Dục vọng và ý chí: Ý chí là năng lực thực hiện những điều mình muốn. Ấy là năng lực chuyển ý tưởng thành hành động. Nguồn cội của ý chí tức là dục vọng. Nếu dục vọng mạnh thì nó đủ sức phá những trở ngại một cách dễ dàng tuồng như ý chí không cần can thiệp đến.
Dục vọng và ý chí hình như giống nhau mà lại khác nhau. Dục vọng yếu hơn ý chí. Người ta có thể HAM MUỐN những điều không thể có, nhưng chỉ có thể MUỐN những điều có thể có.
Dục vọng phát sinh một cách tự nhiên vì một ý tưởng. Ý chí là một năng lực thực hiện một điều mình đã nghiên cứu, đã quyết định bằng một sự cố gắng về thể chất và tinh thần.
Vai trò của dục vọng: Vai trò thật sự của dục vọng trong hành động như thế nào? Có người cho là quan trọng, có người lại cho là tầm thường. Đối với ta, điều ấy không quan hệ, ta chỉ nhắm lấy kết quả thâu được mà thôi. Với một dục vọng yếu, ý chí phải lo tất cả và tinh thần của ta thấy rõ những trở ngại, những khó khăn, nhưng không hề gì, nếu anh cũng đi đến kết quả. Anh hãy cố gắng rèn luyện dục vọng cho mạnh và kích thích sự hành động và lòng nhiệt thành của anh. Có những người không có dục vọng… Họ không thể hành động được. Có những người không có dục vọng mà lại hành động được. Khi ấy họ hành động vì chịu ảnh hưởng của kẻ khác, họ phải chạy theo những người giàu ý chí hơn họ.
Dục vọng mạnh: Dục vọng phát sinh do một ý tưởng; muốn cho dục vọng ấy được thực hiện thì phải có tinh thần chiến đấu, tinh thần tự tôn và tinh thần tiếp tục. Người nào không có dục vọng tất không có nhân phẩm. Phải rèn luyện dục vọng để có cơ hội bày tỏ ý chí trong một việc làm. Dục vọng càng mạnh thì vài trò ý chí càng giảm, bởi dục vọng đã khích động năng lực tinh thần của ta rồi. Nhờ đó mà việc làm thành tựu được.
Dục vọng chính đáng: Muốn luyện dục vọng, phải phân biệt những dục vọng chính đáng và dục vọng không chính đáng và chỉ nên luyện những dục vọng chính đáng mà thôi. Nếu một dục vọng chính đáng mà yếu quá thì nên làm cho nó mạnh lên bằng tự kỷ ám thị.
Dục vọng và hành động: Dục vọng mạnh bao giờ cũng thuận tiện cho hành động. Nhưng khi anh có một dục vọng mạnh, anh đừng tưởng rằng cứ khoanh tay lại rồi tự khắc việc gì cũng được. Dục vọng mạnh phải biến thành hành động thì dục vọng ấy mới có giá trị. Một dục vọng mạnh khiến ta chú ý luôn luôn đến kết quả và khiến ta gắng sức để hành động. Như thế anh bị thúc đẩy tới chỗ thực hiện ý muốn.
Dục vọng đi trước ý chí: Dục vọng bao giờ cũng đi trước ý chí. Anh thấy trên bàn một quả táo mà anh muốn lấy. Sự muốn ấy có phải là ý chí chăng? Không. Khi mà bàn tay anh chưa cầm đến quả táo tức là anh chưa làm theo ý chí. Anh đi ngang trước tiệm rượu, trí thông minh của anh bảo: “Đừng vào”, nhưng anh lại cứ vào. Bạn bè của anh sẽ nói rằng anh không có ý chí. Sự thật thì một phần anh sợ thành người nghiện và muốn giữ cho bộ óc bình tĩnh, một phần nữa anh lại thích uống rượu. Rủi thay, cái thích uống rượu thắng. Sở dĩ cái thích uống rượu thắng được là vì anh chưa ghi vào trong thân tâm (vô ý thức) của anh cái hại của rượu. Anh cho rằng anh thiếu ý chí. Anh lầm. Giữa hai ý tưởng “sợ rượu, rượu là thuốc độc” và “uống rượu, rượu ngon”, cái ý tưởng thứ hai thắng cái ý tưởng thứ nhất. Anh không tự kỷ ám thị cho ý tưởng “rượu là có hại” in sâu vào phần vô ý thức của anh.
Bây giờ anh đã thấy vai trò quan trọng của tự kỷ ám thị trong việc làm của anh rồi. Ý chí nhờ có tự kỷ ám thị mà biểu lộ một cách mạnh mẽ. Vậy anh phải dùng tự kỷ ám thị để luyện ý chí và khi ý chí đã mạnh, anh sẽ tin chắc vào sự thành công.
Công dụng của ý chí và tự kỷ ám thị: Nếu anh nói: “Tôi giữ gìn vệ sinh trong sự ăn uống, tôi ăn chậm và dạ dày tôi tiêu hóa tốt”, thì dạ dày của anh sẽ tiêu hóa tốt, trừ phi nó mặc bệnh. Tự kỷ ám thị phải nhắc cho anh ăn uống tinh khiết và tuân theo phép vệ sinh.
Như vậy ý chí của anh có ảnh hưởng đến sự tác động cơ thể của anh. Nếu anh lặp lại: “Tôi ăn chậm, tôi uống nước lã, tôi ngủ vừa đủ, tôi thở dài hơi, tôi tập thể dục đều, tôi tự đặt mình vào những điều kiện đầy đủ để có một sức khỏe và một sức mạnh hoàn toàn.” Anh tin nơi sức khỏe của anh, dần dần anh tránh được một tình trạng yếu liệt, anh sẽ nâng mình lên khỏi những điều kiện vật chất và tâm đức hiện tại; nhờ có ý chí, anh sẽ làm chủ không những tư tưởng và hành động của anh, mà làm chủ cả sự tác động cơ thể của anh nữa. Sự luyện tập nói trên bao giờ cũng có một hiệu quả tốt nếu cơ thể của anh không bị thương tích.
Lời chỉ dẫn thực hành: Ngày nào mà anh giữ được một thái độ tích cực đối với những người anh gần, anh có thể sai khiến họ tùy theo ý muốn của anh. Anh phải nhìn thẳng vào khoảng giữa hai con mắt của họ, nói bằng một giọng khẳng khái, phát biểu những tư tưởng rõ ràng, hiểu rõ những điều anh muốn, ra lịnh một cách quả quyết, rõ ràng và anh sẽ được như ý. Người nào có dục vọng mạnh, chí nhẫn nại và tinh thần chiến đấu sẽ sai khiến được người khác dễ dàng. Người nào có tinh thần tiếp tục, bền dai nghị lực, sẽ ảnh hưởng đến những người gần họ. Anh hãy tập quen tính sai khiến kẻ khác.
Hãy tập quen tính sai khiến về những chuyện vặt vãnh hằng ngày và anh sẽ ngạc nhiên mà thấy rằng kẻ khác sẵn sàng vâng lời anh. Nhờ đó anh có uy quyền đối với kẻ khác. Anh tập tính ấy được rồi thì không ai còn cưỡng lại anh được nữa. Đó không phải là một sức mạnh huyền bí mà là một năng lực chung cho mọi người.
Đó là thái độ của những tay “thủ lĩnh” đủ sức hấp dẫn mọi người và bắt mọi người làm theo ý mình muốn. Những người ấy có một nhân phẩm rất mạnh trong hoàn cảnh xã hội, và thời đại của họ. Những người ấy cũng như anh có một đức tinh chắc chắn nơi sự thành công.
Muốn thì được: Nếu anh muốn luyện ý chí, anh hãy dùng đến ý chí luôn luôn và dựa vào tự kỷ ám thị. Nếu anh nói to: “Tôi có một ý chí sắt đá, không có cái gì cưỡng lại tôi được, ai cũng phải theo ý muốn của tôi.” Nếu anh nói câu ấy với một mình anh, anh sẽ phát triển một ảnh hưởng rất lớn.
Nghe lời anh nói, anh đã tự tin mình rồi. Hơn nữa, lòng tự ái khiến cho hành vi của anh hòa hợp với lời nói của anh.
Khi anh muốn có một vẻ mặt vui vẻ, anh nên suy nghĩa: “Một nguồn vui rất mạnh đang chiếm lấy tôi.” Đồng thời, anh cười vang lên và anh giữ thái độ vui vẻ tuồng như chuyện vui ấy đang tràn ngập cả con người anh thật.
Khi tôi còn nhỏ, tôi thấy trong một trường dạy bơi lội có những người học trò nói rằng: “Tôi không biết lặn”; ông giáo dạy lội đặt một cây sào cứu nguy trên mặt nước, và người học trò khi nhìn thấy cây sào, lặn xuống nước một cách dễ dàng. Người học trò ấy cũng giống những người tự bảo mình không thể làm được việc gì cả chỉ vì họ không muốn làm. Một sự kích thích nhỏ mọn có thể khiến họ làm tất cả những việc mà họ tin chắc rằng họ không thể nào làm được và chỉ rõ cho họ thấy rằng họ có thể làm tất cả điều họ muốn.
Về sự luyện tập ý chí: Muốn luyện ý chí, không phải buộc mình làm những chuyện khó làm mà phải tập cho ý chí phát triển từ từ. Trước hết nên tập làm những chuyện dễ. Rồi khi nào anh đủ sức, anh sẽ tập làm những việc khó hơn. Tỉ dụ như: “Cứ một trăm thước tôi cúi xuống để lượm một vật.” Như vậy anh làm được một việc chứng tỏ rằng anh cố sức thực hiện được những điều ham muốn.
Kỷ luật và bền chí: Dục vọng là nguồn gốc của ý chí, và nâng đỡ ý chí. Do đó mà tình cảm, ham muốn, xúc động, làm thành những sức kích thích ý chí, miễn là sức kích thích ấy được trí khôn kiểm soát được.
Tinh thần tiếp tục cần phải có để giúp cho sự cố gắng được bền bỉ. Không có tinh thần tiếp tục thì không thể làm thành việc gì; hơn nữa, anh phải có tinh thần kỷ luật phục tùng, nghĩa là năng lực tuân theo những điều mà lương tâm anh sai khiến.
Ngày nào anh cũng có cơ hội để quyết định, để đeo đuổi theo một việc định làm, để cố gắng thêm, và để sai khiến? Anh hãy nắm lấy cơ hội ấy và không bao lâu trí óc anh sẽ có thói quen làm những việc ấy. Anh sẽ có một ý chí rất mạnh và thực hiện được những nguyện vọng của anh.
Lời khuyên một người trẻ tuổi: Trên đây toàn là những lời lẻ trừu tượng. Ta hãy cụ thể hóa những lời lẽ ấy. Một thanh niên mười tám tuổi, ngày kia đến bảo tôi:
- Tôi muốn đạt đến một địa vị và thành công.
- Mục đích của anh như thế nào?... Một địa vị trung bình hay một địa vị cao quí. Anh có muốn được danh tiếng, uy tín và tiền của không?
- Tôi muốn thành một người có danh vọng và chiếm được địa vị cao.
- Tôi khen anh đấy. Tôi xin khuyên anh: Trước hết, anh nên tăng sức mạnh của anh lên, nếu không anh không thể gắng sức được. Anh luyện tập sự hô hấp, săn sóc bộ tiêu hóa và tập thể dục. Khi anh tập thể dục thì trí óc được nghỉ. Như vậy, chắc chắn anh sẽ được khỏe mạnh và cường tráng. Bắt đầu từ hôm nay, anh giữ điệu bộ ngang thẳng, thở dài hơi, ưỡn ngực, nhìn thẳng vào mặt kẻ khác. Anh hãy giữ vững sự quyết định ấy và hãy lặp lại: “Tôi khỏe mạnh, tôi tự chủ, tôi kiểm soát hành động của tôi, tôi muốn chế ngự mọi trở ngại và mọi người. Tôi muốn như thế, tôi muốn như thế.” Hãy săn sóc bề ngoài, ăn bận chỉnh tề, tóc phải hớt thật sạch, cắt móng tay thật sát, quần áo thẳng nếp và tinh anh.
Phải giữ trật tự ở không gian và thời gian. Việc làm trong một ngày phải sắp đặt, dự bị trước. Nhờ cách ấy anh khỏi mất thì giờ và anh có thể làm được trong hai tiếng đồng hồ những công việc mà các bạn anh phải làm đến bảy, tám tiếng đồng hồ. Sắp đặt đồ đạc theo một trật tự mà nhắm mắt lại anh cũng có thể tìm được. Như vậy anh không mất thì giờ để tìm kiếm. Giọng nói của anh phải minh bạch. Tập nói một cách quả quyết. Lúc học bài trong sách, anh nên tập đọc to tiếng và khi ở trong phòng một mình, anh nên tập nói trước một tấm gương. Tập giảng bài cho một người học trò mà anh tưởng tượng như đứng trước mặt anh. Bằng cách ấy, anh sẽ nghe lời anh nói, anh sẽ tập cho giọng nói của anh quả quyết. Anh sẽ nói rõ ràng, quả quyết chắc chắn.
Mỗi tuần anh giải trí một lần, và một tháng thêm một lần giải trí phụ nữa. Trong lúc làm việc, nếu có cơ hội để chơi, anh cũng đừng chơi; và chỉ lo làm việc. Mỗi khi ý chí của anh suy đọa, anh nghĩ ngay đến mục đích anh đeo đuổi. Anh tưởng tượng trong mười năm anh sẽ thành công. Anh hãy tự nhủ mình bằng những lời này: “Tôi làm chủ lấy tôi, tôi làm chủ việc làm của tôi, tôi sẽ đạt tới mục đích? Tôi tới trước hơn ai hết.”
Câu chuyện người học trò nầy là đã xảy ra thiệt và anh ta đã trở nên một người ưu việt trong xã hội. Những nguyện vọng của anh ta đều được thỏa mãn.