Bài học 111: Làm cho tất cả mọi người đều thành công
Cách đây khoảng gần một thập kỷ, Clayton Christensen đã viết một cuốn sách có tên gọi Thế tiến thoái lưỡng nan của người dẫn đầu. Cuốn sách mô tả cách một công ty mới thành lập sử dụng mô hình đột phá và đánh bại những công ty lớn đã định hình từ lâu. Ông chỉ ra ví dụ thành công của Intel với bộ vi xử lý và cuộc cách mạng của công ty cán thép Nucor khi tái sử dụng phế liệu. Cuốn sách này tất nhiên bị những người mang tư tưởng cũ khinh ghét, nhưng lại được những người ưa đổi mới như tôi yêu thích. Nó chứng thực rằng những gì chúng tôi đang làm là đúng: tương lai không đơn giản là làm tốt hơn những gì đã có, mà là sự dũng cảm đủ để tạo ra sự thay đổi lớn và đột phá.
Với những ý tưởng như vậy trong đầu, tôi thành lập salesforcecom với nhiệm vụ tạo ra một công ty phần mềm hoàn toàn khác biệt. Vào thời điểm đó, các công ty trả hàng trăm ngàn đô-la để mua và hàng triệu đô-la để cài đặt các ứng dụng rất tốn kém và khó duy trì. Chúng tôi muốn tạo lợi thế trên nền tảng mới – Internet – và mang đến cho khách hàng những ứng dụng kinh doanh rẻ hơn thông qua một trang web dễ sử dụng như Amazoncom. Chúng tôi phải vượt ra khỏi lối tư duy cũ. Không còn phần mềm đóng gói nữa. Vào thời đó, chưa ai bán các ứng dụng kinh doanh theo hình thức đăng ký và giao hàng trên web.
Thành công của chiến dịch "Sự kết thúc của Phần mềm" cho phép chúng tôi thúc đẩy những chương trình khác – đặc biệt, mục tiêu thay đổi tinh thần từ thiện của doanh nghiệp bằng việc, tận dụng mọi nguồn lực của doanh nghiệp thay vì chỉ viết séc. Nhờ mô hình 1-1-1 (1% tài sản, 1% thời gian và 1% lợi nhuận từ quyên góp thông qua sản phẩm), chúng tôi đã đóng góp được 14 triệu đô-la, cung cấp miễn phí dịch vụ cho hơn sáu nghìn tổ chức phi lợi nhuận, và đóng góp hơn 150.000 giờ lao động công ích.
Điều này đã làm thay đổi công ty của chúng tôi. Nó tạo ra một không gian làm việc ý nghĩa và khiến chúng tôi gắn kết hơn với thành công của nhân viên và khách hàng. Bài học cuối cùng trong cuốn cẩm nang salesforcecom, bài học 111, thừa nhận rằng nhờ việc làm cho tất cả các bên liên quan thành công, chúng tôi đã tạo ra thành công riêng của mình.
Trong mọi ngành công nghiệp, đặc biệt là trong ngành công nghệ, người ta thường đánh giá quá cao những gì bạn có thể làm trong một năm, và lại đánh giá thấp những gì bạn có thể làm trong vòng mười năm. Khi tôi viết cuốn cẩm nang này vào dịp sinh nhật lần thứ mười của công ty, tôi hiểu được thực tế đó. Năm 1999, tôi tuyển ba lập trình viên, thuê một căn hộ trống, mua vài chiếc máy tính và biến phòng ngủ thành trung tâm lưu trữ dữ liệu. Chúng tôi nhanh chóng tạo ra vài dịch vụ có thể dùng được, và vài tháng sau liên tục đón nhận những nhân viên mới, những khách hàng tiềm năng, các nhà đầu tư và các phóng viên ào tới xem chuyện gì đang diễn ra, đồng thời chia sẻ quan điểm của mình nhằm giúp chúng tôi làm việc tốt hơn.
Năm đầu tiên rất hồ hởi nhưng cũng mệt mỏi. Không ai cảnh báo cho chúng tôi về những khó khăn không ngờ tới. Có những thời điểm chúng tôi nghĩ mình không thể vượt qua nổi. Giờ đây, sau mười năm, công ty nhỏ của chúng tôi đã lớn mạnh. Từ vài nhân viên những ngày đầu, những người đã cống hiến mọi thứ cho salesforcecom, giờ đây chúng tôi đã có hàng nghìn nhân viên. Doanh thu lên đến hơn 1 tỷ đô-la mỗi năm.
Công ty đã có một diện mạo mới, nhưng phần còn lại của thế giới cũng vậy. Mới ngày nào chúng tôi còn phải giảng giải cho thị trường về mô hình "không phần mềm", giờ đây, cả một ngành điện toán đám mây đã lớn mạnh và thay đổi mọi thứ. Gartner ước tính thị trường của ngành này hiện nay là 46,6 tỷ đô-la và đến năm 2013, con số sẽ là 150,1 tỷ đô-la. Thị trường SaaS mà chúng tôi là những người đi đầu giờ đã phát triển nhanh gấp đôi so với thị trường phần mềm truyền thống. Không thể đếm được số công ty điện toán đám mây mới thành lập. Chúng tôi có thể là công ty đầu tiên đạt mức doanh thu 1 tỷ đô-la, nhưng chúng tôi sẽ không giữ được kỷ lục đó lâu. "IDC ước tính có hơn 1000 nhà cung cấp dịch vụ SaaS và hơn 33 tỷ đô-la đã được đầu tư vào các nhà cung cấp dịch vụ SaaS trên toàn cầu," Robert Mahowald, giám đốc bộ phận Nghiên cứu mô hình SaaS và Theo yêu cầu tại IDC cho biết.
Chúng tôi luôn tin rằng tất cả mọi thứ rồi sẽ sử dụng đám mây, bởi vì đó là mô hình thành công cho tất cả mọi người. Giờ đây, trong những thời điểm bấp bênh, với các lợi thế: ít mạo hiểm, không tốn quá nhiều tiền, có thể dự trù được chi phí và cho kết quả nhanh, dịch vụ này sẽ ngày càng được đón nhận. (Trong quý bốn năm 2008 và quý một năm 2009, trong khi doanh thu của hầu hết các công ty công nghệ đều giảm, doanh thu của chúng tôi tăng lần lượt 34% và 23% so với cùng kì những năm trước.)
Giờ đây, chúng tôi rất háo hức bởi vì sự tăng trưởng của nền công nghiệp này sẽ cởi trói cho mọi cải cách sâu rộng hơn. Công nghệ tiếp tục giảm giá và ngày càng dễ sử dụng. Sự bùng nổ các thiết bị cầm tay và mạng Internet không dây sẽ tiếp tục thúc đẩy công nghệ điện toán đám mây và mạng xã hội. Điều này khiến tương lai trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết cho tất cả mọi người vì mọi tiến bộ về công nghệ đều giúp con người giải quyết những vấn đề phức tạp và cải thiện cuộc sống.
Rất nhiều doanh nhân vô cùng lo lắng trong thời gian khủng hoảng. Tôi hiểu điều đó, tôi cũng lo lắng như vậy trong thời kì kinh tế không ổn định. Sống sót sau khủng hoảng dot-com, sau đó phát triển thành một công ty công nghệ có cổ phiếu tăng giá nhanh nhất trên NYSE, tôi hiểu rằng trong những thời kì khó khăn, thị trường chấp nhận thay đổi nhanh hơn. Salesforcecom đã gặp nhiều khó khăn khi phải một mình vượt qua khủng hoảng và tạo dựng chỗ đứng. GE, Cisco, Southwest Airlines và những công ty đột phá khác đều bắt đầu trong khủng hoảng và suy thoái. Một câu châm ngôn của người Eskimo đã nói: "Trời có bão chính là lúc đi bắt cá."
Giờ không phải là lúc để giảm bớt đầu tư cho sáng tạo, đổi mới và lòng vị tha. Đó chính là những thứ cần thiết để xây dựng một tương lai tươi sáng hơn. Chúng ta có trách nhiệm phải tiếp tục tiến lên. Đổi mới chính là khởi nguồn của nhiều công ty mới, tạo ra việc làm, tạo ra sự thịnh vượng, và kéo nền kinh tế đi lên, đó chính là cách chúng ta vượt qua các cuộc khủng hoảng trong quá khứ ‒ và đó chính là vị cứu tinh của tất cả chúng ta.
Chúng ta có cơ hội để góp phần quan trọng trong việc làm cho thế giới tốt đẹp hơn. Tôi hối thúc các bạn xây dựng những cuộc chơi kinh doanh – càng sáng tạo, càng nhiều lợi nhuận, càng sắc bén và càng bền vững càng tốt – điều đó sẽ mang lại giải pháp cho những vấn đề mà chúng ta đang phải đối mặt.
Tôi hy vọng rằng các bạn sẽ sử dụng sự nhạy bén trong kinh doanh, sự sáng tạo, niềm đam mê của mình và 111 bài học trong cuốn sách này để tạo ra sự khác biệt. Tôi không bảo các bạn chỉ kiếm ít tiền. Ngược lại, hãy đi ra ngoài và kiếm tiền – thật nhiều tiền. Nhưng hãy biết rằng chỉ kiếm ra tiền sẽ không đủ khiến cho công ty của bạn bền vững. Không ai thành công chỉ vì kiếm được nhiều tiền. Những doanh nhân thành công nhất đều hướng đến cả lợi nhuận và mục đích.
Thời trung học, lúc tôi bắt đầu việc kinh doanh đầu tiên, tôi làm việc dưới một tấm hình lớn của Albert Einstein. Vì tôi tìm được cảm hứng từ đó, tôi đã treo một bức ảnh khác của Einstein trong căn phòng nơi chúng tôi mở salesforcecom. Không phải lúc nào chúng tôi nhận ra, nhưng chúng tôi làm việc theo ba nguyên tắc trong công việc của ông: 1) Trong rắc rối tìm ra tính đơn giản; 2) Từ bất hoà tìm ra sự hoà hợp; 3) Trong khó khăn nhìn ra cơ hội lớn.
Giờ chúng tôi đang ở thời điểm ngập tràn các cơ hội. Mọi người hay hỏi tôi: Sẽ có sản phẩm gì trong tương lai? Công nghệ sẽ đi đến đâu? Công việc từ thiện sẽ như thế nào? Tiên đoán tương lai là một chuyện rất đơn giản. Tương lai chính là những gì chúng ta tưởng tượng. Tất cả chúng ta nên nghĩ về tương lai 3 năm, 5 năm, 10 năm nữa. Chính chúng ta là người tạo dựng tương lai.
Bạn nhìn thấy tương lai có gì? Tôi thấy ít bệnh tật hơn. Tôi thấy ít nghèo đói hơn. Tôi thấy những nguồn năng lượng thay thế, những công nghệ sạch mới, và một hành tinh mà con cái chúng ta có thể tiếp tục sinh sống. Tôi nhìn thấy hi vọng bởi vì tôi biết rằng có những người tài năng có thể tạo ra những thay đổi táo bạo.
Rất nhiều cơ hội đang ở phía trước. Hãy tưởng tượng. Hãy phát minh. Hãy đột phá. Hãy làm thật tốt. Tôi biết rằng bạn sẽ phải say mê, đôi khi mất lí trí và đôi khi điên cuồng mới theo đuổi được những ý tưởng riêng của mình và hành động khác biệt. Nhưng điều đó đáng làm. Cuộc sống sẽ đền đáp cho những ai đầu tư xứng đáng. Tôi đảm bảo với bạn rằng, biết quan sát thành công của người khác, bạn rồi sẽ được đền đáp.
Tôi chúc các bạn thành công vang dội. Tôi mong được nghe về tương lai mà các bạn dự đoán – và sống trong tương lai do chính các bạn vẽ nên.
Aloha, Marc