Cách loại bỏ những tin đồn và xây dựng một bức tranh lớn
Bài học 15: Định vị bản thân
Trước khi salesforcecom hình thành, chúng tôi đã hiểu giá trị của văn hóa tiếp thị ám ảnh, và chúng tôi đã cố gắng tạo ra sự thú vị quanh mô hình cung cấp dịch vụ theo yêu cầu của chúng tôi. Don Clark, một phóng viên của Wall Street Journal đã tới thăm chúng tôi khi văn phòng vẫn đang đặt ở căn hộ cạnh nhà tôi và đã viết một bài trên trang nhất với tiêu đề "Những chương trình bị hủy bỏ: phần mềm đang trở thành dịch vụ trực tuyến". Bài viết được đăng tải ngày 21 tháng 7 năm 1999 mô tả những chuyển dịch đang diễn ra. Clark dẫn ra ví dụ về công ty của chúng tôi, được thành lập chỉ 6 tháng trước đó. Ông viết rằng tôi "có cơ hội làm nên lịch sử trong ngành công nghệ cao", và kết thúc bài viết bằng cách trích dẫn câu nói của tôi: "Đây sẽ là sự ra đời của một ngành công nghiệp mới".
Bài báo đã giúp chúng tôi xác định vị thế mà chúng tôi mong đợi (như những nhà cách mạng), và giúp chúng tôi nhận ra rằng mình đang ở trên vũ đài thị trường. Chúng tôi cần một trang Web thực sự. Ngay lập tức tôi yêu cầu Parker Harris xây dựng nó ngay trong đêm, và đó là một quyết định đúng đắn. Ngay ngày hôm sau chúng tôi đã có 500 khách hàng! Rõ ràng chúng tôi đang đạt được điều gì đó.
Chúng tôi tiếp tục mang ý tưởng của mình tới các khách hàng thử nghiệm sản phẩm. Mùa thu năm đó, tôi tới Monaco tham dự triển lãm bàn tròn công nghệ của châu Âu , nơi hội họp của các CEO công nghệ hàng đầu thế giới. Ở thời điểm đó, chúng tôi chưa có bộ phận quan hệ công chúng (PR) để giúp tổ chức họp báo. Mặc dù tôi muốn hợp tác với OutCast Communications, hãng tôi từng làm việc cùng trong một dự án ở Oracle, nhưng người sáng lập Caryn Marooney quá bận để có thể sắp xếp lịch làm việc cùng chúng tôi. Thật may là Pam Alexander, chiến lược gia nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ cao, đã gặp tôi ở ETRE và thuyết phục tôi tổ chức một bữa tiệc chiêu đãi phóng viên. Tôi đã tổ chức một bữa tiệc nhỏ tại phòng của mình ở khách sạn Hôtel de Paris, và giới thiệu sản phẩm tới một nhóm khoảng 30 người.
Pam đã đúng với nhận định của cô ấy về việc ngành công nghiệp thích thú lắng nghe chúng tôi. Các nhà báo nổi tiếng đã có mặt, trong đó có David Kirkpatrick của Fortune và David Einstein, giám đốc chi nhánh West Coast của Forbes, và tất cả đều hiểu rằng chúng tôi đang nói về một thứ còn lớn hơn cả CRM: "Sự kết thúc của phần mềm".
Chúng tôi bắt đầu triển khai những hoạt động truyền thông lý thú hơn, khởi đầu với lĩnh vực trực tuyến. Tôi tin rằng các bản báo cáo đã cho Caryn thấy rằng chúng tôi có một số thứ cần phải nói, và OutCast Communications đã tiếp nhận chúng tôi với vai trò khách hàng của họ. Có một đối tác phù hợp là yếu tố then chốt cho việc xây dựng hình ảnh và thành công của chúng tôi.
Dù bạn có tìm được một đối tác phụ trách PR hay không, hãy luôn tự hỏi, "Thông điệp của mình là gì?" Hãy coi mình là người dẫn đầu hoặc đang cạnh tranh với những người đứng đầu lĩnh vực của mình. Mỗi trải nghiệm bạn mang đến cho các nhà báo hoặc các khách hàng tiềm năng đều phải thể hiện được sự khác biệt của bạn và tạo thành một khẩu hiệu hành động rõ ràng. Yêu cầu này không đòi hỏi cao về nhân lực hay ngân sách mà chỉ cần thời gian và sự tập trung của bạn.
Bài học 16: Mở tiệc chiêu đãi có mục đích
Bước sang năm 2000, chúng tôi đã sẵn sàng để chính thức giới thiệu salesforcecom ra toàn thế giới. Đó là thời kỳ ngông cuồng, chi tiêu phung phí của các công ty
dot-com (một công ty còn thuê các nghệ sỹ của Cirque du Soleil; một công ty khác thuê người chơi Accordion từ Thổ Nhĩ Kỳ). Bất chấp sự quá đà này, tôi vẫn muốn ra mắt salesforcecom.
Chúng tôi tổ chức sự kiện tại nhà hát Regency, San Francisco. Chúng tôi muốn các khách mời vui vẻ ở bữa tiệc nên đã chuẩn bị trước thực đơn cùng chương trình giải trí, tuy nhiên sự kiện này còn có một vai trò lớn hơn nhiều. Không giống như các bữa tiệc của các công ty dot-com khác ‒ với mục đích giới thiệu công ty và các sản phẩm của mình, chúng tôi cần phải giới thiệu một thị trường hoàn toàn mới (theo yêu cầu, hay dịch vụ như một phần mềm ‒ SaaS, hay điện toán đám mây) và đề xướng một cách thức kinh doanh mới.
Salesforcecom sử dụng những khác biệt này như một lợi thế và tạo nên câu chuyện về một cuộc chiến chống lại các phương pháp truyền thống và thiếu hiệu quả trong lĩnh vực phân phối phần mềm. Nhiệm vụ của chúng tôi là đưa ra một cách thức mới tốt hơn để phục vụ khách hàng. Câu chuyện này là yếu tố chủ chốt trong toàn bộ công việc của chúng tôi. Tôi tin rằng nếu chúng tôi đặt mình vào vị trí của khách hàng ‒ và tìm ra cách giúp họ thành công, thì chúng tôi cũng sẽ có lợi. Có thể ở thời điểm hiện tại, phương pháp tiếp cận này đã rất quen thuộc, nhưng ở thời điểm đó nó hoàn toàn trái ngược với cách thức truyền thống mà các công ty vẫn thực hiện.
Chúng tôi đã thuê B-52s, một nhóm chuyên biễu diễn tại các buổi tiệc tuyệt vời nhất thế giới, giúp đem lại những màn biểu diễn sống động và độc đáo. Để truyền đạt câu chuyện của mình, chúng tôi đã biến nơi thấp nhất nhà hát thành một không gian tượng trưng cho phần mềm doanh nghiệp, hay còn gọi là địa ngục. Có những chiếc lồng nhốt đầy các nghệ sỹ đóng vai nhân viên kinh doanh bên trong. "Hãy giúp chúng tôi ra khỏi đây", họ hét lên. "Hãy ký vào thỏa thuận triệu đô này đi. Tôi cần đạt được chỉ tiêu!". Ở đó có những trò chơi như ở lễ hội, chẳng hạn như ném đĩa CD vào nhà vệ sinh và đập chuột chũi, với những chú chuột bị đập là biểu tượng của các công ty phần mềm khác.
Sau khi các khách mời đi qua con đường địa ngục này, họ sẽ tiến tới một ngục tối. Cuối cùng, sau khi tất cả đã sẵn sàng, họ có thể đi lên một tầng mới và tới cõi niết bàn. Tầng trên cùng là thiên đường. Có những cây đàn hạc, có ánh sáng, và ở đó có salesforcecom.
Tại thời điểm tổ chức buổi tiệc, chúng tôi mới chỉ có một khoản doanh thu nhỏ và chưa có lợi nhuận. Tuy nhiên, tôi không lo lắng về chuyện đó, không phải bởi đó là những ngày tháng dễ dàng với lối tư duy "lợi nhuận không quan trọng" mà do tôi đã rất tự tin về việc salesforcecom sẽ có lợi nhuận lớn. Nhưng để đạt được điều đó, chúng tôi cần xây dựng một thương hiệu mạnh phía sau dịch vụ tuyệt vời của mình. Giống như các công ty khác, chúng tôi không có nhiều thời gian để lãng phí; mọi công ty đều phải thực hiện các chiến lược marketing ngay từ ban đầu để bước vào thế giới ồn ào trong lĩnh vực của mình.
Tôi kết thúc buổi tiệc với một tuyên bố táo bạo, nhưng là điều tôi hết sức tin tưởng: "Chúng tôi sẽ trở thành công ty 100 triệu đô-la trong vòng 3 năm kể từ ngày hôm nay", tôi nói. "Chúng tôi sẽ trở thành công ty dot-com cuối cùng".
Vài tuần sau sự kiện đó, chỉ số NASDAQ đạt đỉnh 5.048 điểm. Các công ty dot-com đạt được mức cao hơn bao giờ hết. Nhưng chỉ vài tháng sau đó, mọi thứ lại gần như đổ vỡ. Cơn bão dot-com đã đãi gần hết vàng của những kẻ ngốc nghếch, vì vậy rất nhiều người chỉ trích và các đồng nghiệp của tôi đều rất băn khoăn về tương lai của salesforcecom. Mọi người khuyên chúng tôi bỏ từ "dot-com" khỏi tên công ty trong hoàn cảnh toàn bộ các công ty loại này đang bị gán cho những cái tên như "dot-bom" hay "dot-lừa đảo". Nhưng tôi chưa bao giờ để tâm tới điều đó. Tôi vẫn tin tưởng sức mạnh của Internet có thể thay đổi mọi thứ. Và như tất cả các doanh nhân đều phải đồng tình, thất bại không phải một lựa chọn.
Bài học 17: Xây dựng hình tượng cá nhân
Tôi đóng vai trò một nhà cách mạng trong bữa tiệc giới thiệu công ty và thậm chí còn mặc trang phục quân đội bởi tôi cần thể hiện hình ảnh chúng tôi đã sẵn sàng phát động cuộc chiến chống lại nền công nghiệp phần mềm đang tồn tại. Việc sẵn sàng chiến đấu cho những gì chúng tôi tin tưởng thể hiện tầm nhìn và giá trị của công ty chúng tôi. Với tư cách là người sáng lập, giới thiệu sản phẩm là công việc của tôi.
Nhiều CEO rất khôn ngoan trong việc cá nhân hóa và thận trọng xây dựng giai thoại về bản thân. Đừng ngần ngại khi bước lên phía trước và chấp nhận rủi ro. Phần lớn các CEO giỏi nhất trên thế giới đều gắn liền với công ty mà họ điều hành. Đảm nhiệm một vai trò quan trọng khiến họ được coi là những nhà lãnh đạo và làm cho họ nổi tiếng hơn, và sau đó là những lời mời phát biểu tại các cuộc họp báo, các sự kiện và các cuộc hội thảo ‒ những cơ hội tuyệt vời để truyền bá thông điệp của họ.
Bất kỳ ai cũng có thể tạo dựng hình tượng cho mình, nhưng để thực hiện một cách đúng đắn thì cần thời gian và công sức. "Nhân vật" được xây dựng cần phải phù hợp với lịch sử của công ty nhằm hỗ trợ thương hiệu của công ty. Bạn cần phải thành tâm và trung thực nếu muốn thành công chứ không đơn thuần chỉ là sử dụng các kỹ xảo.
Mọi người thường nghĩ rằng khó có thể thực hiện điều đó, hay không thể đối với một số người vốn kín đáo. Nhưng không phải như vậy, bất kỳ ai cũng có thể làm được, nhất là vì nó không yêu cầu bạn phải ngay lập tức chấp nhận vai trò mới. Tôi không mặc quần áo công sở từ những ngày đầu tiên; ý tưởng đó nảy sinh từ nhiều tháng phát triển salesforcecom, sau khi chúng tôi thực hiện nhiệm vụ và mài dũa thông điệp của mình. Hãy học hỏi và xây dựng từng bước đồng thời cho phép hình ảnh của bạn được phát triển.
Bài học 18: Khác biệt, khác biệt và khác biệt
Khi cần bất kỳ sáng kiến nào, tôi cũng đều muốn tìm kiếm những ý tưởng sáng suốt nhất. Chính phương pháp tiếp cận "sử dụng chuyên gia" của tôi đã khơi nguồn cho việc thuê Bruce Campbell đảm nhiệm việc xây dựng thương hiệu cho salesforcecom. Bruce là một trong những chuyên gia quảng cáo hàng đầu trong lĩnh vực này. Ông đã phát triển và cho ra đời thương hiệu Saturn, là thành viên nhóm "Thứ 3" trong chương trình "Buổi sáng của tổng thống Reagan" trên kênh America TV và đã giúp vực dậy thương hiệu của kênh truyền hình Bank of America, và cả Gallo Winery nữa. Tôi đã chia sẻ nhiệm vụ "Kết thúc phần mềm" của chúng tôi với ông ấy, và ông ta đã tới gặp tôi với ý tưởng cho biểu tượng KHÔNG PHẦN MỀM (từ PHẦN MỀM đặt trong một vòng tròn đỏ với một đường gạch chéo). Nó thật hoàn hảo, đơn giản, hấp dẫn và hài hước. Tôi rất hào hứng với việc nó phù hợp với kích cỡ của một nút bấm. Tôi cũng đánh giá cao số điện thoại được đề xuất sử dụng cho chương trình này, 1-800-KHÔNG-PHẦN-MỀM, giúp khách hàng dễ dàng liên lạc với chúng tôi.
Mặc dù tôi rất thích biểu tượng KHÔNG PHẦN MỀM nhưng mọi người lại ghét nó. Việc xác định nguyên nhân của điều đó khá quan trọng, và những cố vấn tin cậy của tôi đã chỉ ra một số điểm hợp lý. "Nó vi phạm nguyên tắc số một của tiếp thị: không bao giờ quảng cáo bản thân bằng một thông điệp tiêu cực", nhóm PR giải thích. Những người khác thì lo khách hàng sẽ trở nên thiếu thiện cảm với chúng tôi. Họ đã chỉ ra rằng, rất nhiều khách hàng của chúng tôi là các công ty phần mềm. Và quan trọng hơn, các phóng viên sẽ bị sa lầy vào thuật ngữ. "Điều đó không hoàn toàn đúng", họ nói. "Bạn vẫn đang làm phần mềm, chỉ có cách cung cấp khác đi thôi".
Với những lý do này, ngay cả những người trong hàng ngũ salesforcecom cũng đều tin rằng việc sử dụng khẩu hiệu và biểu tượng này là một ý tưởng tai hại. Thực tế là mọi nhân viên đều cố gắng lờ nó đi, hy vọng nó sẽ biến mất. Mặc dù các nghiên cứu và lý thuyết đều "ủng hộ" cho lo ngại của họ, nhưng tôi vẫn cảm thấy những lý lẽ đó nên bị gạt bỏ bởi nguyên tắc quan trọng nhất trong marketing ‒ sự cần thiết của yếu tố khác biệt trong thương hiệu. Những điểm khác biệt của chúng tôi là tính dễ sử dụng, mô hình kinh doanh chia sẻ rủi ro, và cam kết rủi ro thấp ‒ tất cả những yếu tố mà phần mềm không có.
Nhiệm vụ chấm dứt phần mềm và biểu tượng KHÔNG PHẦN MỀM dễ dàng thể hiện được sự khác biệt của chúng tôi. Tôi đưa biểu tượng này vào tất cả các kênh truyền thông của công ty và giám sát chặt chẽ để đảm bảo không ai gỡ bỏ nó đi. (Mặc dù vậy họ vẫn làm điều đó.) Ngày nào tôi cũng mặc áo có biểu tượng KHÔNG PHẦN MỀM và yêu cầu nhân viên phải làm như vậy. (Và họ đã làm theo, tuy hơi khiên cưỡng một chút.) Biểu tượng đó không phải là thứ duy nhất chúng tôi sử dụng để thu hút sự chú ý. Khái niệm dot-com trong tên công ty và các chiến lược PR của chúng tôi cũng là các thủ thuật trong chiến lược tạo nên sự khác biệt.
Trong nỗ lực tăng cường nhận thức của công chúng về cuộc chiến chống phần mềm của mình, tôi đã tạo ra một quảng cáo mang tính khiêu khích với hình ảnh một máy bay chiến đấu bắn hạ một chiếc máy bay hai tầng cánh. Chiếc máy bay chiến đấu là biểu tượng cho công ty của chúng tôi, được thiết kế với công nghệ hiện đại nhất và là sự cải tiến lớn so với tất cả những thứ ra đời trước nó. Chiếc máy bay hai tầng cánh là hình ảnh ẩn dụ của ngành công nghiệp phần mềm: cổ lỗ và không còn phù hợp với nhiệm vụ của thời đại.
Tôi xây dựng hình ảnh này hoàn toàn dựa trên ý tưởng của Larry Ellison và Oracle. Trước đó, Larry từng phê duyệt một quảng cáo với Oracle là hình ảnh một máy bay chiến đấu bắn hạ các đối thủ cạnh tranh ‒ được thể hiện bằng hình ảnh những chiếc máy bay hai tầng cánh. Tôi biết rằng phiên bản ăn theo cần thể hiện sự tôn trọng nguyên gốc và phải là phương tiện hoàn hảo để thể hiện chiến lược sắc bén "Sự kết thúc của phần mềm". Được sự cho phép của Rick Bennett, thiên tài quảng cáo của Oracle, tôi đã thuê chính các nghệ sỹ của Oracle đã làm quảng cáo đó thực hiện mẫu quảng cáo của mình. Đội ngũ tiếp thị của chúng tôi cho rằng hình ảnh đó quá ngờ nghệch, nhưng tôi từng được chứng kiến hiệu quả truyền tải một thông điệp quan trọng của nó. Với linh cảm rằng hình ảnh đó sẽ tiếp tục thành công, tôi đã áp dụng nó vào quảng cáo của salesforcecom.
Tôi đã giới thiệu mẫu quảng cáo đó với Michael Liedtke và Jessica Guynn, đều là phóng viên của Contra Costa Times, những người đảm nhiệm mục kinh doanh hàng tuần hết sức sinh động có tên gọi "Chung tay vào đây". Ngay lập tức họ đánh giá cao ý tưởng này và thấu hiểu sự khác biệt của chúng tôi với nhiệm vụ phá vỡ cách sản phẩm vẫn thường được tạo ra.
Tuy vậy, tôi đã rất ngạc nhiên khi tờ Times đăng mẫu quảng cáo đó trên trang nhất của mục kinh doanh kèm với một bài báo đặc biệt viết về salesforcecom và cuộc cách mạng kết thúc phần mềm. Bài báo còn đăng toàn bộ mẫu quảng cáo có màu mà chúng tôi không phải trả một xu chi phí nào! Đó là một hành động phi thường trong lĩnh vực quảng cáo và là một thắng lợi lớn của công ty chúng tôi. Bruce Campbell không thể tin nổi điều đó. Cậu ấy đã nghĩ rằng chiếc máy bay chiến đấu là một ý tưởng lố bịch. Cậy ấy đã vô cùng ngạc nhiên khi tờ Contra Costa Times, tờ báo ở quê hương cậu ấy đăng tải nội dung đó. Tất cả những điều này đều khiến tôi cảm thấy rất vui mừng: chúng tôi đã chứng minh được sự khác biệt hoá bản thân là một chiến lược tiếp thị hiệu quả. (Ít nhất là đối với những thành phần liên quan, và nếu báo chí thích điều đó, thì tôi cũng vậy.)
Kết thúc của câu chuyện này là quảng cáo được đăng tải trên tạp chí Wall Street Journal, và công chúng còn quan tâm tới salesforcecom hơn nữa. Điều mà tôi thấy thú vị nhất chính là không ai ngoại trừ Larry (và Rick Bennette) nhận ra tôi đã ăn cắp ý tưởng của Oracle. Thực ra, đó chính là cách tôi học hỏi từ Larry, người đã dạy tôi rất nhiều điều. Bằng việc cho phép tôi làm điều này, Larry khẳng định với tôi rằng ông chính là người thầy thực sự của tôi, một người cổ vũ tôi làm theo những gì mà tôi học hỏi được từ ông ấy, và nâng nó lên một tầm cao mới.
Một thương hiệu không đơn thuần chỉ là một logo – mà đó là tài sản quan trọng nhất của bạn
Tôi thích logo KHÔNG PHẦN MỀM; tuy vậy, đó không phải là thương hiệu của chúng tôi. "Logo chỉ đơn giản là một hình ảnh đại diện cho một công ty", Bruce Campbell, nhà sáng tạo logo đồng thời là giám đốc sáng tạo của chúng tôi nói. "Thương hiệu còn đòi hỏi nhiều hơn thế. Nó là một bộ sản phẩm khiến người ta phải nhớ về nó."
Để đạt được hiệu quả, thương hiệu của một công ty phải thống nhất. Một công ty phải sử dụng nhân lực, sản phẩm, và thông điệp thống nhất để cùng nhấn vào những điểm mạnh mà công ty muốn thể hiện. Một dịch vụ theo yêu cầu phải đảm bảo mang đến cho khách hàng sự chăm sóc tỉ mỉ không tì vết. Một ngân hàng không thể nói là đã quan tâm tới khách hàng khi để 20 khách hàng chờ đợi mà chỉ có 2 nhân viên ngân hàng làm việc. Thương hiệu không được phá bỏ những cam kết mà họ đưa ra. Không thực hiện cam kết sẽ đánh mất lòng tin của khách hàng và điều đó sẽ phá hỏng mọi chuyện.
Thương hiệu là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Một công ty không thể "sở hữu" nền tảng cơ bản về nó. Nếu nền tảng cơ bản của một công ty (tốc độ, giá thành, chất lượng) đều tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh, thì bất cứ đối thủ cạnh tranh tiềm năng nào cũng có thể nhân đôi lợi thế đó, thậm chí, tệ hơn là họ sẽ nâng cấp họ lên hết mức có thể. Cái mà một công ty có thể sở hữu, đó là cá tính. Chúng tôi sở hữu logo KHÔNG PHẦN MỀM – không phải bởi chúng tôi là người duy nhất làm điều đó, mà bởi chúng tôi là người đầu tiên nghĩ rằng điều đó quan trọng với khách hàng. Bằng việc xác định thái độ thống nhất là tương lai và là người tiên phong, chúng tôi đã tạo ra cá tính riêng cho doanh nghiệp. Chúng tôi hành động theo cách mọi người phải tôn trọng chúng tôi, làm cho họ cảm thấy có mối liên hệ với chúng tôi. Nó đi kèm với cảm xúc, và đó là tài sản mà không một đối thủ cạnh tranh nào có thể đánh cắp được của chúng tôi.
Bài học 19: Biến mọi nhân viên thành nhân viên chủ chốt trong nhóm tiếp thị, và đảm bảo tất cả mọi người đều hiểu thông điệp
Một hôm, vào buổi sáng sớm tại trụ sở của chúng tôi ở Trung tâm Rincon, trong thang máy lúc ấy có một giám đốc marketing, một lập trình viên, một nhà kiểm định chất lượng và một kỹ sư. Bỗng một người cũng làm việc bằng tòa nhà này hỏi, "Thế chính xác thì salesforcescom của các bạn làm gì?" Và thật ngạc nhiên, mỗi người lại đưa ra một câu trả lời khác nhau.
Đây là một vấn đề rắc rối. Tất cả mọi người trong công ty cần phải hiểu chúng ta là ai và chúng ta làm gì. Điều quan trọng hơn là họ phải có khả năng diễn đạt điều đó trong một câu văn đơn giản để tất cả những người muốn hỏi và những người muốn nghe cùng hiểu. Và bởi vì không phải nhân viên nào cũng tìm được cách diễn giải thông điệp của công ty một cách rõ ràng và hợp lý, nên chúng tôi phải đào tạo họ. Điều này mang đến một cơ hội tuyệt vời: nếu thành công, chúng tôi có thể biến tất cả nhân viên trong công ty thành những chuyên gia tiếp thị điển hình.
Để chắc chắn tất cả mọi người đều đang "cùng trên một thuyền", thì bộ phận PR, truyền thông của công ty phải tạo ra được một lá bài có hai mặt. Một mặt cho biết công ty đang thực sự làm gì. Mặt khác, nó cũng cung cấp thông tin về những điểm vượt trội trong dịch vụ, những khách hàng và đối tác mới nhất, những giải thưởng gần nhất mà chúng tôi đạt được. Với tấm bài này, chúng tôi đã nâng tầm cho mọi người – từ lập trình viên, kỹ sư đến nhà kiểm định chất lượng – trở thành một bộ phận cấu thành tổ chức tiếp thị của chúng tôi.
Tấm bài sẽ rất ít khi được sử dụng nếu bạn chỉ đơn giản là phát chúng cho mọi người. Thay vào đó, chúng tôi phải tổ chức các khoá đào tạo để đảm bảo rằng mọi người đều nắm bắt được thông điệp mà chúng tôi muốn truyền cho cả thế giới. Trong những ngày đầu thành lập, chúng tôi tổ chức họp toàn công ty vào các bữa trưa về việc tiếp thị cho công ty. Ngay cả khi quy mô công ty còn nhỏ, việc tập trung đầu tư và đặt công tác tiếp thị lên hàng đầu vẫn luôn là chuyện sống còn.
Khi công ty lớn mạnh dần, chúng tôi yêu cầu tất cả những nhân viên tiếp xúc với khách hàng đều phải được "cấp chứng chỉ" đủ hiểu biết về lợi thế của các dịch vụ và cách truyền đi thông điệp của công ty. Chúng tôi dạy mọi người cách bảo vệ thông điệp của công ty trước những lập luận chống đối, điều này giúp họ trở nên như được "trang bị vũ khí" và cảm thấy tự tin hơn. Một trong những yếu tố khác thường đó là chúng tôi cho họ điểm tựa, nghĩa là chúng tôi sẽ giới thiệu những giải pháp xử lý tình huống dưới những góc nhìn khác, ví dụ dưới góc nhìn của giám đốc tài chính chứ không chỉ đơn thuần là những nhà quản trị kinh doanh. Kết quả tuyệt vời của sự phối hợp chặt chẽ này là tất cả mọi người đều thấm nhuần một chiến dịch tinh vi có tính chiến lược.
Bài học 20: Luôn đứng trên vai người khổng lồ
Đối với hầu hết các công ty, thông tin về khách hàng và đối tác luôn được cập nhật thường xuyên, nhưng có một thông tin luôn cố định: đối thủ cạnh tranh. Đối với Salesforcecom thì chỉ có một đối thủ cạnh tranh – đó là người "dẫn đầu thị trường". Đó chính là vị trí duy nhất mà chúng tôi mong muốn đạt được. Hơn thế nữa, tham vọng ấy "ném" chúng tôi về đúng vị trí của người yếu thế và có tầm nhìn. Lá bài "có tầm nhìn" luôn thể hiện sự khôn ngoan. Tất cả mọi người đều ủng hộ bạn. Nếu không có Gã khổng lồ nào trong lĩnh vực của bạn, vậy thì hãy vượt lên tình trạng hiện tại của lĩnh vực đó.
Mặc dù chúng tôi luôn muốn mình trở thành Gã khổng lồ trong lĩnh vực của mình, nhưng không phải lúc nào chúng tôi cũng có kế hoạch tấn công trực diện những đối thủ cạnh tranh lớn hơn mình. Ngày 22 tháng 2 năm 2000, ngày diễn ra bữa tiệc quảng bá "Sự kết thúc phần mềm của salesforcecom", cũng là ngày gã khổng lồ Siebel User Group tổ chức hội thảo tại trung tâm thành phố San Francisco. ban đầu, sự trùng hợp ngẫu nhiên, nhưng khi phát hiện ra điều đó, chúng tôi quyết định biến sự kiện náo nhiệt của Siebel thành lợi thế cho mình.
Buổi sáng diễn ra hội thảo, chúng tôi cử một số người (thực ra là những diễn viên được trả tiền) đến Trung tâm Moscone để tụ tập bên ngoài hội thảo. Họ giả vờ giơ cao những tấm biển phản đối – những poster KHÔNG PHẦN MỀM – và gào lên, "Internet mới là tuyệt vời… Phần mềm đã lỗi thời!" Chúng tôi cũng thuê một số người vào vai các phóng viên truyền hình địa phương có mặt tại hội thảo để đưa tin về hoạt động "Sự kết thúc phần mềm". "Bạn đánh giá thế nào về Internet?", một phóng viên truyền hình giả dạng hỏi khách qua đường, và chĩa micro về phía họ. Trong kế hoạch, tôi chỉ mong muốn tạo được thật nhiều sự chú ý từ phía những người bình thường, nhưng sau đó, tôi thấy sự thu hút kiểu ấy dường như hơi kỳ dị. Ngay cả khi không thu hút được đám đông thì chúng tôi cũng làm cho những người tham dự hội thảo chú ý. Chúng tôi còn thu hút được sự chú ý của cả những đối thủ cạnh tranh khác. Hai mươi chuyên gia của Siebel đã ra khỏi trung tâm Moscone để tìm hiểu xem chuyện gì đang diễn ra. Một chuyên gia Siebel gọi cho cảnh sát, và ngay lập tức, họ xuất hiện để bảo vệ đám biểu tình.
Sự xuất hiện của cảnh sát chỉ càng thổi bùng thêm ngọn lửa. Càng rùm beng thì càng thu hút được nhiều người chú ý, và cảnh sát thì không thể khiến những người biểu tình của chúng tôi cất những tấm biển hiệu vì đó là biểu tình hợp pháp. Đó là một kế hoạch tấn công hoàn hảo và nhóm tiếp thị ngồi xem hoạt cảnh trình diễn từ xa trong một chiếc xe hơi giám sát, nhưng những cố gắng này còn đạt được mục đích cao hơn, chứ không đơn thuần là câu nói sáo kiểu "tham gia cuộc thi cho vui, không giành giải cũng không sao". Chúng tôi đã tiếp cận được trực tiếp với rất nhiều người đến tham dự hội thảo Siebel và trao cho họ giấy mời tham dự bữa tiệc quảng bá cho salesforcecom vào buổi tối hôm đó. (Rất nhiều người trong số họ đã có mặt!)
Màn tiếp thị mạo hiểm này đã phát huy hiệu quả trên rất nhiều mặt: chúng tôi tạo dựng được tinh thần salesforcecom, sự kiện quảng bá cho công ty xuất hiện tràn ngập trên các mặt báo, và khách hàng của các đối thủ cạnh tranh đến tham gia sự kiện do chúng tôi tổ chức, để nghe thông điệp của chúng tôi. Trong vòng 2 tuần, hơn 1.000 tổ chức đăng ký dịch vụ của chúng tôi; hầu hết đều biết đến chúng tôi thông qua các bài báo quảng bá về sự kiện. Sau này, chiến dịch "Sự kết thúc của phần mềm" được tạp chí PR Week đánh giá là "Chiến dịch quảng bá công nghệ cao của năm". Chúng tôi còn muốn sử dụng cách tiếp cận sáng tạo này thêm nhiều lần nữa để tấn công vào thị trường.
Liệu tất cả mọi người trong tổ chức của bạn đều thấu hiểu thông điệp của công ty?
Trước hết, hãy dành thời gian trả lời những câu hỏi dưới đây. Các câu trả lời của bạn sẽ cho bạn biết thế giới bên ngoài nhìn nhận công ty của bạn như thế nào.
Hãy đề nghị các thành viên trong nhóm của bạn trả lời những câu hỏi này. Nếu bạn thu về được càng nhiều câu trả lời khác nhau, thì đó là lúc bạn cần phải đưa mọi thứ vào quy củ. Hãy xây dựng những tấm thẻ "bài" và phát nó cho tất cả mọi người trong tổ chức của bạn.
Chúng ta là:
(Chúng ta muốn gì?)
_______________________________________________________________________________________________
Lợi nhuận:
(Chúng ta làm gì có ý nghĩa nhất đối với khách hàng?)
_______________________________________________________________________________________________
Khách hàng:
(Câu chuyện về khách hàng thành công nhất của chúng ta là gì?)
_______________________________________________________________________________________________
Các đối tác chiến lược:
(Điều gì giúp họ thành công khi sử dụng dịch vụ của chúng ta?)
_______________________________________________________________________________________________
Các đối thủ cạnh tranh:
(Chúng ta khác biệt như thế nào so với các đối thủ cạnh tranh?)
_______________________________________________________________________________________________
Bài học 21: Chiến lược sử dụng nhiều sách lược
Một ý tưởng không thôi thì chỉ là một sách lược, nhưng nếu nó được thực hiện theo nhiều cách khác nhau, thì nó trở thành một chiến lược tuyệt vời. Chiến thuật "gậy ông đập lưng ông": sử dụng chính các hoạt động của đối thủ để quảng bá cho mình có hiệu ứng tốt, nên chúng tôi sử dụng chiến thuật đó nhiều lần và biến nó thành một trong những chiến lược tiếp thị. Tôi học được ý tưởng này trong cuốn sách kinh điển về tiếp thị: Định vị:Cuộc chiến giành vị trí trong tâm trí khách hàng, tác giả Al Ries và Jack Trout.
Tất cả mọi người ở salesforcecom đều luôn suy nghĩ đến các cơ hội biến các hoạt động của đối thủ cạnh tranh thành lợi điểm của mình. Một trong những ví dụ điển hình là khi chúng tôi tận dụng hội thảo Siebel ở San Diego thành cơ sở để truyền tải thông điệp của mình và biến nó thành một thứ quen thuộc với người dùng như thể bạn "thức dậy và muốn ngửi thấy mùi cà phê salesforcecom vậy".
Ngày diễn ra hội thảo, ngay đầu giờ sáng, Phó Chủ tịch Elizabeth Pinkham, người chịu trách nhiệm tổ chức hội thảo đã tập hợp một nhóm những người đi xe đạp đứng ngoài Trung tâm Hội nghị San Diego. Họ tiến lại gần 2.000 người tham dự hội nghị rồi tặng cho họ đậu phộng Krispy Kreme và cà phê pha sẵn Peet kèm theo một lời trích dẫn phân tích rất thú vị: "Hãy tỉnh dậy đi Siebel, salesforcescom là một công nghệ đột phá và rồi sẽ nhận được giải thưởng của khách hàng." (US Bancrorp, Piper Jaffray). Chưa hết, chúng tôi còn trao cho khách hàng của Siebel những sản phẩm tiếp thị của salesforcecom với những câu trích dẫn từ các bài báo mới đăng, và trong lúc tiếp tục đi dạo, chúng tôi có cơ hội trò chuyện với khách hàng về những lợi thế của salesforcecom. Không khí tươi vui do chúng tôi mang đến còn thu hút cả những người sùng mộ Siebel, và rất nhiều người mang những cốc cà phê thương hiệu salesforcecom vào trong hội nghị. Ngay cả Tom Siebel cũng lịch lãm nhận một cốc cà phê của chúng tôi.
Sau đó, chúng tôi lên kế hoạch thu hút sự chú ý của các đối thủ cạnh tranh ở Tuần lễ sử dụng Siebel tại châu Âu. Hội nghị diễn ra ở Cannes, Pháp, và con đường chủ yếu để đến hội thảo là bay đến Nice và bắt taxi từ sân bay đến Cannes. Chúng tôi lập tức thuê tất cả taxi và 45 phút của các lái xe, nghĩa là chúng tôi chở miễn phí khách đến dự hội thảo từ sân bay đến Cannes, và coi đó như một cơ hội để quảng bá cho sản phẩm của mình. Chúng tôi trang trí tất cả các xe đưa đón với logo KHÔNG PHẦN MỀM và sử dụng thêm cả những tờ bướm quảng bá cho chiến dịch tiếp thị của mình. Các nhà quản lý, không còn cách nào khác, là phải lên xe của chúng tôi, giận dữ, và gọi cho cảnh sát (lại nữa).
Chúng tôi thành công vì biết chớp cơ hội làm cho đối thủ cạnh tranh hoàn toàn bất ngờ. (Đây lại là một chiêu bài tôi học được từ cuốn Binh pháp Tôn Tử, trong đó Tôn Tử khuyên rằng "hãy xuất hiện ở nơi mà địch thủ buộc phải rút chạy để tự bảo vệ, và rút về nơi mà ít ngờ tới nhất.") Tham dự các sự kiện của chính các đối thủ giúp chúng tôi ghi tên mình vào lịch sử của họ, các bài báo viết về chúng tôi thu hút sự chú ý hơn rất nhiều. Để sự xuất hiện của mình thêm đình đám, chúng tôi tung ra các thông cáo báo chí về những dịch vụ mới hoặc khách hàng mới của salesforcecom vào đúng lúc các báo cáo quý về lợi nhuận được tung ra. Chúng tôi lên kế hoạch tỉ mỉ đến nỗi bất cứ ai tìm kiếm thông tin về Siebel cũng tìm thấy thông tin về cả salesforcecom. Vậy là, bất cứ khi nào nghĩ đến Siebel, họ lại nghĩ đến salesforcecom. Thực tế thì lúc ấy chúng tôi chỉ là con muỗi đậu trên lưng con voi khổng lồ, nhưng những chiêu bài kỳ quặc của chúng tôi đã khiến chú voi cũng phải khiêu vũ.
Bài học 22: Cam kết trở thành người dẫn dắt thị trường
Chúng ta luôn tìm kiếm những con đường mới để khác biệt hóa bản thân, và chúng ta bắt đầu tính toán đến một chiến dịch quảng cáo có thể trực tiếp đánh bại đối thủ cạnh tranh. Tôi đã gọi cho Rick Bennett, người từng lên một kế hoạch quảng cáo cực lớn, và ông ta đã tham gia cùng chúng tôi trong chiến dịch "Đừng ép buộc", trong đó xây dựng hình ảnh một cậu học trò đang viết lên tấm bảng đen. Một quảng cáo cho thấy cậu học trò đó (là cháu trai của tôi) đang viết lên bảng dòng chữ "Tôi sẽ không tốn tiền bữa trưa cho Siebel" một trăm lần. Ở một cảnh khác thì cậu đang viết dòng chữ "Tôi không đời nào lãng phí kỳ nghỉ hè để làm cho Siebel."
Các quảng cáo khiêu khích như thế khiến các nhà làm quảng cáo của đối thủ cạnh tranh rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Họ phải nhìn nhận chúng tôi như một đối thủ cạnh tranh đáng gờm. Không lâu sau đó, tất nhiên, là Siebel bắt đầu phản công. "Công ty đó không có khả năng sống sót quá một năm." Tom nói như thế về salesforcecom trong một phỏng vấn trên Fortune. Sau đó, phản ứng với The Wall Street Journal, nơi đăng tải quảng cáo của chúng tôi, Tom còn bình luận: "Tôi quá đỗi ngạc nhiên vì không một tạp chí đàng hoàng nào lại có thể đăng tải một câu quảng cáo vô duyên đến vậy." Tuy nhiên, tôi không nghĩ rằng các nhà quản lý của họ lại không hiểu điều này, cuộc va chạm với Siebel không phải là một mâu thuẫn mang tính cá nhân. Chúng tôi bài trừ các kiểu phần mềm truyền thống, những phần mềm không quan tâm gì đến việc khách hàng có thành công hay không. Chúng tôi tin rằng "kinh doanh là dịch vụ", theo đuổi những cam kết dài hạn với khách hàng là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi.
Người Nhật Bản cho rằng kinh doanh chỉ là tạm thời, mối quan hệ giữa con người mới là vĩnh cửu. Điều đó đúng. Hôm nay có thể là đối thủ cạnh tranh, ngày mai đã có thể trở thành đối tác. Hôm nay người này có thể là cấp dưới của bạn; hôm sau anh ta đã có thể trở thành cấp trên. Theo nghĩa đó, kinh doanh là một cuộc cạnh tranh lành mạnh, giống như đấu một trận tennis vậy.
Khi tôi đẩy trái banh qua lưới về phía đối thủ, thì họ cũng nên đỡ và đẩy trái banh lại về phía tôi. Nhưng thay vào đó, mỗi lần chúng tôi sử dụng một chiêu truyền thông nào đó, hoặc tấn công Siebel ở một dịch vụ nào đó hay ‘săn đầu người’ một nhà quản lý của họ, thì nhân sự của công ty đó lại coi đó là một hành động mang tính cá nhân. Phản ứng mang tính cảm xúc ấy đặt công ty đó vào thế bất lợi. Đừng bao giờ để đối thủ cạnh tranh làm bạn tức giận. Bạn cần minh mẫn để phản ứng theo cách của bạn – chứ không phải là theo cách mà đối thủ cạnh tranh muốn. Bạn phải trở nên ‘trong suốt’ trước đối thủ cạnh tranh. Quan sát, nhận biết và thấu hiểu điều mà đối thủ đang cố gắng làm.
Lãnh đạo của Siebel đã không nhận thấy một điều rõ ràng (là chúng tôi đang cố gắng gây mất đoàn kết trong họ), và bởi vì công ty này bắt đầu thiết lập chế độ phòng thủ và đã biết đến sự tồn tại của salesforcecom, nên chúng tôi xen vào cả thời gian phát sóng chương trình của họ. Báo chí bắt đầu vào cuộc để quan sát cuộc chiến đang ngày càng gay cấn giữa hai công ty như một câu chuyện hấp dẫn và điều đó càng làm cho công ty của chúng tôi trở nên chính danh. Đối với Siebel, điều này giống như một chú cún cứ cố ngoạm cái đuôi của mình. Ở điểm này thì chúng tôi đã chiến thắng.
Bài học 23: Phóng viên cũng là nhà văn; hãy kể chuyện cho họ nghe
Mặc dù sự va chạm giữa salesforcecom và Siebel không đến nỗi quá căng thẳng nhưng báo chí lại không muốn nhìn nhận theo hướng ấy, các phóng viên thích các câu chuyện kịch tính, giật gân. Điều này cũng có ý nghĩa của nó. Trên hết, các phóng viên muốn kể một câu chuyện mà có cả "quân ta" và "quân địch".
Thật ngẫu nhiên là các phóng viên đã coi Siebel là "phe địch" từ trước. Trong các cuộc hội thảo khách hàng, Siebel làm khó cho các phóng viên bằng cách phân khu vực báo chí tách biệt so với những người khác tham dự hội thảo và dẫn họ đi vòng vòng như bầy cừu vậy. Salesforcecom thì ngược lại, luôn đón chào các phóng viên, khuyến khích họ tham gia hòa nhập với khách hàng trong các sự kiện, và rất hào hứng giới thiệu họ với khách hàng để họ phỏng vấn. "Cứ nói chuyện với bất cứ ai mà các bạn thấy cần nhé!", chúng tôi nói với phóng viên như vậy. Khi khách hàng chia sẻ câu chuyện thành công của họ với salesforcescom và mô hình mới này, chúng tôi trở nên khác biệt và nổi lên như một ngôi sao. Báo chí trở thành đồng minh tốt nhất của chúng tôi.
Trên thực tế, nếu tính theo doanh thu và khách hàng thực, thì chúng tôi vẫn chỉ là một công ty bé xíu mới thành lập. Chẳng tờ báo nào như Wall Street Journal, New York Times hay Business Week để mắt đến những công ty mới thành lập cả. Tuy nhiên, họ lại quan tâm đến một công ty nhỏ mới thành lập dám thách thức một công ty dẫn đầu trong lĩnh vực này. Các nhà báo thích những người dám chấp nhận thách thức, những người tiên phong làm thay đổi cả một ngành công nghiệp lớn.
Trở thành một nhân tố của sự thay đổi là yếu tố chủ chốt trong chiến dịch tiếp thị của chúng tôi. Câu chuyện về một anh chàng David nhỏ bé đối đầu với Gã khổng lồ Goliath rất hấp dẫn, nhưng chúng tôi còn muốn một bức tranh rộng lớn hơn thế. Đó là đích đến của câu chuyện "Sự kết thúc của Phần mềm". Chúng tôi vẽ ra một bức tranh cho thấy lĩnh vực này đang thay đổi. Chúng tôi nói rằng các đối thủ cạnh tranh của mình đang đi những nước cờ sai lầm. Chúng tôi đề xuất giải pháp, giải thích tại sao nó lại là giải pháp tốt đối với khách hàng. Chúng tôi nói về tương lai và nhắm vào đám đông khán giả là những người quan tâm đến chuyện điều gì sẽ xảy ra.
Bài học 24: Xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp với một số phóng viên
Tôi rất thích gặp gỡ các nhà báo. Là một tác giả và là người coi giao tiếp là phần quan trọng nhất trong công việc của mình, tôi cũng tự cho mình là người cùng hội cùng thuyền với các nhà báo. Tôi rất trân trọng những cuộc hội thoại giữa tôi và các chuyên gia, những người quan tâm đến những thứ mà họ quan sát được trong thế giới này và thường xuyên suy tư về tương lai, đồng thời cũng rất coi trọng mối quan hệ của mình với các nhà báo, các blogger và coi đó là một phần then chốt trong chiến lược marketing của công ty mình.
Tôi luôn coi những người làm trong lĩnh vực truyền thông là bạn của công ty. Tôi có trong tay danh sách khoảng hai tá phóng viên mà tôi cho rằng họ có ảnh hưởng tới cục diện thế giới và tôi luôn đặc biệt chú ý đến họ. Tôi duy trì mối quan hệ với những cá nhân này thông qua các cuộc gặp riêng và thường xuyên liên lạc với họ. Tôi đảm bảo rằng họ sẽ không gặp khó khăn gì khi liên hệ với tôi. Họ có các thông tin liên lạc trực tiếp của tôi mà không phải thông qua phòng truyền thông. Tôi thường xuyên giữ liên lạc với họ bằng cách gửi cho họ những thông tin mà tôi nghĩ rằng chúng có ích đối với họ.
Xây dựng các mối quan hệ như thế tạo ra vô số cơ hội. Các nhà báo lập tức nghĩ đến tôi như một nguồn tin để họ tham khảo hoặc lấy ý kiến bởi vì họ biết rằng tôi sẵn lòng cung cấp cho họ một cái nhìn mới mẻ từ vị trí của người trong cuộc. Mối quan hệ này sinh ra từ sự tin cậy, vì vậy khi tôi gửi cho họ một tài liệu hay đưa ra một nhận xét, họ dễ dàng lĩnh hội chúng hơn. Ví dụ, khi tôi nghe tin (cuối cùng) Microsoft cũng tuyên bố rằng họ muốn tham gia lĩnh vực kinh doanh phần mềm như một dịch vụ (SaaS) với một sản phẩm quản trị quan hệ khách hàng (CRM), tôi đã gửi email cho một số nhà báo trong danh sách của mình với nội dung: "Vậy đấy, giờ là 7 giờ 29 phút sáng ở Singapore, tôi vừa đọc được tin trên báo và biết rằng, trong khi tôi đang ngủ, thì Microsoft đã đưa ra lời "thách đấu" mới với công ty của chúng tôi." Tôi còn gửi kèm một ghi chép nội bộ cho thấy tôi đã viết ra điều này trước đó (tôi đã làm điều này trước; chiến lược tuyên bố sách lược), và trang San Francisco Chronicle chạy một bài báo về câu trả lời của tôi trên Website của họ. Họ còn cho thêm vào bài báo chi tiết về những điều tôi nói trong thư điện tử, thậm chí còn làm đậm lên dòng chữ yêu thích của họ trong bản ghi nhớ: "Steve Ballmer đã tuyên bố rằng ông ta sẽ không bao giờ để ai thúc ép mình, nhưng thực tế thì Microsoft bị tất cả mọi người thúc ép." Hơn thế nữa, họ còn đăng bản ghi chép nội bộ của tôi trong một chuyên mục khác. Không còn nghi ngờ gì nữa, việc gửi tài liệu cho một số người là cách để người ta phải kể đến câu chuyện của bạn.
Một phần lớn nữa trong chiến lược tiếp thị và truyền thông của chúng tôi là đảm bảo chắc chắn rằng chúng tôi luôn là người "cười sau cùng". Một trong những cách mà chúng tôi làm là luôn tạo cho mình cảm giác thoải mái khi bàn về phương hướng cho ngành công nghiệp mình đang theo đuổi. Chúng tôi không chỉ ngồi một chỗ nhìn nhau và chờ đợi ai đó gọi đến với mình. Nếu có điều gì đó xảy ra mà tôi có thể tác động, thì ngay lập tức tôi sẽ gửi thư điện tử cho một phóng viên kèm theo lời bình luận của mình hoặc tiết lộ cho anh ta một vài ghi chép nội bộ. Tôi cũng sẽ chuyển tiếp đến anh ta những bài báo liên quan và những ý tưởng của những người khác, nhưng cùng quan điểm với chúng tôi. Ví dụ, chúng tôi thường tham khảo ý kiến của tác giả cuốn The Innovator’s Dilemma ‒ Clayton MChristensen và Nicholas Carr, tác giả cuốn The Big Switch, hai cuốn sách cung cấp rất nhiều ý tưởng cho các chiến dịch của chúng tôi.
Một điểm sống còn nữa là phải dành thời gian theo dõi tất cả những diễn biến trong lĩnh vực mình đang kinh doanh để tận dụng các cơ hội phát triển cũng như đón đầu các rủi ro. Sử dụng các tin tức trong ngành là một lợi thế, phục vụ rất nhiều cho công việc kinh doanh của chúng tôi. Ví dụ, khi Microsoft tuyên bố họ có kế hoạch mua Great Plains, một công ty đối thủ của salesforcecom, tôi đã gửi một thông báo tới các nhân viên của mình và gửi các nhận xét của mình cho các nhà báo. Trong đó, tôi giải thích rằng Microsoft Great Plain sẽ tạo ra ‘Great Pain’ (Nỗi đau lớn) cho người dùng phần mềm CRM, những người xây dựng sản phẩm của họ dựa trên đường hướng của Microsoft." Câu nói này không chỉ được trích dẫn lại trong rất nhiều bài báo trong ngành, mà một số tờ báo còn sử dụng chính cụm từ "Great Pain" làm tiêu đề cho bài báo của họ.
Tôi rất tin tưởng vào sức mạnh của quan hệ công chúng. Rõ ràng là vận động một nhà báo viết một câu chuyện sẽ ít tốn kém hơn là mua cả một quảng cáo trên tạp chí Wall Street Journal, nơi mà một quảng cáo nguyên trang ở vị trí "vàng" có thể tiêu tốn đến hàng triệu đô-la. Đó quả là một khoản chi không hợp lý, đáng phải cân nhắc vì không phải tất cả mọi người đều sử dụng dịch vụ chỉ vì họ nhìn thấy nó trên một quảng cáo. Nhưng người ta sẽ mua dịch vụ bởi vì một chuyên gia đã nói rằng dịch vụ đó tốt hoặc những người dùng khác kể lại với họ như vậy. Hãy nghĩ về điều này. Đã bao nhiêu lần bạn đến một nhà hàng vì bạn thấy một quảng cáo to đùng về nhà hàng đó? Nếu bạn cũng giống tôi, thì câu trả lời sẽ là rất ít. Ngược lại, có bao nhiêu lần, vì theo lời khuyên của một người bạn, hoặc theo một bài bình luận tích cực trên một tạp chí hay một tờ báo, mà bạn bước chân đến một nhà hàng? Những lời nhận xét khách quan của các chuyên gia bao giờ cũng có sức mạnh hiệu quả khủng khiếp.
Bài học 25: Tự tạo phép ẩn dụ về mình
Tôi đã phải dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ về những gì tôi muốn nói với các nhà báo và cách thức mà tôi muốn truyền đạt chúng. Tôi muốn bắt đầu bằng những phép ẩn dụ đơn giản để giải thích về những gì chúng tôi đang làm và trao đổi trong thông điệp của mình. Ngay từ đầu, tôi đã nói "salesforcecom là điểm gặp gỡ của Amazoncom và hệ thống Siebel," rồi "AppExchange là "eBay" của công nghiệp phần mềm", và sau này là "Forcecom là hệ thống Windows Internet".
Phép ẩn dụ là cách đơn giản nhất để giải thích về dịch vụ của bạn và truyền đi thông điệp của công ty. Cách thực hiện: liên hệ sản phẩm của các bạn với một thứ gì đó có sẵn và có liên quan mà tất cả mọi người đều hiểu. Đừng quên làm phép thử hình ảnh ẩn dụ của mình trước khi tung ra. Thử một vài lần sử dụng chúng khi nói chuyện với khách hàng, các nhà phân tích, và những người đồng nghiệp để đảm bảo là những ẩn dụ ấy sẽ phát huy hiệu quả. Sáng tạo những ẩn dụ đòi hỏi phải có thời gian, nhưng nếu chúng hiệu quả thì cũng rất đáng làm. Các nhà báo cần tin bài nóng thường không có thời gian để tìm ra phép ẩn dụ của riêng mình, cho nên họ thường sử dụng luôn những ẩn dụ mà chúng ta cung cấp cho họ. Điều này khiến những nỗ lực của chúng ta được duy trì liên tục và thông điệp của chúng ta được truyền đi chính xác.
Bài học 26: Không có những con bò hiến tế
Sau hai năm đầu khó khăn vất vả, một nhà phân tích – một học viên MBA trường Stanford là George Hu gia nhập salesforcecom, ở vị trí thực tập viên. (Sáu năm sau, anh là người quản lý bộ phận tiếp thị toàn cầu của công ty.) George được giao nhiệm vụ khai phá những thị trường mới và khó nhất, ví dụ như dịch vụ chăm sóc sức khỏe hoặc dịch vụ tài chính để phát triển kinh doanh cho công ty, nhưng sáng kiến đầu tiên của anh là khảo sát tình hình kinh doanh của chúng tôi và phân tích tính hiệu quả của nguồn đầu tư cho hoạt động marketing. Lúc ấy, chúng tôi đang tiêu khoảng 2 triệu đến 3 triệu đô-la mỗi tháng cho việc quảng cáo trực tiếp qua email và các chiến dịch quảng cáo khác.
George đã sử dụng chính các ứng dụng của Salesforce để xác định doanh số bán hàng thu được thông qua chiến dịch gửi email trực tiếp tới khách hàng. Anh đã phát hiện ra có đến 14 doanh nghiệp vượt lên trên chúng tôi trong vòng 6 tháng. Chúng tôi bị sốc kinh khủng. Mặc dù một vài chiến dịch quảng cáo của chúng tôi thực sự thành công trong việc khác biệt hóa thương hiệu và nhận được sự chú ý của công chúng, nhưng biểu đồ của George đã chứng minh cho chúng tôi thấy những chiến dịch ấy không giành được khách hàng. Đã đến lúc thực hiện một thay đổi quyết liệt. Tất cả những hoạt động đó không có ý nghĩa gì hết và không hề có chút đổi mới nào, và còn phụ thuộc vào các phương pháp tiếp thị và bán hàng cũ rích nữa.
Và thế là một mô hình tiếp thị mới ra đời, dựa trên các sách lược mà chúng tôi sử dụng và đạt hiệu quả (Chúng tôi sẽ nói rõ hơn về điều này trong Phần 3). Luôn phải nhớ rằng bối cảnh luôn thay đổi; bạn phải luôn kiểm chứng hiệu quả của mọi thứ, bổ sung ý tưởng và thay đổi cách thức làm việc.