Con Đường Hạnh Phúc

Lượt đọc: 148 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương Iii - Điều Hòa

❊ ❊ ❊

Phải giữ điều hòa với mọi người và mọi vật: Anh thường phàn nàn: “Thời tiết xấu không thích hợp với ý muốn của tôi”. Phàn nàn như vậy phỏng có ích gì? Anh làm sao thay đổi được thời tiết?

Anh nên giữ sự điều hòa với mọi người, mọi vật, anh đừng nên phàn nàn, đừng nói xấu ai, đừng nói nói xấu vật gì, việc gì và cũng đừng nói xấu anh nữa. Không nên buộc kẻ khác phải thích ứng theo anh, mà trái lại anh phải thích ứng theo kẻ khác. Muốn thực hiện sự thích ứng, phải gắng sức luôn luôn, đừng để lôi cuốn vì sự tức giận, mà phải tỏ ra bình tĩnh, kiên nhẫn. Đó là cách đạt đến sự bình tịnh, sự yên lặng, tức là những năng lực giúp ta chế ngự được tình thế, sự vật và người. Trên địa cầu nầy, anh chỉ là một phần tử của một toàn thể. Anh được sinh ra để đóng một vai trò trong sự điều hòa của toàn thể ấy; anh chỉ là một nhạc cụ trong cả giàn nhạc chung. Nếu anh muốn làm chủ và thống trị, trước hết anh phải điều hòa với mọi vật và mọi người.

Anh phải thích ứng với hoàn cảnh: Nếu không thích ứng với hoàn cảnh thì không thể nào sống được. Một con thỏ chạy qua đồng hay một con chó bị bỏ ở miền tuyết đóng, nắng thiêu, tất nhiên không thể nào sống được. Tại sao? Vì nó không được điều hòa với điều kiện phí hậu. Những sinh vật nào thích ứng với hoàn cảnh, sinh vật ấy mới tồn tại được; loài người là sinh vật tất nhiên phải tùy theo luật ấy.

Gặp mùa lạnh, thì dùng quần áo hay làm những công việc hợp với mùa lạnh. Gặp ngày mưa gió thì làm công việc hợp với ngày mưa gió. Đó là cách giữ sự điều hòa với mọi việc.

Hãy chịu khó suy nghĩ: Nếu anh chiều theo bản năng của anh thì anh không thể nào sống điều hòa được. Anh phải suy xét, nghĩ ngợi, tính toán trước khi hành động.Nếu anh hành động theo bản năng mà không chịu suy xét thì anh sẽ gặp những tai nạn, phiền muộn làm mất sự yên tĩnh của anh. Trái lại, khi đứng trước sự khó khăn, nếu anh chịu khó suy nghĩ thì anh sẽ tìm ra nguyên nhân làm cho anh khốn đốn và anh có thể ngăn ngừa được. Mỗi ngày anh nên suy nghĩ năm phút, mặc dầu anh không gặp trở ngại gì, nên suy nghĩ nhứt là khi anh nhận thấy một nguyên nhân gây lo buồn cho anh; nhờ vậy, anh sẽ trừ được mọi sự đau khổ.Phải điều hòa với mọi người: Anh không có thiện cảm với những kẻ chung quanh; anh nói với người dưới anh bằng một giọng cộc cằn; đối với người trên, anh tỏ ra đê tiện; trong gia đình anh gieo sự buồn bã vào những người chung quanh anh. Đó là một tật xấu làm hại tánh điều hòa. Tật xấu ấy làm cho anh thành ra đáng ghét và có hại đến sự thành công và hạnh phúc của anh.

Nếu trong nhà anh có người lầm lỗi thì anh nên nói riêng với người ấy và không nên làm nhục trước mặt kẻ khác. Anh nên ăn nói một cách từ tốn, bình tĩnh; anh làm cho họ thành ra người cộng sự của anh. Anh sẽ tạo ra sự điều hòa giữ anh và họ.Có ngàn cách giữ sự điều hòa: Anh nên lo kiến thiết mà không nên phá hoại. Đừng bới lỗi của kẻ khác, hãy nhìn vào tánh tốt của họ, tìm cách sửa đổi mà không nên nhắc lỗi xưa. Đừng nhìn lại sau lưng, đừng hối tiếc những việc đã làm.Có ngàn cách ăn ở điều hòa với kẻ khác. Phải biết gây thiện cảm bằng cách ăn mặc, lời nói; giọng nói, thái độ. Hãy săn sóc quần áo. Ăn mặc lôi thôi, anh làm cho người ta khi dể. Ăn mặc quá sang trọng, anh tỏ ra mình chuộng ăn mặc. Nên ăn mặc giản dị, nhưng thật phong nhã.

Giữ gìn lời nói: Phải giữ gìn lời nói. Đừng nên khoe khoang và lừa phỉnh. Giữ gìn điệu bộ cử chỉ. Quần áo chỉnh đốn. Cắt sạch móng tay. Cử chỉ và điệu bộ phải phong nhã. Săn sóc giọng nói; nói chậm mà rõ. Âm điệu phải dễ nghe. Đừng nói xấu mình, nói xấu kẻ khác, đừng phàn nàn gì cả. Nên nói những lời thiện, lời an ủi. Muốn thành người đại độ, nhân từ, nên chú ý đến những tánh tốt của kẻ khác. Dầu ở những người hư hỏng, nếu anh tìm cũng sẽ thấy vài chỗ đáng khen. Anh càng thấy tánh tốt của kẻ khác, anh sẽ trở nên đại độ, và kẻ ấy sẽ sẵn sàng tùng phục anh, mến trọng anh, giúp đỡ anh. Anh sẽ thấy sự điều hòa xuất hiện trong người anh và chung quanh anh.

Tìm nguyên nhân thất bại: Trong công việc hằng ngày, trong đời sống, anh nên tìm những nguyên nhân thất bại, những khuyết điểm. Trong nghề nghiệp, hãy tìm xem anh có thật đủ tài không, anh có thể làm khá hơn nữa không. Muốn rõ sự thất bại, anh đừng nên đổ thừa cho sự cạnh tranh, vật liệu mắt mỏ, thiếu vốn. Nên chú ý đến tài năng của anh. Cố gắng tạo thành những năng lực cần thiết, anh sẽ thành công dễ dàng. Khi ấy anh sẽ loại bỏ được những nguyên nhân thất bại từ người anh hay từ bên ngoài vào. Trong lúc suy nghĩ mỗi ngày, anh tìm thấy những nguyên nhân ấy; anh sẽ phân tích những việc làm của anh từng cái một; anh sẽ có cách điều hòa được những năng lực riêng của anh với những trí thức và tài năng mà anh đã thâu hoạch được từ trước.

Săn sóc giọng nói: Hãy làm cho giọng nói của anh được điều hòa. Âm nhạc hay bao giờ cũng có sức lôi cuốn và ảnh hưởng lớn đến con người. Nó làm cho tâm hồn và tình cảm trở nên cao thượng và phát triển sự điều hòa trong thiên nhiên. Giọng nói của con người là một nhạc cụ. Anh có thể xét người nơi giọng nói của họ. Có những giọng la gào, giọng không rõ, giọng run, giọng mũi, giọng khan, giọng sai lạc. Có giọng nói thung dung quả quyết biểu lộ sức mạnh, tánh công bình, tình thân ái, sự dịu dàng, sự quân bình tinh thần và tâm đức, và ngàn đặc tánh khác đáng yêu. Cố gắng làm cho giọng nói của anh biểu lộ được những đức tánh ấy. Muốn biểu lộ những đức tánh ấy, anh phải có đức tánh ấy. Giọng nói của anh trong lúc bình tĩnh sẽ êm ái dịu dàng hơn. Anh hãy cải thiện giọng nói của anh và anh sẽ nhận thấy rằng vừa cải thiện giọng nói, anh cải thiện luôn cả tánh tình. Giọng nói cảm kích được người chung quanh anh cũng mạnh như lời nói. Bằng giọng nói, anh đào luyện và gieo rắc sự điều hòa.

Đời sống điều hòa: Hãy giữ sự điều hòa trong việc làm. Mỗi ngày anh có một chương trình làm việc thì trong bài viết, câu chuyện, anh cũng phải có một chương trình. Tôi đã nói rằng mục đích tối cao của đời anh là sự cải thiện không ngừng con người anh về phương diện thể chất, tinh thần và tâm đức. Như vậy anh có một mục đích duy nhứt. Mục đích ấy, muốn đạt được, phải có sự điều hòa, có tiết điệu; đời sống điều hòa sẽ là một biểu hiện của nghê thuật. Khi nào anh cảm thấy sự điều hòa, anh hãy làm những việc quan trọng trong đời anh. Anh muốn quyết định điều gì, nghiên cứu một vấn đề gì, vận động một việc gì… anh phải giữ sự điều hòa trong người anh trước đã. Người xưa thường nói: “Ban đêm dạy ta.” Câu cách ngôn ấy có nghĩa là giấc ngủ sẽ làm dịu tâm hồn sau một ngày làm việc mệt nhọc. Ngủ dậy, trí não anh sẽ bình tĩnh, an ổn, điều hòa; nó có thể trù tính những vấn đề chưa giải quyết và giải quyết những vấn đề ấy một cách dễ dàng.

Kiên tâm và bền chí: Anh nên nhớ rằng kiên tâm là nòng cốt cho sự thành công. Những người thiếu kiên tâm thường trốn tránh những nơi mà họ thấy họ không thể điều hòa được. Vào một nơi khác họ cũng chẳng được may mắn gì hơn. Họ luôn luôn đổi nghề, đổi chủ, đổi hoàn cảnh, chạy theo sự thành công mà không bao giờ họ đạt được. Anh không nên bắt chước những kẻ ấy. Không nên trốn tránh những hoàn cảnh mà trong đó anh không tìm thấy sự điều hòa với kẻ khác. Hãy luyện tập sự điều hòa trong người anh. Hoàn cảnh càng trặc trẹo, trách nhiệm của anh càng khó khăn thì sự điều hòa mà anh tạo được càng mạnh và càng lan rộng ra chung quanh. Nhờ ý chí, nhờ tự kỷ ám thị, anh sẽ hấp dẫn được nhiều người. Hoàn cảnh sẽ thay đổi và khu vực điều hòa sẽ mở rộng ra.

Phải giữ sự điều hòa với mình: Chẳng những anh nên điều hòa với kẻ khác, mà anh còn nên điều hòa với mình nữa. Anh nên tổ chức cuộc đời của anh để cho việc làm, lời nói, tư tưởng được ăn rập với lẽ sống của anh và của kẻ khác. Vì mất sự điều hòa mà anh bị rối loạn, nóng nảy, tức giận buồn rầu, lo sợ, hối tiếc, ghen tuông, biên lận.

Trạng thái tinh thần ấy là nguyên nhân khiến anh xung đột với người và vật chung quanh. Nếu anh giữ sự điều hòa với mình, anh sẽ làm chủ được tình thế. Tai họa, đau khổ, thất bại xảy ra chính tại vì anh không biết giữ sự điều hòa với mình.Sự cảm xúc làm tiêu tan nghị lực của anh một cách vô ích; làm cho sức làm việc của anh giảm bớt hiệu lực, ngăn cản không cho anh tự cải thiện và thành công trong việc làm.

Một lần nữa, anh nên tạo sự điều hòa với mình. Mỗi lần anh lo sợ, không bằng lòng, rối trí, buồn bực, sự điều hòa ấy không còn trong người anh. Trong trường hợp ấy, anh không thể làm được việc gì.

Hãy trầm tĩnh: Khi anh cảm thấy lo sợ, rối trí thì nên suy nghĩ. Anh lấy một mẩu giấy, một cây bút chì và liệt ra những “điểm đen” trong người anh, tìm xem tại sao anh lo sợ, rối trí. Phân tích các điểm đen từng cái một tìm cách bôi bỏ đi. Những trở ngại trên đường đời của anh sẽ tiêu tan hết. Nhờ vậy anh được bình tĩnh, yên ổn. Nhờ vậy mà anh tổ chức được sự thành công, giữ được sức khỏe và hạnh phúc. Sự bình tĩnh rất thuận tiện cho sức khỏe thể chất cũng như sức khỏe tinh thần. Nó giữ gìn và mở mang sức khỏe, làm cho con người được trẻ luôn.

Điều hòa trong gia đình: Muốn giữ điều hòa với xã hội, hãy bắt đầu tập sự điều hòa với những kẻ gần anh, với gia đình anh. Kế đến, giữ điều hòa với chính mình anh. Sự điều hòa tạo trong người anh trạng thái vui sướng, trạng thái ấy tỏa ra chung quanh anh và ảnh hưởng đến hoàn cảnh. Maeter linck nói: “Không bao giờ có thảm kịch trong gia đình người quân tử.” Không những trong gia đình người quân tử không có việc buồn mà trong gia đình những người chung quanh người quân tử cũng không có việc buồn nữa.

Tự huấn luyện lại mình: Anh ngồi lại bàn ăn, anh biết rằng nên uống nước lã, ăn ít và ăn chậm, nhưng anh không chịu làm; anh bằng lòng mắc bịnh đau ruột, đau xương hơn là theo nguyên tắc vệ sinh mà anh đã hiểu biết. Anh không bằng lòng kẻ giúp việc, anh biết rằng nên nhìn thẳng vào mặt y, dịu dàng, bình tĩnh nói chuyện với y để làm cho y thân thiện với anh. Nhưng anh lại tức giận, anh làm cho y trở nên một kẻ thù. Anh để cho bản thân lấn áp mình bởi vì anh không biết gắng sức để tự kiểm soát lấy mình. Như vậy anh là nạn nhơn của tật xấu. Anh không làm chủ được, anh là nô lệ. Muốn tự giải thoát, anh phải lo luyện tập không ngừng.Nếu anh muốn làm chủ, nếu anh muốn biểu lộ những tánh tốt thì bất cứ lúc nào anh cũng cố gắng làm cho mình khá hơn.

Luyện tập tuần tự: Đừng nên tìm đến một kết quả hoàn toàn trong chốc lát. Anh không thể phá hủy trong 15 ngày những tật xấu mà anh đã tạo ra trong 10 hay 20 năm. Muốn làm chủ, anh phải lo luyện tập không ngừng, mỗi ngày từ vài phút đến vài giờ. Nếu anh có hay tức giận thì đừng nên cố giữ bình tĩnh suốt cả ngày. Anh cố giữ bình tĩnh vài ba giờ. Nhờ vậy mà anh tự biến đổi được;nhưng phải cố làm những việc anh đã định. Anh sẽ bằng lòng mình và sẽ đi vào đường cải thiện. Làm một bản chương trình hằng ngày dễ theo và thực hiện cho được bản chương trình ấy. Mỗi khi anh thực hiện được bản chương trình ấy, anh sẽ bằng lòng. Anh sẽ tự mến mình hơn; và sự an ủi ấy phát triển tánh tự tôn tức là điều kiện cần thiết để tạo ra sự điều hòa.

Phải phát triển sự điều hòa tinh thần: Tinh thần ta gồm có nhiều năng lực khác nhau. Vì thế mà trong tinh thần ta có nhiều khuynh hướng xung đột nhau khiến ta gặp rất nhiều khó khăn lắm mới giữ cho con người của ta được nhứt trí.Tỉ dụ như người có năng lực xã giao kém, không khéo trong sự giao thiệp không giữ được sự điều hòa với kẻ khác, và vì thế khó thành công về phần tinh thần và vật chất. Làm cho các năng lực phát triển đều nhau thì mới tạo được sự điều hòa.

Ý thức tâm đức (conscience morale): Những người hay e dè miệng tiếng thì hay rụt rè ra trước công chúng. Nếu người ấy phát triển tánh tự tôn thì dần dần sẽ thản nhiên được trước dư luận và sẽ tạo được sự điều hòa.

Muốn tránh những sự xung đột giữa các năng lực trong người của anh, muốn làm cho con người của anh trở nên duy nhứt, anh phải đặt trên các năng lực ấy một vị chỉ huy. Vị chỉ huy ấy là ý thức tâm đức (conscience morale) của anh vậy. Những người phụ tá vị chỉ huy ấy là lý trí (raison) và ý chí (volonté) của anh. Phương tiện hoạt động là tự kỷ ám thị.

Phải suy nghĩ mười lăm phút mỗi ngày: Anh hãy chịu khó suy nghĩ mười lăm phút mỗi ngày; làm chương trình hành động và củ sát con người anh. Đừng nên để ý đến những chỗ dở, trái lại chỉ nên nhìn vào những chỗ hay nhứt của anh, vì phải vịn vào những đức tính tốt để sửa đổi những tật xấu. Anh phải tự đãi mình như đãi một người bạn tốt, như người cha hiền đãi người con.

Hãy tự tin lấy mình, nghĩ đến chỗ tốt của mình; đó là cái quyền của anh, vì người nào biết sửa mình thì ngay giờ phút ấy đã là một người cao đẳng rồi.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.