Làm sao để ngày càng phát triển sản phẩm mà khách hàng yêu thích?
Bài học 52: Dũng cảm theo đuổi con đường mới – Trước khi nó trở thành lối mòn
Tôi nảy ra ý tưởng xây dựng salesforcecom khi đang ngủ. Đúng theo nghĩa đen. Tôi có một giấc mơ thật kỳ lạ, trong mơ tôi vào trang Amazoncom, nhưng thay vì thấy sách vở, đĩa CD hay DVD, tôi lại thấy toàn những Tài khoản, Liên lạc, Cơ hội, Dự đoán, và Báo cáo. Tỉnh dậy, tôi gần như hình dung rõ ràng những việc mình sẽ phải làm. Câu nói của Walt Disney như vang lên trong đầu tôi: "Nếu bạn có thể mơ về điều gì đó, thì bạn sẽ thực hiện được nó". Cho đến lúc đó, tôi còn chưa có ý niệm gì về con đường để thực hiện ước mơ của mình.
Mọi thứ dựa trên công nghệ có thể kích hoạt một dịch vụ kinh doanh dựa trên nền tảng Internet mà số đông người dùng có thể cùng sử dụng. Salesforcecom cũng tạo ra nhiều luồng dư luận với các chương trình quảng cáo tiếp thị không theo thói thường, nhưng động cơ thực sự thúc đẩy chúng tôi – một yếu tố mà thành công của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào nó – đó là khát khao tạo ra được một dịch vụ mà khách hàng yêu thích. Khách hàng sẽ không nồng nhiệt tham dự các sự kiện do công ty tổ chức, các mẹo mực lạ thường sẽ không phát huy tác dụng, và nhân viên kinh doanh sẽ không thể hoàn thành định mức nếu chúng tôi không cung cấp được một dịch vụ như chúng tôi hứa hẹn.
Trước đây, các công ty như Oracle đã phát triển bằng cách luôn mong muốn tạo ra một thứ gì đó phục vụ cho những công ty lớn nhất thế giới. Các hệ thống được xây dựng trên một số phần mềm và phần cứng có khả năng quản trị thông tin của tất cả nhân viên General Motors hay General Electric. Đó là một đòi hỏi cao, nhưng chúng tôi còn làm được nhiều hơn thế. Chúng tôi đã tạo ra một dịch vụ duy nhất quản trị thông tin của tất cả các công ty trên thế giới vào cùng một lúc.
Để thiết kế một hệ thống không giới hạn, chúng tôi phải có cách tư duy khác biệt về thiết kế phần mềm. Như Parker Harris thường nói: "Chúng ta cần phải xây dựng hệ thống đó từ nền tảng Internet." Dịch vụ đó phải là một hệ thống logic có 100% máy chủ đặt tại salesforcecom, trong đó người dùng và khách hàng mới sẽ cùng được sử dụng dịch vụ. Điều này cho phép tất cả các khách hàng đều được hưởng lợi, giống như sử dụng cùng một nguồn tài nguyên chung (hệ thống IT như công cụ quản lý cơ sở dữ liệu, dung lượng ổ cứng và bảo mật), điều này sẽ tối giản được rủi ro và chi phí. Song song với đó, mỗi khách hàng, về phần mình, đều nhận được phần dịch vụ đảm bảo, trải nghiệm hệ thống dữ liệu riêng, theo logic và nhu cầu.
Chúng tôi gọi hệ thống công nghệ ấy là "đa dụng" và có thể hình dung về nó như một tòa nhà cao tầng trong đó những người thuê các căn hộ bỏ ra những khoản chi phí bằng nhau, và được thụ hưởng những quyền lợi giống nhau như hệ thống bảo vệ, giặt là… nhưng vẫn có căn hộ riêng và được tùy ý trang trí theo ý mình. Các dịch vụ dành cho người dùng như Yahoo! Mail hay Hotmail của Microsoft cũng sử dụng mô hình này – khách hàng của họ đăng nhập vào hòm thư điện tử với giá rẻ (thậm chí là miễn phí) thông qua một trình duyệt mà không cần phải cài đặt bất cứ phần mềm nào, và đó là cách mà hàng triệu người dùng cùng chia sẻ tầng sau của một hệ thống. Các công ty này không cần phải thiết lập server mới cho mỗi khách hàng. Tương tự, chúng tôi nghĩ rằng các nhà cung cấp ứng dụng doanh nghiệp không cần phải thiết lập server mới cho mỗi khách hàng mà có thể xây dựng một hệ thống cho tất cả mọi người cùng sử dụng.
Mặc dù chúng tôi tin rằng mô hình công nghệ này là cách để giảm thiểu gánh nặng hoạt động cho người dùng, nhưng mô hình SaaS của chúng tôi cho phép người dùng hoàn toàn làm chủ dữ liệu độc quyền của họ, nhưng dữ liệu ấy được đặt trong "ngôi nhà" là server của chúng tôi – sau đó họ lại "thuê" phần mềm của chúng tôi để đăng nhập vào dữ liệu của họ ‒ có thể sẽ bị nhiều người sẽ cho là điên rồ.
Chúng tôi phải nghe đi nghe lại những nhận xét liên quan đến vấn đề này như: chắc chắn sẽ mất kiểm soát nặng nề. Tôi cho rằng những lo lắng ấy mang cảm tính nhiều hơn là lý trí, nhưng nó sẽ tạo ra áp lực khiến chúng tôi phải chuyển hướng. Các nhà đầu tư mạo hiểm còn lập luận rằng chúng tôi nên xây dựng một mô hình công nghệ có thể đáp ứng nhu cầu: tạo ra một mô hình thu hút những công ty nhỏ, và một gói phần mềm "cây nhà lá vườn" có những tính năng tương tự các phần mềm mà các công ty truyền thống thường mời gọi khách hàng là các công ty lớn.
Dù thế nào thì chúng tôi cũng đã quyết định như vậy. Mặc dù trong một số trường hợp, việc cẩn thận để không đưa ra những quyết định sai lầm là rất khôn ngoan, nhưng ý tưởng của chúng tôi sẽ không mang lại điều gì nếu chúng tôi không lập tức đưa ra một lựa chọn. Thậm chí nó sẽ phá hủy tất cả. Để thực sự thu được lợi ích từ một mô hình theo yêu cầu, tất cả khách hàng của chúng tôi đều phải sử dụng một phiên bản khi chúng tôi quyết định duy trì và nâng cấp – các lợi ích mà mô hình công nghệ cho phép chúng tôi tiếp tục tạo ra – tất cả mọi người đều tự động được nhận những tính năng giống nhau. (Theo mô hình phần mềm nội bộ, người dùng không bao giờ được tự động cập nhật phiên bản mới nhất. Trên thực tế, những nâng cấp nếu có, các công ty, cả những công ty phần mềm như SAP, cũng sẽ thành lập một nhóm nhân viên thực hiện công việc thúc ép khách hàng mua và cài đặt phiên bản phần mềm mới của họ!)
Ngoài ra, còn có một lý do khiến chúng tôi không thể đưa ra lựa chọn. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc phần mềm truyền thống hết thời – rằng tất cả các công ty rồi sẽ chuyển qua dùng Internet thay cho tất cả những phần mềm họ từng cài đặt trong máy tính của mình. Đó là niềm tin của chúng tôi. Làm sao chúng tôi có thể xây dựng một phương án phần mềm trong khi lại cố phá hủy thành trì ấy được? Và khi cố gắng đi ngược lại những thói thường, chúng tôi đã tìm ra bí kíp để thành công trong ngành công nghiệp công nghệ. Các công ty sẽ không nhìn thấy những đổi mới cho đến khi nó trở thành xu hướng của thị trường, nhưng họ cũng cần dũng khí để theo đuổi "con đường mới" ấy rất nhiều năm, trước khi nó được chấp nhận, thậm chí là được thấu hiểu.
Bài học 53: Đầu tư dài hạn theo nguyên lý thiết lập nền tảng vững chắc
Trong những ngày đầu thành lập salesforcecom, đội ngũ bé nhỏ của chúng tôi tin rằng ý tưởng này sẽ đơm hoa kết trái, nhưng chúng tôi không thể biết chắc là mình sẽ phải đi đến bao giờ. Chúng tôi có thể chờ đợi bao lâu để cho ra một sản phẩm? Sẽ có bao nhiêu người sử dụng? Chúng tôi phải làm thế nào để biến nó thành sự thật?
Chúng tôi lập trình trên tư duy đường dài. Một ngày, Parker, Dave và Frank, ba lập trình viên của chúng tôi đã phát triển nguyên tắc chỉ đạo của riêng họ về hệ thống như sau: "Đó phải là một sản phẩm có tốc độ nhanh, đơn giản và chính xác ngay từ lần đầu tiên sử dụng (có phải chúng tôi đã đề cập đến yếu tố nhanh rồi không?)." Họ đã viết những "nguyên tắc" ấy trên một tấm bảng, và bị "mắc kẹt" với chúng. Họ hối thúc chúng tôi sáng tạo ra những lệnh đơn giản và hiệu quả, và đó chính là những điều giúp chúng tôi có thể "lột xác".
Làm nhanh trở thành nguyên tắc số một đối với bất cứ công ty nào. Đấy là yếu tố tiên quyết với chúng tôi vì chúng tôi đang bán dịch vụ cho những người làm kinh doanh: họ cần thông tin nhanh và họ có xu hướng thiếu kiên nhẫn. Yếu tố nhanh trở thành điểm sáng cho mô hình của chúng tôi; nếu nó không nhanh, người ta sẽ không sử dụng nó.
Nguyên tắc thứ hai là đơn giản, đã hỗ trợ chúng tôi xây dựng một dịch vụ dễ sử dụng như thể người ta mua một cuốn sách trên Amazoncom vậy. Sự đơn giản còn có tác dụng hỗ trợ mục tiêu đầu tiên của chúng tôi ‒ đó là nhanh. Một lập trình viên điển hình vào thời điểm ấy là người có tư duy "lớn", sẽ phải viết những dòng lệnh cầu kỳ. Chúng tôi không cần điều đó; các lệnh phức tạp sẽ chỉ cồng kềnh và chậm chạp mà thôi. Chúng tôi tối giản tất cả các câu lệnh. Cấu trúc ấy cũng giúp cho việc sửa chữa những sai lầm trở nên dễ dàng.
Khi xác định phải tạo ra một dịch vụ sử dụng được ngay từ lần đầu tiên, chúng tôi đã biết rằng đó là con đường duy nhất, không có cách nào khác. Sự phát triển phần mềm đã trở nên vô cùng phức tạp. Áp lực đặt ra lúc này là phải giới thiệu sản phẩm dùng thử và tìm ra giải pháp "làm tắt" để kịp thời hạn. Parker, Dave, Frank và tôi đã thấm thía việc làm tắt đã châm đóm cho những vấn đề nảy sinh về sau như thế nào. Chúng tôi hiểu rằng sản phẩm dùng thử phải tạo dựng nền tảng cho một sản phẩm hoàn chỉnh. Nếu nó gặp rắc rối ngay khi ra mắt thì làm sao có thể trụ vững với thời gian được. Trên thực tế, đã có rất nhiều trường hợp lỗi code được phát hiện khi các lập trình viên muốn "làm tắt". Những "thảm họa" như thế đầy rẫy trong ngành công nghiệp phần mềm. Chúng tôi không muốn mắc phải lỗi đó.
Bài học 54: Noi gương các công ty đã được khách hàng yêu mến
Mô hình phát triển mà chúng tôi theo đuổi rất khác so với mô hình mà chúng tôi biết và sử dụng của các doanh nghiệp ở Mỹ trong thập niên 1990. Các phần mềm doanh nghiệp thường được xây dựng bởi các kỹ sư làm việc trong các khu văn phòng, hầu như không có sự tiếp xúc với khách hàng cho đến khi "kế hoạch 5 năm" được hoàn thiện. Sự cách biệt này cản trở nghiêm trọng sự cải tiến trong ngành công nghiệp phần mềm. Các công ty không phát triển kịp với nhu cầu của khách hàng.
Các công ty tiếp xúc trực tiếp với người dùng như Google, eBay và Yahoo! là những người đầu tiên có tốc độ phát triển nhịp nhàng. Lập trình viên của các công ty này không học ở MIA hàng nhiều năm trời, rồi đột nhiên "khắc xuất" tất cả những kiến thức học được vào cùng một lúc. Những công ty này chỉ phát triển duy nhất một ứng dụng (Google và Yahoo! khởi đầu với công cụ tìm kiếm, với eBay là bán đấu giá) và họ tập trung xây dựng một sản phẩm duy nhất phù hợp với những gì họ đo lường được về khả năng ứng dụng của sản phẩm đó trên thực tế. Điều này tạo ra một quy trình kéo dài trong nhiều tuần lễ, thay vì nhiều năm. Cung cấp một dịch vụ trên Internet cho phép chúng ta tham gia cùng người dùng nhiều hơn, quan sát họ một cách hiệu quả hơn và cam kết với khách hàng những gì chúng ta tin tưởng có thể tạo dựng được trong tương lai của ngànhcông nghiệp phần mềm.
Mặc dù mỗi thành viên sáng lập của salesforcecom đều mang trong mình rất nhiều tham vọng và năng lực, nhưng chúng tôi cũng biết rằng nguy cơ lớn nhất với một công ty công nghệ non trẻ là làm quá nhiều thứ cùng một lúc. Mục tiêu tối thượng của chúng tôi là tạo ra một dòng sản phẩm hợp lý, có thể phục vụ tất cả mọi người, nhưng không phải bắt đầu bằng việc tạo ra một sản phẩm phù hợp với mọi mô hình doanh nghiệp. Cần phải mất nhiều năm và đầu tư không ngừng nghỉ để tạo ra một sản phẩm phức hợp, và chúng tôi cần thời gian để hoàn thiện nó. Trong khoảng thời gian ấy, chúng tôi chấp nhận sẽ đánh mất một mẩu trong miếng bánh thị phần. Nhưng như thế còn tốt hơn là tạo ra một sản phẩm hổ lốn mà không hề quan tâm đến những nhận xét vô giá của khách hàng và không hiểu rằng chính những nhận xét của khách hàng sẽ là cẩm nang giúp chúng tôi xây dựng những thứ mới mẻ trong tương lai.
Bài học 55: Đừng ôm đồm; hãy đứng trên vai người khổng lồ chứ đừng xây mới
Khi muốn cải tiến công nghệ, chúng tôi buộc phải "đặt cược" với những thứ đang tồn tại. Trước tiên, chúng tôi phải đặt cược trên Internet và trên ngôn ngữ lập trình Java trên Internet. Thứ hai, chúng tôi dựa vào cơ sở dữ liệu của Oracle. Hệ thống dữ liệu này lớn nhất và nhanh nhất, và chúng tôi phải làm quen với nó, không có lý do gì phải xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu mới cho riêng mình. Có những phương án khác ít tốn kém hơn nhưng chúng tôi không tự tin về khả năng thích ứng của chúng. Giờ đây, hệ thống quản lý dữ liệu của chúng tôi vẫn là hệ thống cơ sở dữ liệu của người khổng lồ Oracle nhưng đã được chúng tôi cải biến cho mỗi mục đích, và chúng tôi hoàn toàn có thể tiếp tục cập nhật hệ thống dữ liệu này.
Bí quyết xây dựng một công nghệ thành công không phải là nhờ chúng tôi dám đánh cược với những gã khổng lồ trong ngành công nghệ, mà còn bởi các nhà điều hành công ty cung cấp đã cam kết với tư cách cá nhân cho thành công của chúng tôi. Ngày nay, hơn bao giờ hết, các công ty không phải xây dựng công nghệ mới hoàn toàn nữa; bạn có thể xây dựng nền tảng Internet và truy cập vào những trung tâm phân phối, trung tâm dữ liệu và nguồn máy tính. Mô hình điện toán đám mây giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Tất cả các công ty đều được hưởng lợi khi họ chỉ phải tập trung vào đổi mới và sáng tạo, thay vì vào cơ sở hạ tầng.
Hãy xem Appirio, một công ty phần mềm và dịch vụ sử dụng hoàn toàn mô hình điện toán đám mây. Nó đã phát triển từ 0 lên 150 nhân viên trên 23 bang và 3 quốc gia trong vòng hai năm rưỡi – và chỉ phải chi trả ít hơn 1/3 so với chi phí mà một công ty có quy mô tương tự phải chi trả cho dịch vụ IT. "Nhờ ‘đám mây’ mà chúng tôi có thể tiết kiệm được tiền bạc và đổi mới cách làm việc", nhà đồng sáng lập, đồng thời là giám đốc tiếp thị của công ty, Narinder Singh phát biểu. "Chúng tôi giống như là thế hệ tiếp theo của IBM nhưng không phụ thuộc vào phần cứng."
Bài học 56: Minh bạch và xây dựng lòng tin
Một trong những vấn đề lớn nhất của bất cứ công ty điện toán đám mây nào là đảm bảo sự đáng tin cậy của dịch vụ. Chúng tôi đã phải nỗ lực rất nhiều để khẳng định với khách hàng dịch vụ của chúng tôi luôn sẵn sàng, ví như thiết lập để hệ thống cơ sở dữ liệu có thể chạy trên vài server khác nhau, phòng khi một server bị lỗi thì những cái khác vẫn tiếp tục hoạt động. Cuối năm 2005, trang web của chúng tôi bị lỗi lần đầu tiên. Lập tức khách hàng phản hồi cho rằng dịch vụ của chúng tôi không đáng tin cậy. Lúc đó, một đối thủ cạnh tranh đã lợi dụng cơ hội và làm cho vấn đề trở nên tệ hại hơn bằng cách đăng nhập để sử dụng dịch vụ dùng thử miễn phí của chúng tôi – và liên tục cung cấp thông tin cho báo chí mỗi khi gặp sự cố. Ngay lập tức, chỉ sau vài phút, các phóng viên đã vây quanh chúng tôi để tìm kiếm câu trả lời. Trước đó, cam kết cung cấp dịch vụ đáng tin cậy của salesforcecom đã được báo chí đưa tin rầm rộ, do vậy chúng tôi lâm vào một tình huống thực sự nghiêm trọng.
Trong thời gian mắc kẹt với những vấn đề này, công việc của chúng tôi gần như đã hoàn thành đến 99%, dịch vụ của chúng tôi cũng tốt hơn và đáng tin cậy hơn phần mềm, nhưng bất cứ sự đứt đoạn nào cũng có thể khiến khách hàng nổi cáu. Chúng tôi đã đánh mất lòng tin của họ.
Salesforcecom đang bước vào một thời kỳ đầy thử thách. Có những vấn đề cơ bản với mô hình công nghệ của chúng tôi, và không biết liệu chúng tôi có thể tiếp tục phát triển dựa trên nền tảng mã nền hiện tại của mình hay không. Chúng tôi tự hỏi liệu công nghệ đã đạt tới trình độ như nó phải làm được hay không, và liệu chúng tôi có khả năng theo kịp ở trình độ của sự sáng tạo đó hay không.
Parker và cả đội kỹ thuật đã hết sức nỗ lực xử lý trục trặc bằng cách làm việc với các nhà cung cấp của Oracle, Sun, Veritas và xây dựng lại phần mềm, đồng thời xử lý hàng loạt việc khác. Chúng tôi quyết định tập trung toàn bộ nguồn lực công nghệ để xử lý vấn đề này. Mọi việc nhằm phát triển các tính năng mới đều tạm thời dừng lại. Trong khi các kỹ sư làm việc chạy đua với thời gian để tìm giải pháp, thì tất cả những người còn lại đều không biết nên ứng phó với các chỉ trích ngày càng leo thang như thế nào. Không ai biết phải nói gì với khách hàng hay báo chí, nhưng chúng tôi tin rằng chiến lược tối thiểu hóa và ngăn chặn luồng dư luận là tốt nhất với mình vào thời điểm đó.
Khi ấy, tôi có cảm giác rằng việc quan tâm đến dư luận không nên là mối quan tâm của mình. Tôi nghĩ rằng chúng tôi cần tập trung vào công nghệ và duy trì lợi nhuận trong khả năng có thể cho đến khi vấn đề được giải quyết. Tôi nghĩ một khi mọi việc đã được xử lý, thì chúng tôi có thể trả lời dư luận bằng một lời giải thích chân thành và thông báo tin tốt lành. Chúng tôi ngừng nhận điện thoại, và cũng không gọi lại cho khách hàng. Phương án này có vẻ an toàn cho chúng tôi, nhưng lại không phải là cách ứng xử thông thường của salesforcecom, điều này khiến chúng tôi cảm thấy không hề thoải mái.
"Chúng ta chưa bao giờ làm thế; chúng ta là những người hay gọi cho mọi người cơ mà," Bruce Francis, phó chủ tịch phụ trách chiến lược nói với tôi vào một ngày cao điểm của cuộc khủng hoảng. "Trốn tránh không phải là cách hay."
Tôi phải thừa nhận rằng đã có lúc tôi nghĩ nếu mình không thừa nhận sai lầm thì tức là chúng không tồn tại. Tôi đã sai lầm khi cho rằng phóng viên sẽ không viết về chúng tôi, nếu họ không có được lời bình luận từ phía chúng tôi. Tuy vậy, đó là một ảo tưởng lỗi thời. Các trang blog không quan tâm đến điều đó, họ không tuân theo những quy tắc đưa tin truyền thống mà các nhà báo và tờ báo phải tôn trọng như chỉ đưa tin cho đến khi có được sự xác nhận hay bình luận chính thức nào đó.
Chúng tôi nhận ra rằng im lặng là một chiến lược nguy hiểm. Không phải quyết định không lên tiếng là một sai lầm khủng khiếp, mà là quyết định không lên tiếng ngay lập tức. Rắc rối đã bị phóng đại lên chính bởi bản chất của SaaS: chúng tôi lưu trữ mọi thông tin, dữ liệu của khách hàng, nên họ không thể sử dụng được chính dữ liệu của họ, và không biết chuyện gì đang diễn ra. Khách hàng nổi giận.
Khi khủng hoảng nổ ra, chúng tôi lập tức tập hợp 250 quản lý hàng đầu của mình lại để họp. Sự đáng tin cậy của dịch vụ tất nhiên trở thành chủ đề căng thẳng nhất. Ngay lúc đó, chúng tôi gặp phải sự cố tồi tệ nhất. Hệ thống ngừng hoạt động, và khởi động lại hệ thống cơ sở dữ liệu khổng lồ ấy phải mất 90 phút – cả một ‘thế kỷ’ đối với những khách hàng hoạt động phụ thuộc vào dịch vụ. Cả khách hàng lẫn báo chí đều sôi sục tìm kiếm câu trả lời, nhưng đều không liên hệ được với ai bởi vì tất cả các quản lý của chúng tôi đều đang tham gia cuộc họp công ty.
Chúng tôi cần phải tìm ra một cách truyền thông nhanh chóng và thẳng thắn – thậm chí là công khai thừa nhận chúng tôi đã thất bại trong thời điểm đó. Parker và Bruce thúc giục tôi thông báo tình trạng của mình lên hệ thống điều khiển nội bộ (khi hệ thống hoạt động hoàn hảo thì sẽ báo hiệu màu xanh, hệ thống gặp vài trục trặc thì màu vàng, còn dịch vụ bị gián đoạn thì báo hiệu màu đỏ). Đó là một bước đi dũng cảm và táo bạo. Chúng tôi sẽ cho tất cả mọi người – bao gồm cả đối thủ cạnh tranh – thấy phương thức hoạt động hàng ngày của hệ thống. Điều đó có nghĩa là họ sẽ luôn biết khi nào hệ thống của chúng tôi chạy chậm hay bị gián đoạn. Tại sao lại có công ty phải chịu tổn thương đến mức như vậy?
Đầu tiên, tôi rất do dự. Việc khách hàng cũng có thể kiểm tra xem chuyện gì đang diễn ra bất cứ lúc nào cũng có ý nghĩa, nhưng tôi nghĩ không nên để tất cả mọi người đều biết những thông tin mang tính nội bộ như thế. Tôi lo sợ các phóng viên cũng như các đối thủ cạnh tranh sẽ lợi dụng những thông tin ấy để chống lại chúng tôi. Tuy thế, rốt cuộc thì tôi cũng phải vượt qua nỗi sợ hãi của mình và nhận ra rằng minh bạch hoàn toàn là tất cả những gì chúng tôi cần phải làm nếu muốn khôi phục lòng tin của khách hàng đối với công ty. Điều này còn khuyến khích mọi người trong tổ chức hành xử tốt hơn bởi qua hành động này, chúng tôi đã nâng tầm trách nhiệm và giải trình của mình lên một bậc. Giữa cơn khủng hoảng, chúng tôi đã mở cửa hệ thống nội bộ cho tất cả mọi người cùng nhìn thấy. Tôi đặt tên cho nó là trang web của lòng tin.
Trang web có địa chỉ trustsalesforcecom cung cấp những thông tin cập nhật theo phút về tình hình hoạt động của hệ thống ở trạng thái lập trình sẵn, dữ liệu thông tin về tốc độ và dung lượng xử lý, báo cáo về các vụ lừa đảo trực tuyến và các phần mềm độc hại mới nhất, thông tin về các công nghệ bảo mật mới và những dịch vụ bảo mật tốt nhất. Thay vì che giấu tình trạng của mình, chúng tôi bắt đầu hướng dẫn khách hàng, những khách tiềm năng và cả giới báo chí nơi họ có thể tìm thấy những thông tin mà họ cần. Thật là thoải mái khi không phải che giấu điều gì.
Nỗ lực đó có tác dụng với các nhà báo vì họ có thể ngay lập tức biết được chuyện gì đang diễn ra. Chúng tôi cũng được hưởng lợi nhiều hơn vì đối thủ cạnh tranh sẽ không còn sử dụng được chiêu "biết rồi nhé!" với chúng tôi nữa. Tuyệt vời hơn cả, trang web của lòng tin còn cho chúng tôi cơ hội để nói về một điều tích cực – chính là sự minh bạch.
Vấn đề là: chúng tôi sẽ không thể tồn tại cho đến hôm nay nếu chúng tôi không luôn là người đi đầu trong công nghệ và không liên tục cải thiện tốc độ và sự tin cậy. (Trong quý I năm 2009, dịch vụ của chúng tôi đạt tốc độ chính xác 99,99%, thực hiện hơn 200 triệu giao dịch mỗi ngày, và luôn có các phương án dự phòng; và chúng tôi vẫn tiếp tục cải tiến để tốc độ xử lý của dịch vụ nhanh hơn nữa.) Đồng thời, tôi không nghĩ công ty có thể phát triển được như ngày hôm nay nếu trước đây chúng tôi không vượt qua được rào cản là sự minh bạch. Quyết định khó khăn khi cho ra mắt trang web của lòng tin – để "mở tấm áo kimono" như lời của Bruce Francis ‒ đã tạo nên sự khác biệt cho dịch vụ của chúng tôi. Minh bạch và sự tin tưởng đã trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược định vị thương hiệu và nhận diện của chúng tôi.
Độ tin cậy của dịch vụ là vấn đề thuộc về công nghệ, nhưng cách bạn giải quyết nó không đơn thuần là vấn đề công nghệ ‒ mà nó còn liên quan đến truyền thông
Một lần nữa, chúng tôi lại không phải là người phát minh ra giải pháp này; chúng tôi lấy cảm hứng từ thế giới người tiêu dùng: chính trang web eBay là người tiên phong trong ý tưởng này, khi họ thông báo với người dùng các thông số như lượng truy cập, tính ổn định và tình trạng khi trang web nâng cấp. Đó là hiện tượng chưa từng có tiền lệ trong giới doanh nghiệp mặc dù nó được coi là phương pháp tốt nhất cho tất cả các công ty ở mọi cấp độ. Khi BlackBerry gặp sự cố về dịch vụ, rất nhiều bài báo đã lấy trang web của lòng tin của salesforcecom làm dẫn chứng cho cách thức ứng phó thành công trong những tình huống như vậy. Thay vì lo sợ khủng hoảng có thể hủy hoại danh tiếng của mình, chúng tôi lại tạo ra được một sự khác biệt mạnh mẽ. Giờ đây, chúng tôi nói về sự minh bạch mỗi khi nói chuyện với báo chí và khách hàng tiềm năng. Đó là một phần thông điệp của chúng tôi.
Ngày nay, nếu máy chủ của chúng tôi ngừng hoạt động – dù chỉ trong 20 phút – chúng tôi cũng thông báo ngay đến những khách hàng hàng đầu. Tôi thường đích thân gọi điện cho khách hàng để xin lỗi và chia sẻ với họ vấn đề đang xảy ra. Thường thì khách hàng rất ngạc nhiên khi nhận được điện thoại từ tôi. Một giám đốc tài chính của một công ty rất lớn nói rằng ông ta không thể tin được là tôi lại dành thời gian gọi điện thoại cho ông ta. Ông ta tiết lộ rằng hệ thống dữ liệu của ông ta từng ngừng hoạt động trong hai ngày, như vậy nghĩa là nếu nó có phải ngừng hoạt động 1 giờ thì cũng không phải là vấn đề lớn đối với hoạt động của ông. Tuy vậy, chúng tôi nhận ra rằng một cuộc trò chuyện cởi mở, cùng giải quyết nhanh vấn đề là cách duy nhất để xây dựng và duy trì lòng tin.
Bài học 57: Hãy để khách hàng dẫn dắt sự cải tiến
Chúng tôi hướng tới việc làm cho dịch vụ của salesforcecom tương tự như các trang web dành cho người tiêu dùng mà mọi người đã quen thuộc. Chúng tôi muốn khách hàng yêu thích khi sử dụng ứng dụng Salesforce, vì vậy chúng tôi cung cấp cho khách hàng một thứ mà họ đã rất quen sử dụng: các thanh danh mục nằm phía trên cùng của trang Web. Ngay từ đầu, như tôi nhìn thấy trong giấc mơ, chúng tôi có 5 danh mục: Liên hệ, Tài khoản, Cơ hội, Dự báo và Báo cáo. Các danh mục này đại diện cho 5 thứ mà công ty của chúng tôi đã làm. Ứng dụng này đơn giản hơn rất nhiều gói phần mềm doanh nghiệp đang có trên thị trường, nhưng ngay cả khi không có chức năng hỗ trợ, nó vẫn giúp khách hàng có thể biến mọi cơ hội thành hợp đồng.
Ngay từ đầu, chúng tôi đã trao đổi với người dùng về những gì còn thiếu trong ứng dụng Sales Force Automation (SFA ‒ tạm dịch: Sales Force Tự động hóa). Nhân viên kinh doanh thường hỏi khách hàng về những gì họ muốn và chuyển phản hồi của họ đến những nhà quản lý sản phẩm. Còn chúng tôi lại hỏi khách hàng tiềm năng tại sao họ không sử dụng dịch của chúng tôi, và chúng tôi dành rất nhiều thời gian cho các doanh nghiệp lớn – những khách hàng lớn mà lúc đầu chúng tôi chưa có đủ khả năng phục vụ ‒ nhằm biết mình phải thêm những tính năng nào để họ cân nhắc sử dụng dịch vụ của chúng tôi. Chúng tôi được nghe về những tính năng mà chúng tôi vẫn đang thiếu, như khả năng theo dõi nhiều loại sản phẩm, hay một cách quản lý danh mục giá. Chúng tôi có thể đã nghĩ đến những điều đó hoặc chưa hề nghĩ đến, nhưng chắc chắn chúng tôi không biết nhu cầu nào là bức thiết nhất.
Nhờ mô hình "không phần mềm" mà chúng tôi có một cách khác để lắng nghe phản hồi của khách hàng. Cấu trúc theo yêu cầu tạo cho chúng tôi cơ hội "nhìn thấy" cách người dùng sử dụng ứng dụng của mình. Chúng tôi không làm theo cách thức Big Brother ‒ chúng tôi có thể dễ dàng thấy được dữ liệu và thông tin của công ty khách hàng. Thay vào đó là hệ thống tính số lượng khách truy cập và báo cho chúng tôi biết khi có vấn đề.
Tìm hiểu cách người dùng đang sử dụng dịch vụ cho phép chúng tôi biết được họ đã sử dụng những gì và không sử dụng những gì.
Khi phát triển dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách hàng, chúng tôi đối mặt với nguy cơ phải thay đổi dịch vụ rất nhiều – khiến cho dịch vụ của chúng tôi trở nên đặc thù, và do đó, không thể phục vụ mọi nhóm khách hàng. Nếu chúng tôi vẫn muốn dịch vụ của mình tiếp tục hấp dẫn số đông, chúng tôi cần thay đổi một cách có chọn lọc.
Chúng tôi nhanh chóng nhận ra rằng 5 danh mục trên thanh công cụ để tiếp nhận phản hồi vẫn không đủ cho tất cả khách hàng. Có hai cách cơ bản mà chúng tôi có thể sử dụng để mở rộng. Một là theo chiều thẳng đứng, nghĩa là chúng tôi có thể tạo thêm những danh mục nhỏ trong các danh mục đã có để đi sâu vào các tính năng (ví dụ dược phẩm hoặc ngân hàng); cách khác là phát triển theo chiều ngang, nghĩa là mở rộng bằng cách thêm các danh mục (ví dụ Quản lý hồ sơ, Giải pháp hoặc Dữ liệu).
Cuối cùng, chúng tôi quyết định sử dụng cả hai cách. Mặc dù chúng tôi cũng cần giới hạn sự mở rộng của mình để đảm bảo không quá dàn trải, nhưng chúng tôi cũng cần xác định rõ mục tiêu của mình là trở thành người dẫn đầu thị trường theo yêu cầu. Để đạt được điều đó, chúng tôi cần phải có khả năng phục vụ cả thị trường doanh nghiệp nhỏ lẫn lớn.
Tiềm năng vô hạn của Internet cho phép chúng tôi xây dựng khả năng này, và ý tưởng thay đổi của chúng tôi đến từ chính những khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng. Chúng tôi chỉ tung ra những ứng dụng mà họ đề nghị, và tôn trọng ý kiến của họ, ngay cả khi chúng tôi cũng không tin tưởng lắm. Đó là một trong những bước đi sáng suốt nhất của chúng tôi. Nhìn lại chặng đường đã qua, giờ đây chúng tôi biết rằng bước tiến lớn nhất của mình bắt nguồn từ một yêu cầu của khách hàng – một yêu cầu mà lúc đầu chúng tôi cho rằng nó không thực tế nhưng vẫn miễn cưỡng làm theo.
Sau vài năm chúng tôi cung cấp dịch vụ được vài năm, một nhà quản lý trong ngành chăm sóc sức khỏe gọi cho tôi và phàn nàn về các danh mục của salesforcecom. "Tên các danh mục chả liên quan gì đến chúng tôi hết", Marty Howard, Phó chủ tịch cấp cao của Patient Care nói. Chúng tôi có các "bệnh viện" chứ không phải là các "tài khoản". Tôi có "bệnh nhân", chứ không có các "Liên hệ".
"Vậy thì chỉ cần nghĩ "bệnh viện" là một "tài khoản" và nghĩ một "bệnh nhân" là một "liên hệ" – rất đơn giản", tôi trả lời.
"Ôi không, như vậy thì quá rắc rối". Marty trả lời. "Tại sao các anh không đơn giản là đặt lại tên cho các danh mục? Tôi nghĩ đối với các công ty khác cũng như các ngành công nghiệp khác, điều này cũng rất quan trọng."
Đặt tên lại cho các danh mục ư? Thành thực mà nói, tôi thấy điều này hơi nực cười – các từ chung nhất trên các danh mục như "Liên hệ" đã rất quen thuộc đối với hầu hết người dùng cơ mà. Chúng tôi không thể thay đổi chỉ vì ý kiến của một người được.
Nhưng chúng tôi hứa sẽ suy nghĩ nghiêm túc về đề nghị của Marty, và khi ấy, chúng tôi bỗng nảy ra một ý tưởng khác. Chuyện gì xảy ra nếu chúng tôi không thay đổi các danh mục chỉ vì một người, mà để tất cả mọi người đều có quyền thay đổi danh mục của mình? Chuyện gì xảy ra nếu chúng tôi để trống các ô danh mục và đề nghị khách hàng gõ vào đó tên của các danh mục liên hệ trực tiếp dòng sản phẩm và công việc của họ? Dịch vụ liên quan đến xe cộ thì các danh mục có thể là "Tài xế" và "Phương tiện". Một công ty tuyển dụng thì có thể có danh mục "Vị trí" và "Nhân viên tiềm năng". Các tổ chức phi lợi nhuận thì có thể có danh mục "Lý do" và "Quyên góp". Sự thay đổi này cho phép chúng tôi cung cấp cho người dùng quyền tùy chọn giao diện, và điều đó cũng hướng tới mục tiêu mở rộng của chúng tôi. Tôi rất hào hứng với ý tưởng này và đã họp các lập trình viên để thảo luận.
"Chúng ta sẽ làm, nhưng nó sẽ rắc rối lắm đấy" Parker và Dave phàn nàn.
"Hãy nghĩ xem chúng ta sẽ làm nó như thế nào", tôi đề xuất.
"Phải chia nhánh và phân tầng cho từng dòng sản phẩm đấy", Dave cảnh báo.
"Phải, tôi nghĩ đó chính là tính then chốt của công nghệ", tôi đáp. Tôi không sợ sự thay đổi này; mà thậm chí còn cảm thấy phấn khích. Dave mất một tháng để tạo ra cách thức giúp khách hàng có thể tùy chọn danh mục theo nhu cầu cá nhân. Tính năng mới này ngay lập tức nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình bởi nó tiện lợi hơn cho khách hàng – và họ càng trở nên gắn bó với salesforcecom.
Quyết định thêm các danh mục lên thanh thư mục là một phần rất thú vị trong sự phát triển của chúng tôi, nhưng quyết định để trống các danh mục mới thực sự là một cuộc cách mạng. Đáp ứng nhu cầu của khách hàng, chúng tôi đã mở rộng từ việc đổi tên danh mục đến đổi tên thư mục, và thậm chí là tạo ra các thư mục mới. Các đối tượng tùy chỉnh mới này của chúng tôi cho phép các công ty quản lý chặt chẽ thông tin bổ sung để phục vụ cho mục tiêu của họ. Các bệnh viện có thể tùy chỉnh các danh mục để cung cấp cho bệnh nhân thông tin về trang thiết bị và các cơ sở của mình. Một công ty tuyển dụng có thể tạo ra chỗ để người tìm việc viết ra những kinh nghiệm việc làm và một chỗ khác để quản lý lịch phỏng vấn. Chúng tôi cũng thêm một phần ứng dụng quản lý cá nhân, cho phép người dùng lưu trữ thông tin – ví dụ, một nơi để các nhà tuyển dụng tuyển dụng trực tiếp, hoặc một nhà quản lý kinh doanh tạo ra nhiệm vụ gửi đi một bức thư điện tử mỗi khi một hợp đồng trị giá 1 triệu đô-la được ký kết.
Với mỗi một hạng mục cho phép người dùng tùy biến, họ cũng có thể tạo ra một ứng dụng nhỏ cho phép thay đổi theo nhu cầu của mình. Phải thiết kế sao cho khi muốn tùy chọn lại danh mục, người dùng chỉ phải sử dụng thanh danh mục thả và các công cụ cấu hình bằng cách trỏ và nhắp chuột, mà không cần phải viết lại code. Sau này khi khách hàng đã quen với việc thay đổi các danh mục cho phù hợp với nhu cầu của mình, chúng tôi còn nhận được sự cổ vũ nhiệt liệt hơn nữa. Chúng tôi chuyển người dùng từ trạng thái chấp nhận sang "nghiện" dịch vụ của chúng tôi.
Bài học 58: Đơn giản hóa để khách hàng chấp nhận
Chúng tôi đã tạo ra một bước nhảy vọt đáng kể trong công nghệ khi tung ra những tính năng tích hợp bằng cách cung cấp một giao diện lập trình ứng dụng (Application Programming Interface ‒ API), hoặc có thể hiểu đó là cách mà salesforcecom giao tiếp với những chương trình khác. Điều này biến đổi sản phẩm và công nghệ của chúng tôi để dữ liệu trên salesforcecom không bị cô lập trong không gian mạng, mà có thể tương tác với những hệ thống dữ liệu khác đằng sau tường lửa hoặc những trang web khác. Ví dụ, API cho phép salesforcecom tương tác với Googles Maps (Bản đồ Google), để những người sử dụng dịch vụ của salesforcecom có thể truy cập vào bản đồ để xem vị trí khách hàng. Google và salesforcecom "giao tiếp" với nhau thông qua API. Salesforcecom cung cấp tất cả các thông tin và Google chỉ việc cắm mốc vào các địa điểm trên bản đồ. Sự tương tác này là một bước tiến khổng lồ trong tiến trình phát triển của chúng tôi.
Lúc đầu, chúng tôi gặp khó khăn giải thích về API. Chúng tôi biết rằng nó quan trọng, nhưng lúc đầu SaaS chưa thực sự là một khái niệm được chấp nhận và sử dụng rộng rãi và API của chúng tôi hơi lộn xộn. Hơn thế nữa, chúng tôi đã mắc sai lầm khi tạo ra giới hạn dịch vụ bằng việc thu một khoản phí nhỏ và hạn chế người dùng thuộc các công ty có doanh thu ở mức độ nhất định. Chúng tôi nhận thấy những rào cản ấy chỉ khiến mọi thứ trở nên phức tạp hơn. Trong nỗ lực tạo ra nhiều sự ủng hộ hơn, chúng tôi trở lại với chiến lược đã được kiểm nghiệm của mình, đó là mời người dùng sử dụng dịch vụ miễn phí ban đầu. Chúng tôi cũng tạo ra một diễn đàn trực tuyến để mọi người đặt câu hỏi và thảo luận, nhờ đó chúng tôi đã tìm ra cách xây dựng một cộng đồng.
Việc truy cập dễ dàng hơn với những cơ hội học hỏi thêm đã chứng minh đó là một bước đi đúng đắn. Chúng tôi đã thu hút được nhiều người dùng hơn, với nhiều hoạt động hơn và nhiều giao dịch được thực hiện hơn thông qua các dịch vụ Web API hơn là thông qua các ứng dụng.
Bài học 59: Mô hình công nghệ vượt trội
Một trong những quyết định quan trọng nhất mà chúng tôi đã thực hiện đó là để các mã lập trình mở, để các công ty khác có thể sử dụng và tự xây dựng thêm các dịch vụ trực tuyến. Ý tưởng của chúng tôi là biến dịch vụ của mình thành một nền tảng hoặc một hệ điều hành cho Internet (tương tự cách hệ điều hành Windows thực hiện đối với các máy tính), cho phép mọi người sáng tạo ra các ứng dụng trực tuyến và cũng cho chúng tôi cơ hội thu hút và duy trì nhiều khách hàng hơn. Đó chính là cách công ty của chúng tôi lớn mạnh dần lên.
Bất chấp niềm tin chắc chắn của tôi vào một Nền tảng như một Dịch vụ (Platform as a Service – PaaS), quyết định có triển khai ý tưởng này hay không lại là một vấn đề khiến người ta nhụt chí. Liệu chúng tôi có thể xây dựng một hệ điều hành Internet? Có những nguy cơ tiềm ẩn khi cho phép bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận hệ thống của chúng tôi. Chúng tôi không chắc liệu khách hàng có tin tưởng nó không. Và không ngạc nhiên khi có nhiều người trong nội bộ không ủng hộ ý tưởng chưa được thử nghiệm như thế này.
Tuy vậy, việc tạo ra một nền tảng đã khiến chúng tôi nghĩ ra cách giải quyết vấn đề lớn hơn: khách hàng đang kêu gào yêu cầu có thêm nhiều ứng dụng, và chúng tôi thì không có đủ nguồn lực để tự mình làm tất cả. Hơn nữa, chúng tôi biết rằng ngoài kia, các lập trình viên cũng đang cần một cách tốt hơn để tạo ra các ứng dụng. Có rất nhiều vấn đề đau đầu xung quanh quy trình, và vấn đề nặng nề nhất chính là xây dựng một salesforcecom tươi mới. Điều đó đòi hỏi rất nhiều chi phí: thiết bị mạng, hệ thống lưu trữ, cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu mã nguồn mở, trung tâm dữ liệu. Và đó chỉ là những vấn đề mà một công ty phần mềm mới thành lập phải tính đến! Sau đó chúng tôi phải xây dựng phần mềm và phải đảm bảo nó sẽ hoạt động được với rất nhiều ngôn ngữ, trên rất nhiều loại thiết bị và rất nhiều thách thức khác nữa. Và trên hết là những vấn đề công nghệ, như sự đảm bảo và tính khả thi.
Tôi băn khoăn là tại sao tất cả mọi người trong ngành lại tự đặt mình vào một quy trình khó khăn, với những tính toán về lợi nhuận, khi mà giờ đây thời thế đã thay đổi. Chúng tôi có thể làm cho mọi thứ trở nên đơn giản hơn và bớt tốn kém hơn bằng cách chia sẻ mã nguồn.
Có rất nhiều người sử dụng, đặc biệt là những người sử dụng ở các nước đang phát triển không có điều kiện để theo kịp các mô hình mới nhất. Nếu chúng tôi có thể khiến cho cơ sở hạ tầng của mình giống như một dịch vụ, chúng tôi sẽ tạo ra những sân chơi – và cởi trói cho sự sáng tạo. Nỗ lực tạo ra "nền tảng trong đám mây" trở thành một dự án "cưng" của riêng tôi. Một phần xuất phát từ sự thách thức trí tuệ và khát khao sáng tạo. Phần còn lại đến từ khả năng nền tảng đó sẽ biến đổi salesforcecom từ một ứng dụng SFA thành một công ty dịch vụ web tầm cỡ.
Tôi đã mời Steve Fisher, một kỹ sư công nghệ tuyệt vời và là đối tác kinh doanh cũ của tôi ở Liberty Software, công ty mà chúng tôi đã sáng lập ra khi còn học đại học. Steve chắn chắn mình có thể xây dựng một nền tảng như thế, nhưng anh ấy cho rằng không cần phải đặt ra các điều kiện mà tôi nghĩ rằng bắt buộc phải có. Tôi không muốn Steve bị ảnh hưởng bởi bất cứ thứ gì liên quan đến phần mềm CRM, vì thế đã coi công việc của anh là một "một dự án bí mật" và không chó phép bất kỳ ai nói chuyện với anh.
Steve phàn nàn là anh cảm thấy mình lẻ loi, nhưng anh ấy hoàn toàn tập trung và tìm ra kết quả rất nhanh. Trong một tuần, anh ấy đã xây dựng xong ứng dụng đầu tiên cho nền tảng, Volunteerforce ‒ một ứng dụng mà nhân viên của chúng tôi có thể sử dụng để quản trị các hoạt động tình nguyện của mình. Không lâu sau đó, Steve tạo ra cách giúp người dùng có thể cài vào salesforcecom những ứng dụng khác, ví dụ như e-mail hay bảng tính điện tử, thông qua những danh mục thả. Một số người cho rằng đó chỉ đơn giản là một thanh công cụ kéo – thả, nhưng khả năng tích hợp với rất nhiều ứng dụng đa dạng khác là sự khởi đầu cho hệ điều hành dựa trên nền tảng web.
Với công cụ này, chúng tôi đã chào hàng (và gọi nó là Multiforce), chúng tôi bắt đầu dần biến salesforcecom thành một nền tảng mà những người khác có thể tiếp tục dựa vào đó để xây dựng. Chỉ có một vài người dùng thích tính năng có thể tùy biến mà không cần một dòng code nào, còn phần lớn và nhiều người dùng am hiểu công nghệ bắt đầu đòi hỏi những tùy biến phức tạp hơn. Chúng tôi nhận ra rằng các công cụ mà chúng tôi sử dụng nội bộ cũng có giá trị với người khác nữa. Chúng tôi làm cho ngôn ngữ lập trình mà chúng tôi sử dụng để xây dựng những sản phẩm mới, Apex, trở nên thông dụng với các lập trình viên khác. Vậy là họ có thể tự viết mã lập trình của mình và chạy bất cứ ứng dụng nào trên nền tảng của chúng tôi, cũng như sử dụng tất cả những mã nguồn của chúng tôi, ví dụ như hệ thống dữ liệu và công nghệ bảo mật.
Thông qua công nghệ mà Parker xây dựng với tên gọi Visualforce, người dùng có thể sáng tạo bất cứ ứng dụng nào với giao diện tùy chọn (ví dụ, họ có thể xây dựng bất cứ giao diện nào, sáng tạo bất cứ nút bấm nào hay thêm bất cứ đường link nào, và gắn vào bất cứ ứng dụng hỗn hợp nào (mash-up)). Điều này đã đưa chúng tôi đi rất xa so với ý tưởng ban đầu là cho phép người dùng "thay tên thanh danh mục". Trên thực tế, người dùng có thể bỏ các thanh công cụ của chúng tôi – những thứ mà một thời là tất cả những gì chúng tôi có. Công nghệ đã cho phép các lập trình viên có thể xây dựng một trang trống và mở ra một thế giới đầy những khả năng có thể xảy ra. Người dùng có thể tự thiết kế giao diện mà họ yêu thích. Họ có thể chạy giao diện đó trên bất cứ thiết bị kết nối Internet nào hoặc bất cứ hệ điều hành nào, tức là trên các thiết bị khác nhau, thì nó sẽ có cấu trúc khác nhau, ví dụ cấu trúc trên iPhone trông sẽ khác cấu trúc khi xem trên trình duyệt Safari hay Mozilla hay thậm chí là trên một kiosk cảm ứng.
Chúng tôi coi PaaS giống như phần nối dài rất tự nhiên của mô hình kinh doanh SaaS. Cuối cùng, chúng tôi đặt tên cho nền tảng salesforcecom là Forcecom. Đầu tiên, như chúng tôi đã trù liệu, khách hàng rất e dè khi xây dựng trên nền tảng này. Chúng tôi nhận được các cuộc gọi của nhiều khách hàng rằng: "Liệu tôi có làm hỏng máy tính của các bạn với code của tôi không?" Tất nhiên chúng tôi đã phải tìm ra cách đề phòng trường hợp này. Khách hàng và đối tác thích PaaS và phạm vi của chúng tôi được mở rộng đáng kể nhờ sự sáng tạo này với hơn 110.000 ứng dụng của khách hàng quản lý mọi thứ từ kỳ nghỉ theo yêu cầu đến các khoản khu.
Một vài tập đoàn lớn nhất thế giới, như Citigroup cũng sử dụng Forcecom để xây dựng chương trình dành cho những người làm công việc dịch vụ tài chính ngân hàng trọn gói và các nhà tư vấn tài chính. Morgan Stanley thì sử dụng nó để xây dựng một ứng dụng dành cho tuyển dụng. Hãng thông tấn Thomson Reuters thì tiêu chuẩn hóa trên nền tảng của chúng tôi, và sau đó là bổ sung một chiến lược bán sản phẩm dựa trên nền tảng của chúng tôi. Japan Post, tập đoàn bưu chính lớn nhất thế giới đã sử dụng nền tảng của chúng tôi để xây dựng dịch vụ chăm sóc khách hàng và dùng dịch vụ của chúng tôi như phần mềm quy định dành cho hơn 70.000 nhân viên.
Những tổ chức khác cũng được hưởng lợi và sử dụng một cách sáng tạo như chúng tôi. Tập đoàn Schumacher, một công ty quản lý một phòng cấp cứu trị giá 300 triệu đô-la và một bệnh viện ở Lafayette, Louisiana, đã sử dụng nền tảng của chúng tôi để xây dựng 90% ứng dụng điều hành của họ, trong đó bao gồm các chương trình tuyển dụng bác sĩ, nhận tiền bảo hiểm từ các công ty bảo hiểm, quản lý hợp đồng và trả lời cấp cứu. Forcecom cho phép các công ty viết các ứng dụng nhanh gấp bốn lần so với bất cứ chương trình thông dụng nào. Nó cũng lưu lại những mã nguồn đáng giá. "Nếu chúng tôi không sử dụng nền tảng của Forcecom, chúng tôi sẽ phải thuê thêm 5 nhân viên làm toàn thời gian để quản trị hệ thống", CIO Douglas Menefee trả lời trên Bloombergcom. Bài báo cũng lưu ý thêm rằng lương cho nhân viên ở vị trí này dao động từ 40.000 đô-la đến 80.000 đô-la. (Ghi chú: Chỉ những công nghệ hoàn hảo mới phục vụ được những khách hàng thành công, đó là lý do tại sao lương cho những lập trình viên giỏi lại cao như vậy!)
Trong giai đoạn đầu, salesforcecom dành riêng cho mục đích xây dựng một ứng dụng "tuyệt hảo" nhằm thay thế cho các sản phẩm phần mềm đắt đỏ. Chúng tôi đã phát triển dịch vụ của mình đáp ứng được nhu cầu của khách hàng và mở rộng ứng dụng SFA bao gồm cả tiếp thị, dịch vụ khách hàng, quản trị nội dung, phân tích và nhiều hơn nữa. Chúng tôi còn thêm vào ứng dụng trên điện thoại di động và mượn nhiều ý tưởng từ các trang mạng xã hội cho phép khách hàng giao tiếp dễ dàng với nhau và với chúng tôi.
Khách hàng của chúng tôi ngày càng trở thành những khách hàng tốt hơn với mỗi sự phát triển của dịch vụ. Ví dụ, Seagate Technology đã tăng 50% người dùng và mở rộng cách sử dụng dịch vụ của chúng tôi. Chúng tôi đã tung ra một "kênh" phức hợp cho phép khách hàng trong lĩnh vực sản xuất hợp tác và chia sẻ thông tin khách hàng, đồng thời liên hệ được với những đại lý phân phối, những người hợp nhất hệ thống và những đối tác khác. Đối với một số công ty, khoảng 70% mối quan hệ của họ có được thông qua đối tác hoặc kênh bán hàng, và họ cũng rất kỳ vọng tìm ra một cách để thu thập được những góc nhìn đa chiều về sản phẩm của mình thông qua các kênh bán hàng. Thêm vào các chức năng như vậy cho phép chúng tôi thu được nhiều khách hàng mới, như Avaya chẳng hạn. Bằng cách cung cấp cho khách hàng những gì họ cần, dịch vụ của chúng tôi đã lớn mạnh về căn bản và tìm ra những hướng đi mới.
Trong giai đoạn phát triển thứ hai của salesforcecom, giai đoạn mà tôi cho rằng còn có nhiều điều hấp dẫn hơn, tập trung vào dịch vụ PaaS, dịch vụ cho phép khách hàng chạy tất cả các ứng dụng kinh doanh của họ, và trên trang web cũng như trên mạng nội bộ trong các đám mây. Bằng việc cho phép các lập trình viên tạo ra và phát triển bất cứ ứng dụng kinh doanh nào, hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu của từng doanh nghiệp và không cần phần mềm, salesforcecom đã phát triển xa hơn nền tảng CRM và trở thành một công ty đa chức năng. Chức năng mới được xây dựng bởi chính người sử dụng và lập trình viên bên ngoài công ty. Ví dụ, CODA, công ty giải pháp quản trị tài chính ở châu Âu đã sử dụng nền tảng của chúng tôi để sáng tạo ra một hệ thống kế toán chạy trên salesforcecom.
Nếu CODA tiếp cận hệ thống này theo cách cũ, bằng việc xây dựng một hệ thống cơ sở hạ tầng (không chỉ là một trung tâm xử lý dữ liệu mà là cả một cụm phần mềm), thì họ phải tốn đến hơn 20 triệu đô-la và mất vài năm mới hoàn thành. Sử dụng nền tảng của chúng tôi giúp họ loại được nhu cầu thuê mua máy chủ, thiết bị cân bằng tải, thiết bị mạng và thuê người để vận hành, duy trì thiết bị, đồng thời cho phép CODA tập trung vào những gì họ cần nhất: xây dựng một ứng dụng kế toán tuyệt hảo.
Bài học 60: Cung cấp một nơi tiếp nhận các giải pháp
Là một mô hình công nghệ mới và là một công ty tự chọn cho mình con đường phát triển là: làm việc với mô hình PC cũ hay với điện toán đám mây, chúng tôi cần phải làm thế nào để chắc chắn rằng mình chính là sự lựa chọn công nghệ của tương lai.
Chúng tôi cần phải làm cho mọi người biết đến sự phát triển đáng ngạc nhiên này, vì vậy, chúng tôi quyết định tạo ra một thị trường theo yêu cầu trong có đóng gói và phân phối các ứng dụng. Chúng tôi gọi thị trường đó là AppExchange (Trao đổi Ứng dụng) và xây dựng nó như một trang độc lập cho phép các lập trình viên có thể tải lên các ứng dụng mà họ xây dựng, còn khách hàng có thể tìm kiếm, đọc các nhận xét về ứng dụng, dùng thử và cuối cùng là mua và tải xuống các ứng dụng mới.
Tạp chí Business Week đã gọi đó là "trang eBay cho những phần mềm doanh nghiệp" và Forbes mô tả như thể đó là một "iTunes cho phần mềm doanh nghiệp". AppExchange – đúng là rất giống eBay và iTunes – thành công vì các cộng đồng hoạt động tốt nhất khi có sự tương tác giữa người mua và người bán. Giống như các thị trường khác, chúng tôi tạo cơ hội cho khách hàng tìm thấy cái mà họ cần, có cơ hội dùng thử và một nơi để bàn luận về nó với những người đồng sở thích. Kết quả của sự trao đổi đó chính là cơ sở dữ liệu tuyệt diệu về khách hàng cho các lập trình viên, những người đã tải ứng dụng của họ lên – và đó cũng chính là cơ hội tuyệt vời cho salesforcecom.
Chúng tôi không thu bất cứ khoản lệ phí nào khi các công ty mua ứng dụng trên AppExchange, nhưng vì khách hàng đã yêu thích những ứng dụng chạy trên dịch vụ của chúng tôi, thì hiếm khi họ bỏ chúng tôi để chạy sang một đối thủ cạnh tranh. Với AppExchange, chúng tôi không chỉ là một nhà cung cấp công nghệ, mà hơn thế, là người hiện thực hóa những sáng tạo công nghệ mới. Mà phần lớn tương lai của chúng tôi phụ thuộc vào "hệ sinh thái" lập trình như vậy.
Thiếu một "hệ sinh thái" với các đối tác để mở rộng tầm nhìn cho doanh nghiệp, thì ngay cả các công ty với những dịch vụ tuyệt hảo nhất cũng có thể bị hạ cấp. Các cơ hội phát triển có thể trở nên hạn chế. Hãy cởi mở để trở thành đối tác với mọi người, để mở rộng chính khả năng và dịch vụ của bạn.
Hãy nghĩ xem Apple đã làm gì với iPod; Apple tạo ra cả một hệ sinh thái các công ty sản xuất loa, tai nghe và các phụ kiện đi kèm thiết bị. Những phụ kiện này giúp người sử dụng iPod được tận hưởng nhiều dịch vụ hơn với thiết bị của mình.
Nhưng sẽ là hão huyền nếu bạn mong muốn các công ty khác xây dựng một cái gì đó phát triển hoặc chỉ để đề cao sản phẩm hay dịch vụ của bạn, và vì thế cũng đừng chấp nhận tất cả mọi thứ người khác gửi đến. Hệ sinh thái iPod thành công như vậy là vì Apple chỉ chấp nhận những sản phẩm đạt tiêu chuẩn đề ra. Người dùng Apple tin tưởng những gì đóng nhãn Apple và sẽ tiếp tục như vậy bởi vì công ty này không chấp nhận bất cứ một sự thoả hiệp nào. Phải chắc chắn là không bao giờ làm điều gì tổn hại đến lòng tin của khách hàng.
Bài học 61: Khai thác những ý tưởng của khách hàng
Chúng tôi luôn kiên định trong công cuộc mở rộng hơn nữa cộng đồng những người sử dụng dịch vụ, và chúng tôi đã xây dựng các diễn đàn ngoài đời thực và các diễn đàn trực tuyến để thực hiện mục tiêu của mình. Năm 2004, chúng tôi cho ra mắt trang web dành cho những khách hàng đăng tải thành công một ứng dụng của họ lên dịch vụ của chúng tôi, như một cách để họ chia sẻ kinh nghiệm với những người khác đang sử dụng dịch vụ hoặc những người đang còn đang băn khoăn. Dần dần, chúng tôi bắt đầu trải nghiệm với các blog, các diễn đàn và những dạng thức khác của truyền thông xã hội. Có hàng chục nghìn khách hàng đưa ra những lời khuyên – và chúng tôi phải ra tìm cách để tận dụng điều này. Với yêu cầu đặt ra còn trên cả mô hình tận dụng ưu thế của đám đông (crowdsourcing) và các trang Web như Digg, những mô hình cho phép người dùng chia sẻ, khám phá và bầu chọn về nội dung, chúng tôi đã tạo điều kiện để khách hàng có thể bình chọn và xếp hạng các ý tưởng do chính cộng đồng đó gửi lên.
Công cụ này lợi hại hơn rất nhiều so với một hộp thư kêu gọi đóng góp ý kiến. Chúng tôi đặt tên cho nó là IdeaExchange (Trao đổi Ý tưởng), và nó trở thành một ban biên tập của trang web. Nó cũng cho phép chúng tôi giới thiệu một ý tưởng, quan sát xem ý tưởng ấy có thu hút sự chú ý của cộng đồng hay không. Một vài ý tưởng rất khả thi và chúng tôi quyết định đầu tư vào chúng. Một số ý tưởng khác bị loại bỏ ngay phòng khi có ai đó tốn thời gian đầu tư vào đó. Trang web ấy đã trở thành, như Jamie Grenney, nhà quản lý sản phẩm Ý tưởng của chúng tôi hay gọi là "một nhóm tập trung mang tính toàn cầu không bao giờ chợp mắt." Từ khi thành lập, chúng tôi nhận được 11.000 ý tưởng, 257.000 lượt bình chọn và 26.000 lời nhận xét – tất cả đều do khách hàng gửi đến. (Cũng trên trang web này, chúng tôi đã kiểm chứng – và quyết định dựa vào đó để ‒ đặt tên cho cuốn sách này.)
Các đối tác của chúng tôi cũng nhận thấy IdeaExchange là một mảnh đất màu mỡ. Một công ty mới thành lập, Apprio đã suy nghĩ về việc xây dựng một khả năng tương tác giữa Google và Salesforce. Sau đó, Narinder Singh, nhà đồng sáng lập của Appirio đã thấy một bài viết đăng trên IdeaExchange kêu gọi tìm ra cách nào đó để đưa thông tin từ các tài khoản của Salesforce xuất hiện trên trang chủ của Google. Bài viết đó thực ra chính Jamie, người đang điều hành IdeaExchange viết ra, tất cả chúng tôi đều thấy đó là một ý kiến hay, nhưng lúc đó chúng tôi không đủ thời gian để xây dựng thêm tính năng này. Appirio đã làm việc đó và trong vòng 6 tháng, ứng dụng này ra đời và được tải lên AppExchange. Rất nhanh chóng, nó trở thành ứng dụng được nhiều người sử dụng nhất.
Ứng dụng này thành công không phải vì Appirio là một đối tác mà chúng tôi yêu quý, mà bởi vì họ đã tạo ra một dịch vụ hấp dẫn cho khách hàng. Chỉ những ứng dụng tốt nhất – được khách hàng yêu thích nhất mới có thể lọt vào top những ứng dụng trên AppExchange. Hệ thống này hoàn toàn khác với cách mà ngành công nghiệp phần mềm (do các công ty và khách hàng trao đổi với nhau) tổ chức trong vòng 15 năm trở lại đây.
IdeaExchange đã trở thành vũ khí bí mật của sự sáng tạo. Một ngày, qua email, tôi đã nhắc đến thành công mà chúng tôi có được từ hệ thống này với ông bạn Michael Dell. Michael lúc đó mới trở lại nhận nhiệm vụ CEO của Dell và anh ấy đang tìm mọi cách để công ty phát triển nhanh hơn nữa, sáng tạo hơn nữa. "Dell cần một động cơ cho ý tưởng", tôi nói. Hệ thống ấy sẽ cung cấp một cách thức có thể thay đổi để thu thập và nhận phản hồi từ cộng đồng những người sử dụng Dell.
Trong vòng 3 tuần, Dell cho ra mắt trang IdeaStorm – xây dựng trên nền tảng ý tưởng của Salesforcecom – cho phép khách hàng của Dell và những người nhiệt tình trở thành một phần trong tiến trình phát triển của sản phẩm. IdeaStorm đã nhanh chóng thành công. Ngày trang web ra mắt, một người dùng đã gợi ý Dell bán máy tính với hệ điều hành Linux đã được cài sẵn trong máy. Trong những tuần tiếp theo, 10.000 khách hàng đồng tình với ý tưởng này, và trên trang web đăng tải một bài viết xếp hạng những ý tưởng hay nhất trong tháng. Ba tháng sau, nhờ ý tưởng thông minh này, Dell đã tung ra sản phẩm máy tính xách tay và máy tính cài sẵn hệ điều hành Linux. Nhờ sử dụng Internet và nền tảng công nghệ Ý tưởng của chúng tôi, Dell đã trở thành một công ty biết lắng nghe khách hàng. Và như Jeff Howe giải thích trong cuốn sách: Crowdsourcing: Why the Power of the Crowd is Driving the Future of Business (Tạm dịch: Nguồn lực đám đông: Tại sao Sức mạnh của Đám đông là tương lai của kinh doanh", đã viết "Bão Ý tưởng của Dell đã nỗ lực nắm bắt trí tuệ tập thể từ đám đông… Nó đã sử dụng đám đông để cùng tư duy về một sự đổi mới." Kết quả ư? Ý tưởng đã biến thành lợi nhuận trong vòng vài tháng.
Michael Dell, rất hài lòng với kết quả tức thời sau đầu tư này, đã chia sẻ kinh nghiệm với Howard Schultz, chủ tịch kiêm CEO của Starbucks. Thậm chí Dell còn làm giúp ông này một bản dùng thử. Cũng giống như Michael, Howard lúc đó mới nhậm chức CEO trong công ty mà ông là người sáng lập. Phát triển từ một cửa hàng cà phê thành một công ty sở hữu hệ thống quán cà phê lớn nhất thế giới, Starbucks luôn tìm kiếm cách thức hữu hiệu để tái liên kết và đối thoại với khách hàng như trước. Trước khi biết điều này, tôi đã ăn trưa cùng ông chủ huyền thoại của Starbucks và nói với ông ta về công cụ mà chúng tôi đã phát triển. Ba ngày sau, chúng tôi đã ký kết thành công một hợp đồng với Starbucks, và công ty này nhanh chóng cho ra mắt trang web MyStarbucksIdeacom. Howard đã sớm tiết lộ điều này trong một cuộc họp cổ đông và nhận xét đó chính là một trong năm chìa khóa sáng tạo của công ty, đồng thời bình luận trên tờ BusinessWeek rằng việc sử dụng công cụ này đã làm thay đổi nền văn hóa của công ty ông.
Không gian trực tuyến này cho phép khách hàng của Starbucks chia sẻ ý tưởng và bình chọn cho các ý tưởng, bàn luận về nó, và trên thực tế, đây chính là cơ hội để công ty biết khách hàng của mình muốn gì. Như Chris Bruzzo, phó chủ tịch thương hiệu và tiếp thị trực tuyến của Starbucks đánh giá: nó "giúp khách hàng của chúng tôi định hình tương lai ở Starbucks." Công ty đã nhận được khoảng 70.000 ý tưởng và thực thi hàng tá ý tưởng trong số đó, nâng chúng lên thành những ý tưởng kinh doanh và sử dụng chính cộng đồng đó để thu thập các phản hồi như truy cập wi-fi AT&T cho người dùng iPhone, sử dụng sô-cô-la nóng và đậm hơn, hay sản xuất ra một loại cà phê pha sẵn. Một trong những phản hồi kỳ quái nhất là đặt một "que chống bắn tóe" vừa vặn vào chiếc lỗ khoét để uống trên cốc cà phê pha sẵn của Starbucks nhằm tránh cho cà phê khỏi bị bắn ra ngoài khi khách hàng cầm café đi bộ hoặc để trên xe ô tô.
Quản trị các ý tưởng của khách hàng đã giúp Starbuck được lòng khách hàng hơn đồng thời trở nên sáng tạo hơn là điều không còn nghi ngờ gì nữa. "Tôi đã bị "đo ván". Như thể Starbucks đọc được những gì tôi đang nghĩ trong đầu. Chiếc que nhỏ ấy đã chiếm hết tâm trí tôi suốt cả một buổi sáng". Angela Vargo đã viết phản hồi như vậy trên một blog về sáng tạo này của Starbucks.
Trở thành một phần trong cuộc hội thoại của khách hàng
Trong thời đại của những dạng thức giao tiếp nhanh như blog, wiki, Twitter và YouTube, bạn hoàn toàn có thể biết được những gì khách hàng đang trao đổi về sản phẩm của bạn, về cách họ sử dụng sản phẩm. Mỗi công ty cần tìm ra cách hợp lý để trở thành một phần trong cuộc hội thoại ấy. Như Michael Dell đã nói trên tờ Business Week: "Các cuộc hội thoại ấy vẫn diễn ra dù bạn có thích hay không, đúng không? Tốt thôi, vậy thì bạn có muốn mình trở thành một phần của những cuộc hội thoại ấy không? Ý kiến của tôi là chắc chắn bạn nên gật đầu. Bạn sẽ học hỏi được từ đó. Bạn có thể cải thiện công việc và lên chương trình hành động. Và bạn có thể trở thành một công ty tốt hơn nhờ biết cách lắng nghe và tham gia vào cuộc hội thoại khổng lồ ấy.
Giờ đây, tất cả các doanh nghiệp đều phải xác định:
• Làm sao để công ty trở thành một phần của cuộc hội thoại này?
• Công ty có thể học hỏi được gì?
• Công ty sử dụng chúng để sáng tạo như thế nào?
Bài học 62: Xây dựng Cộng đồng của sự hợp tác (hay được biết tới là: Yêu tất cả mọi người)
Từ rất sớm, chúng tôi đã nhận ra rằng chúng tôi cần những công ty khác, cả lớn lẫn nhỏ, trở thành đối tác của chúng tôi, để cùng chúng tôi xây dựng những phần mềm trực tuyến liên kết với dịch vụ của chúng tôi. Đó không phải là một ý tưởng mới, nhưng các công ty phần mềm truyền thống như Siebel hay SAP không bao giờ thực sự tin tưởng đối tác. Họ không bao giờ bỏ tiền ra đầu tư. Chúng tôi thấy rất nhiều công ty nhỏ đã đánh cược vào dịch vụ của chúng tôi, và chúng tôi quyết định sẽ ủng hộ họ để họ đạt được lợi nhuận thực sự từ mối quan hệ tiềm năng này.
Chúng tôi muốn gần gũi với những công ty này và loại bỏ càng nhiều nguy cơ cho công việc kinh doanh của họ càng tốt. Tại sao lại không tạo ra một không gian có cả mình trong đó để họ có thể liên hệ với những người sáng tạo trong ngành công nghiệp? Điều này thúc đẩy các ứng dụng của salesforcecom phát triển từ trong trứng nước.
Chúng tôi mở một văn phòng ở San Mateo, California, và bắt đầu cho thuê những phân khu lưu trữ cho các doanh nghiệp mới thành lập muốn xây dựng kinh doanh trên nền tảng của chúng tôi. (Chúng tôi thu một khoản tiền để trang trải chi phí nhưng chúng tôi không đặt mục tiêu lợi nhuận ở đó). Chúng tôi bố trí một lập trình viên hỗ trợ trực tuyến giải đáp những thắc mắc về lập trình, chúng tôi giới thiệu các công ty mới thành lập với những khách hàng tiềm năng và giúp họ tiếp thị sản phẩm của mình.
Ngay lập tức các công ty chớp lấy cơ hội này bởi vì rõ ràng nó rất có lợi. "Tôi không muốn quản lý cơ sở hạ tầng" Narinder Sigh, người đồng sáng lập của Appirio giải thích. "Chúng tôi xây dựng kinh doanh và muốn dành 100% tâm trí cho nó. Narinder thường sử dụng chiến lược hợp tác với SAP, và với sự am hiểu sản phẩm của SAP cộng với mối quan hệ mật thiết với lãnh đạo của công ty này, sẽ là một ý tưởng hay nếu thành lập một công ty có sự hỗ trợ của SAP. Narinder thậm chí còn không tính đến chuyện ấy. "Rất nản khi làm việc với SAP. Chúng tôi không có ý định thu hút sự chú ý của SAP; nó là một hệ thống đóng kín, ngay cả khi chúng tôi ở bên trong nó", Narinder nói. Bên cạnh đó, "tôi làm việc với những người thông minh, nhưng nếu bạn lái một chiếc xe xoàng xĩnh, thì dù có Mario Andretti sau vô-lăng bạn cũng không thể thắng trong cuộc đua." Narinder tin tưởng vào cuộc cách mạng đám mây, và chúng tôi làm mọi thứ có thể nhằm tạo điều kiện tốt nhất để anh ấy gia nhập lực lượng của mình.
Việc cung cấp cho các lập trình viên một nền tảng và một cộng đồng (và rất nhiều áo phông nữa) đã nhanh chóng thu hút được 60.000 lập trình viên đang ngày đêm sáng tạo. Hãy xem thực tế, ví dụ, AppExchange ra mắt với 70 ứng dụng và đến năm 2008, có trên 800 ứng dụng. Và như tạp chí Wired nhận định, mô hình mới này "đã truyền một năng lượng khổng lồ cho mọi người." Khả năng cho phép tất cả những ai sử dụng Internet đều có thể sáng tạo và bán ứng dụng là một mô hình điện toán kiểu mới. Cuối cùng thì, ngày tàn của Phần mềm chính là đây.
Bài học 63: Phát triển bằng Phản ứng thông minh
Có rất nhiều tranh cãi xảy ra khi người ta tranh luận về sự phát triển, nhưng khi nhắc đến tiến trình phát triển của phần mềm, sẽ chỉ có một học thuyết có ý nghĩa: tồn tại bằng cách học hỏi từ kinh nghiệm cách thức sử dụng. Bạn tôi, Adam Bosworth, một người đi tiên phong trong lĩnh vực Web và phần mềm, đã mô tả cơ chế của tiến trình học hỏi là một "phản ứng thông minh."
Một chu kỳ phát triển bình thường trong ngành công nghệ là ba năm. Còn ở salesforcecom là 90 ngày. Chúng tôi luôn có những cải tiến nhỏ mỗi tuần và từ 3 đến 4 tháng lại cho ra mắt một cải tiến lớn. (Những sản phẩm này được ra mắt theo mùa, giống như ngành công nghiệp thời trang vậy.) Với tiến trình ấy, sự cải tiến liên tục diễn ra và khách hàng tham gia không ngừng vào tiến trình ấy.
Liên tục cải tiến giúp chúng tôi nhận được những phản hồi kịp thời từ thị trường, và đó chính là những chỉ dẫn trực tiếp cho bước đi tiếp theo của chúng tôi. Hơn nữa, thực hiện những điều chỉnh nhỏ dễ dàng hơn nhiều so với việc phải sửa chữa một lỗ hổng lớn ập xuống thị trường. Những phát triển nhỏ này đóng một vai trò lớn trong sự phát triển sản phẩm.
Phản ứng thông minh – hay đi theo tiếng gọi cải tiến của sản phẩm luôn là kim chỉ nam cho hành động tiếp theo của chúng tôi và đó là cách mà chúng tôi phát triển từ một ứng dụng thành một công ty nền tảng. Salesforcecom lúc ra đời không phải là một công ty như thế. Chúng tôi cần ý kiến phản hồi của rất đông người dùng, và hàng trăm nghìn khách hàng đã sử dụng sản phẩm và cung cấp cho chúng tôi ý tưởng, nhờ đó, chúng tôi mới biết được họ trông chờ điều gì và biết được cách xây dựng những tính năng thêm vào phù hợp với họ. Đây là một cộng đồng những người dùng, dựa trên người dùng và trao cho công ty của chúng tôi "sứ mệnh" (thông qua nhu cầu của họ, và tất nhiên, cả số tiền mà họ bỏ ra) để xây dựng sản phẩm và thâm nhập vào một thị trường mới.
Kinh doanh ngày nay có những nguyên tắc mới. Người dùng có quyền năng hơn bao giờ hết. Nhưng bạn cũng không nên sợ hãi vì điều đó. Mọi việc sẽ dễ dàng hơn với một sản phẩm được định vị thành công và một công ty không ngừng lớn mạnh nếu người dùng được tham gia quy trình sản phẩm như một nhân tố tích cực.