Con bạn được sinh ra để thành công. Cuộc đời bé là một câu chuyện thành công.
Cho đến gần cuối thế kỷ 20, nhiều chuyên gia giáo dục và tâm lý học vẫn cho rằng bộ não hoạt động trên nguyên tắc thử - sai. Đây là một sai lầm rất khó nhận thấy. Suốt hàng thế kỷ, nó khiến chúng ta cảm thấy cuộc sống này đầy rẫy những “lầm lỗi”, “sai phạm”, “thất bại”.
Nếu bộ não là một cơ chế “thử nghiệm và sai lầm”, thì tôi và bạn được sinh ra, thử nghiệm, thử nghiệm, thử nghiệm, dẫn đến sai lầm, sai lầm, sai lầm, sai lầm, sai lầm mãi, rồi cuộc chơi kết thúc! Nhưng thực tế không phải như vậy, chúng ta thử nghiệm, thử nghiệm, thử nghiệm, thử nghiệm, và kết quả là thành công, thành công, thành công, thành công, thành công, thành công, và rồi Sai lầm! Kiểm tra! Điều chỉnh! Thành công! Thử nghiệm lại!
Do đó, cơ chế hoạt động của bộ não là Thử nghiệm và Thành công. Việc chuyển đổi từ sai lầm sang thành công có liên quan mật thiết với nhau, được minh chứng rõ nét qua hiệu ứng Pygmalion:

Cơ chế Thử nghiệm và Thành công
Vào ngày khai giảng năm học, giáo viên mới của lớp học sinh mười tuổi được trao kết quả kiểm tra trí thông minh của các em. Danh sách được xếp theo thứ tự giảm dần, các em có chỉ số IQ cao (khoảng 150) nằm ở trên cùng, còn các em có chỉ số IQ thấp (khoảng 85) nằm ở cuối danh sách. Giáo viên cũng được thông báo rằng điểm số này không quá quan trọng, chỉ dùng để tham khảo mà thôi.
Vào cuối năm học, khi kết quả học tập và hạnh kiểm được tổng kết, giáo viên so sánh kết quả của các em với danh sách chỉ số IQ mà thầy nhận được trước đó.
Thoạt nhìn, kết quả không mấy lạc quan: tương quan giữa IQ và điểm số học lực, hạnh kiểm là rất cao, đến 80%. Điều này cho thấy thầy cô giáo và cha mẹ không thể can thiệp nhiều vào khả năng sẵn có của con trẻ. Thiên hướng tự nhiên sẽ áp đảo môi trường giáo dục của gia đình và nhà trường!
Tuy nhiên, điều bất ngờ trong câu chuyện này nằm ở chỗ, bảng IQ thầy giáo nhận được hoàn toàn trái ngược với thực tế. Nói cách khác, các em có chỉ số IQ cao nhất lại nằm cuối danh sách và ngược lại, các em chỉ số thấp lại nằm ở đầu.
Vậy tại sao lại xảy ra mối tương quan như thầy giáo đã nhận thấy?
Rõ ràng không phải vì chỉ số IQ của bọn trẻ, mà chính sự kỳ vọng của người thầy đã làm nên điều đó. Nếu giáo viên kỳ vọng đứa trẻ học tốt, thì 80% khả năng bé sẽ làm như vậy. Tương tự, nếu người thầy nghĩ học sinh của mình không thông minh, thì 80% khả năng bé sẽ học hành lết bết mặc cho chỉ số IQ cao chót vót.

Làm thế nào mà một đứa trẻ thông minh, sáng láng lại nhanh chóng đội sổ như vậy? Dễ hiểu thôi. Hãy thử tưởng tượng xem, bạn là một đứa bé hết sức lanh lẹ, thông minh nhưng vì lý do nào đó, thầy giáo vẫn cứ luôn nghĩ rằng bạn tối dạ, chậm hiểu. Khi bạn đưa ra những nhận xét đầy sáng tạo cho bài học trên lớp, thì thầy sẽ hiểu chúng như những câu trả lời ngớ ngẩn. Và khi bạn đạt được điểm số bài thi cao thì thầy sẽ nghĩ thế nào? Rằng bạn không trung thực. Khi biết thầy giáo xem mình là ngớ ngẩn, lừa dối, thì cảm giác của bạn với thầy là thế nào? Và phản ứng của bạn sẽ ra sao? Tất nhiên là đau lòng, thất vọng và đầy tiêu cực.
Nếu cha mẹ và thầy cô cứ mong đợi “sai lầm”, “lỗi”, “thất bại” thì họ sẽ nhận được những điều ấy. Nếu họ trông đợi “thành công”, “thành tích”, “sự xuất sắc” thì họ sẽ được thấy.
Hiệu ứng Pygmalion được đặt tên theo vở kịch Pygmalion của George Bernard Shaw, sau này được chuyển thể thành vở nhạc kịch và phim ca nhạc My fair lady.
Cốt truyện xoay quanh hai nhân vật chính là vị giáo sư ngôn ngữ Higgins và Eliza Doolittle, cô gái đẩy xe bán hoa dạo.
Giáo sư Higgins tin rằng ông có kiến thức, có khả năng dạy Eliza tiếng Anh chuẩn mực của giới thượng lưu. Ông muốn làm vậy, và tin Eliza hoàn toàn có khả năng tiếp thu. Còn Eliza, cô cũng muốn học, tin rằng mình có thể học. Cô cũng cho rằng giáo sư có đủ kiến thức và kỹ năng để dạy mình.
Xung quanh họ, mọi người chế giễu, nhạo báng, khinh miệt. Nhưng Higgins và Eliza đã thành công, bởi cả hai người đều có một công thức đúng để đi đến thành công.
Vở kịch Pygmalion là sự phản ánh đúng thực tế.
Hãy tưởng tượng một cô bé năm tuổi đợi cha đi làm về để khoe với ông bức tranh cô vừa vẽ xong. Cầm bức tranh trên tay, người cha lắc đầu nói: “Tranh gì thế này? Nhìn không ra hình thù gì cả. Con không có năng khiếu vẽ đâu. Con đừng tốn thời gian vẽ vời làm gì mấy cái vô giá trị này”. Nghe những lời ấy, trái tim cô bé như tan vỡ bởi cảm giác xấu hổ và thấp kém, má cô đỏ ửng, nước mắt trào ra. Lòng cô tràn ngập nỗi buồn và sự thất vọng. Cô sẽ không thể cầm trên tay cây chì màu lần nữa.
Nhưng hãy tưởng tượng một kết cục khác cho câu chuyện trên. Người cha khi cầm bức tranh của con gái, tròn mắt một cách đầy phấn khích: “Cảm ơn con. Món quà tuyệt quá. Con vẽ mới đẹp làm sao. Này, con đến đây và ngồi vào lòng cha nào, kể cho cha nghe sao con có thể phối màu đẹp thế. Còn mấy hình khối chỗ này có nghĩa gì vậy? Con đang sắp trở thành một nghệ sĩ thực thụ rồi đấy, vẽ cho cha thêm vài bức nữa nhé!”.
Cô bé sẽ phổng mũi vì tự hào, lòng tràn ngập niềm vui và sự tin tưởng vào bản thân. Khuôn mặt cô bừng sáng, đôi mắt lấp lánh. Và chắc chắn cô sẽ tiếp tục vẽ.
ĐIỀU CẦN LÀM
- Hãy cho con bạn và bản thân bạn một công thức đúng.
Công thức BuzanPygmalion: Bạn có kiến thức để truyền dạy con, mong muốn dạy bé và tin rằng bé có đủ khả năng lĩnh hội. Đồng thời, con bạn phải tin vào kiến thức của bạn, tin rằng bạn có thể dạy bé, mong muốn được bạn chỉ dạy và tin rằng mình có thể tiếp thu.
- Hãy quan sát ở những nơi cha mẹ - con cái hay đi với nhau để biết số lượng những lời nhận xét tiêu cựcmang tính phủ định và tích cựcmang tính khẳng định mà bọn trẻ nhận được cho mọi hành vi của chúng.
Đáng buồn thay, tỉ số là 15:1 với phần “thắng” nghiêng về những lời nhận xét tiêu cực, đại loại như:
1. Con nghịch quá!
2. Im lặng nào!
3. Đừng đụng vào đó!
4. Đừng chạy nữa nào!
5. Đừng chơi với đồ ăn!
6. Con hư quá!
7. Con ngốc thật đấy!
8. Thật ngớ ngẩn!
9. Đừng có phát ra thứ âm thanh kinh khủng đó!
10. Con phiền thật!
11. Mẹ còn phải nói bao nhiêu lần nữa trước khi nó lọt vô được cái sọ dày cui này hả?
12. Đừng cựa quậy như vậy!
13. Làm ơn ngồi yên một chỗ đi nào!
14. Con phiền như cái mụt nhọt vậy!
15. Chẳng ai quan tâm con nói gì đâu!
Trong khi chỉ có một lời nhận xét tích cực:
16. Mẹ yêu con!
- Hãy luôn nói những lời tích cựckhẳng định với con trẻ.
Đây có thể là một thử thách lớn nếu bé cư xử không phải phép ở nơi công cộng. Nếu một trong những lời tiêu cực trên đã ở ngay trên đầu lưỡi của bạn, hãy cố giữ nó lại và điều chỉnh lại hành vi của bé bằng những lời tích cực và đỡ khắt khe hơn. Sau đó, hãy cố giúp bé hiểu rằng mọi hành vi đều có giới hạn của nó.
- Thận trọng trong mọi lời nói, suy xét về tác động của chúng đến con bạn. Bên cạnh đó, cũng hãy nhớ sử dụng những lời tích cực trong những cuộc “độc thoại nội tâm”, hay tự trò chuyện với bản thân.