IV. Trâu chậm uống nước đục
Đối với thành công của hành động mà nói, người thông minh và kẻ ngu dốt chỉ khác nhau một điểm đó là nắm bắt để cơ hội bắt tay hành động. Người khôn đi trước còn kẻ ngu thì luôn đi sau. Chuẩn bị thái quá và chưa sẵn sàng chuẩn bị cũng tồi tệ như nhau cả thôi. Bạn cần phải chuẩn bị đầy đủ và phải biết nắm lấy cơ hội đó! Trừ khi chúng ta bắt tay vào hành động để sự việc diễn ra như ta mong muốn, nếu không ngay cả cuộc sống của chúng ta cũng bị gặm nhấm dần dần.
Đừng bao giờ bị động, chờ đợi thần tài đến gõ cửa. Bạn cần phải đi ra ngoài, cần phải hành động, hãy chủ động gõ cửa thần tài, và như vậy sẽ tìm được sự giầu có.
(1) Dũng cảm bước đi, không nên lo lắng được mất
Khi những ước mơ của chúng ta sắp biến thành hiện thực, chúng ta bắt tay vào hành động mới cảm thấy những ước mơ vĩ đại ấy cũng ghê gớm đấy chứ. Theo cách nói của một thiền sư thì: "Muốn đi đường xa cần phải ngó nơi gần trước, muốn thành đại nghiệp thì cần phải cẩn thận từ những việc nhỏ nhất”. Một thiền sư khác lại nói: "Mài đá quý, thời gian lâu mới thấy giảm đi, trồng cây lâu ngày mới thấy nó cao lớn".
Hai câu nói này đều nói rõ: Hãy bắt tay từ những việc nhỏ nhất. Đó là sự chuẩn bị của thành công, chúng ta sẽ thu được kết quả từ những việc lớn.
Hãy bước đi đừng do dự!
Công việc chuẩn bị vô cùng quan trọng. Trước hết cần phải làm tốt công tác chuẩn bị, và điều quan trọng tiếp theo là bắt tay vào hành động! Hãy cẩn thận, đừng chỉ lo đến chuẩn bị mà không hành động. Tốt nhất nên suy nghĩ cẩn thận biện pháp hay nhất để biến nguyện vọng thành sự thực, hãy phân tích hoàn cảnh, ưu điểm và những thử thách mình phải đối mặt, những trở ngại sẽ gặp phải cũng như toàn bộ những điều kiện cần có để biến mơ ước thành hiện thực.
Những người cẩn thận sẽ phân tích tỉ mỷ mục tiêu lớn, giành được nhiều mục tiêu nhỏ thì dễ đạt được từng mục tiêu, tích tiểu thành đại để giành được thành công to lớn. Phân tích nhiều lần, mà vẫn lo lắng được mất, không dám ra tay hành động, thì đã mắc phải cái gọi là "chứng tê liệt phân tích".
Phân tích và chuẩn bị đều không phải là mục đích, mà chỉ là biện pháp để con người giành được mục đích - chúng ta cần nhờ vào nó để hoàn thành mục tiêu đời người. Tuyệt đối không nên gốc ngọn đảo ngược, một mực chuẩn bị, mãi không triển khai hành động thực tế theo đuổi mục tiêu.
Đối với những tuyển thủ bóng rổ và cầu thủ bóng đá, tập luyện mềm mại, chạy bộ, huấn luyện trọng lượng và vận động cơ bắp rất quan trọng. Nếu cả ngày chỉ yêu cầu họ làm những việc ấy mà không đưa ra thi đấu thì sẽ không thể duy trì được lâu dài. Cũng như vậy, nếu chỉ luôn đưa ra sách lược mà không thấy hành động thì thật vô vị. Trên thế giới này có hai loại người: Một là bàng quan với sự việc xảy ra, còn loại người nữa là thúc đẩy cho sự việc nảy sinh. Nừu không dám mạo hiểm thì sẽ chẳng đạt được gì cả.
Chúng ta nên nhớ rằng: Nếu thấy việc sai thì cần nói rõ, nếu cần uốn nắn biện pháp thì nên uốn nắn trước, và mạnh dạn và dũng cảm vượt qua thử thách.
Nếu bạn không nêu yêu cầu thì ai sẽ cho bạn? Bạn cần phải nắm lấy cơ hội, thúc đẩy sự việc phát triển. Bây giờ không làm thì còn đợi đến bao giờ? Mình không làm thì ai sẽ làm?
Thời gian chúng ta sống trên thế gian này có hạn, chưa chắc đã đủ để hoàn thành mọi việc tốt đẹp chúng ta muốn làm. Không nên luôn dao động, chần chừ, và cũng không nên hành động do dự, mà cần phải nắm bắt và tận dụng thoả đáng thời gian có hạn ấy.
Trong cuộc đời, chúng ta cần rất nhiều mối quan hệ xã hội, chúng ta cần phải dũng cảm để chủ động xây dựng những mối quan hệ đó.
Nếu chúng ta đã có sự chuẩn bị về việc gì đó thì nên bắt tay vào làm. Có thể người khác làm việc ấy sẽ tốt hơn, nhưng trước khi chúng ta ra tay trước thì họ cũng đang có suy nghĩ mình chưa làm bao giờ hoặc là có thể họ cũng muốn được giúp chúng ta một tay.
Tuy nhiên, cũng có một khả năng khác là:
Bắt tay vào hành động sẽ khiến sự chuẩn bị của chúng ta chu toàn hơn, tăng cường được khả năng nhiều hơn và cuối cùng trở thành người xứng đáng nhất. Một khi chúng ta đã lên kế hoạch làm việc thì cần phải triển khai hành động nó.
Những người có tư chất bình thường nhưng chăm chỉ sẽ vượt qua cả những người có tư chất tài giỏi nhưng lười nhác. Phấn đấu sẽ tạo ra được giá trị. Cần phải chủ động triển khai hành động, cố gắng phấn đấu.
(2) Tuỳ cơ ứng biến: Thường xuyên kiểm tra kế hoạch của mình
Nếu muốn hành động có kết quả đẹp thì trước đó cần phải chuẩn đị đầy đủ. Nhưng có rất nhiều kế hoạch, sự chuẩn bị, cách đạt được mục tiêu luôn cần phải có sự hành động của chúng ta mới tiến hành được.
Chúng ta luôn phải dựa vào tình hình thực tế để thay đổi kế hoạch, điều chỉnh tiêu điểm trong quá trình đeo đuổi mục tiêu.
Có người nói, kế hoạch tồi còn tồi tệ hơn cả không có kế hoạch. Câu nói này được xây dựng bởi hai tiền đề: Một là, triển khai kế hoạch này sẽ khiến chúng ta có một số thay đổi; thứ hai là, chúng ta cần phải có khả năng điều hoà mà tuỳ cơ điều chỉnh, đổi mới kế hoạch của chúng ta.
Chúng ta bắt tay vào làm việc, dù đúng hay sai thì đều sẽ có được những phản hồi; hơn nữa, những thông tin phản hồi này đa số xuất hiện trong giai đoạn đầu tiên chúng ta theo đuổi thành công, những gì chúng ta không đạt được thì cần phải hành động thực tế mới có những thông tin mới; không những làm đầy đủ kế hoạch vốn có của chúng ta mà còn bổ sung thêm những nội dung chi tiết chưa có, hoặc là sẽ dẫn dắt chúng ta điều chỉnh phương hướng đúng hơn. Chúng ta luôn nhớ rằng: Trong cuộc sống, mỗi con người sẽ gặp phải những việc không biết phải giải quyết ra sao? Mỗi người trong khi triển khai một quá trình mới đều không thể hiểu nổi mình sẽ đi về đâu, không hiểu rõ phải làm thế nào để giành được mục tiêu. Chúng ta vừa đi vừa học, nếu bằng lòng điều chỉnh phương hướng thì những gì mới học ấy luôn giúp ích cho chúng ta rất nhiều. Những thông tin mới này sẽ phát huy tác dụng trong quá trình chúng ta cố gắng loại bỏ mọi trở ngại. Cũng có khi chúng ta đã hướng về phía mơ ước và hiểu được xã hội mới này qua những thông tin ấy.
Có một số thứ nhìn xa thì đẹp nhưng nhìn gần lại rất tầm thường; nhưng có một số thứ nhìn xa thì chán ngắt nhưng càng nhìn gần thì càng rực rỡ, bắt mắt. Cảnh quan của cuộc đời con người luôn luôn thay đổi; tiến về phía trước sẽ nhìn thấy những cảnh khác lúc đầu, càng tiến lên thì càng là một cảnh quan mới.
Lúc nào cũng cần phải nắm chắc được phương hướng, tiến độ của mục tiêu cuộc sống, cần phải phấn đấu không ngừng cũng như là lòng nhẫn nại, kiên trì.
Sự chú ý của con người rất dễ bị phân tán. Hơn nữa, những vấn đề luôn xoay quanh chúng ta luôn khiến chúng ta không thể tập trung. Đến khi chúng ta biết rõ mình đang ở đâu thì mục tiêu cuộc sống của chúng ta đã bị quên lãng, giấc mộng đã bị tan vỡ. Dù là mỗi ngày, mỗi tuần hay là mỗi tháng thì chúng ta phải xác nhận một lần thì mới có thể duy trì được phương hướng đúng, và khiến con người rung động và trưởng thành thực sự.
Xác nhận có nghĩa là bạn cần phải trao đổi, học tập với những người đã thành công.
Bạn nên nhớ rằng, hãy học theo những người thành công, giỏi giang và làm việc tốt hơn bạn.
Trên thị trường luôn xuất bản những cuốn sách nói về những nghệ thuật, con người và tri thức mới của những người thành công vĩ đại. Đó là những cuốn sách tham khảo với lý luận và biện pháp để làm việc được tốt hơn.
Đừng suốt ngày than vãn, luôn tỏ ra ghét làm bạn với những người lý tưởng.
Hãy chiến thắng những tư tưởng xấu, cần phải giành nhiều thời gian để khuyến khích mình tích cực hơn.
Nói cách khác, khi bạn là người canh giữ cửa sổ tâm hồn mình, công việc của bạn là cần phải quyết định nên cho tư tưởng nào đi qua khi tư tưởng tốt và xấu đến cửa. Tất nhiên, là tư tưởng tốt sẽ qua của thuận lợi, tư tưởng xấu bị chặn lại.
Trọng điểm là ở chỗ phương hướng bạn đi như thế nào. Khi mất phương hướng thì vấn đề sẽ xuất hiện liên tục.
Ví dụ như: Một công ty chuyên sản xuất đồ điện gia dụng trong mấy năm liền luôn chú ý sản xuất một loại sản phẩm đặc biệt đến khi trở thành một công ty độc chiếm về mặt hàng này mới thôi. Khi người tiêu thụ không muốn mua sản phẩm đặc biệt này nữa thì cũng là lúc kết thúc công ty.
Điều này cho thấy công ty đã cho ra thị trường có hạn một loại sản phẩm không có nhu cầu vĩnh cửu, công ty thành công hay thất bại hoàn toàn dựa vào sản phẩm này.
Bạn đừng bao giờ để mục tiêu của mình bó hẹp ở một phương hướng, lúc nào cũng dễ dàng kết thúc. Nên lựa chọn một phương hướng có thể thay đổi và qua đó đúc rút kinh nghiệm và rất có ích cho mình.
Không nên để những mục tiêu thứ yếu ảnh hưởng hoặc thay đổi mục tiêu cuộc sống của bạn. Những mục tiêu thứ yếu này tồn tại nhằm giúp bạn sớm đạt được mục tiêu chính của cuộc sống, chứ không phải thay đổi phương hướng cuộc sống của bạn.
Trong cuộc đời bạn, những mục tiêu thứ yếu sau một khoảng thời gian có thể sẽ được mở rộng, thậm chí là đổi phương hướng hoặc cũng có thể tạo ra những mục tiêu hoặc là xoá bỏ mục tiêu mới này nhưng mục tiêu cuối cùng chỉ có một. Đó là cần phải đạt được mục tiêu cuối cùng. Cũng chính vì nguyên nhân này, bạn cần phải điều chỉnh tính đàn hồi của phương hướng trước khi tiến lên trên đường đời.
Sinh vật học thế kỷ XX đã cho chúng ta biết: Điều hoà là sự sống, sự sống chính là điều hoà. Chỉ cần thay đổi theo hướng tích cực thì không việc gì phải xấu hổ.
Nhiều người nhận được thông tin mới nhưng khó có thể thay đổi kế hoạch theo điều ấy. Họ không chịu thừa nhận sai lầm và cũng không muốn suy nghĩ lại về kế hoạch, mục tiêu vốn có, họ vẫn quyết thực hiện kế hoạch sai lầm. Sự giầu có qua đi, bạn càng nhanh sửa chữa sai lầm càng tốt.
Bạn phải xem xét lại con đường và biện pháp, không cần phải thể hiện mình, mà nên thể hiện thực lực mạnh mẽ của mình.
Những người thông minh đều biết, kế hoạch tốt nhất được đưa ra trong tình hình chưa đầy đủ thông tin.
Người nhanh nhạy vừa thực hiện kế hoạch vừa tập hợp, thu thập thông tin. Chỉ khi chính mình trải qua thì mới có cách sửa chữa thoả đáng kế hoạch của mình. Những người luôn luôn không thể sửa chữa kịp thời kế hoạch của mình đa số là do thiếu cảm giác an toàn, nên mới bị quẩn chân như vậy. Những người này cần phải thay đổi quan niệm, không nên nhầm lẫn cho rằng cái gọi là siêu việt chính là biết tất cả. Bạn cần phải mở rộng tấm lòng, chấp nhận quan điểm mới, đi theo sự thay đổi mới, mở rộng tầm mắt của bạn. Nếu không như vậy thì sẽ không phát huy đầy đủ được tiềm năng để giành được thành công vừa ý nhất.
Trong khi thực hiện một loạt các mơ ước nếu chúng ta quyết tâm tìm kiếm những thông tin phản hồi thì sẽ giành được điều đó, và qua đó sẽ uốn nắn được mục tiêu và biện pháp của mình.
Chúng ta sinh sống trong một thế giới vừa phức tạp vừa luôn luôn thay đổi, phát triển. Nếu trong cuộc sống chúng ta không gặp được những việc khiến chúng ta lo sợ thì đó mới là điều kỳ lạ.
Chúng ta luôn phải chủ động chuẩn bị đối mặt với tình huống xảy ra ngoài ý muốn. Những tình huống này sẽ dẫn dắt chúng ta đi đến những kế hoạch trong tương lai. Chúng ta phải biết, con đường đi đến thành công luôn luôn khúc khuỷu, vì vậy cần phải làm tốt công tác chuẩn bị. Từ điểm xuất phát A đến điểm cuối cùng Z không thể hoàn toàn là một đường gạch thẳng, lúc chúng ta sẽ nghiêng về phía trái, lúc chúng ta sẽ nghiêng về phía phải. Nếu chúng ta lập được mục đích rõ ràng thì khi bắt tay thực hiện sẽ căn cứ vào tình hình thực tế và cũng đưa tất cả những khúc khuỷu, quanh co vào trong kế hoạch của mình. Nếu bạn đã nhận thức rõ những cảnh tượng tương lai, có lòng tin mạnh mẽ, kế hoạch chu toàn, và lúc nào cũng có thể điều tiết linh hoạt, mềm dẻo thì bạn sẽ ứng phó rất tốt với mọi tình huống trong cuộc sống của bạn. Viễn cảnh tương lai và niềm tin đều quan trọng như nhau, một người thiếu hiểu biết về hướng đi đúng của mình cũng như những gì mình mong đạt được thì dễ khiến cho sự việc phức tạp và khó khăn hơn, vừa trắc trở lại vừa khó thực hiện.
Những người thiếu tự tin sẽ càng tồi tệ hơn, giẫm chân tại chỗ vì gặp phải những việc không đoán định được trước. Có một số sự việc tuy xảy ra ngoài ý muốn nhưng đó không có nghĩa là trắc trở, mà dù là trắc trở thì đó không phải là chuyện xấu. Thực tế cho thấy, kế hoạch bị kéo dài hoặc gặp trắc trở đôi khi lại đem đến những điều tốt bất ngờ.
(3) Vừa đứng trên vai của người khổng lồ, lại có tính độc lập sáng tạo
Dù theo đuổi mục tiêu nào thì kế hoạch quan trọng nhất là phải làm tốt công tác chuẩn bị, sẵn sàng cho mục tiêu phấn đấu. Cần phải phân tích, vạch ra viễn cảnh tương lai, sắp xếp thứ tự ưu tiên và lên kế hoạch rõ ràng. Cần phải nghiên cứu những lĩnh vực mong muốn thành công, qua kiến thức chuyên nghiệp, sách vở sẽ hiểu được những người nổi tiếng làm thế nào để đạt được thành công, tương tự nhằm vạch ra đường đi cho mình.
Cần phải biết rằng, người trước kia đã làm những gì với những mục tiêu tương tự như vậy? Có hiệu quả hay không? Con người hiện nay sẽ làm gì với những mục tiêu ấy? Có hy vọng phát triển hay không? Còn những việc gì mà chưa ai làm? Tại sao? Chúng ta sẽ tìm được điểm tựa tiến lên ở đâu nhằm bước lên một nấc cao hơn?
Nhiều người cho rằng, phấn đấu là việc quan trọng để thành công. Đúng là phấn đấu vô cùng quan trọng, nhưng làm việc được trọn vẹn, tuyệt vời thì còn quan trọng hơn cả cần cù, chăm chỉ.
Nhà toán học cổ Hy Lạp, Ác-si-mét, người đã phát minh ra đòn bẩy và ròng rọc, chính vì đã say mê nguyên lý đòn bẩy mà đã thốt ra một câu nổi tiếng "Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng trái đất lên".
Xi-rô, kẻ thống trị lúc đó đã ra một đề bài thách thức Ác-si-mét nói khoác này, nếu Ác-si-mét không qua được lần thử thách này, thì từ đó phải im miệng.
Đề bài ra: Thuỷ thủ cảng Xi-ri-vút muốn đưa một chiếc tàu lớn lên bờ và Quốc vương Xi-rô ra lệnh Ác-si-mét phải làm nhiệm vụ này. Ác-si-mét đã bố trí một số ròng rọc và bánh xe răng để làm lực đẩy và cuối cùng đã đưa con tàu lớn lên bờ thành công. Theo như Ác-si-mét nói, làm việc đến mức tuyệt vời, tầm quan trọng của nó không thua kém gì so với làm việc cật lực.
Nhà triết học Đi-cát đã từng nói: "Chỉ có đầu óc tốt chưa đủ, điều quan trọng là phải biết phát tuy tốt đầu óc."
Công việc dù có khó khăn đến mấy, nếu khi chuẩn bị chúng ta biết tận dụng đầu óc thì lúc bắt tay vào làm thực tế sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.
Con người thường nghĩ rồi mới hành động, kết quả là luôn tạo ra nhiều cơ hội thay đổi cho cuộc sống sau này.
Những việc bỗng nhiên nghĩ ra chưa hẳn đã xảy ra ngẫu nhiên, mà là nó có liên quan đến mối quan hệ nhân quả của những người đi trước. Theo quy luật thực tế, có thể nói những điều đó xảy ra là điều tất nhiên.
Trước kia có rất nhiều người có kinh nghiệm như vậy, ngẫu nhiên linh cảm đến việc xảy ra nên đã hoàn thành rất nhiều công việc tốt đẹp. Điều này cũng đòi hỏi cần phải cố gắng và có những cách suy nghĩ hay. Những biện pháp và sự cố gắng này sẽ bồi đắp cho mảnh đất linh cảm ngày càng mầu mỡ.
Mặt khác, cũng có người nói: "Thiên tài là do cố gắng".
Chưa hẳn là cố gắng thì chắc chắn sẽ thành thiên tài, vì dung lượng của mỗi người đều có hạn.
Cố gắng vượt xa cả dung lượng của mình tuy có thể gần với thiên tài, nhưng cũng không thể trở thành thiên tài. Nếu không cố gắng thì dù là người có tư chất trời phú thì cũng không thể trở thành thiên tài.
Linh cảm hoặc thiên tài đều là những vấn đề mang tính độc lập sáng tạo, tính độc lập sáng tạo không những có thể tìm kiếm được ở trong mặt ý thức, mà trong cuộc sống cũng rất thông dụng.
Điều đó cho thấy, bạn muốn thành công thì cần phải có tính độc lập sáng tạo. Chỉ cần bạn tích cực làm việc thì linh cảm sẽ trào dâng. Cần phải xem bạn có quyết tâm độc lập sáng tạo hay không? Bạn phải có quyết tâm nếu muốn hoàn thành một việc gì đó. Khi không thể sử dụng linh hoạt đặc tính của mình, nếu như có quyết tâm, đôi khi bạn cũng có thể làm được công việc mang tính độc lập sáng tạo.