Quỳnh sinh vào 9 giờ sáng, một ngày đầu thu, năm 1981. Vừa mới tuột ra khỏi bụng mẹ, Quỳnh đã gào rất to. Mặt đỏ bừng bừng. Chân đạp không khí dữ dội. Nhau thai quấn cổ. Dấu hiệu của một con nhóc bướng bỉnh, đầy mâu thuẫn nội tâm.

Mẹ bế con nhóc lên. Khuôn mặt bình thản, chẳng rõ vui buồn.

Bố bế con nhóc lên. Giọng tràn cảm xúc. Chà… chà… con gái…

Khi đó, trời im gió, không nắng. Đến chiều, mịt mờ bão giông.

Bệnh viện Phụ sản nằm giữa lưng chừng con dốc. Bác sĩ lẫn y tá đều vận lên người tấm áo blu không còn trắng. Chúng ngả màu ố vàng và lấm lấm nhiều vết máu khô khốc nâu xỉn. Dụng cụ y tế sơ sài không được sạch sẽ cho lắm dù đã được ngâm trong chậu nước sôi. Dù gì thì Quỳnh cũng đã nằm đây, trong một căn phòng bệnh viện chứa cơ man người là người. Những sản phụ nằm la liệt trên giường, trên ghế trên sàn. Họ thầm thì chuyện trò, vạch áo cho con bú, cựa mình nhăn nhó bởi cơn đau vẫn chưa buông tha. Mẹ lẫn trong số ấy. Nằm yên thinh lặng. Mắt ngước nhìn lên trần nhà. Trên ấy, hai con thạch sùng vờn nhau làm rơi những tàn vôi đã bong tróc sẵn xuống dưới, phủ lên người mẹ lấm tấm vệt trắng. Bố loay hoay lấy vài mảnh giấy mỏng tang đậy lên đồ ăn, lúng túng đổ nước sôi vào cái ca nhựa pha sữa bò lấy từ một chiếc lon không rõ nhãn mác. Tay mẹ rờ rẫm vài sợi tóc tơ của Quỳnh, khe khẽ thở dài. Quỳnh ra đời sớm hơn dự kiến đến tháng rưỡi. Thân hình ốm o nhăn nhúm, dấu hiệu suy dinh dưỡng nặng. Da Quỳnh bờn bợt, môi mỏng, mắt bé, mũi gãy. Rõ ràng không phải là một đứa trẻ bụ bẫm xinh xắn.

Tờ giấy chứng sinh màu nâu của Quỳnh do bố đứng tên khai. Từng dòng chữ tròn trịa rắn rỏi nắn nót không che giấu nổi niều xúc động sâu sắc. Sau tờ giấy ai đó viết nguếch ngoác dòng chữ:

“Ba tháng cấp phát hai lăm lon sữa bò”.

Tiêu chuẩn sống của Quỳnh.

Và tờ giấy đầy mùi sinh khí này sẽ theo Quỳnh suốt cuộc đời.

Khu tập thể nơi Quỳnh ở được xây dựng trên một bãi đất rộng phía Nam thành phố. Ngay trước khi khu tập thể định hình, bãi đất ấy là một nghĩa địa dành cho những kẻ vô gia cư. Mặc dầu tất cả các ngôi mộ đã được di dời đi nơi khác, nhưng khi đào móng xây nhà, người ta vẫn nhặt nhạnh vô khối là cốt. Có khi đến ba bộ hài cốt nằm chồng lên nhau trong cùng một hố. Ông Tô - bố Quỳnh – là người trực tiếp tham gia quản lý vật tư cho việc xây dựng khu tập thể này nên ông thường phải chứng kiến việc những chiếc máy xúc không chỉ bới đất mà còn đào lên vài mẩu xương sườn người trắng hếu.

Một chiều, ông Tô đứng nhìn bâng quơ bãi đất rộng còn ngổn ngang đất cát. Đầu óc tràn ứ lo lắng. Cứ tiến độ chậm chạp thế này, không biết bao giờ việc san nền mới kết thúc. Có một chiếc xe ủi chạy ngang qua. Người lái xe thò đầu ra ngoài cabin, gật đầu chào ông Tô. Ông Tô gọi với theo:

-Anh ủi xong đám đất này thì chuyển ngay qua mảnh đâấ sát bờ mương nhé.

Anh chàng lái xe quay mặt lại. Hét toáng lên trả lời:

-Vâng. Anh cứ yên tâm. Việc đâu còn có đó.

Ông Tô nhìn theo xe. Chiếc xe nặng nề lăn bánh. Từng mét. Từng mét. Sốt ruột không thể chịu nổi.

Chiếc xe tự dưng khựng lại. Anh xế hốt hoảng nhảy vọt ra ngoài cabin, mặt xanh mày xám chạy lại phía ông Tô. Giọng gọi giật hớt hải.

-Anh ơi! Anh ơi! Không ổn rồi.

-Có chuyện gì?

-Không xong rồi. Hình như xe em húc đầu vào một cái mộ.

-Vớ vẩn! Di chuyển hết rồi còn gì.

-Em cảm thấy đúng là cái mộ.

-Cái cậu này. Lại thần hồn nát thần tính.

-Em thề đấy! Trời ơi! Rõ ràng là một cái mộ.

-Cậu hỏi mọi người ở đây xem. Mấy hôm trước san lấp cả mảnh đất này rồi. Có thấy gì đâu.

-Anh không tin thì kiểm tra xem.

-Không! Hôm trước tôi rà soát kỹ rồi.

-Anh cứ kiểm tra lại.

-Không. Tiến độ đang quá chậm. Cậu lên xe làm việc tiếp đi.

-Anh…

-Nhanh…

-Anh…

-Cậu này hay nhỉ. Không có thời gian đôi co nữa đâu. Lên xe!

Anh xế đu người nhảy lên xe. Mặt nhăn nhó nửa bực tức, nửa sợ hãi, bặm môi mở máy. Chiếc xe rùng rùng chuyển động từ từ tiến lên phía trước ủi mô đất trước mặt. Xe va vào một khối cứng. Mặc kệ… Cứ dấn số tăng ga… Có tiếng nứt vỡ… Thôi rồi… Đúng là tiếng sành… Mà có thể không phải… Hình như mệt quá nên đầu óc hóa căng thẳng. Lại dấn số tiếp. Xe tiếp tục tiến về phía trước. Bị mắc kẹt. Bánh xe đứng im chẳng đi được nữa. Trời đất ơi! Rõ là khốn nạn! Ga… ga nữa lên…

Ông Tô vẫn đứng im chỗ cũ. Mấy công nhân đã nghe thấy tiếng đôi co của ông Tô và anh xế, chạy lại, đang chụm đầu vào nhau chỉ trỏ.

Mọi người bỗng ngớ ra. Tiếng nghiến vỡ rào rạo. Không phải âm thanh của sành sứ. Im lặng bao trùm. Bàng hoàng. Không ai bảo ai, tất cả bưng tay ôm mặt nôn thốc nôn tháo.

Một đoạn xương bánh chè vỡ ơn ởn trắng giắt giữa những khớp nối xích xe đen sì. Có một mảnh vải cũ tối sậm tơ tướp phơ phất trong gió. Chiếc sành đựng cốt nát vụn nằm phơi trên vệt xích xe nhuộm nắng vơn vao. Hôi và thối! Ông Tô nhảy dựng. Chiếc sọ người mốc thếch hoắm sâu hai hốc mắt ngòm ngòm lăn tròn dưới chân ông Tô.

Ông Tô trân trân dán mắt vào chiếc sọ, dòng máu nóng dường như đã ngừng chảy. Cả người ông đông cứng lại. Chưa bao giờ ông đối mặt với thứ gì khủng khiếp hơn thế. Ông và cái sọ người, chăm chắm nhìn nhau. Cứ thế. Đến khi sực tỉnh, ông hét lên một chuỗi âm thanh hoảng loạn. Trong vô thức, ông Tô chạy vào lán vơ vội bó hương lật bật châm lửa đốt. Ngần ấy con người nhất loạn quỳ xuống xì xầm khấn khứa. Tim đập chân run, mồ hôi toát ra lạnh buốt thái dương.

Ông Tô mua một cái tiểu sành mới. Tự tay đặt ngay ngắn từng mảnh xương vào đúng vị trí. Bộ cốt không còn nguyên vẹn. Tiểu sành sau khi đậy nắp kín, ông Tô cho người chuyển ngay bộ cốt vô chủ ấy về nghĩa trang chung của thành phố.

Không hiểu sao ông Tô lại kể cho Quỳnh nghe sự việc khủng khiếp ấy. Có nên nói nốt với Quỳnh rằng, từ ngày đó, chiếc sọ người bám riết lấy tâm trí ông. Tựa hồ như một điềm báo tai ác.

Còn Quỳnh, cứ tưởng tượng ra cảnh mình đang nằm trên chỗ từng là huyệt mộ của người chết thật chẳng thoải mái chút nào.

Từ Quỳnh, bọn trẻ con trong khu bắt đầu thêu dệt những câu chuyện ma mãnh sởn gai ốc. Chúng thì thào kể cho nhau nghe mọi lúc có thể. Nỗi ám ảnh âm u bám riết lấy tất cả tim hồn non dại. Không đứa nào dám ra khỏi nhà một mình. Đi đâu chúng cũng í ới gọi nhau. Thành ra, bọn trẻ luôn có chung mối liên hệ sâu sắc mật thiết mà người lớn không thể nắm bắt được.

Bố Quỳnh là kế toán trưởng, mẹ Quỳnh là quản đốc phân xưởng của nhà máy. Cả hai đều tốt nghiệp đại học với tấm bằng ưu. Bố mẹ từ chối đi du học nước ngoài với lí do đơn giản, muốn ở lại xây dựng đất nước. Bố mẹ về cùng một nhà máy được khoảng một năm thì cưới nhau. Không hiểu vì sao việc hôn nhân của bố mẹ không được người thân ủng hộ. Công đoàn nhà máy đứng ra tổ chức đám cưới cho hai người tại hội trường. Đám cưới rất giản dị. Mẹ mặc áo phim trắng, quần lụa đen mượn được của chị gái cậu bạn thân. Bố cũng mặc áo sơ mi trắng bỏ trong quần màu than ống loe. Trên tay mẹ, bó dơn rung từng cánh nhè nhẹ. Mẹ mím môi. Mẹ không cười. Không bức hình nào mẹ cười cả. Quỳnh nghĩ mẹ mà cười thì rất đẹp. Không rõ nụ cười tắt trên khuôn mặt của mẹ từ bao giờ. Mẹ giấu niềm riêng của mình trong ánh nhìn lúc nào cũng bình thản, nghiêm nghị.

Ngực mẹ không chảy ra được những dòng sữa ngọt ngào. Bố sung sướng lãnh nhiệm vụ cho Quỳnh bú bình hàng ngày. Bố chăm sóc Quỳnh với sự cẩn thận nhẹ nhàng hiếm có của một người đàn ông. Quỳnh bám riết lấy bố như ghì lấy chiếc phao nhỏ giữa biển lạnh giông bão. Bố yêu Quỳnh với lòng nhiệt thành sâu sắc hòa lẫn kỳ vọng nhiều chiều. Bố vui vẻ và hay cười. Quỳnh như mê đi trong tiếng cười ròn vang của bố. Tiếng cười ấy lóng lánh tựa chuỗi cườm đen va vào thành thủy tinh nhiều màu sắc. Giữa tiếng cười hiền hòa, Quỳnh dụi đầu vào ngực bố, nằm ngủ ngoan.

Tiếng cười ấy rõ ràng đã thay lời ru hời của mẹ.

Quỳnh lớn lên từ những tiếng cười.

Mẹ Quỳnh không phải là người phụ nữ đẹp. Dáng người mẹ thấp, gầy nhỏ, da nâu, tóc uốn lọn xoăn túm chặt phía sau bằng chiếc cặp ba lá. Trên mặt, xương gò má nhô cao để lại phía dưới hai khoảng da lõm sâu vào phía trong làm khuôn mặt mẹ càng tăng thêm vẻ gầy gò khắc khổ. Mẹ bước nhanh thoăn thoắt. Cử chỉ lúc nào cũng có vẻ vội vàng. Mẹ rất ít nói. Mỗi lời bà thốt lên chắc chắn đã được suy nghĩ kỹ và rất lâu trước đó.

Bố có gì đó e dè và rất mực nhường nhịn mẹ. Thân hình bố cao lớn nhưng cân đối, gọn gàng. Bố có khuôn mặt rất đỗi thanh tú. Mắt đen to, lông mi cong rợp. Da bố trắng mịn mát rượi dù cổ, nửa ngực cùng hai cánh tay đỏ au màu nắng hun. Có thể nói bố là hình ảnh tương phản với mẹ. Quỳnh có ao ước cháy bỏng là được giống bố. Nó nhoẻn miệng cười khi ai đó nói rằng hai cha con nhiều nét tương đồng. Bố thường thì thầm bên tai Quỳnh.

Con gái yêu của bố, con gái yêu của bố…

Gia đình Quỳnh nằm trên tầng hai. Ba người sinh hoạt trong căn hộ dành riêng cho cán bộ. Căn hộ có diện tích chừng năm mươi mét vuông, chia thành ba phòng riêng biệt, phòng khách, phòng ngủ, khu nhà bếp. Riêng bếp lại được ngăn thành những ô nhỏ. Một là toilet, một ô dùng làm nơi tắm, một ô rộng hơn là bể chứa nước, phía ngoài là kệ bếp nấu ăn chứa lỉnh khỉnh đủ thìa đũa bát đĩa xoong nồi.

Trước phòng khách là ban công xinh xắn nhìn xuống một cái ao thả đầy bèo hoa dâu. Cái ao vốn là một hố bom to, sâu hoắm chẳng ai buồn lấp. Ngay sát ao có hai lô cốt nhỏ tròn vành vạnh nằm song song với nhau. Người ta đã bít lối vào lô cốt bằng những hàng gạch vỡ. Tò mò đến mấy, lũ trẻ con trong khu tập thể cũng chỉ biết đứng bên ngoài nhìn những vảy bê tông sần sùi rêu bám đầy. Có đứa nhóc táo tợn trèo được lên đỉnh lô cốt, nhìn xuống bọn trẻ ở dưới, ánh mắt ngạo ngược. Quỳnh ghét điều ấy. Nó bám lấy thành lô cốt, gắng gượng trèo lên. Hoặc tay nó xước xát chảy máu hoặc bị rơi ngã chỏng chơ trong tiếng cười nhạo của tụi bạn, nó vẫn không bỏ cuộc. Đến khi biết không thể chinh phục được đỉnh cao, nó chu môi, nhổ phì một bãi nước bọt rồi quay ngoắt vào nhà.

Quỳnh là đứa trẻ hay ốm vặt. Lười ăn. Miệng thường ngậm thuốc tê-ta thay cơm. Răng chưa kịp nhú hết đã nhanh chóng chuyển màu ố vàng. Bên mâm cơm, nó ngồi nhăn nhó nhìn cái nồi nhỏ cơm thì ít, khoai sắn bo bo độn thì nhiều. Leo heo vài cọng rau và tô nước canh lạnh ngắt. Bố để Quỳnh ngồi vào lòng, hai chân xếp vòng ôm lấy Quỳnh thành rào chắn bảo vệ bằng da thịt vững chắc. Quỳnh lắc đầu quầy quậy khi bố xúc thức ăn cố nhét vào cái miệng mím chặt. Cho Quỳnh ăn như thể đánh vật. Cuối cùng cũng xong. Bố nhìn bát cơm sạch trơn mỉm cười.

Thịt da bố bao bọc thành một chiếc bình chứa đầy niềm vui sống.