Đánh giá một đất nước phát triển hay không, không chỉ nằm ở tốc độ phát triển kinh tế hay GDP, mà còn nằm ở trình độ văn hóa.
Trình độ văn hóa bao gồm cả trình độ phát triển vật chất và tinh thần của một xã hội, một tộc người, một nhóm người, một cá nhân, trong đó chứa đựng cả cách sống, lối sống, cách ứng xử hằng ngày.
Trình độ văn hóa khác với trình độ học vấn. Người có trình độ học vấn cao chưa hẳn đã có trình độ văn hóa cao nếu có hành xử dở ẹc, lối sống bê tha, mất đi cả những chuẩn mực cơ bản. Nhiều người trình độ học vấn thấp, nhưng ứng xử hay, lối sống đẹp nghiễm nhiên vẫn là người có văn hóa tốt.
Cô giáo người Anh của tôi khi nói về văn hóa giao tiếp đã lưu ý tôi những chủ đề tuyệt đối cấm kỵ khi giao tiếp với người nước ngoài: cân nặng, thu nhập, tình trạng hôn nhân và giới tính.
Tại đất nước ta, những câu hỏi này chúng ta vẫn bắt gặp thường xuyên, nhưng có lẽ không mấy ai dễ chịu khi được “hỏi thăm”: Dạo này tăng cân à? Đã lấy chồng chưa? Thưởng tết được bao nhiêu?...
Khi tham gia giao thông, đừng bấm còi nếu chỉ để chứng minh công dụng của chiếc còi. Bấm còi lúc tắc đường hay đang dừng đèn đỏ là việc vô nghĩa nhất trên đời mà có thể bạn đã từng làm.
Lái xe lúc trời mưa, nếu đi ngang qua vũng nước, hãy giảm tốc độ. Không phải để không làm bẩn xe mình, mà để nước không bắn lên người đi bên cạnh. Hãy là người cầm tay lái thông minh và lịch thiệp.
Nếu không thể tới đúng giờ, hãy gửi một tin nhắn hay gọi một cuộc điện thoại để thông báo kèm theo lời xin lỗi. Không để người khác chờ đợi trong sự giận dữ và lo lắng.
Ở chốn công cộng, chỉ nói đủ để người bên cạnh nghe. Không ai muốn nghe chuyện của bạn hay tiếng cười hô hố bất chấp mọi ánh nhìn.
Giải quyết mâu thuẫn, cố gắng gặp trực tiếp, không ai nói chuyện quan trọng bằng bàn phím.
Đổ đầy bình xăng khi mang trả nếu mượn xe của người khác. Nếu không sẽ chẳng ai muốn cho bạn mượn xe lần thứ 2. Dừng lại hoặc đi vòng ra phía sau lưng nếu người phía trước đang chụp ảnh. Ngược lại, nếu có người làm như thế với mình, đừng quên nói cảm ơn.
Khi người khác hỏi những điều mà bạn không muốn trả lời, xin hãy cười và hỏi: “Tại sao bạn lại muốn biết điều đó?”
Không phải ai cũng có điều kiện tiếp xúc với tri thức để có trình độ học vấn cao, nhưng ai cũng có thể sàng lọc trăm vạn lối sống, lối ứng xử để trở thành người có văn hóa tốt.
Trong cuộc sống này, kỹ năng ứng xử hầu như không có sách vở nào dạy, cũng không ai cầm tay chỉ việc mà chúng ta phải tự quan sát, tự nhìn nhận được điều gì tốt và điều gì nên làm để lựa chọn. Tốt hơn hết, hãy đối xử với người khác như cách bạn muốn mình được đối xử.