Từ đó, Ngô Tam Quý lại thu nhận thêm một đệ tử. Theo tên gốc của gã, lại thêm vào chữ "Hoa" theo hàng bối phận, ông đổi tên cho gã là "Tạ Hoa Cầm". Ngặt nỗi đọc lên nghe không xuôi tai, cái giọng phương Nam của Ngô Tam Quý đọc: "Tạ Hoa Cầm, Tạ Hoa Cầm", nghe lại cứ như: "Thùy hoa tiền, thùy hoa tiền" (Ai tiêu tiền, ai tiêu tiền). Chẳng ổn! Lại phải đổi. Nghĩ ngợi hồi lâu, rốt cuộc ông quyết định, cứ gọi gã là "Tạ Cầm Quan" đi! Sau này ắt có quan lớn thích nghe gã diễn, vả lại dạo này như "Trương Ngâm Quan" của gánh Ngũ Phúc, "Dương Cẩm Quan" của gánh Thăng Bình, thảy đều nổi đình nổi đám. Cứ gọi gã là "Tạ Cầm Quan" vậy —— "Tạ ơn các vị khâm sai đại nhân cùng các bậc quan lớn giàu sang, sau này xin hãy hết lòng nâng đỡ đứa nhỏ này của chúng tôi!"

Ngô Tam Quý đối với Tạ Cầm thực tình hết sức yêu thích. Đứa nhỏ này thể chất yếu ớt; nay đang độ tháng năm, tiết trời dẫu đã nóng lên, các đệ tử khác đều ngủ ngoài sân; nhưng không thể để Tạ Cầm ngủ ngoài sân được, bởi nhiễm phải hơi lạnh ban đêm sẽ làm hỏng giọng. Thế nên Ngô Tam Quý mới bảo Tạ Cầm kê tạm hai tấm ván bên cạnh giường mình, lại chia cho gã một bộ chăn đệm cũ, thổi đèn đi ngủ.

Đến đêm, Ngô Tam Quý bỗng bị rệp cắn giật mình thức giấc, toan gọi mụ vợ thắp đèn bắt rệp, nhưng sực nhớ ra vợ không có ở đây, trong phòng này là đệ tử mới thu nhận Tạ Cầm. Thế là ông bèn gọi: "Cầm Quan, mau dậy, thắp đèn bắt rệp cho ta!..."

Đứa nhỏ lại chẳng đáp lời, cũng không có lấy một tiếng ngáy. Ngô Tam Quý bực mình, bụng bảo dạ: Hay nhỉ? Mới tới nhà ta đã giả vờ ngủ, lười hầu hạ ta, sau này còn mong theo ta học hát sao! Ta phải vặn tai lôi cổ ngươi dậy mới được!... Thế là ông quờ tay tìm tai. Nhưng sờ soạng hồi lâu, đừng nói tới tai, ngay cả đầu cũng chẳng thấy đâu. Ngô Tam Quý bắt đầu nảy sinh nghi ngờ! Lại đưa tay đẩy thử, chỉ đẩy trúng chăn đệm trống không, ông bất giác giật thót mình, thầm nghĩ: Đứa nhỏ này không ổn rồi, sao nó lại bỏ đi? Chẳng lẽ... Con dâu ta cũng mới mười chín, con trai lại không có nhà... Nhưng ngẫm lại chắc không đến mức đó, nó hôm nay mới tới cơ mà!

Thế là vừa cuống vừa giận, ông vội vàng trở dậy. Đôi chân trần giẫm trên nền đất, chầm chậm bước mấy bước, một chân lại suýt đá lật bô tiểu. Ông quờ tìm đá lửa cũng không thấy; "choảng" một tiếng, lại va phải chân đèn làm đổ nhào. Ông nổi trận lôi đình, toan quát tháo, nhưng ngẫm thấy hô hoán cũng bất tiện. Vạn nhất đứa nhỏ này là phường trộm cắp, lần này tới đây là để trộm đồ đạc của ta —— y phục đạo cụ diễn tuồng, lại còn mấy món đồ nghề nữa —— nó mà hoảng sợ, vơ vội hai món chạy mất thì sao! Chẳng phải là hời cho nó ư? Không được, ta phải bắt trộm. Thằng nhãi ranh khá khen, dám tới trộm của ta? Thế là ông lần mò ra nhà ngoài, vớ được một ngọn đại đao gỗ gãy của vai Quan Công, vung lên xông thẳng ra cửa.

Bất chợt ông lại giật mình, thì ra cửa vẫn cài then cẩn thận từ bên trong, chẳng giống như có người ra ngoài phòng? Lẽ nào đứa nhỏ này trốn dưới gầm giường của ta? Đùa giỡn với ta chăng? Vẫn phải thắp đèn lên tìm nó. Nhưng trong phòng này không có đá lửa, phải xuống bếp tìm. Thế là ông "cạch!" "két!" rút then cài, mở cửa phòng. Bỗng nhiên nghe thấy trong phòng lại có tiếng động, ông liền kinh ngạc cất tiếng hỏi: "Ai đó?..."

Nhà trong đáp: "Là con!" Ông lại hỏi: "Ngươi là ai? Ngươi là Cầm Quan hả? Ngươi —— ngươi vừa nãy đi đâu đấy?..." Nhà trong nói: "Con đâu có ra khỏi phòng đâu ạ!..."

Đây đích thực là giọng nói của Cầm Quan, giọng Thiểm Châu, nhưng lại nghe như giọng Hàng Châu, quả thực không tài nào đoán nổi gã rốt cuộc là người xứ nào. Giọng nói nũng nịu lại thanh mảnh nhường ấy, trời sinh vốn là hạt giống để học vai hoa đán, khuê môn đán. Cơ mà —— Ngô Tam Quý đặt đại đao gỗ xuống, lại bước vào nhà trong nói: "Vừa nãy ngươi không ra khỏi phòng, sao ta lại không sờ thấy ngươi hả?..." Nổi giận đùng đùng giơ bàn chân trần lên, dồn sức đá một cú, lại đá trúng chân bàn. Đau đến mức ông "Ái chao!..." một chân nhảy loi choi trên đất, hai tay ôm riết lấy ngón chân đang buốt nhói.

Cửa sổ chẳng biết mở ra tự lúc nào, gió lạnh lùa vào khiến ông "Hắt xì! Hắt xì!" liền hai tiếng. Lúc này, chẳng biết Tạ Cầm lấy đâu ra đá lửa, gã quẹt một cái đã bén lửa. Đoạn đỡ chân đèn dậy, châm sáng ngọn đèn lên.

Ngô Tam Quý thực sự tức sôi máu, tiến lên "chát chát" tát thẳng vào khuôn mặt nhỏ nhắn của Tạ Cầm hai cái bạt tai, bấy giờ mới nguôi cơn giận đôi phần, nói: "Ngươi muốn thế nào? Ngươi định trộm đồ của ta sao? Bằng không ngươi chui xuống gầm giường ta làm gì? Ngươi nhất định là chui xuống gầm giường rồi đúng không?... Đáng giận! Đáng giận! Khiến người ta căm ghét quá đi mất! Đáng ghét..."

Tạ Cầm lại chẳng thốt lấy một lời, chỉ cúi gằm đầu, cũng không khóc, ánh đèn rọi lên người gã. —— Dầu nơi này đã đổ lênh láng ra bàn, nên giờ đây ngọn lửa rất leo lét, chỉ lờ mờ chiếu rọi bóng dáng e ấp rụt rè nghiêng nghiêng của gã. Cứ như một cô gái lớn, thực chẳng khác nào một hoa đán, vạt áo dài vải lam vén lên giắt nơi thắt lưng, trên tóc còn vương mấy phiến lá liễu.

Ngô Tam Quý cũng không nói thêm gì nữa, chỉ bảo: "Mau đóng chặt cửa phòng với cửa sổ lại đi! Thôi được rồi! Ta cũng chẳng buồn bắt ngươi tìm rệp nữa! Dầu cũng cạn cả rồi..." Tạ Cầm thướt tha uyển chuyển bước ra nhà ngoài cài chặt cửa lại. Ông liền nói tiếp: "Mau thổi tắt đèn đi! Đừng đốt bấc đèn nữa! Ta thấy ngươi có chỗ ăn cơm rồi thì lại không ngủ được! Chi bằng ngươi cứ theo anh ngươi lang bạt kỳ hồ đi! Rồi sớm muộn cũng rơi vào cảnh xin ăn sống qua ngày!"

Thổi tắt đèn, lại nằm xuống ngủ. Ngoại trừ việc rệp vẫn cắn người, cũng chẳng có chuyện gì xảy ra nữa.

Sáng sớm hôm sau, Ngô Tam Quý liền tới tiệm trọ họ Tạ ở Liễu Thụ Tỉnh tìm Lão Tạ. Lão Tạ vừa thấy ông tới đã hiểu ngay ý tứ, đon đả đón chào, cười nói: "Ngô lão bản! Đứa đệ tử tôi tiến cử cho ông, ông nhận rồi chứ? Ông xem đứa nhỏ đó khôi ngô biết chừng nào! Ông sắp phát tài rồi đấy!"

Ngô Tam Quý nói: "Đứa nhỏ đó trông thì thông minh sáng sủa thật, chỉ sợ nó không đáng tin."

Lão Tạ nói: "Làm gì có chuyện không đáng tin. Hai anh em chúng nó ở tiệm tôi hơn một tháng trời, nề nếp cực kỳ! Chỉ tiếc là càng ở càng túng quẫn, chẳng tìm ra được một nơi kiếm cơm. Theo ý người anh, vốn định bán nó vào phủ Phụ đại nhân ở mé đông làm tiểu sai. Tôi biết chuyện liền vội vàng can ngăn. Tôi bảo, thế sao mà được? Phủ Phụ đại nhân là hang hùm miệng cọp, nha hoàn mụ già cả trăm hai trăm người, tiểu sai, người hầu, hộ viện, gia nô các loại ít nhất cũng hơn bốn trăm người, lại toàn là lũ ác bá chẳng từ việc xấu nào. Bản thân Phụ đại nhân kia lại là kẻ thường vì chuyện cỏn con mà giết người; đứa nhỏ thông minh yếu đuối dường ấy, nếu bán vào phủ ngài ta, chẳng phải là đâm đầu vào chỗ chết sao? Vì thế, tôi mới chỉ cho nó một con đường sáng, bảo nó đưa em trai tới chỗ Ngô lão bản. Học hát kịch chẳng phải hơn đi làm tiểu sai sao? Anh nó nghe lời tôi nên mới làm vậy. Lo liệu xong xuôi, sáng sớm hôm nay đã đi rồi."

Ngô Tam Quý nói: "Năm nay thời vận của tôi cũng chẳng ra làm sao. Nhưng ông đã rỗi việc lo chuyện bao đồng, bảo anh nó đưa nó tới chỗ tôi, tôi nể mặt ông há lại không nhận, chỉ là chẳng biết tương lai kiếm được tiền hay phải chịu lỗ đây?"

Lão Tạ cười nói: "Tôi bảo đảm tương lai ông nhất định sẽ nhờ đứa nhỏ đó mà hái ra tiền. Đứa nhỏ đó tuấn tú quá đỗi! Học kịch là chuẩn nhất trần đời, đưa tới chỗ ông, tôi còn thấy tiếc đây này! Tại đứa nhỏ là giống đực, phỏng như nó là đứa con gái? Tôi nhất định đã nhận làm con gái nuôi rồi."

Ngô Tam Quý cũng cười một tiếng, đồng thời trong lòng không khỏi cảm khái.

Hai mươi năm trước ông cũng từng sắm vai hoa đán, vừa tới Bắc Kinh liền trọ ở tiệm này. Hồi ấy ông còn theo sư phụ, mà Lão Tạ này chẳng qua chỉ là một chân chạy bàn trong tiệm; giờ đây đã thành đại chưởng quầy, phát tài phát lộc không ít, vừa béo tốt lại vừa có râu. Còn ông —— Ngô Tam Quý vì hát kịch, dẫu già cũng chẳng thể để râu. Tuy cũng xưng là một "lão bản", có dăm ba đệ tử, nhưng vẫn nghèo túng thất cơ lỡ vận; không nhọc lòng lo toan là không có cơm ăn, đó chính là kết cục của kiếp xướng ca. Câu tục ngữ "nghệ nhân bất phú" cứ hễ nhớ tới lại khiến ông không khỏi xót xa.

Ông bảo Lão Tạ ký tên bảo lãnh vào tờ văn tự do anh trai Tạ Cầm lập, rồi mới bước ra khỏi cửa tiệm.

Con phố này gọi là "Liễu Thụ Tỉnh", nguyên do là vì cây liễu đặc biệt nhiều. Phóng mắt nhìn về phía đông, cách đó không xa, liễu nơi ấy càng cao càng rậm, ẩn hiện dưới bóng liễu râm mát là một khu đại trạch viện rường cột chạm trổ lộng lẫy, đó chính là phủ đệ của Phụ đại nhân. Phụ đại nhân là huân thần đương triều, được phong tước hầu, thanh thế quyền uy còn giàu sang hơn cả vương công. Trong nhà châu báu chất cao như núi, nức tiếng nhất chốn kinh thành; ai mà dính được chút thơm lây của ngài thì cả đời đủ ăn đủ mặc. Nhưng kẻ nào rủi ro đắc tội với nô bộc trong phủ ngài, cũng đủ khiến tan cửa nát nhà.

Phụ đại nhân thích nhất là nghe kinh kịch, trong phủ riêng cũng nuôi một gánh hát, mai sau... Trong lòng Ngô Tam Quý lại tính toán: Mai sau luyện cho Tạ Cầm Quan thành tài, nhỡ đâu được Phụ đại nhân gọi vào phủ diễn xướng; Phụ đại nhân nghe xong lại vui lòng, thưởng cho một món tiền, thì có khi đến tiền mua áo quan dưỡng già của ta cũng đủ rồi... Nghĩ vậy, bụng dạ lại thấy hoan hỉ. Ông liền trở về nhà, sắm sửa hương nến, cúng tế tổ sư gia "Lão Lang Thần". Tự mình thắp hương, dập đầu xong xuôi, đoạn truyền cho Tạ Cầm Quan hành lễ. Bái sư phụ xong thì bái sư nương, vì sư huynh không có nhà nên đành bái sư tẩu trước, cuối cùng lại lệnh cho đám sư huynh đệ đồng môn bốn năm người cùng nhau dập đầu trước tổ sư gia, xem như đã cử hành xong lễ bái sư.

Từ đó, Ngô Tam Quý bắt đầu truyền dạy kịch cho Tạ Cầm Quan. Đứa nhỏ này quả thực thông minh tuyệt đỉnh, chỉ dạy một lần là biết ngay, hơn nữa giọng tốt, phát âm nhả chữ lại rành mạch rõ ràng. Thường ngày nói chuyện tuy mang chút âm thổ ngữ ngoại tỉnh, nhưng hễ học kịch, được nắn lại khẩu âm là rất dễ dàng nói được giọng Bắc Kinh. Ban đầu dạy vở "Tiểu Phóng Ngưu", điệu bộ thân pháp lại càng chẳng tốn nhiều công sức, quả thực còn đẹp hơn kẻ luyện sáu bảy năm như Hồ Hoa Quan (Thất Đầu) không biết bao nhiêu lần.

Tạ Cầm trời sinh kiều mị, tính tình lại cực kỳ nhu hòa. Ngày thường đến một câu nói lớn tiếng cũng không có, ăn cơm cũng rất ít; với các sư huynh đệ lại càng không hề tranh chấp, lúc nào cũng nhường nhịn người khác. Ăn cơm, uống nước đều nhường người ta trước; ngay cả đi nhà xí cũng đợi người khác đi xong xuôi ra ngoài rồi gã mới bước vào.

Đến đêm, Ngô Tam Quý dứt khoát không cho gã ngủ cùng phòng nữa. Nhỡ gã lại "chui xuống gầm giường" thì biết tính sao? Lại nghĩ: Đứa nhỏ này trước kia chắc hẳn được cưng chiều từ tấm bé, nó sợ người lạ, ngủ chung phòng với người khác không ngủ được, vậy thì chi bằng bảo nó xuống bếp mà ngủ. Nhà bếp ấm áp, có lợi cho đứa thể trạng yếu ớt như nó, tiện thể còn có thể bảo nó trông chừng chuột. Bởi lẽ lũ chuột trong bếp lộng hành quá dữ, nửa bao gạo thô tích trữ sắp bị gặm sạch bách; lại chẳng thể nuôi mèo, vì mèo hay đái bậy lên "hòm đồ diễn", hộp mũ sa, cho nên mới bảo một mình Tạ Cầm đêm xuống ngủ trong bếp. Trên khuôn mặt nhỏ nhắn non nớt của Tạ Cầm cũng lộ ra chút niềm vui. Gã dường như chỉ thường xuyên vướng bận người anh ruột thịt đã bôn ba nơi góc biển chân trời, nỗi u sầu tựa hồ không sao giải tỏa. Hồ Hoa Quan (Thất Đầu) thường lấy gã ra làm trò cười, bảo: "Ngươi nhớ ai thế? Nhớ nhà chồng rồi hả? Hay là nhớ chàng Trương Tam Lang của ngươi? Nhớ Vương —— Vương công tử của ngươi hả?..."

Hôm ấy bỗng có một người trở về, chính là con trai của Ngô Tam Quý, Ngô Thiết Đỗ. Một gã lùn béo ị, trước kia cũng theo cha học kịch, hát vai "Võ Nhị Hoa", biết nhào lộn, múa võ bài bản. Nhưng về sau gã béo quá, vả lại cũng chẳng thích hát kịch, bèn tới tiêu cục phụ giúp, hiện giờ đã là đại tiêu đầu trong "Quảng Phát tiêu cục". Trong giới tiêu hành cũng khá có danh tiếng, tiền kiếm được nhiều hơn hẳn nghề hát kịch. Gã vốn ít khi về nhà, hôm nay vừa về đến nơi là cứ luôn mồm làm kinh làm động.

Gã ghé tai nói nhỏ với cha mình trước: "Hôm qua, trên đường cái quan cách Thiên Tân phủ không xa, có người đã cướp hoàng cương..."

"Hoàng cương" chính là món hàng quy mô lớn do hoàng thượng đặc mệnh cho người từ ngoài mua sắm đem về, ai dám cướp cơ chứ? —— Ngoại trừ Trình Giảo Kim trên Ngõa Cương Trại dạo nọ từng cướp một lần vào thời nhà Tùy, rốt cuộc về sau phải mang gông, may nhờ có Tần nhị gia (Tần Quỳnh) tha cho. —— Nay Ngô Tam Quý nghe con trai nói vậy, liền giật thót mình, bảo: "Ái chà! Thế thì còn ra thể thống gì nữa? Đây là lũ thảo khấu phương nào vậy?"

Con trai gã, Ngô Thiết Đỗ nói: "Nghe đồn chỉ có một người, đồ cướp đi chẳng có gì khác, toàn là châu báu phỉ thúy. Nghe nói tên giặc này kiếm pháp cao cường, dáng vẻ vạm vỡ đĩnh đạc, giọng nói mang âm hưởng vùng Hà Nam, Thiểm Tây. Có người nghi ngờ là người của giới tiêu hành, bọn con ăn cơm tiêu hành ai nấy đều sợ run cầy sấy! Đều sốt ruột lo bị vạ lây."

Ngô Tam Quý nói: "Ta thấy con tốt nhất đừng làm nữa! Cái này mà dính líu vào là đại họa diệt môn đấy. Vạn nhất có người nghi ngờ là con thì tính sao?"

Ngô Thiết Đỗ nói: "Chẳng ai nghi ngờ con đâu. Con đâu có vóc dáng cao lớn, bụng con lại to thế này, con nói năng cũng chẳng mang giọng ngoại tỉnh, con chỉ thắc mắc rốt cuộc là kẻ nào làm? Hiện giờ chẳng những nha môn sai quan tỏa đi bốn phương bắt tên giặc cướp hoàng cương, mà các tiêu cục chúng con, bốn mươi hai nhà tiêu cục khắp thành Bắc Kinh, hơn năm trăm bảy mươi đại tiêu đầu đều muốn rửa sạch mối hiềm nghi này, đang bàn tính cùng nhau đứng ra tróc nã tên đại đạo cướp hoàng cương kia!"

Ngô Thiết Đỗ ưỡn cái bụng phệ, vẻ mặt đầy phấn khích. Cha gã khuyên gã nên ở nhà hai hôm, chớ ra ngoài chuốc lấy nghi ngờ. Lần này gã về cũng là để gặp lại người vợ trẻ mới cưới được nửa năm; ngặt nỗi trông thấy cha lại thu nhận thêm một đệ tử là một tên "mặt trắng", lại cho ở trong bếp, gã liền sinh bực bội. Khi cha gã gọi Tạ Cầm tới ra mắt sư huynh, Tạ Cầm khom mình vái chào, gã lại ưỡn cái bụng bự, chẳng thèm đếm xỉa. Bụng bảo dạ: Đàn ông con trai gì mà mang cái mặt như đàn bà, nhìn cái bộ dạng lả lơi ẻo lả, yếu ớt không chịu nổi gió máy thế này, ta húc một bụng khéo đâm chết tươi. Nhưng lại nghe vợ gã nói: "Cầm Quan này là do anh trai nó đưa tới, đáng thương lắm cơ..." Gã liền trừng mắt quát: "Ai mượn cô lên tiếng?..."

Ngay hôm đó, có không ít người trong giới tiêu hành tới tìm Ngô Thiết Đỗ bàn luận về những chuyện liên quan tới vụ cướp hoàng cương. Nghe ngóng được rằng: "Nha môn Tổng đốc Trực Lệ, nha môn Thiên Tân phủ, nha môn Tổng đốc Tào Hà, Tử Tiêu, Ngũ Trấn, Đô Sát Viện trong kinh, Thuận Thiên phủ, Bộ Quân Thống Lĩnh, hai huyện Đại Hưng - Uyển Bình, cùng với Binh bộ, Hình bộ thảy đều phái người nghiêm mật truy bắt tên đại đạo cướp hoàng cương.

Trong giới tiêu hành, ở Thiên Tân có Kim Tiên Viên Báo, Thiết Sư Tử Lưu Hùng, Ngọc Tí Viên Hầu Đường Tứ; ở kinh đô có lão tiêu đầu Thần Tiên Lâm Ngũ Công, Hoa Đao Hồ Thiên Vĩnh, Tái Ngưu Cao Trương Phụng, Thiết Dạ Xoa Tiêu Kính, vợ Tiêu Kính là Lê Tam Nương, lại còn quyền sư lừng danh Chung Hồ Khánh, hộ viện của Quảng Vương phủ là Tiểu Na Tra Điêu Long, đám hộ viện của Phụ đại nhân —— tức Phụ trạch ở Liễu Thụ Tỉnh —— là Hắc Ngô Công Triều Tứ, Tái Quan Bình Vương Cẩn, Mãnh Bá Vương Giang Bao vân vân.

Còn như đại ban đầu của Thiên Tân phủ Tái Tần Quỳnh, đại ban đầu của Thuận Thiên phủ Truy Phong Cước, Tróc Vân Thủ, Phi Câu Ngũ Giáng Long của nha môn Bộ Quân Thống Lĩnh thì lại càng không cần phải nói. Tóm lại, ngần ấy anh hùng hào kiệt, danh bộ, đại tiêu đầu đều bị định hạn trong vòng nửa tháng phải bắt cho bằng được tên đại đạo cướp hoàng cương cùng lũ đồng mưu, kẻ chứa chấp, bốn phương tám hướng nay đã giăng sẵn thiên la địa võng. Nay mấy người bạn tiêu hành này cũng là đặc biệt tới bàn với Ngô Thiết Đỗ xem làm sao để nhân cơ hội này lập công mà vang danh thiên hạ.

Càng nói càng thêm phấn chấn, Ngô Thiết Đỗ vỗ bôm bốp vào cái bụng phệ nói: "Cứ trông vào ta đây! Ta mà không tóm được tên cướp hoàng cương thì ta chẳng phải là Ngô Thiết Đỗ. Bắt được rồi ta cũng chẳng xin Vạn tuế gia ban thưởng gì khác, ta chỉ cần một chiếc hoàng mã quái, một cái mũ đính ngọc trắng cài đại hoa linh, lại phải phong cho ta một chân quan chức..."

Bọn họ đang mải nói thì ngoài sân Tạ Cầm đang luyện hát vai hoa đán trong vở "Thúy Bình Sơn", thoại rằng: "Hừ, Thạch Tú ôi Thạch Tú! Ngươi không nhiều lời thì thôi, nếu ngươi đã nhiều lời, tẩu tử ta há lại chịu để yên cho ngươi?" Tiếp đó liền cất giọng hát: "Bên tai lại nghe tiếng mõ vang rền, suýt nữa làm kinh động đến cọp dữ đại lang..."