101 Điều Trường Học Chưa Bao Giờ Dạy Bạn

Lượt đọc: 1031 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
07
Hoài Nghi Tất Cả Để Trở Nên Thông Minh Hơn

❊ ❊ ❊

Trong một giờ thí nghiệm hóa học, nếu như kết quả thực hành khác với tính toán lý thuyết thì sinh viên Việt Nam sẽ lo lắng, tìm cách “ăn gian” cho ra đúng kết quả. Cùng vấn đề ấy, sinh viên Mỹ sẽ mày mò, đặt ra câu hỏi tại sao thí nghiệm không thành công, tại sao lý thuyết và thực hành không có cùng kết quả, tìm xem yếu tố bất thường nào đã xen vào và thử lại nhiều lần cho đến khi thí nghiệm thành công.

Tôi hỏi một người bạn của mình rằng có hay hỏi “Tại sao?” trước một sự việc không. Câu trả lời nhận được là “Chỉ có trẻ con mới hay hỏi tại sao.” Tôi thừa nhận nó đúng, trẻ con rất hay hỏi “Tại sao”. Chúng ta ai cũng lớn lên từ những câu hỏi “Tại sao” như một bản năng. Nhưng số tuổi của chúng ta lại tỷ lệ nghịch với số lần hỏi “Tại sao” trong đời.

Những đứa trẻ khi bắt đầu biết nói, biết ý thức về cuộc sống xung quanh, chúng đặt ra “Hàng vạn câu hỏi vì sao”. Bố mẹ chúng kiên nhẫn trả lời những câu hỏi đầu tiên, sau đấy thường gắt gỏng “Trẻ con mà hỏi nhiều, vặn vẹo như thế là hư.” Dần dà, chúng không còn hỏi “Tại sao” nữa, mà nhận những chiếc kẹo từ bố mẹ và được khen ngoan. Rồi chúng chấp nhận mọi điều những người xung quanh cho chúng biết như một sự hiển nhiên.

Trong tự bạch của mình với hai cô con gái Jenny và Laura đưa ra năm 1865, Karl Marx đã trả lời về câu châm ngôn yêu thích nhất của mình là: “De omnibus dubitandum” nghĩa là “Hãy hoài nghi tất cả”. Marx muốn nhắn gửi tới con gái rằng hãy biết lắng nghe không chỉ bằng sự cầu thị của con tim mà cả bằng sự sáng suốt, khôn ngoan của trí óc.

Đừng nhầm lẫn chữ “hoài nghi” với “đa nghi” ở đây. “Hoài nghi” là hành động khách quan cần thiết để đánh giá thấu đáo một sự vật, hiện tượng. Ngược lại, “đa nghi” thuộc về tính cách tiêu cực kiểu như “nhìn đâu cũng có vi trùng”.

Nếu Newton không thắc mắc “Tại sao quả táo chín lại rơi xuống đất”, làm sao ông có Định luật vạn vật hấp dẫn?

Nếu Archimedes không đi tìm câu trả lời cho câu hỏi về chiếc vương miện bị pha bạc với vàng, làm sao tìm ra lực đẩy Archimedes?

Nếu Nhật Hoàng không hoài nghi về việc vì sao những chiếc thuyền bọc thép của Mỹ nặng như thế vẫn có thể nổi trên mặt nước thì làm sao Nhật Bản có nền kinh tế biển phát triển như bây giờ?

Nhiều bạn trẻ bây giờ dễ dãi tin vào những thông tin trên mạng xã hội, không cần kiểm chứng, không hề hoài nghi, không cần biết bản chất sự việc đến đánh mất cả bản ngã. Hoài nghi cũng là để chúng ta không bảo thủ vì cái tôi cá nhân nhưng cũng không dễ dãi hùa theo tâm lý đám đông.

Hãy nhìn ra xa hơn với câu hỏi “Tại sao” cho bản thân mình.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.