ngụm rượu cay nồng mang lại cho nàng cảm giác thỏa mãn vừa tinh tế lại vừa cấm kỵ.
Rồi nàng khẽ thì thầm với tôi: “Chúng ta đi thôi.” Và chúng tôi rời đi, nàng bước nhanh với vầng trán cúi thấp giữa những gã bợm rượu đang dõi theo bóng nàng với ánh mắt khó chịu. Ngay khi ra đến đường lớn, nàng liền thở phào nhẹ nhõm, tựa như chúng tôi vừa thoát khỏi một hiểm họa khủng khiếp nào đó.
Thỉnh thoảng, nàng lại run rẩy hỏi tôi:
“Lỡ như họ nói những lời thô tục với tôi ở những nơi đó, anh sẽ làm gì?” “Thì anh sẽ bênh vực em chứ sao, quái quỷ thật!” Tôi quả quyết đáp lại. Và nàng siết chặt lấy cánh tay tôi vì hạnh phúc, có lẽ với một ước muốn mơ hồ rằng mình sẽ bị lăng mạ rồi được bảo vệ, rằng nàng sẽ được chứng kiến những người đàn ông đánh nhau vì mình, dẫu đó có là những gã đàn ông kia đi nữa, và người chiến đấu là tôi!
Một buổi tối nọ, khi chúng tôi đang ngồi bên chiếc bàn trong một quán rượu ở Montmartre, một bà già rách rưới bước vào, tay cầm một bộ bài dơ bẩn. Nhận ra một phu nhân sang trọng, bà ta liền tiến đến ngay và ngỏ ý xem bói cho bạn tôi. Emma, người vốn tin sái cổ vào mọi chuyện tâm linh, đang run lên vì hào hứng lẫn lo lắng, bèn nhích người sang một bên để nhường chỗ cho bà ta.
Mụ già với gương mặt nhăn nheo, đôi mắt viền những vòng đỏ sọc vì viêm và cái miệng móm mém không còn lấy một chiếc chiếc răng, bắt đầu trải những lá bài bẩn thỉu lên bàn. Mụ chia chúng thành từng tụ, rồi vơ lại, rồi lại chia ra, lẩm bẩm những từ ngữ không tài nào nghe rõ. Emma tái mặt, nín thở lắng nghe, lồng ngực phập phồng vì lo âu và tò mò.
Bà thầy bói cất lời. Mụ tiên đoán những điều mơ hồ: hạnh phúc và con đường con cái, một chàng trai tóc vàng, một chuyến đi, tiền tài, một vụ kiện tụng, một người đàn ông da ngăm đen, sự trở lại của ai đó, thành công, một cái chết. Nhắc đến cái chết này liền thu hút sự chú ý của người phụ nữ trẻ. “Cái chết của ai? Khi nào? Bằng cách nào?”
Mụ già đáp: “Ồ, chuyện đó thì những lá bài này chưa đủ chắc chắn. Ngày mai cô phải đến nhà tôi; tôi sẽ xem cho cô bằng bã cà phê, thứ chưa bao giờ sai sót.”
Emma lo lắng quay sang nhìn tôi:
“Này, ngày mai chúng ta đến đó đi anh nhé. Ôi, xin anh hãy nói đồng ý đi. Kẻo không, anh chẳng thể tưởng tượng nổi em sẽ thấy bồn chồn đến thế nào đâu.”
Tôi phì cười.
“Chúng ta sẽ đi nếu em muốn, cục cưng ạ.”
Mụ già liền cho chúng tôi địa chỉ. Mụ ở trên tầng sáu của một ngôi nhà xập xệ phía sau Buttes-Chaumont. Hôm sau, chúng tôi ghé đến đó.
Căn phòng của mụ là một gác xép chỉ có hai chiếc ghế và một chiếc giường, chất đầy những món đồ kỳ lạ: nào những chùm thảo mộc treo lủng lẳng trên đinh, nào da thú, nào những chiếc bình và lọ đựng chất lỏng đủ màu sắc. Trên bàn, một con mèo đen nhồi bông đang nhìn ra bằng đôi mắt thủy tinh. Trông nó chẳng khác nào ác quỷ của chốn ngụ cư u ám này.
Emma suýt ngất vì xúc động, ngồi phịch xuống ghế và thốt lên:
“Ôi trời ơi, nhìn con mèo kìa; sao mà giống Misti thế chứ lại lị.”
Rồi nàng giải thích cho mụ già rằng mình đang nuôi một con mèo “y hệt như thế, y hệt như thế không trật đi đâu được!”
Mụ già nghiêm giọng đáp:
“Nếu cô đang yêu một người đàn ông, cô không được giữ nó lại.”
Emma bỗng chốc tràn ngập sợ hãi, gặng hỏi:
“Tại sao lại không hả cụ?”
Mụ già thân mật ngồi dịch lại gần nàng và nắm lấy tay nàng.
“Nó đã hủy hoại cả cuộc đời ta,” mụ nói.
Bạn tôi rất muốn nghe câu chuyện ấy. Nàng rướn người sát vào mụ già, gặng hỏi, nài nỉ mụ kể lại. Cuối cùng mụ ta cũng đồng ý.
“Ta yêu con mèo đó,” mụ kể, “như người ta yêu một người anh em. Hồi đó ta còn trẻ và cô độc lắm, chỉ là một thợ may. Ta chẳng có ai ngoài nó, con Mouton. Một người hàng xóm đã cho ta nó. Nó thông minh chẳng khác nào một đứa trẻ, lại hiền lành nữa, và nó sùng bái ta, thưa cô chủ, nó tôn sùng ta hơn cả một vị thần linh. Suốt cả ngày dài nó cứ ngồi trên đùi ta rừ rừ, còn ban đêm thì nằm trên gối của ta; ta thậm chí còn cảm nhận được nhịp đập trái tim nó cơ mà.
“Chà, rồi ta quen biết một người, một thanh niên tuấn tú làm việc ở một cửa hàng vải vóc. Chuyện đó cứ tiếp diễn khoảng ba tháng trong tình trạng chỉ là bạn bè thuần túy. Nhưng cô biết đấy, con người ta rất dễ xiêu lòng, chuyện ấy có thể xảy ra với bất kỳ ai, hơn nữa, ta cũng thực sự bắt đầu đem lòng yêu anh ấy. Anh ấy thật dễ thương, thật dễ thương và tốt bụng biết bao. Anh ấy muốn chúng tôi dọn về ở chung để tiết kiệm chi phí. Cuối cùng ta cũng đồng ý để anh ấy đến chơi nhà vào một buổi tối nọ. Ta chẳng hề định trước điều gì dứt khoát cả; ồ không chứ! Nhưng ta thấy vui trước ý nghĩ rằng chúng tôi sẽ có một giờ đồng hồ bên nhau.
“Ban đầu anh ấy cư xử rất đúng mực, thốt ra những lời ngọt ngào khiến tim ta đập loạn nhịp. Và rồi anh ấy hôn ta, thưa phu nhân, hôn ta như cách người ta hôn khi đang yêu. Ta nằm bất động, nhắm nghiền mắt, chìm đắm trong cơn cao trào của hạnh phúc. Nhưng đột nhiên, ta cảm thấy anh ấy giật nảy mình và thét lên, một tiếng thét mà ta sẽ chẳng bao giờ quên được. Ta mở mắt ra và thấy Mouton đã chồm thẳng lên mặt anh ấy, dùng móng vuốt cào xé da thịt anh ấy cứ như thể đó chỉ là một mảnh giẻ rách. Máu tuối xối xả như mưa vậy, thưa phu nhân.
“Ta cố gắng kéo con mèo ra, nhưng nó bấu chặt lấy không buông, cào cấu liên tục; rồi nó còn cắn cả ta nữa, nó điên dại lên mất rồi. Cuối cùng ta cũng tóm được nó và văng ra ngoài cửa sổ lúc bấy giờ đang mở toang, bởi đó là mùa hè.
“Khi ta bắt đầu lau rửa gương mặt tội nghiệp cho người tình của mình, ta bàng hoàng nhận ra đôi mắt anh ấy đã bị hủy hoại hoàn toàn, cả hai con mắt!
“Anh ấy buộc phải vào bệnh viện. Rồi anh ấy qua đời vì đau khổ chỉ một năm sau đó. Ta đã muốn giữ anh ấy ở lại bên mình và chu cấp cho anh ấy, nhưng anh ấy nhất quyết không chịu. Người ta có thể nghĩ rằng anh ấy căm ghét ta sau sự cố ấy.
“Còn về phần Mouton, sống lưng nó đã gãy ọp sau cú ngã. Người gác cổng đã nhặt xác nó lên. Ta đã đem nó đi nhồi bông, bởi dù thế nào đi nữa ta vẫn rất quý nó. Nếu nó hành xử như vậy thì cũng chỉ vì nó quá yêu ta thôi, phải không nào?”
Mụ già im bặt và bắt đầu vuốt ve con vật vô tri có tấm thân đang rung lên trên bộ khung sắt.
Emma với cõi lòng trĩu nặng buồn đau đã quên bẵng đi lời tiên tri về cái chết — hoặc ít ra là nàng không hề nhắc lại nó nữa — rồi nàng rời đi, để lại cho mụ già năm đồng franc.
Vì chồng nàng sắp trở về vào ngày hôm sau, nên tôi đã không sang nhà nàng suốt mấy ngày liền. Đến khi ghé qua, tôi vô cùng ngạc nhiên khi không thấy Misti đâu nữa. Tôi bèn hỏi nó đâu rồi.
Nàng đỏ mặt đáp:
“Em cho đi rồi. Em thấy bất an lắm.”
Tôi lấy làm kinh ngạc.
“Bất an? Bất an ư? Về chuyện gì chứ?”
Nàng trao tôi một nụ hôn dài rồi khẽ thì thầm:
“Em thấy bất an cho đôi mắt của anh, anh yêu ạ.”
Misti xuất hiện trên tờ Gil Blas ngày 22 tháng 1 năm 1884, dưới bút danh “MAUFRIGNEUSE.”