Vào những năm 1970, đã có một thay đổi lớn trong suy nghĩ của tôi về sự bền bỉ.
Trước đó, tôi nhìn nhận sự bền bỉ ở phương diện tiêu cực, gắn với “chậm chạp”, “lì lợm”, “cứng đầu”, “tối dạ”.
Nhưng tôi đã sai. Sai khủng khiếp!
Tôi nhanh chóng nhận ra rằng sự bền bỉ là một trí tuệ tuyệt vời, thực tế đây là động cơ thúc đẩy quá trình học hỏi, suy nghĩ và sáng tạo. Nó là thành phần “T” trong quá trình TEFCAS.
Những nghiên cứu sau đó của tôi về các thiên tài vĩ đại thế giới đã chứng minh điều đó. Trong tiểu sử của các nghệ sĩ hàng đầu, các nhà khoa học, vận động viên và nhà lãnh đạo ở mọi lĩnh vực đều hiện diện sự bền bỉ. Đó là khả năng đứng lên sau khi bị vấp ngã, sự kiên trì đấu tranh để đi đến mục tiêu cuối cùng. Có thể nói, đó là nét tính cách vượt trội khiến họ trở thành những người đi đầu trong lĩnh vực của mình.
Thomas Edison là một ví dụ điển hình. Ông chính là người đã chế tạo ra bóng đèn và điện tín, là nhà phát minh ra nhiều công trình nhất với trung bình mỗi hai tuần lại cho ra một phát minh mới. Edison cũng nổi tiếng với câu nói: “Thiên tài chỉ có 1% là cảm hứng, 99% còn lại là mồ hôi công sức”. Ông chỉ ra rằng một đầu óc bình thường hoàn toàn có thể có những ý tưởng vĩ đại. Thiên tài là người có lòng kiên trì đi đến mục tiêu cuối cùng, biến ước mơ và ý tưởng của mình thành hiện thực.
Câu chuyện về Thomas Edison
Khi phát minh ra bóng điện, Edison được truyền cảm hứng bởi hình ảnh “thắp sáng hành tinh vào ban đêm”. Ông tuyên bố mục tiêu của mình với gia đình, bạn bè và thế giới, khẳng định sẽ cho dòng điện chạy qua vật thể nào đó có thể tạo ra hơi ấm và ánh sáng.
Ông bị cười nhạo, giễu cợt.
Edison đã trải qua vô số thí nghiệm, thử vô số chất khác nhau nhưng vẫn không thành công. Khi đã gần đến thí nghiệm thứ 10.000 mà vẫn không thu được kết quả đáng kể, thì sự công kích nhắm vào Edison lên đến mức độ mà ngay cả gia đình và bạn bè ông đã có ý định đưa ông vào bệnh viện tâm thần.
Edison trì hoãn được điều kinh khủng này bởi ông chỉ ra ông là người duy nhất trên thế giới đã biết hàng ngàn chất liệu không dùng được, nên cũng là người tiến gần nhất đến chất liệu thích hợp.
Cuối cùng, khi đã tiến sát cột mốc thử nghiệm thứ 10.000, ánh sáng đã được thắp lên.
Từ ngày đó đến nay, bóng đèn điện đã trở thành biểu tượng cho cảm hứng và thiên tài. Vì là biểu tượng của thiên tài, nên theo định nghĩa của Thomas Edi- son, nó cũng là biểu tượng của sự bền bỉ.

Sự kiện nào xảy ra ở đầu thập niên 1970 đã làm thay đổi suy nghĩ của tôi về dạng trí thông minh này? Đó là bài học sâu sắc tôi lĩnh hội được từ một cô bé năm tuổi.
Câu chuyện về Olivia
Khung cảnh là một con đường nhỏ thẳng tắp rợp bóng cây gần khu vực Hampstead, nơi tập trung của những nhà văn, nghệ sĩ ở phía bắc Luân Đôn. Thời gian là một buổi sáng muộn thứ Bảy, thời tiết dễ chịu với mùi hương táo thoảng trong gió.
Tôi đi dọc theo con đường để đến thăm bạn tôi là Gerard Benson và vợ anh là Joan. Gerard không có nhà, nhưng Joan thì có. Chị mời tôi vào một căn phòng rộng rãi, nơi đã có bốn người bạn của chị ở đó, ngồi quanh một chiếc bàn cổ hình chữ nhật khổng lồ chiếm gần hết diện tích căn phòng. Họ đang dùng trà sáng và thảo luận với nhau về tự do, về nam nữ bình quyền, về bản chất mối quan hệ của đàn ông - phụ nữ và cách nuôi dạy con cái.
Cuộc thảo luận đã sôi nổi từ trước đó. Trà trong ấm đã nguội, nhưng sức nóng từ cuộc tranh luận cứ tăng dần. Chẳng mấy chốc, nó trở nên dữ dội đến nỗi từ ngữ qua xử lý của những “nhà lý luận vĩ đại” trở thành những quả lựu đạn ném qua lại quanh bàn mà vẫn không ai xoay xở được cách để thuyết phục người khác thay đổi ý kiến của mình.
Khi tranh luận đã lên đến cực điểm, nhiệt độ căn phòng lẫn huyết áp của những người tham dự không ngừng tăng lên, thì bức màn ngăn căn phòng với khu vườn nhẹ nhàng được vén lên, và bé Olivia xuất hiện.
Cô bé thật xinh xắn trong bộ váy theo phong cách hippy thời đó: áo tay phồng, váy vải Ấn Độ màu vàng lá úa dài chấm đất, và đôi chân trần nhô ra dưới rèm váy. Mái tóc nâu dài ngang lưng ôm lấy khuôn mặt thiên thần.
Sau vài giây xem xét mọi thứ xung quanh, Olivia bước đi nhẹ nhàng, hầu như không được ai chú ý, đến bên trái chiếc ghế nơi một phụ nữ đang ngồi.
Tay phải của Olivia giữ một chiếc túi trắng, trong đó đựng tài sản quý giá của cô bé: phần kẹo đặc biệt dành riêng cho ngày cuối tuần. Đầu chỉ đứng nhỉnh hơn ghế một chút, cô bé giơ cao chiếc túi trắng đựng kẹo của mình lên cho người phụ nữ ngồi đó và nói: “Cô muốn ăn kẹo không?”. Olivia không nhận được lời đáp lại, bởi người phụ nữ vẫn mải mê với cuộc tranh luận.
Olivia vẫn đứng yên đó, bình thản và bất động như tượng Nữ thần Tự do, tay vẫn giơ chiếc túi trắng cao nhất có thể, và lặp lại với giọng như trước: “Cô muốn ăn kẹo không?”.
Một lần nữa cô bé vẫn không được chú ý. Do dự một chút, cô lặp lại: “Cô muốn ăn kẹo không?”.
Khoảng chừng 12 lần lặp lại như vậy, cuối cùng thì người phụ nữ – gần như vô thức – lẩm bẩm: “Ồ cảm ơn!”, vừa đưa tay vào giỏ lấy một viên kẹo, cho vào miệng rồi tiếp tục bày tỏ quan điểm của mình.
Hoàn thành nhiệm vụ đầu tiên, Olivia tiến đến người phụ nữ thứ hai.

Cô bé lại hỏi: “Cô muốn ăn kẹo không?”, và lại tiếp tục không được chú ý. Sau khoảng 15 lần lặp lại, nhiệm vụ thứ hai của Olivia cũng hoàn thành. Lần này, tôi bắt đầu cảm thấy tò mò và thích thú. Một phần tâm trí tôi vẫn tham gia vào cuộc tranh luận, nhưng phần còn lại thì dõi theo quan sát cô bé.
Hai đã xong, còn bốn nhiệm vụ nữa phải hoàn thành.
Olivia tiến tới người phụ nữ thứ ba, lặp lại đúng quy trình cũ, và cũng nhận được kết quả tương tự. Tai tôi không còn nghe thấy những giọng the thé cãi cọ xung quanh nữa, mà chỉ còn tập trung vào câu thần chú của cô bé: “Cô muốn ăn kẹo không? Cô muốn ăn kẹo không?...”.
Mục tiêu thứ ba, thứ tư và thứ năm cuối cùng cũng bị hạ gục bởi Olivia, chỉ còn người cuối cùng là tôi.
Khi Olivia đến đứng bên trái chiếc ghế tôi đang ngồi, tôi giả vờ không hề thấy cô bé, không hề đoái hoài gì đến lời mời của cô. Tôi nghĩ rằng cô bé sẽ ngừng ở lần chào mời thứ 20. Nhưng không phải vậy. Olivia vẫn cứ tiếp tục và tiếp tục: “Chú muốn ăn kẹo chứ?” với tôi cho đến lần thứ 36. Chính tôi là người quyết định đã đến lúc ngừng lại.
Tôi quay lại, mắt sáng lên, đưa cả hai tay mình ra rồi thốt lên một cách hào hứng: “Có chứ, chú muốn cả túi kẹo luôn!”.
Tôi được đáp lại bằng nụ cười rực rỡ nhất mà tôi từng thấy, nụ cười của một người chiến thắng vì đã gây được sự chú ý của tôi.
Nhiệm vụ hoàn thành, Olivia rời khỏi phòng, nhẹ nhàng và kín đáo như lúc bước vào. Tôi ngồi đó, âm thanh của cuộc tranh luận rực lửa xung quanh không còn lọt được vào tai, bởi tâm trí tôi bị thu hút hoàn toàn vào bài học mình vừa trải qua.
Trong vòng một giờ đồng hồ, sáu người lớn học cao, hiểu nhiều vận dụng hết lý lẽ, hết tài nghệ thuyết phục của mình mong thay đổi suy nghĩ của những người còn lại.
Thế mà chẳng một suy nghĩ hay hành vi nào mảy may thay đổi.
Vậy mà một cô bé nhỏ xíu lại thay đổi được suy nghĩ và hành vi của cả sáu người lớn ấy.
Sau đó, cuộc tranh luận dần lắng xuống. Sau bữa ăn trưa nhẹ với rượu vang trắng và salad, các vị khách chia tay nhau, mỗi người mỗi ngả. Tuy nhiên, có ít nhất một người trong số đó đã thay đổi hoàn toàn. Tôi bắt đầu áp dụng bài học của Olivia vào thực tiễn – bớt tranh cãi và kiên trì hơn. Và tôi thành công hơn.
Tôi đã từng chứng kiến nhiều thiên tài nhỏ tuổi, cũng như Olivia vậy, đã vận dụng đức tính kiên trì, bền bỉ của mình như một công cụ tối thượng cho các bài học, cho các nhiệm vụ. Và các bé đã thành công.
Tiếp theo là một ví dụ khác minh họa cho khả năng kiên trì, bền bỉ của mấy nhóc tì này.
Một người đàn ông cao 1,9 mét, nặng 90 kg, giám đốc kinh doanh, một chiều đi làm về được hai cô con gái nhỏ ba và bốn tuổi ùa ra chào đón như mọi ngày. Sau khi ôm hôn cha, chúng hỏi:
− Ba ơi, tụi con có thể ăn kem không ba?
− Không. – Người cha lơ đãng trả lời.
− Ba ơi, tụi con muốn ăn kem.
− Ba đã nói không rồi mà.
− Thhhhhhhhhhôi mà ba ơi, tụi con muốn ăn kem.
− Không được. Đừng đòi hỏi nữa.
− Bbbbbbba, đi mà baaaa. Tụi con muốn KEM.

− Đừng làm phiền ba nữa. Ba đã nói không. Sau một lúc ngừng lại suy nghĩ.
− Thôi mà bbbbbbbbaa, tụi con muốn ăn KEM!
− Ba nói không là không.
Lại thêm một lúc ngừng lại, một vài cái ôm chân, vài cái chớp mắt khẩn cầu, câu thần chú bắt đầu:
− Tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem, tụi con muốn kem.
− ĐƯỢC RỒI, ĐƯỢC RỒI! Nhưng chỉ lần này thôi đấy!
Trẻ con 1 - người lớn 0.
Kiên trì, bền bỉ là một phẩm chất quan trọng, một công cụ quan trọng cho con của bạn. Và nó cần được khuyến khích phát triển

ĐIỀU CẦN LÀM
- Quan sát những hành vi bền bỉ của các bé.
Hãy nhớ rằng “chiêu” này được bé vận dụng từ rất sớm, chẳng hạn như lúc đói bụng, bé sẽ liên tục quấy khóc cho đến khi nào được bú sữa mới thôi.
- Xem con như một người thầy dạy tính kiên nhẫn cho bản thân bạn. Hãy nhìn và lắng nghe bé, rồi áp dụng các kỹ thuật đó lên chính bé.
Ví dụ, hãy thử bảo: “Mang giày vào, mang giày vào, mang giày vào, mang giày vào” hoặc “Đến giờ con đi tắm rồi, đến giờ con đi tắm rồi, đến giờ con đi tắm rồi, đến giờ con đi tắm rồi” và xem kết quả sẽ thế nào.
- Giữ thái độ tích cực, khuyến khích đối với tính bền bỉ của con.
Khi bé nằng nặc vòi vĩnh bạn, hãy xem đó như một vở kịch giải trí thay vì cảm thấy thất vọng, bối rối như trước kia.
- Hướng những hành vi bền bỉ, dai dẳng của con bạn theo hướng tích cực. Ví dụ, bé nhì nhằng đòi ăn kem trước bữa ăn, hãy hứa với bé rằng bé sẽ được ăn sau khi ăn cơm xong, rồi giữ đúng lời hứa ấy.
- Thưởng cho những hành động kiên trì, bền bỉ của bé.
Đó có thể là những lời khen ngợi, động viên. Lời khen cũng rất có giá trị, không nhất thiết lúc nào cũng phải có phần thưởng vật chất.