Sáng thứ Sáu, chín giờ, Nguyên Gia được mời đến trung đội cứu hỏa để tư vấn tâm lý cho các chiến sĩ phòng cháy chữa cháy.

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của xã hội, mọi người ngày càng chú trọng đến các mối nguy hiểm tiềm ẩn, nhưng đối với đội ngũ cứu hỏa, công việc thường ngày của họ không chỉ đơn thuần là chữa cháy.

Giờ đây, họ đã trở thành một đội ngũ đa nhiệm.

Ví dụ như leo lên cầu thang để chọc ổ ong bắp cày.

Ví dụ như chui xuống cống ngầm để cứu chó con mèo nhỏ.

Ví dụ như kiêm luôn chức thợ mở khóa...

Là một lính cứu hỏa, áp lực vẫn rất lớn, đặc biệt là khi đối mặt với những nhiệm vụ nguy hiểm, áp lực tâm lý lại càng khủng khiếp.

Trong biên chế, ngoài những chiến sĩ xuất ngũ chuyển sang làm lính cứu hỏa, còn có rất nhiều người được tuyển dụng từ xã hội, về mặt tâm lý, khả năng chịu áp lực của họ tương đối yếu.

Và hôm nay, nhiệm vụ tư vấn tâm lý của Nguyên Gia chính là giúp các lính cứu hỏa thực hiện giải tỏa tâm lý, bao gồm giảm bớt áp lực, tăng cường khả năng tự điều chỉnh bản thân, vân vân.

Nguyên Gia lái xe, đúng tám giờ rưỡi đã đến trung đội cứu hỏa.

Người tiếp đón anh là Đội trưởng Lý, cũng là bạn cũ của Chủ nhiệm Trần. Biết Nguyên Gia là do Chủ nhiệm Trần giới thiệu, ông cũng cực kỳ khách sáo với anh.

Những chuyện xã giao khách sáo, Nguyên Gia đều xử lý rất thuần thục.

Đội trưởng Lý tầm ngoài bốn mươi tuổi, ban đầu thấy Nguyên Gia còn trẻ như vậy, trong lòng có chút xem thường, thầm nghĩ gã Trần kia, bảo giới thiệu cho mình một thầy giáo dày dạn kinh nghiệm, kết quả lại đưa một thằng nhóc vắt mũi chưa sạch tới.

Nhưng trong lúc trò chuyện, từ khí chất vô tình lộ ra và những góc nhìn độc đáo về nghề lính cứu hỏa của Nguyên Gia, Đội trưởng Lý cũng không kìm được mà thu lại vẻ khinh thường.

"Thầy Nguyên am hiểu về nghề lính cứu hỏa quá nhỉ, cậu không phải là từng làm lính cứu hỏa chứ?"

"Vì phải đến đội chúng ta làm tư vấn tâm lý mà, nên mấy ngày nay tôi cũng đã làm không ít bài tập về nhà."

Nguyên Gia cười nói. Thực ra anh làm gì có làm bài tập gì, chỉ làm một cái PPT đơn giản, dù sao khi bài giảng bắt đầu, anh chỉ cần dựa vào cái miệng là đủ.

Sở dĩ anh am hiểu nghề lính cứu hỏa đến vậy, chẳng phải là đã từng được huấn luyện trong các khóa học của hệ thống sao.

Muốn hiểu rõ các vấn đề tâm lý thường gặp hay đặc điểm nghề nghiệp của một công việc nào đó, thì bất kỳ kiến thức trên sách vở nào cũng không thể sánh bằng việc tự mình trải nghiệm một lần.

Ở một số nghề đặc thù, việc xuất hiện vấn đề tâm lý là chuyện quá đỗi bình thường.

Bạn có biết tâm lý của thợ mỏ khi làm việc dưới lòng đất mỗi ngày là như thế nào không, khi gặp tai nạn hầm mỏ họ đang nghĩ gì không.

Bạn có biết bác sĩ phẫu thuật khi đối mặt với bệnh nhân trên bàn mổ, nói ra lời từ bỏ điều trị, trong lòng đang nghĩ gì không.

Bao gồm cả việc ngôi sao nổi tiếng gặp phải quy tắc ngầm, là phản kháng hay thỏa hiệp? Pháp y khi nhìn thấy thi thể tàn tạ, luật sư khi biện hộ cho "kẻ xấu" lúc...

Loại áp lực này, chỉ khi bạn thực sự trải nghiệm công việc đó, mới có thể thực sự thấu hiểu.

Phàm là những công việc liên quan đến "sự sống cái chết", "đạo đức luân lý", "mặt tối xã hội", thường dễ nảy sinh vấn đề tâm lý nghề nghiệp nhất, nhẹ thì ảnh hưởng đến trạng thái công việc, nặng thì trầm cảm uất ức.

Đúng chín giờ, dưới sự dẫn dắt của Đội trưởng Lý, Nguyên Gia đến đại sảnh.

Dưới đài ngồi hơn ba mươi chiến sĩ cứu hỏa, có đội viên kỳ cựu, cũng có đội viên mới.

Ngồi phía trước là các đội trưởng tiểu đội, trên bàn mỗi người đều đặt sổ và bút, Đội trưởng Lý đã dặn họ phải nghe cho kỹ, học cho tốt.

Nguyên Gia không vội giảng bài, đơn giản quét mắt nhìn trạng thái trên gương mặt mọi người.

Một người là tích cực hay chán nản, ánh mắt không thể lừa anh được.

"Đây chẳng phải là thầy Nguyên đang rất nổi gần đây sao?"

Có vài đội viên trẻ nhận ra Nguyên Gia, dưới sự lây lan của họ, các đội viên khác cũng có thêm chút hứng thú với bài giảng sắp tới.

"Không ngờ tôi lại có thể nổi đến tận đây."

Nguyên Gia cũng cười đáp lại.

Thực ra anh và mọi người dưới đài đều trạc tuổi nhau, thấy anh không có kiểu cách của giảng viên giáo sư, ấn tượng đầu tiên của các lính cứu hỏa về Nguyên Gia vẫn rất tốt.

Sau màn tự giới thiệu đơn giản, Nguyên Gia chọn lọc mời hai lính cứu hỏa chia sẻ ngắn gọn về hành trình tâm lý khi làm nghề cứu hỏa của mình, bao gồm tại sao lại đến làm lính cứu hỏa, công việc hằng ngày từng gặp những chuyện gì đáng nhớ, vân vân.

Người lính cứu hỏa có cảm xúc tích cực kia là một chiến sĩ xuất ngũ, từ lời mô tả của anh ta, cũng có thể thấy được tình yêu của anh đối với công việc này.

Một đội viên khác có cảm xúc khá trầm lắng cũng nói rằng mình muốn làm lính cứu hỏa là để bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Nguyên Gia có thể nhìn ra, anh ta không nói thật lòng.

Dù sao lãnh đạo cấp trên đều đang ở đây mà.

Thực ra rất nhiều lính cứu hỏa tuyển dụng từ xã hội đều là do bố mẹ sắp đặt, tiền lương tuy không cao nhưng được cái ổn định, đối với thế hệ cha chú mà nói, công việc ổn định chính là điều tốt nhất.

Thế nên mới có không ít người vốn không muốn làm công việc này đã bước chân vào đây, từ đó nảy sinh sự chán chường nghề nghiệp hoặc áp lực tâm lý là chuyện hết sức bình thường.

Nguyên Gia tất nhiên sẽ không vạch trần, trước khi bắt đầu bài giảng tâm lý, anh trước hết đã dành sự khẳng định rất cao cho nghề cứu hỏa.

Sự khen ngợi này không phải là lời tung hô sáo rỗng trên bề mặt, mà là từ góc độ nhân dân, anh chân thành cảm ơn những đóng góp và nỗ lực của các chiến sĩ cứu hỏa.

Thế là những đội viên có ước mơ là làm lính cứu hỏa, trên mặt tự nhiên lộ ra một vẻ kiêu hãnh.

Những đội viên có cảm xúc khá trầm lắng kia, dần dần cũng tăng cường sự tập trung.

Tâm lý con người rất vi diệu, khi một người không muốn làm việc gì đó, sự áp đặt ý chí của người khác chỉ khiến anh ta càng thêm kháng cự với việc này.

Chỉ khi không ngừng nhận được những phản hồi tích cực từ việc này, cuối cùng anh ta sẽ tự nguyện dốc toàn tâm toàn ý vào việc đó.

"Đồng phục của các anh rất đẹp, mang lại cho tôi cảm giác an toàn và vững tâm."

Sự khen ngợi của Nguyên Gia chính là một loại phản hồi tích cực.

Có người có thể không muốn làm lính cứu hỏa, nhưng sau khi khoác lên mình bộ đồng phục, anh ta nhận được sự công nhận và khen ngợi từ nhân dân, loại phản hồi tích cực này sẽ tác động đến tâm lý anh ta.

Nếu lại giúp giải cứu một chú mèo con, người bị nạn ôm mèo cúi đầu cảm ơn, đây lại là một phản hồi tích cực khác.

Khi giúp một gia đình dập tắt đám cháy lớn, cứu thoát đứa trẻ bị kẹt, người bị nạn mang đến tấm cờ khen ngợi, phản hồi tích cực không ngừng được khắc sâu.

Đến lúc này, anh ta đã bắt đầu tận hưởng quá trình làm lính cứu hỏa, và sẽ tự giác đặt "bảo vệ" vào trong lòng, trở thành niềm tin của anh ta.

Anh sẽ quên mất mình từng ghét công việc này đến thế nào.

Đây chính là tác dụng tâm lý mà những phản hồi tích cực và kịp thời mang lại.

Vấn đề chán chường nghề nghiệp xuất hiện, nguyên nhân lớn là do những phản hồi tích cực này quá ít, hoặc quá không kịp thời.

Bài giảng hôm nay của Nguyên Gia chia thành các phần lớn như: áp lực nghề nghiệp lính cứu hỏa, sự chán chường nghề nghiệp, áp lực tâm lý nảy sinh, cách điều chỉnh, vân vân.

Bao gồm cả các vấn đề thực tế như làm sao để xóa bỏ nỗi sợ hãi tâm lý sau khi hoàn thành nhiệm vụ nguy hiểm, sự chán nản tâm lý sau khi thất bại trong nhiệm vụ, cách đối phó với sự mệt mỏi nghề nghiệp, cách vượt qua lo âu tâm lý trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Anh giảng giải rất tỉ mỉ, không hề phô trương các thuật ngữ chuyên môn hoa mỹ, mà rất gần gũi, dùng chính nghề lính cứu hỏa này để đưa ra rất nhiều ví dụ, giúp mọi người hiểu và thực hành.

Nghe những ví dụ của Nguyên Gia, mọi người dưới đài đều có chút kinh ngạc, cảm giác đó giống như một "lão binh" đang chia sẻ hành trình tâm lý cho mọi người vậy.

Thầy Nguyên chắc chưa từng làm lính cứu hỏa nhỉ? Tại sao anh ấy lại có thể am hiểu tâm lý lính cứu hỏa như vậy!

Không tự chủ được, các học viên đều nảy sinh sự gần gũi và tin tưởng mạnh mẽ đối với "lão binh" này.

Nếu đổi lại là chuyên gia tư vấn tâm lý khác, trong điều kiện không hiểu nghề lính cứu hỏa, dù nói bao nhiêu cũng chỉ là lời sáo rỗng, lời xã giao, anh còn không hiểu tôi, thì làm sao tư vấn tâm lý cho tôi được.

Ở cuối bài giảng, Đội trưởng Lý cũng chủ động thỉnh giáo Nguyên Gia một số vấn đề, ví dụ như làm sao để phòng ngừa và giải quyết vấn đề tâm lý trong huấn luyện hằng ngày.

Nguyên Gia bước xuống đài, cùng mọi người chơi trò chơi nhỏ, sự tham gia nhiệt tình của các đội viên rất cao, một buổi tư vấn tâm lý mới mẻ, không khí hiện trường rất sôi nổi, mọi người đều cảm thấy thư giãn ở mức độ lớn.

Buổi trưa, Nguyên Gia được Đội trưởng Lý giữ lại ăn cơm.

Ăn cùng với các đội viên ở nhà ăn lớn.

Cơm canh vẫn rất khá.

Sau khi tiễn Nguyên Gia rời đi, Đội trưởng Lý cũng nhắn tin cho Chủ nhiệm Trần.

"So với người năm ngoái, bài giảng hôm nay của thầy Nguyên thật sự rất khá."

"Vậy cậu tăng thêm thù lao đi."

"Không có tiền."